III OSK 1506/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-04
NSAAdministracyjneWysokansa
odpady komunalnesprawozdanie rocznekara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsprawozdanie zerowedziałalność regulowanarejestrpodwykonawcaNSApostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki od kary pieniężnej za nieterminowe złożenie sprawozdania o odbiorze odpadów, potwierdzając obowiązek składania sprawozdań zerowych przez zarejestrowane podmioty.

Spółka I. sp. z o.o. zaskarżyła karę pieniężną nałożoną za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania z odbioru odpadów komunalnych za 2021 rok. Spółka argumentowała, że jako podwykonawca nie miała obowiązku składania sprawozdania, nawet zerowego. Sądy obu instancji uznały jednak, że obowiązek ten wynika z samego wpisu do rejestru działalności regulowanej, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności w danym okresie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając interpretację przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna spółki I. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o nałożeniu kary pieniężnej. Kara została wymierzona za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania za rok 2021, dotyczącego podmiotu odbierającego odpady komunalne. Spółka twierdziła, że jako podwykonawca transportu odpadów, a nie faktyczny odbiorca od właścicieli nieruchomości, nie miała obowiązku składania sprawozdania, nawet zerowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 9n ust. 1 i 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, obowiązek sporządzania rocznych sprawozdań, w tym sprawozdań zerowych, dotyczy każdego podmiotu wpisanego do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności w danym okresie. Sąd odwołał się do wykładni systemowej i celowościowej przepisów, wskazując, że sam wpis do rejestru rodzi obowiązek sprawozdawczy. NSA oddalił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że organy administracji i sąd pierwszej instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a uzasadnienia decyzji i wyroku spełniały wymogi formalne. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych jest zobowiązany do złożenia sprawozdania zerowego, nawet jeśli faktycznie nie odbierał odpadów w danym okresie.

Uzasadnienie

Obowiązek złożenia sprawozdania zerowego wynika z art. 9n ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i dotyczy każdego podmiotu wpisanego do rejestru, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności. Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów potwierdza, że sam wpis do rejestru rodzi obowiązek sprawozdawczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.c.p.g. art. 9n § ust. 1

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań.

u.c.p.g. art. 9n § ust. 2

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Termin przekazania sprawozdania do 31 stycznia każdego roku za rok poprzedni.

u.c.p.g. art. 9n § ust. 6

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Podmiot, który w danym półroczu nie odbierał odpadów komunalnych, przekazuje sprawozdanie zerowe.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Przedsiębiorca podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia w złożeniu sprawozdania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 189f § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obowiązek złożenia sprawozdania zerowego przez podwykonawcę. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (art. 7, 8, 77 § 1, 80, 81a § 1, 107 § 3, 189f k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań podmiot, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje [...] sprawozdanie zerowe już sam wpis przedsiębiorcy do ww. rejestru skutkuje obowiązkiem składania sprawozdań obowiązek składania sprawozdania obciąża zatem podmiot główny, jak i jego podwykonawcę adresatem obowiązku sporządzania sprawozdań rocznych jest każdy podmiot prowadzący działalność w przedmiocie odbioru odpadów komunalnych, a nie tylko taki podmiot, który faktycznie w danym półroczu odpady odbiera.

Skład orzekający

Piotr Korzeniowski

przewodniczący

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Teresa Zyglewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku składania sprawozdań zerowych przez podmioty wpisane do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Interpretacja może być pomocna w innych przypadkach obowiązków sprawozdawczych dla podmiotów zarejestrowanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku sprawozdawczego w branży gospodarki odpadami, który może być niejasny dla wielu przedsiębiorców, zwłaszcza podwykonawców. Wyrok precyzuje odpowiedzialność.

Czy jesteś podwykonawcą odbioru odpadów? Musisz składać sprawozdania, nawet zerowe!

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1506/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Sławomir Pauter /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
II SA/Po 544/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-01-24
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184, 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8, 7, 77 par 1, 189f par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 9n, 9b ust 1-3, 9c ust 1, 9x ust1 i 6, 9o ust 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 544/23 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 maja 2023 r., nr SKO.F.406.976.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez I. sp.
z o.o. z siedzibą B. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 24 stycznia 2024 roku, sygn. akt II SA/Po 544/23, którym oddalono skargę w/w spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 maja 2023 r., nr SKO.F.406.976.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieterminowe złożenie rocznego sprawozdania za rok 2021 podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu gminy [...].
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Pismem z dnia 15 września 2022 r. Związek zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naliczenia kary pieniężnej z tytułu przekazania po terminie, za pośrednictwem BDO, rocznego sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...] za rok 2021 r., o którym mowa w art. 9n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 z późn. zm., zwanej dalej "u.c.p.g.").
Uchwałą nr 38/2022 Zarządu Związku z dnia 13 października 2022 r. została wydana decyzja z dnia 13 października 2022 r., nr CZO.0643.9.1.2.2021. W decyzji tej wymierzono Spółce karę pieniężną w wysokości 5.100 zł, tj. po 100 zł za każdy dzień zwłoki, licząc od dnia 1 lutego 2022 r., tj. pierwszego dnia następującego po terminie obowiązkowego złożenia sprawozdania przypadającego na dzień 31 stycznia 2022 r. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że Związek miał i ma obowiązek kontrolowania terminowości wykonywania obowiązków ustawowych przez podmioty odbierające odpady komunalne. Obowiązek terminowego składania sprawozdań rocznych wynika z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. Spółka przesłała swoje sprawozdanie za rok 2021 w dniu 24 marca 2022 r., a więc 51 dni po upływie terminu do tego wyznaczonego. Wobec Spółki zaktualizowała się podstawa z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., która stanowi, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, jednak nie więcej niż za 365 dni.
Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, kwestionując ją w całości.
Decyzją z dnia 31 maja 2023 r., nr SKO.F.406.976.2022 Samorządowe Kolegium odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji, SKO podniosło, że obowiązek z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. istnieje również w sytuacji, kiedy w danym roku aktywność nie była wykonywana. Kolegium uznało, że skoro Spółka została wpisana do rejestru podmiotów prowadzących działalność na terenie właściwości Związku. Jeżeli faktycznie Spółka nie odebrała z terenu [...] żadnych odpadów, powinna złożyć sprawozdanie zerowe.
Z tego obowiązku nie jest zwolniona Spółka, nawet jeśli działa jako podwykonawca. Bezspornym było że Spółka złożyła sprawozdanie po czasie. Z tego względu zasadnie naliczono Spółce karę w wysokości 100 zł za każdy dzień zwłoki.
Skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, kwestionując decyzję organu II instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał stanowisko, jakie zajął w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę, uznając, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw.
W uzasadnieniu wyroku na wstępie Sąd I instancji stwierdził, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 1297 dalej u.c.p.g.)
Zgodnie z art. 9b ust. 1 u.c.p.g. działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu p.p. Przepis art. 9n ust. 1 u.c.p.g. stanowi: "Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań". Przekazanie takiego sprawozdania musi nastąpić do 31 stycznia każdego roku za rok poprzedni (art. 9n ust. 2 u.c.p.g.). Jeżeli ten podmiot nie odbierał na terenie danej gminy odpadów, musi i tak przekazać tzw. sprawozdanie zerowe (art. 9n ust. 6 u.c.p.g.). Niewykonanie ww. obowiązku jest zagrożone karą pieniężną, o której stanowi art. 9x ust. 1 u.c.p.g., a obciąża ona przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne. Na gruncie niniejszej sprawy, kara została wymierzona z uwagi na przesłankę wskazaną w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. – przekazanie sprawozdania po terminie ustawowym. Dalej Sąd I instancji stwierdził między innymi, że na gruncie niniejszej sprawy, nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że skarżąca złożyła wymagane sprawozdanie po upływie terminu do tego przewidzianym. Skarżąca dopełniła ten obowiązek po upływie 51 dni. Nie ulega też wątpliwości, czego z resztą skarżąca nawet nie kwestionowała, że jest ona wpisana do rejestru podmiotów odbierających odpady komunalne. Skarżąca posiada swój numer – RDR/CZO/001/2021. W myśl dotąd omówionych przepisów u.c.p.g., a także orzecznictwa, zachodzi implikacja polegająca na tym, że bycie zarejestrowanym jako podmiot odbierający odpady komunalne z terenu gminy rodzi obowiązek składania sprawozdań rocznych, w tym także zerowych (wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt III OSK 485/22). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, już sam wpis przedsiębiorcy do ww. rejestru skutkuje obowiązkiem składania sprawozdań, ponieważ art. 9n u.c.p.g. obejmuje właśnie takich przedsiębiorców, którzy są wpisani do właściwego rejestru prowadzonego przez wójta danej gminy (tu: Związku). Obowiązek składania sprawozdania obciąża zatem podmiot główny, a więc organizatora całego procesu odbierania odpadów komunalnych, jak i jego podwykonawcę (wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1388/18, dostępny w CBOSA). W dalszej części Sąd odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze, stwierdzając ich niezasadność, wskazując argumentację przemawiającą za takim stanowiskiem.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. sp. z o.o. z siedzibą w B. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżonemu wyrokowi na podstawie art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 7 k.p.a. poprzez dowolną ocenę przedłożonych przez Odwołującego dowodów i nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, podczas gdy organ winien w postępowaniu kierować się zasadą prawdy obiektywnej i stać na straży praworządności, a także z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
2) art. 8 k.p.a., który statuuje zasadę, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państw oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada ta nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania, lecz stanowi ona obowiązującą normę prawa, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych,
3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego, umożliwiającego wnikliwe i praworządne rozstrzygnięcie sprawy;
4) art. 80 w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o niepełny i wybrakowany materiał dowodowy, a także rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, podczas gdy Sąd meriti zobligowany był do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a nieudające się wyjaśnić wątpliwości, interpretować na korzyść skarżącego;
5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego, bez wskazania faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których oparto rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej;
6) art. 189f k.p.a. poprzez brak dokonania ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, co stanowi, że decyzje o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego były co najmniej przedwczesne.
Jednocześnie z ostrożności procesowej, jako zarzut ewentualny, w przypadku nieuwzględnienia ww. zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1. art. 9n ust. 6 ustawy o z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej zwanej ucpg), poprzez jego zastosowanie względem Odwołującego, pomimo iż Odwołujący nie odbierał odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...] w 2021 r. a był jedynie podwykonawcą świadczącym na rzecz firmy P. sp. z o.o. usługę transportu odpadów,
2. art. 9n ust. 6 ucpg w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 5) ucpg, poprzez nałożenie na Odwołującego kary pieniężnej za brak przekazania sprawozdań zerowych, pomimo, iż Odwołujący nie miał takiego obowiązku, gdyż Odwołujący nie odbierał odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...] w 2021 r., a był jedynie podwykonawcą świadczącym na rzecz firmy P. sp. z o.o. usługę transportu odpadów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są powiązane z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd w pierwszej kolejności przystąpił do oceny zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 9n ust. 6 i 9x ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczą bowiem podstawowej kwestii czy strona była obowiązana do złożenia tzw. sprawozdania zerowego za 2021 r.
Za bezzasadne uznać należało zarzuty naruszenia art. 9n ust. 6 oraz art. 9n ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9x ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Strona skarżąca kasacyjnie wywodziła, że skoro, pomimo wpisu do gminnego rejestru działalności regulowanej w zakresie odpadów, faktycznie nigdy działalności polegającej na zbieraniu odpadów nie prowadziła (była jedynie podwykonawcą świadczącym usługi na rzecz firmy P. sp. z o.o. usługę transportu odpadów), to nie była obowiązana do złożenia sprawozdania o którym mowa w art. 9n ust. 6 ww. ustawy, a w konsekwencji brak podstaw prawnych do nałożenia kary za nieterminowe złożenie sprawozdania na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 ww. ustawy.
Przypomnieć wypada, że zgodnie z przepisem art. 9n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, w stanie prawnym obowiązującym w 2021 roku, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania rocznych sprawozdań. W myśl zaś art. 9n ust. 6 ww. ustawy podmiot, o którym mowa w ust. 1, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o którym mowa w ust. 2, sprawozdanie zerowe. Przewidziany w art. 9n ust. 6 ustawy obowiązek składania sprawozdania zerowego wprowadzony został ustawą z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87).
W konsekwencji regulacji obowiązujących od 1 lutego 2015 r. każdy podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, czyli "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" miał obowiązek złożyć sprawozdanie zerowe jeżeli w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Z normy ustanowionej w art. 9n ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości wynika, że adresatem obowiązku sporządzania sprawozdań rocznych jest każdy podmiot prowadzący działalność w przedmiocie odbioru odpadów komunalnych, a nie tylko taki podmiot, który faktycznie w danym półroczu odpady odbiera. Stosownie do art. 9n ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości okoliczność, że mimo zarejestrowanej działalności dany podmiot nie odbiera faktycznie odpadów od właścicieli nieruchomości, nie zwalnia go od obowiązku sporządzenia i złożenia sprawozdania. Wprost przeciwnie, obliguje go do złożenia sprawozdania zerowego.
