Orzeczenie · 2025-06-26

III OSK 1507/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-26

NSAAdministracyjneWysokansa

policjanadgodzinyekwiwalent pieniężnyczas służbyprzedawnienieroszczeniapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające policjantowi wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny wypracowane w latach 2000-2007. Policjant wystąpił z wnioskiem o wypłatę ekwiwalentu za nadgodziny, niewykorzystane przerwy oraz za udział w zabezpieczeniu wizyty Papieża. Organy odmówiły, wskazując na brak ewidencji, wybrakowanie dokumentacji, brak zgłaszania roszczeń w trakcie służby oraz upływ czasu. WSA uchylił decyzje, uznając, że organy nie rozważyły kwestii przedawnienia dochodzonych należności, co powinno być pierwszym krokiem przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy. NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd kasacyjny podkreślił, że WSA prawidłowo wskazał na konieczność zbadania przedawnienia roszczeń zgodnie z art. 107 ustawy o Policji, zanim organy przystąpią do merytorycznego rozpoznania sprawy. Analizując przepisy dotyczące ekwiwalentu za nadgodziny (art. 33 ustawy o Policji) i przedawnienia (art. 107), NSA odniósł się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 1/08), wyjaśniając, że wyrok ten zniósł ograniczenie czasowe możliwości dochodzenia ekwiwalentu do trzech lat, ale nie zniósł samego przedawnienia, które nadal podlegało ocenie organu, zwłaszcza w kontekście art. 107 ust. 2 (możliwość nieuwzględnienia przedawnienia z uwagi na wyjątkowe okoliczności). NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. błędnej wykładni art. 107 ustawy o Policji i naruszenia przepisów postępowania, były bezzasadne, a WSA prawidłowo nakazał organom rozważenie kwestii przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń policjantów o ekwiwalent pieniężny za nadgodziny oraz skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i orzecznictwa związanego z ustawą o Policji i jej nowelizacjami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy roszczenie policjanta o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny wypracowane w latach 2000-2007 podlega przedawnieniu na podstawie art. 107 ustawy o Policji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, chyba że organ nie uwzględni przedawnienia z uwagi na wyjątkowe okoliczności.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że art. 107 ustawy o Policji przewiduje 3-letni termin przedawnienia dla roszczeń pieniężnych funkcjonariuszy. Sąd wskazał, że WSA prawidłowo nakazał organom rozważenie kwestii przedawnienia jako pierwszego kroku przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, analizując jednocześnie możliwość nieuwzględnienia przedawnienia na podstawie art. 107 ust. 2.

Jaki jest wpływ orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. (sygn. akt K 1/08) na przedawnienie roszczeń policjanta o ekwiwalent pieniężny za nadgodziny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wyrok TK z 2010 r. stwierdził niezgodność z Konstytucją ograniczenia możliwości dochodzenia ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny do trzech ostatnich lat kalendarzowych (art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w ówczesnym brzmieniu). Skutkiem tego było zniesienie tego konkretnego ograniczenia czasowego, ale nie zniesienie samego przedawnienia roszczeń, które nadal podlegało ogólnym przepisom, w tym art. 107 ustawy o Policji.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wyrok TK z 2010 r. usunął jedynie ograniczenie czasowe do trzech lat w zakresie możliwości dochodzenia ekwiwalentu przez policjanta zwalnianego ze służby, ale nie zniósł samego przedawnienia. Roszczenia nadal podlegały 3-letniemu terminowi przedawnienia z art. 107 ustawy o Policji, z możliwością jego nieuwzględnienia w wyjątkowych okolicznościach.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji miał prawo nakazać organowi administracji rozważenie kwestii przedawnienia roszczenia, mimo że organy tego nie zrobiły?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny pierwszej instancji był w pełni uprawniony do zajęcia stanowiska w przedmiocie przedawnienia, gdyż zagadnienie to pozostawało w granicach danej sprawy.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że WSA, uchylając decyzje organów, był uprawniony do wskazania dalszego toku postępowania, w tym nakazania organom rozważenia kwestii przedawnienia, która miała kluczowe znaczenie dla merytorycznego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną organu od wyroku WSA, który uchylił decyzje odmawiające policjantowi ekwiwalentu za nadgodziny, nakazując organom rozważenie kwestii przedawnienia roszczeń.

Przepisy (12)

Główne

u.o.p. art. 33

Ustawa o Policji

Przepis ten reguluje czas służby policjanta, możliwość udzielenia czasu wolnego lub przyznania rekompensaty pieniężnej za czas służby przekraczający normę. Jego brzmienie zmieniało się na przestrzeni lat, a możliwość wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za nadgodziny istniała od 19 października 2001 r.

u.o.p. art. 107 § 1, 2, 3

Ustawa o Policji

Przepis ten określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu uposażenia i innych świadczeń pieniężnych funkcjonariuszy, z możliwością nieuwzględnienia przedawnienia w wyjątkowych okolicznościach. Bieg przedawnienia przerywa każda czynność podjęta w celu dochodzenia lub ustalenia roszczenia oraz jego uznanie.

Pomocnicze

u.o.p. art. 114 § 1 pkt 2

Ustawa o Policji

Przepis ten dotyczy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby przyznawany policjantowi zwalnianemu ze służby. Jego brzmienie było przedmiotem analizy w kontekście wyroku TK K 1/08, który wyeliminował ograniczenie do trzech lat kalendarzowych.

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c