III OSK 1504/21

III OSK 1504/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1393/18 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2019-03-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 33, art. 34 pkt 13, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 2129
art. 4 pkt 3
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1393/18 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 października 2018 r. nr RZ.ZUO.3.470.414/36.OZ.2018.KC-184 w przedmiocie opłaty zmiennej za pobór wody podziemnej w miejscowości G. I. oddala skargę kasacyjną, II. oddala wniosek Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 21 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1393/18 uwzględnił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. (dalej jako Nadleśnictwo) i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 października 2018 r. nr RZ.ZUO.3.470.414/36.OZ.2018.KC-184 określającą Nadleśnictwu opłatę zmienną za pobór wody podziemnej dla osady G. za I kwartał 2018 r.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Nadleśnictwo kwestionuje nałożenie opłaty za pobór wody podziemnej w ramach usługi wodnej argumentując, iż pobór wód podziemnych odbywa się w ramach zwykłego korzystania z wód, o którym mowa w art. 33 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.) związanego z zaopatrywaniem w wodę z ujęcia w miejscowości G. wykorzystywanej na cele mieszkalne budynku leśniczówki leśnictwa K.. W związku z czym opłata nie powinna być naliczana.
Dokonując wykładni przepisów art. 33 ust. 1, ust. 3 i 4 Prawa wodnego oraz art. 4 ust. 1 i art. 32 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r., poz. 2129 z późn. zm.) Sąd uznał, że stanowisko organu przyjęte w zaskarżonej decyzji jest wadliwe.
Wyjaśniono, że działania podejmowane przez Nadleśnictwo są działaniami osoby prawnej - Skarbu Państwa. Z powyższych regulacji wynikają z jednej strony uprawnienia Lasów Państwowych do prowadzenia działalności gospodarczej i występowania w roli przedsiębiorców, z drugiej jednak szereg kompetencji o charakterze władczym nakazuje uznawać jednostki Lasów Państwowych jako elementy ustroju administracji publicznej. Organy administracji leśnej są terenowymi organami rządowej administracji specjalnej łączącymi funkcje z zakresu administracji państwowej ze specjalistycznymi zadaniami spoza obszaru stosunków administracyjnych. Taki status prawny Lasów Państwowych - wbrew twierdzeniom Dyrektora Zarządu Zlewni - nie pozwala traktować ich tylko jako zarządcy terenu działającego w imieniu Skarbu Państwa oraz ujmować ich działalności wyłącznie jako nastawionej na działalność gospodarczą (zarobkową). Ponieważ Nadleśnictwo działa w ramach osobowości prawnej Skarbu Państwa oznacza to, iż jego działania są działaniami Skarbu Państwa jako osoby prawnej będącej właścicielem gruntu. W świetle prawa Nadleśnictwo jako jednostka organizacyjna Lasów Państwowych ma wszystkie uprawnienia, które przysługują Skarbowi Państwa jako właścicielowi nieruchomości. Skoro zatem art. 33 ust. 1 Prawa wodnego w sposób wyraźny przyznaje właścicielowi gruntu - którym może być zarówno osoba fizyczna jak i prawna - prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie, to w świetle tego przepisu prawo do zwykłego korzystania z wody ma każdy właściciel gruntu, niezależnie od sposobu wykonywania przysługującemu mu prawa.
W tej sytuacji zawarte w ust. 3 tego artykułu odniesienie zwykłego korzystania z wód do zaspokajania potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego należy rozumieć jako obejmujące również potrzeby własne osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej w rozmiarze, który nie narusza ograniczeń dostępu do wód wynikających z art. 33 ust. 4 Prawa wodnego. Inna wykładnia tego przepisu prowadziłaby do oczywistej sprzeczności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo własności podlega równej dla wszystkich ochronie prawnej, z czego wynika nakaz traktowania w ten sam sposób prawa własności należnego różnym podmiotom. Wykładnia wykluczająca zwykłe korzystanie z wód przez te podmioty oznaczałaby, że wszelkie formy korzystania przez nie z wód stanowiłyby postać szczególnego korzystania z wód, które wiąże się nie tylko z obowiązkiem ponoszenia opłat, ale także z obowiązkiem posiadania pozwolenia wodnoprawnego.
Sąd podniósł przy tym, że ograniczenie zakresu zwykłego korzystania z wód do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego należy rozumieć w ten sposób, iż wystarczające jest zaspokojenie potrzeb gospodarstwa domowego z woli i za wiedzą właściciela terenu, na którym gospodarstwo domowe jest zlokalizowane.
Wskazano następnie, że z zawartego w aktach administracyjnych sprawy protokołu kontroli nr [...] wynika socjalno-bytowy cel przeznaczenia wody podziemnej pobranej w I kwartale 2018 r. w ilości 68 m³ ze źródeł Osada G.. Ponadto według reklamacji złożonej od informacji ustalającej wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne, woda ta służy do zaopatrywania lokalu mieszkalnego leśnictwa K..
Mimo że informacje te wpisują się w przesłanki wskazujące na zwykłe korzystanie z wody - zwłaszcza, że w obecnie obowiązującym art. 33 Prawa wodnego brak jest również zróżnicowania podmiotowego właścicieli gruntów co do zwykłego korzystania z wód, a ilość pobranej wody w rozliczeniu dobowym nie przekracza 5 m³ - to zdaniem Sądu Dyrektor Zarządu Zlewni w żaden sposób nie odniósł się do tego, uznając bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, że Nadleśnictwo prowadzi działalność gospodarczą, której nie da się pogodzić z ustawowymi celami zwykłego korzystania z wód. W tym zakresie nie zostały w szczególności wyjaśnione kluczowe dla sprawy kwestie faktycznego wykorzystywania budynku leśniczówki (cele mieszkalne i/lub służbowe) oraz przeznaczenia pobieranej wody, w tym kto i na jakiej podstawie zajmuje budynek, jeżeli jest wykorzystywany na cele mieszkalne, to przez kogo (czy są to pracownicy Nadleśnictwa) oraz w jakiej części i od jakiego okresu czasu (wobec wskazywanego powstania ujęcia z którego następuje pobór wody w 1959 r.), za pomocą jakich urządzeń odbywa się pobór wód (czy było na nie wymagane pozwolenie wodnoprawne), jaka jest średnioroczna ilość pobranych wód podziemnych na dobę (art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego nieprzekraczalną ilość 5 m3 na dobę kwalifikuje w ujęciu rocznym, a nie kwartalnym). Istotna pozostaje też kwestia kwalifikacji sposobu wykorzystania budynku leśniczówki i przeznaczenia pobieranej wody na gruncie Prawa wodnego z 2001 r.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak wyjaśnienia tych okoliczności potwierdza zasadność podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) dalej w skrócie jako K.p.a. Uchybienia te kwalifikują określoną Nadleśnictwu opłatę zmienną co najmniej jako przedwczesną, gdyż nie zostały w sprawie wykazane przesłanki do zastosowania przepisu prawa materialnego (art. 272 ust. 1 Prawa wodnego) związane ze stwierdzeniem wykroczenia poza zakres zwykłego korzystania z wód. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na ustalenie, czy w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do nałożenia na Nadleśnictwo opłaty zmiennej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Zarządu Zlewni w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) prawa materialnego przez:
a) błędną wykładnię przepisu art. 33 Prawa wodnego poprzez przyjęcie, że stronie postępowania jako podmiotowi instytucjonalnemu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód służące zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu nakazuje przyjąć, że prawo do zwykłego korzystania z wód służące zaspokajaniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego może przysługiwać wyłącznie podmiotom, które mogą prowadzić własne gospodarstwo domowe, czyli osobom fizycznym;
b) błędną wykładnię przepisu art. 34 pkt 13 Prawa wodnego w związku z art. 4 ust. 3 ustawy o lasach poprzez przyjęcie, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe nie korzysta z wód na potrzeby działalności gospodarczej. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu nakazuje przyjąć, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe pobierając wody podziemne na potrzeby leśniczówki, w tym na potrzeby mieszkania służbowego leśniczego korzysta z wód na potrzeby działalności gospodarczej;
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na przyjęciu, że w sprawie zakończonej decyzją skarżącego nie wyjaśniono kluczowych dla sprawy kwestii funkcjonowania budynku leśniczówki, której mieszkańcy czy użytkownicy dokonują poboru wody podziemnej, braku wyjaśnienia celu poboru wody i jego wielkości, jak również za pomocą jakich urządzeń odbywa się pobór wód (czy było na nie wymagane pozwolenie wodnoprawne). W ocenie strony skarżącej kasacyjnie do naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie doszło, ponieważ w zaskarżonej decyzji wskazano wszystkie przesłanki niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, a okoliczności, których ustalenia zostały pominięte nie stanowią podstawy do wydania zaskarżonej decyzji - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, które wynikają ze wskazanej wyżej błędnej wykładni przepisów Prawa wodnego i niewłaściwego ich zastosowania.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Nadleśnictwo wniosło o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania.
W tej sprawie Sąd nie stwierdza wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych zasadach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) rozpoznanie sprawy jest konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W tej sprawie trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dopuszczalnym jest zakwalifikowanie Nadleśnictwa L. stanowiącego jednostkę organizacyjną Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe reprezentującego Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia do podmiotów, którym a priori może przysługiwać prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących własność Skarbu Państwa lub znajdujących się na gruncie Skarbu Państwa. Warunkiem takiego zakwalifikowania jest jednak wykazanie, że korzystanie z wody służy do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego (art. 33 ust. 3 Prawa wodnego) i jednocześnie mieści się w granicach objętych art. 33 ust. 4 pkt 1 ww. ustawy. Taki pogląd wyrażał już Naczelny Sąd Administracyjny (np. w wyroku z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5011/21; w wyroku z 1 czerwca 2022 r. sygn. akt III OSK 5010/21 oraz w wyroku z 4 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1378/21). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając tę sprawę ww. stanowisko podtrzymuje.
Należy także podzielić i przyjąć jako swoje stanowisko zawarte w wyrokach NSA z dnia 21 września 2017 r. sygn. II OSK 2919/16 oraz z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. III OSK 4888/21 zgodnie z którymi ograniczenie zakresu zwykłego korzystania z wód do zaspokojenia potrzeb własnego gospodarstwa domowego należy wykładać celowościowo w ten sposób, że woda jest pobierana do zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego z woli i za wiedzą właściciela terenu, na którym takie gospodarstwo domowe zostało zlokalizowane (por. wyrok NSA z 4 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1378/21).
Nie można uznać za zasadny zarzut strony skarżącej kasacyjnie, jakoby art. 33 Prawa wodnego nie pozwalał na uznanie prowadzenia gospodarstwa domowego przez osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, ponieważ prowadzenie takiego gospodarstwa obejmuje jedynie osoby fizyczne.
Nie można na podstawie treści art. 33 Prawa wodnego dokonać takiej wykładni, że jedynie właściciel może osobiście prowadzić gospodarstwo domowe. Wprawdzie przepis ten wskazuje na właściciela jako podmiot uprawniony do zwykłego korzystania z wód tym niemniej nie można uznać, że właściciel, aby jego korzystanie z wód zakwalifikować jako zwykłe, musi osobiście prowadzić gospodarstwo domowe na należącym do niego gruncie. Kwestia własności gruntu nie jest utożsamiana z osobistym prowadzeniem gospodarstwa domowego przez właściciela tego gruntu.
Podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej art. 33 ust. 3 Prawa wodnego nie różnicuje uprawnień do zwykłego korzystania z wód w zależności od tego, czy właścicielem jest osoba fizyczna, czy osoba prawna. Skarb Państwa posiada osobowość prawną wynikającą bezpośrednio z ustawy (art. 33 i art. 34 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 67 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego czynności procesowe za Skarb Państwa podejmuje organ państwowej jednostki organizacyjnej (stationes fisci) z działalnością której wiąże się dochodzone roszczenie lub organ jednostki nadrzędnej. Stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, nadleśniczy reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania. Nie można więc wykluczyć, że leśniczówka może być miejscem zamieszkiwania pracownika Lasów Państwowych stanowiąc jego gospodarstwo domowe, w której będzie skupiać się centrum życiowe danej osoby.
Jak trafnie wskazał w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji w każdym przypadku korzystania z leśniczówki należy oceniać, czy taki obiekt stanowi miejsce zamieszkania danej osoby stanowiąc jej gospodarstwo domowe. Nie każda leśniczówka będzie stanowić gospodarstwo domowe, tak jak nie można takiej możliwości wykluczyć w szczególności wówczas, gdy w leśniczówce zamieszkuje na stałe np. rodzina pracownika Lasów Państwowych stanowiąc dla nich centrum życiowe (tak też NSA w wyroku z 4 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1378/21).
Pojęcie "własnego gospodarstwa" należy rozumieć w ujęciu systemowym nie tylko jako gospodarstwo nastawione na zaspokajanie potrzeb osobistych właściciela gruntu prowadzącego gospodarstwo domowe, ale także jako ukierunkowane na zaspokajanie potrzeb gospodarstwa domowego prowadzonego przez inną osobę z woli i za wiedzą właściciela terenu, na którym gospodarstwo domowe jest zlokalizowane.
W przypadku takiego podmiotu jak nadleśnictwo jest oczywistym, że nadleśnictwo nie będzie samodzielnie prowadzić gospodarstwa domowego. W praktyce funkcjonowania nadleśnictw, budynki (tzw. leśniczówki) są udostępniane osobom fizycznym m. in. w celach mieszkaniowych. Takie udostępnienie następuje albo na podstawie umowy bezpłatnego używania mieszkania zawieranej z uprawnionym pracownikiem na podstawie § 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie określenia stanowisk w Służbie Leśnej, na których zatrudnionym pracownikom przysługuje bezpłatne mieszkanie albo równoważnik pieniężny, oraz sposobu i trybu przyznawania i zwalniania tych mieszkań, a także ustalania i wypłaty równoważnika pieniężnego (Dz. U. z 2009 r. Nr 221 poz. 1751) albo na podstawie umowy najmu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, że w tej sprawie nie ustalono, kto korzysta (wynajmuje) budynek leśniczówki i na jakie cele pobierana jest woda. Kryterium mającym istotne znaczenie będzie także ilość pobranych wód, która nie może przekraczać wartości wskazanych w art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego.
Nie budzi wątpliwości, że pobór wód podziemnych do celów socjalno-bytowych związanych z eksploatacją budynku (lokalu) oddanego w posiadanie zależne osobie fizycznej na cele mieszkaniowe wpisuje się w pojęcie zwykłego korzystania z wody (tak też NSA w wyroku z 4 października 2022 r. sygn. akt III OSK 1378/21). Dokonując bowiem interpretacji pojęcia "zwykłego korzystania z wody" należy uwzględnić cel takiego korzystania tj. zaspokojenie potrzeb gospodarstwa domowego lub ewentualnie gospodarstwa rolnego. Istotne powinno być bowiem to, kto pozostaje faktycznym beneficjentem wód podziemnych. Kwestią mającą jedynie pomocnicze znaczenie powinno być natomiast to, czy faktycznie poboru wody dokonuje osobiście właściciel nieruchomości na której posadowione jest ujęcie wody, czy posiadacz zależny tejże nieruchomości np. najemca.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że organ nieprawidłowo utożsamił przypisaną Lasom Państwowym działalność gospodarczą jako decydującą o kwalifikacji poboru wód jako usługi wodnej. Wykładany literalnie i funkcjonalnie art. 35 ust. 1 Prawa wodnego nie uzależnia kwalifikacji poboru wód podziemnych jako usługi wodnej wyłącznie od faktu prowadzenia działalności gospodarczej, ale od poboru w związku z działalnością gospodarczą wykraczającego poza powszechne, zwykłe lub szczególne korzystanie z wód. Pobór na potrzeby działalności gospodarczej jest szczególnym korzystaniem z wód (art. 34 pkt 13 Prawo wodne). Na szczególne korzystanie z wód niezbędne jest pozwolenie wodnoprawne (art. 389 pkt 2 Prawo wodne).
Ponadto Sąd pierwszej instancji nie dokonał naruszenia prawa w zakresie wykładni art. 4 pkt 3 ustawy o lasach. Zgodnie z tym przepisem Lasy Państwowe w ramach sprawowanego zarządu prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość. Przepis ten nie oznacza, że pobór wód podziemnych do celów socjalno-bytowych związanych z eksploatacją takiego budynku jak leśniczówka oddanego w posiadanie zależne osobie fizycznej na cele mieszkaniowe nie może być uznane za zwykłe korzystanie z wody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo stwierdził, że organ uchybił zasadom i normom procedury administracyjnej, a w szczególności przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. ponieważ nie dokonał prawidłowego ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Strona skarżąca kasacyjnie będąca jednocześnie organem, którego decyzja została zaskarżona do Sądu pierwszej nie ustaliła celu poboru wody podziemnej oraz tego, kto faktycznie korzysta z tak pobranej wody. Wydając zaskarżoną decyzję organ oparł się wyłącznie na informacjach przekazanych przez Nadleśnictwo L. w treści Protokołu Kontroli nr [...]. Pominął w istocie prowadzenie własnego postępowania dowodowego w celu potwierdzania bądź zaprzeczenia zarzutom prezentowanym przez stronę skarżącą przed Sądem pierwszej instancji. Dopiero dokładne ustalenie stanu faktycznego, poczynione w oparciu o zebrane dowody, pozwoli na dokonanie prawidłowej subsumpcji norm wynikających z przepisów Prawa wodnego.
Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w pierwszej kolejności koniecznym będzie wyjaśnienie, kto jest właścicielem terenu na którym pobierane są wody podziemne, jakim celom służy pobierana woda a także w jakiej ilości średniorocznie jest ona pobierana. Nie wystarczy ustalenie średnich ilości na kwartał. W świetle powyższych rozważań nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisu art 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Mając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, to na podstawie art. 184 P.p.s.a. skarga ta podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Zgodnie z art. 204 pkt 2 P.p.s.a. w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205 § 1 P.p.s.a.). Natomiast do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Ponieważ wniosek o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo L. nie został sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, a sama strona składająca ten wniosek nie wskazała na poniesienie przez nią kosztów stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a., to nie ma podstaw do zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.