Za przyjęciem takiej wykładni powołanego przepisu przemawia zarówno wykładnia systemowa jak i celowościowa. Zwrócić należy uwagę, że w myśl art. 9b ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości, działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), poprzednio ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Rejestr działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Przy czym, zgodnie z art. 9b ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości, rejestr ten prowadzi się w postaci bazy danych zapisanej na informatycznych nośnikach, która może stanowić część innych baz danych z zakresu ochrony środowiska, w tym gospodarki odpadami. W myśl zaś art. 9c ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do uzyskania wpisu do rejestru w gminie, na terenie której zamierza odbierać odpady komunalne. W powołanym jako ostatni przepisie ustawodawca posługuje się pojęciem "przedsiębiorca odbierający odpady komunalne", w odniesieniu do podmiotu, który nie rozpoczął jeszcze faktycznie prowadzenia danej działalności, albowiem rozpoczęcie tej działalności możliwe jest dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru. Skoro wyrażenie "podmiot/przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" jest wielokrotnie używane w ustawie to temu zwrotowi należy nadać jednolite znaczenie i rozumieć je jednakowo w całym akcie prawnym. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że ustawodawca posługując się zwrotem "podmiot/przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" odnosił się nie tylko do pewnej czynności faktycznej (odbieranie odpadów komunalnych przez przedsiębiorcę), ale także oznaczonego rodzaju działalności, którą dany podmiot prowadzi lub zamierza prowadzić (działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych).
Za takim rozumieniem przepisów przemawia również wykładnia celowościowa. Zaznaczyć należy, że o ile w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 lutego 2015 r. kwestia składania tzw. sprawozdań zerowych nie była jednolicie oceniana w orzecznictwie, to po nowelizacji z 28 listopada 2014 r. obowiązek składania sprawozdania zerowego został jednoznacznie określony w art. 9n ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości. W obecnym stanie prawnym nie ulega więc wątpliwości, że każdy przedsiębiorca wpisany do prowadzonego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości ma obowiązek składania sprawozdania niezależnie od tego, czy rzeczywiście w danym okresie odpady odbierał.
Powyższe rozważania przesądzają jednocześnie nie tylko o braku podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 9n ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1006 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale także o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 9x ust. 1 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości, którego adresatem jest każdy podmiot posiadający stosowne uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a nie tylko podmiot, który faktycznie odpady te odbiera. Należy podkreślić, że brak jest podstaw do uwzględnienia przy wykładni przepisu art. 9n ust. 6 powołanej ustawy stanowiska sądów administracyjnych dotyczącego sprawozdania, o którym mowa w art. 9o ust. 1 powołanej ustawy. Obowiązek ten nie wynika bowiem jednoznacznie z powołanego przepisu, tak jak ma to miejsce w art. 9n ust. 6 cytowanej ustawy (wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 8 marca 2022 roku, sygn. akt III OSK 715/21).
Zdaniem Naczelnego sądu Administracyjnego nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 189f § 1 k.p.a. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej, czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zatem do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną bez możliwości ich uzupełnienia, skorygowania, dopowiedzenia brakujących elementów (wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2024 roku, sygn. akt III OSK 654/22). Podnosząc powyższy zarzut kasacyjny skarżąca kasacyjnie uzasadniała go brakiem dokonania ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu skargi kasacyjne w części dotyczącej tego zarzutu podniosło, że organ na żadnym etapie postępowania nie skonfrontował tej normy z okolicznościami faktycznymi w niniejszej sprawy. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała w skardze kasacyjnej nie tylko konkretnej jednostki redakcyjnej wskazanego przepisu, który składa się z trzech paragrafów, a nadto dwa pierwsze z mają po dwa punkty. Nadto, nie wskazała okoliczności związanych z niniejszą sprawa uzasadniających zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a co było wymagane z uwagi na sformalizowanych charakter środka odwoławczego jaki jest skarga kasacyjna oraz związania Sąd zrzutami kasacyjnymi.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia przez organy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zasadnie uznał, że organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności dające podstawę do przyjęcia naruszenia przez stronę obowiązku wynikającego z art. 9n ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (brak złożenia wymaganego sprawozdania zerowego za 2021 rok w ustawowym terminie, okres jaki upłynął od upływu ustawowego terminu do dnia złożenia sprawozdania oraz przesłanki dotyczące strony pozwalające uznanie jej za podmiot zobowiązany do złożenia takiego sprawozdania). Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego orzekającego w niniejszy składzie brak było także podstaw do postawienia organom zarzutu dotyczącego naruszenia art. 8 k.p.a. Nie sposób czynić organowi zarzutu z powodu realizacji obowiązków nałożonych ustawą i podejmowania czynności zmierzających do jego realizacji. Nadmienić należy, że to strona dysponuje wiedzą o okolicznościach mogących mieć wpływ na wynika sprawy, a zatem jest obowiązana je wskazać. Dotyczy to w szczególności zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej art. 189f k.p.a., a czego nie uczyniła nawet w złożonej skardze kasacyjnej. Nie może stanowić podstawy jej zastosowania subiektywne odczucie strony o braku znaczenia tego dokumentu do realizacji przez organy zadania prawidłowej gospodarki odpadami. Powyższe rozważania nie dają także podstaw do uwzględnienia zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia przez organy art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Zwiera elementy wskazane w powołanym przepisie.
Nadto należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a jedynie ocenia właściwe ich zastosowanie przez organy administracji publicznej w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Zarzuty dotyczące naruszenia wskazywanych przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego winno nastąpić w powiązaniu z określonymi przepisami ustawy 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności z art. 145 p.p.s.a., który to przepis określa kiedy sąd jest obowiązanych uchylić zaskarżoną decyzję, czego w złożonej skardze kasacyjnej zabrakło.
Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI