Orzeczenie · 2025-06-26

III OSK 1509/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-26

NSAAdministracyjneWysokansa

policjakara dyscyplinarnaodpowiedzialność dyscyplinarnainterwencjanieletnizaburzenia psychiczneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o PolicjiNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez funkcjonariusza Policji, P. J., od wyroku WSA w Warszawie, który utrzymał w mocy orzeczenie o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. Zarzucono mu niedopełnienie obowiązku służbowego polegającego na uniemożliwieniu sprawcy kontynuowania działań naruszających porządek prawny i zatrzymaniu go podczas interwencji w mieszkaniu, gdzie agresywnie zachowywał się 15-letni syn zgłaszających, cierpiący na zaburzenia psychiczne. Sąd pierwszej instancji uznał, że policjant zachował się rutynowo i nie przewidział rozwoju sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że organy dyscyplinarne nie wykazały naruszenia dyscypliny służbowej. NSA podkreślił, że interwencja odbywała się w warunkach kwarantanny domowej, a policjanci mieli ograniczoną możliwość obserwacji z klatki schodowej. Zwrócono uwagę na stan psychiczny nieletniego, jego agresję, która nie wymagała natychmiastowych środków przymusu, oraz na fakt, że rodzice nie domagali się dalszych działań, a wręcz dziękowali za interwencję. Sąd wskazał, że policjanci słusznie wezwali pogotowie ratunkowe, a samowolne oddalenie się nieletniego nie mogło być utożsamiane z niedopełnieniem obowiązków, zwłaszcza w kontekście specyficznych okoliczności. Dodatkowo, NSA przywołał wcześniejszy wyrok WSA uchylający podobne orzeczenie dyscyplinarne wobec drugiego policjanta interweniującego w tej samej sprawie, który zawierał podobne argumenty dotyczące braku dowodów na naruszenie prawa własności i konieczności uwzględnienia stanu zdrowia psychicznego sprawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja obowiązków policjanta podczas interwencji wobec nieletniego z zaburzeniami psychicznymi w specyficznych warunkach (kwarantanna, obecność rodziców), a także zasady oceny odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale stanowi ważny głos w sprawie oceny działań policji w sytuacjach wymagających szczególnej wrażliwości i ostrożności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy policjant dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązku uniemożliwienia sprawcy kontynuowania działań naruszających porządek prawny i zatrzymania go, podczas interwencji wobec nieletniego z zaburzeniami psychicznymi w warunkach kwarantanny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, policjant nie naruszył dyscypliny służbowej, ponieważ jego działania były adekwatne do specyficznych okoliczności interwencji, uwzględniając stan psychiczny nieletniego, obecność rodziców, warunki kwarantanny oraz brak podstaw do zastosowania środków przymusu bezpośredniego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organy dyscyplinarne nie wykazały, aby policjant zaniechał swoich obowiązków. Podkreślono, że interwencja wymagała szczególnej ostrożności i wrażliwości wobec chorego psychicznie dziecka, a wezwanie pogotowia ratunkowego było właściwym działaniem. Samowolne oddalenie się nieletniego nie stanowiło podstawy do ukarania policjanta, zwłaszcza że rodzice nie domagali się dalszych działań.

Czy naruszenie prawa własności przez nieletniego, w sytuacji gdy właściciele mienia mają świadomość tych ataków, stanowi podstawę do interwencji policji i zatrzymania sprawcy?

Odpowiedź sądu

Naruszenie prawa własności może stanowić asumpt do interwencji, jeśli właściciel mienia żąda takiej interwencji. Jednakże, w kontekście sprawy, gdzie sprawcą był nieletni z zaburzeniami psychicznymi, a rodzice nie domagali się ochrony mienia, a jedynie prosili o zaprzestanie niszczenia, nie można było automatycznie przypisać policjantowi obowiązku zatrzymania.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na wcześniejsze orzeczenie WSA, wskazał, że organy powinny wykazać dowody na żądanie ochrony mienia przez właścicieli, a nie tylko prośby o zaprzestanie niszczenia. Prawo własności wiąże się z uprawnieniem do dysponowania nią, w tym zezwoleniem na zniszczenie, co należy uwzględnić przy ocenie działań policjanta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA oraz zaskarżone orzeczenie Komendanta Stołecznego Policji zostały uchylone.

Przepisy (9)

Główne

u.o.p. art. 132 § ust. 3 pkt 4

Ustawa o Policji

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.

u.o.p. art. 134 § pkt 2

Ustawa o Policji

Podstawa wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Pomocnicze

Zarządzenie nr 768 art. 36 § pkt 2

Zarządzenie KGP

Obowiązek policjantów komórek interwencyjnych na miejscu wydarzenia: uniemożliwić sprawcy kontynuowanie działań naruszających porządek prawny i w miarę możliwości zatrzymać go.

p.p.s.a. art. 151