III OSK 1516/24
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że długotrwała absencja w służbie uzasadniała jego zwolnienie ze względu na ważny interes służby, nawet w obliczu późniejszego orzeczenia o niezdolności do służby.
Funkcjonariusz Policji został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu długotrwałej, usprawiedliwionej nieobecności (ponad 470 dni w latach 2019-2022), która negatywnie wpływała na organizację pracy i efektywność jednostki. WSA w Warszawie oddalił jego skargę. NSA w skardze kasacyjnej zarzucał m.in. naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania w związku z późniejszym orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że postępowanie o zwolnienie ze służby na podstawie ważnego interesu służby jest odrębne od postępowania lekarskiego, a orzeczenie komisji lekarskiej zapadło po zakończeniu postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji P.T. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o zwolnieniu ze służby. Podstawą zwolnienia była długotrwała nieobecność policjanta w służbie (łącznie 1166 dni od 2014 r., w tym 394 dni w latach 2019-2022), co zdaniem organów naruszało ważny interes służby. Policjant argumentował, że zwolnienia lekarskie były usprawiedliwione, a późniejsze orzeczenie komisji lekarskiej z dnia 4 kwietnia 2023 r. o trwałej niezdolności do służby powinno stanowić podstawę do wznowienia postępowania lub zmiany kwalifikacji prawnej zwolnienia. WSA w Warszawie uznał, że organy prawidłowo oceniły ważny interes służby jako podstawę zwolnienia, podkreślając negatywny wpływ absencji na organizację pracy i obciążenie innych funkcjonariuszy. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych (art. 145 § 1 P.p.s.a.) są niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie o zwolnienie ze służby na podstawie ważnego interesu służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) jest odrębne od postępowania dotyczącego zdolności do służby przed komisją lekarską (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). Orzeczenie komisji lekarskiej z 4 kwietnia 2023 r. zapadło po wydaniu ostatecznej decyzji o zwolnieniu (27 lutego 2023 r.) i nie mogło stanowić podstawy do wznowienia postępowania ani zmienić kwalifikacji prawnej zwolnienia. NSA wskazał, że organy Policji prawidłowo działały według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji, a wcześniejsze orzeczenia lekarskie wskazywały na zdolność policjanta do służby z ograniczeniami.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwała absencja policjanta, nawet usprawiedliwiona, która negatywnie wpływa na organizację pracy i efektywność jednostki, uzasadnia zwolnienie ze służby ze względu na ważny interes służby.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciągłe absencje policjanta, niezależnie od ich przyczyny, utrudniają lub uniemożliwiają prawidłową realizację zadań formacji, zwiększają obciążenie innych funkcjonariuszy i mogą prowadzić do napięć, co jest sprzeczne z ważnym interesem służby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.o. Policji art. 41 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Podstawa do zwolnienia policjanta ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 41 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Podstawa do zwolnienia policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi, gdy organ nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Pouczenie strony o uprawnieniach.
k.p.a. art. 43 § ust. 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Wezwanie do wskazania organizacji związkowej.
k.p.a. art. 43 § ust. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wystąpienia do organizacji związkowej o opinię.
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowieniowa.
u.o. Policji art. 45 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
u.o. Policji art. 1 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Zadania Policji - ochrona życia, zdrowia, mienia.
u.o. Policji art. 1 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Zadania Policji - ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego.
u.o. Policji art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Wymagania wobec kandydata do służby w Policji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące podstaw kasacyjnych.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawieszenie postępowania w przypadku zagadnienia wstępnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długotrwała absencja policjanta negatywnie wpływa na organizację pracy i efektywność jednostki, uzasadniając zwolnienie ze względu na ważny interes służby. Postępowanie o zwolnienie ze służby na podstawie ważnego interesu służby jest odrębne od postępowania dotyczącego zdolności do służby przed komisją lekarską. Orzeczenie komisji lekarskiej wydane po zakończeniu postępowania administracyjnego nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania ani zmienić kwalifikacji prawnej zwolnienia.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia 4 kwietnia 2023 r. stanowiło przesłankę wznowieniową, ponieważ istniała nowa okoliczność faktyczna (trwała niezdolność do służby), która istniała w dacie zwolnienia. Organ nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania, podczas gdy toczące się postępowanie przed komisją lekarską było zagadnieniem wstępnym.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja ta powoduje, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której policjant miał pełnić służbę, zmuszeni są realizować inni policjanci, co negatywnie wpływa na organizację pracy tej komórki. Niezaprzeczalnym pozostaje, że sytuacja policjanta wpływała negatywnie na organizację służby w jednostkach Policji, w których zobowiązany był do pełnienia służby. Funkcjonariusz winien bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w latach 2019-2022 przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 1 rok i prawie 4 miesiące. Brak dyspozycyjności, niezależnie od jej przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Przepisy te nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Skoro przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) przewidują różne podstawy rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to oczywistym jest, że w sprawie zwolnienia ze służby na każdej z dopuszczalnych podstaw zwolnieniowych prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne.
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Małgorzata Pocztarek
członek
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza Policji z powodu długotrwałej absencji w służbie, nawet usprawiedliwionej, ze względu na ważny interes służby. Rozgraniczenie postępowania o zwolnienie ze służby od postępowania lekarskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i przepisów ustawy o Policji. Interpretacja 'ważnego interesu służby' może być stosowana analogicznie w innych służbach mundurowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby w Policji – zwolnienia funkcjonariusza z powodu długotrwałej nieobecności, co ma praktyczne znaczenie dla zarządzania zasobami ludzkimi w służbach mundurowych. Wyjaśnia również relację między postępowaniem administracyjnym a lekarskim.
“Długotrwała choroba policjanta – czy to powód do zwolnienia? NSA wyjaśnia, kiedy ważny interes służby przeważa.”
Sektor
służby mundurowe
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 1516/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Pocztarek Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane II SA/Wa 752/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-02-16 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 752/23 w sprawie ze skargi P.T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 27 lutego 2023 r., nr 936 w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 752/23, oddalił skargę P.T. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 27 lutego 2023 r., nr 936 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Do wydania wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Komendant Rejonowy Policji [...] wystąpił do Komendanta Stołecznego Policji z wnioskiem personalnym o zwolnienie P.T. - wówczas referenta [...] Komendy Rejonowej Policji [...], pełniącego obowiązki służbowe na stanowisku referenta [...]Komisariatu Policji [...] Komendy Rejonowej Policji [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm., dalej "ustawa o Policji"). Jako przyczynę wniosku wskazano długotrwałą nieobecność policjanta w służbie, bowiem w latach 2019-2022 absencja policjanta wyniosła 394 dni. W związku z długotrwałą nieobecnością policjant, nie realizuje podstawowych zadań i obowiązków przewidzianych na jego stanowisku służbowym. Sytuacja ta powoduje, iż zadania stawiane przed komórką organizacyjną, w której policjant miał pełnić służbę, zmuszeni są realizować inni policjanci, co negatywnie wpływa na organizację pracy tej komórki. Do akt postępowania administracyjnego dołączono m.in. zwolnienia lekarskie wystawione dla skarżącego, a także notatkę urzędową z dnia 27 września 2022 r. Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji [...], z której wynika, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 14 października 2022 r. policjant przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 1166 dni. Komendant Stołeczny Policji, pismem z dnia 26 października 2022 r. poinformował policjanta o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Policjanta pouczono o przysługujących uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. oraz wezwano, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od dnia doręczenia tego pisma, jak również pouczono o skutkach braku takiego wskazania. Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z dnia 31 października 2022 r. Komendant Stołeczny Policji wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy Stołecznej Policji z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia P.T. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. Organizacja związkowa nie zajęła stanowiska w przedmiocie zasadności zwolnienia policjanta ze służby Policji. Komendant Stołeczny Policji, rozkazem personalnym z dnia 22 grudnia 2022 r., nr 9071, wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił P.T. ze służby w Policji z dniem 31 grudnia 2022 r. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym z dnia 27 lutego 2023 r., 936, uchylił zaskarżony rozkaz personalny z dnia 22 grudnia 2022 r. w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień 3 stycznia 2023 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia i oceny czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie policjanta w służbie narusza jej ważny interes. Okoliczności faktyczne muszą natomiast odnosić się do art. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej podstawowych zadań należą w szczególności ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (art. 1 ust. 2 pkt 1), ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania (art. 1 ust. 2 pkt 2). Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować (...). Bezspornym w sprawie jest, że policjant w latach 2019-2022 przedstawił kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających jego niezdolność do pełnienia służby, a jego absencja w służbie w tym okresie wynosiła łącznie ponad 470 dni, a więc przez ponad 1 rok i prawie 4 miesiące. Organ podkreślił, że nie kwestionuje zasadności wystawienia zwolnień lekarskich, ani tego, że okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Jednakże organ jest zobowiązany zbadać jaki jest wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. Niezaprzeczalnym pozostaje, że sytuacja policjanta wpływała negatywnie na organizację służby w jednostkach Policji, w których zobowiązany był do pełnienia służby. Funkcjonariusz winien bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w latach 2019-2022 przebywał na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 1 rok i prawie 4 miesiące. Powyższa sytuacja rzutowała więc ujemnie na ważny interes służby w jednostce Policji, w której pełnił on służbę, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów tej jednostki. Absencja w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa za nieobecnego policjanta, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Charakter służby policjanta, służby śledczej, zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby. Nie do zaakceptowania jest to, iż możliwa jest prawidłowa organizacja służby komórki organizacyjnej Policji, w której strona zobowiązana była do pełnienia służby, uwzględniająca jej permanentną absencję. Pełnienie przez policjanta służby w określonej komórce organizacyjnej jednostki Policji uprawniało jej kierownika do uwzględniania go w sporządzanych grafikach służby, pomimo tego, że w okresie poprzedzającym okres objęty tym grafikiem policjant był nieobecny w służbie. Jeśli natomiast funkcjonariusz, permanentnie jest nieobecny w służbie, bo przedkłada kolejne zwolnienia lekarskie, wymagane jest dokonanie stosownych zmian grafiku służb i wyznaczenie innych policjantów, którzy zobowiązani będą do wykonywania jego obowiązków. Przejęcie tych zadań przez innych funkcjonariuszy nie może być w sposób oczywisty ani skuteczne ani efektywne, bowiem są oni obciążeni dodatkowymi obowiązkami, które muszą wypełnić w trakcie pełnionej służby. Zwiększona ilość zadań służbowych, po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich własnych zadań, jak również generuje służbę w wymiarze ponadnormatywnym. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby", bowiem częste absencje danego funkcjonariusza w służbie, tj. jego pobyty na zwolnieniach lekarskich, mają bezpośredni wpływ na stopień realizowanych przez niego obowiązków. Sytuacja taka może ponadto rodzić napięcia i konflikty oraz skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, a zatem nie tylko tej, ale i innych komórek organizacyjnych tej jednostki Policji, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem przez kierownika jednostki Policji dyscypliny służbowej w całej jednostce. Absencja funkcjonariusza w służbie, trwająca 1 rok i prawie 4 miesiące, utrudnia lub wręcz uniemożliwia prawidłową realizację zadań przewidzianych dla tej formacji. Brak dyspozycyjności, niezależnie od jej przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. Jednoznaczne jest więc, że policjant, przebywając na zwolnieniach lekarskich łącznie przez 1 rok i prawie 4 miesiące nie realizował w tym czasie obowiązków służbowych. Komendant za bezzasadny uznał wniosek o zawieszenie postępowania, bowiem trwające (bo niezakończone) postępowanie przed komisją lekarską nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Z powyższą decyzją nie zgodził się policjant, który wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2023 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci orzeczenia Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej Podległej Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2023 r., Nr RKLWa 921-2023/F/POL, podnosząc, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Na rozprawie w dniu 16 lutego 2024 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z tego dokumentu. Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji, wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Decyzja taka podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz, czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. W ocenie Sądu, wskazana przesłanka zwolnienia ze służby w Policji, została wystarczająco przez organy wykazana. Organy obu instancji wyjaśniły powody, dla których uznały, że w sprawie wystąpił ważny interes służby uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Organ w sposób adekwatny przedstawiły stan faktyczny sprawy i należycie wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia. Powołały się m.in. na okres absencji skarżącego w służbie wynikający z materiału dowodowego. Wskazały również na konieczność realizacji obowiązków przypisanych do stanowiska skarżącego przez innych funkcjonariuszy. Zwróciły uwagę na charakter służby śledczej, która zobowiązuje do zapewnienia ciągłości służby. Organy wskazywały, że przedstawianie przez skarżącego kolejnych zwolnień lekarskich powodowało ciągłe zmiany grafiku pracy policjantów, konieczność przejmowania zadań przypisanych skarżącemu przez innych funkcjonariuszy, co wiązało się z ciągłym zwiększaniem zadań służbowych obecnych w pracy policjantów, co z kolei może rodzić napięcia i konflikty, obniżać poziom motywacji i zaangażowania. Prawidłowo też organy wyjaśniły, że wyłączną przyczyną zwolnienia skarżącego ze służby była długotrwała absencja, która utrudniała czy wręcz uniemożliwiała prawidłową realizację zadań przewidzianych dla formacji skarżącego. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organem Policji, że okres pozostawania skarżącego na zwolnieniach lekarskich jest znaczący i niewątpliwie nie pozostawał bez wpływu na organizację pracy i efektywność działania komórki organizacyjnej, w której pełnił służbę. Przy powszechnie znanej, trudnej sytuacji kadrowej oraz specyfice zadań Policji, przedłużanie takiego stanu odbywałoby się z ewidentną szkodą dla służby. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił ponadto, że wadliwe jest stanowisko skarżącego, iż wydanie w dniu 4 kwietnia 2023 r. przez Mazowiecką Rejonową Komisję Lekarską orzeczenia stwierdzającego trwałą niezdolność do służby i orzekającego czasowe inwalidztwo, stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten wskazuje, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Tymczasem orzeczenie z dnia 4 kwietnia 2023 r. nie istniało w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a zatem nie zachodzi okoliczność wynikająca z tego przepisu prawa. Nadto trwała niezdolność do służby w Policji została orzeczona dopiero w dniu 4 kwietnia 2023 r., a zatem już po zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, gdyż to nastąpiło z dniem 3 stycznia 2023 r. Z kolei orzeczenie inwalidztwa od dnia 31 grudnia 2022 r. (skarżący jest zdolny do pracy, inwalidztwo ma charakter czasowy - termin badania kontrolnego – kwiecień 2026 r.; inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, nie powstało wskutek wypadku pozostającymi w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ wszczął, w dniu 24 października 2022 r., postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W dniu 22 grudnia 2022 r. wydał decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby, a ostatecznie zakończył postępowanie zaskarżoną decyzją w dniu 27 lutego 2023 r. Orzeczenie z dnia 4 kwietnia 2023 r. nie niweczy ustaleń poczynionych przez organ, iż wystąpiły przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby z uwagi na jej ważny interes. Brak było przeszkód prawnych do prowadzenia postępowania i jego zakończenia w stosunku do skarżącego na podstawie fakultatywnej podstawy zwolnienia. Z powyższym wyrokiem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną i domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Głównego Policji z dnia 27 lutego 2023 r. w przedmiocie zwolnienia ze służb w Policji; zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje - według norm przepisanych oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że orzeczenie Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2023 r. nie stanowiło przesłanki wznowieniowej, ponieważ nie istniało w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie orzeczenie to - jako dokument (dowód) nie istniało w dacie zwolnienia, istniała jednak przesłanka wznowieniowa w postaci nowej okoliczności faktycznej, polegającej na trwałej niezdolności do służby i czasowym inwalidztwie, która wyszła na jaw dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Te okoliczności faktyczne - ustalone przez komisję na datę 31 grudnia 2022 r. z pewnością istniały w dacie zwolnienia z tej służby, tj. w dniu 3 stycznia 2023 r., co zmieniało właściwą podstawę prawną zwolnienia skarżącego kasacyjnie ze służby (z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji na art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji), która to okoliczność wiązała Wojewódzki Sąd Administracyjny do uwzględnienia skargi; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez błędne pominięcie okoliczności, że organ nie uwzględnił wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania, podczas gdy to właśnie nieuwzględnienie tego wniosku doprowadziło do sytuacji, w której orzeczenie Mazowieckiej Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie orzekające w przedmiocie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zwolnienia skarżącego ze służby było w toku, w momencie, gdy wydawany był rozkaz o zwolnieniu z tej służby na podstawie przesłanki fakultatywnej, co w dalszej konsekwencji doprowadziło do wystąpienia przesłanki wznowieniowej, podniesionej w zarzucie z pkt 1 niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a., niniejsza sprawa zastała rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, zaś strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia jej skargi kasacyjnej, nie zażądała jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną w zakreślonych w niej granicach, uznał, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia determinującym zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność z prawem wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji wyłącznie w zakresie tych uchybień, które zostały wytknięte w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. prawidłowe określenie podstaw kasacyjnych oznacza obowiązek wnoszącego skargę kasacyjną powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu. Identyfikacja podstaw zaskarżenia wymaga zatem wskazania, czy są to przepisy prawa materialnego, czy procesowego, określenia, czy naruszenie to polegało na błędnej wykładni, czy też na niewłaściwym zastosowaniu oraz – jeżeli zarzut dotyczył naruszenia przepisów postępowania, wykazania, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie w pełni odpowiada powyższym wymogom, bowiem nie wskazano w tych zarzutach prawidłowo przepisów naruszonych przez Sąd pierwszej instancji. Przede wszystkim jednak wyjaśnić należy, że art. 145 § 1 -3, art. 149 § 1-3 oraz art. 151 P.p.s.a., są przepisami wynikowymi, określającymi wyłącznie sposób rozstrzygnięcia danej sprawy przez Sąd pierwszej instancji (prawną podstawę orzeczenia oddalającego skargę, uchylającego zaskarżony akt lub stwierdzającego bezczynność organu lub przewlekłość postępowania). Przepisy te nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Skuteczne zakwestionowanie tego rodzaju norm w ramach zarzutów kasacyjnych wymaga powiązania ich z konkretnymi przepisami administracyjnego prawa materialnego lub procesowego, które, w ocenie skarżącego kasacyjnie, zostały błędnie zastosowane lub błędnie zinterpretowane przez właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając sprawę, nie dostrzegł tych naruszeń, wydając wyrok o określonej treści. Nie jest więc możliwe skuteczne podważenie wyroku Sądu pierwszej instancji wyłącznie w oparciu o zarzut naruszenia normy o charakterze wynikowym. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej, samodzielnie zidentyfikował te zarzuty. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który dotyczy zawieszenia postępowania z uwagi na wystąpienie w sprawie zagadnienia wstępnego, którym było, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prowadzenie postępowania przed komisją lekarską w sprawie zdolności skarżącego kasacyjnie do służby w Policji – to zarzut ten jest niezasadny. Przypomnieć bowiem należy, że Komendant Stołeczny Policji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego kasacyjnie ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji), a nie z uwagi na orzeczenie trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1481/14 podkreślił, że: "Skoro przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) przewidują różne podstawy rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, to oczywistym jest, że w sprawie zwolnienia ze służby na każdej z dopuszczalnych podstaw zwolnieniowych prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Każda z tych spraw ma odrębny charakter. W ramach każdej z nich organ zobowiązany jest ocenić, czy zachodzą przesłanki do rozwiązania stosunku służbowego na przyjętej podstawie, a następnie w zależności od poczynionych ustaleń podjąć stosowne działania kończące postępowanie w danej sprawie". W niniejszej sprawie podstawą zwolnienia skarżącego kasacyjnie był art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. A zatem organ zobowiązany był do podejmowania wyłącznie takich czynności w ramach prowadzonego postępowania, które urzeczywistnią istnienie przesłanki ważnego interesu służby. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania przed właściwą komisją lekarską w sprawie zdolności do służby. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o ww. przesłankę pozostaje bez związku z prowadzonym postępowaniem przed właściwą komisją lekarską. Oznacza to, że zwolnienie ze służby może nastąpić przed zakończeniem tego postępowania, a rozstrzygnięcie w sprawie zdolności do służby z uwagi na stan zdrowia pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia. Dlatego też sam fakt toczącego się postępowania przed właściwą komisją lekarską w sprawie zdolności do służby nie miał znaczenia z punktu widzenia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ustalenie zdolności do służby policjanta nie stanowiło, zagadnienia wstępnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Nie budzi również wątpliwości, że organ zobowiązany jest do wydania rozstrzygnięcia według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania przez niego decyzji. W rozpoznawanej zaś sprawie, w obrocie prawnym, na dzień wydania decyzji przez organy Policji obu instancji, nie funkcjonowało ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej określające zdolność skarżącego kasacyjnie do służby w Policji. Orzeczenie komisji lekarskiej o ustaleniu zdolności do służby w Policji (4 kwietnia 2023 r.) zapadło już po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby (27 lutego 2023 r.). Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w dacie orzekania przez organ wada ta powinna istnieć i wynikać z działań lub zaniechań organu, które można zbiorczo ująć jako uchybienie określonym regułom postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I GSK 1880/18 uznał, że ocena przesłanek wznowienia postępowania (okoliczności faktycznych nieznanych organowi) powinna uwzględniać to kiedy zostały wytworzone dowody potwierdzające wystąpienie tych okoliczności faktycznych. Z akt niniejszej sprawy wynika wprost, że w dacie orzekania przez organy Policji, nie istniało ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej o braku zdolności skarżącego kasacyjnie do służby w Policji. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności dające podstawę do wznowienia postępowania. Okoliczności, które wystąpiły już po zakończeniu postępowania administracyjnego, tj. po wydaniu ostatecznego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, w żaden sposób nie mogą podważać zgodności z prawem wcześniejszej decyzji o rozwiązaniu z policjantem stosunku służbowego. Okoliczność wydania orzeczenia o trwałej niezdolności skarżącego kasacyjnie policjanta do służby w Policji (4 kwietnia 2023 r.), zaistniała bowiem po wydaniu ostatecznego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji (27 lutego 2023 r.). Organ, prowadząc postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby z uwagi na ważny interes służby, nie miał obowiązku z urzędu uwzględniać okoliczności, że może postępowanie przed komisją lekarską zostanie w przyszłości zakończone orzeczeniem o niezdolności do służby w Policji, albo orzeczeniem o zdolności do służby w Policji, co już miało w sprawie skarżącego miejsce 31 lipca 2019 r., 24 stycznia 2020 r., 19 stycznia 2022 r., 9 sierpnia 2022 r., w których to orzeczeniach komisje lekarskie wskazywały, że policjant zdolny jest do służby z ograniczeniami i zdolny jest do służby na zajmowanym stanowisku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę