III OSK 1487/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Burmistrza G. od wyroku WSA w Poznaniu, który uchylił akt odmawiający zapewnienia transportu dziecku do ośrodka szkolno-wychowawczego. Spór dotyczył interpretacji przepisów Prawa oświatowego (art. 39 ust. 4 i art. 39a ust. 1) w zakresie obowiązku gminy do zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom transportu do szkoły lub zwrotu kosztów przejazdu. WSA uznał, że oświadczenie rodziców o zamiarze dowożenia dziecka wiąże organ gminy, który nie może uchylić się od zawarcia umowy o zwrot kosztów ani przenieść obowiązku na rodziców bez ich zgody. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty organu za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że obowiązki gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych dzieci mają charakter alternatywny (organizacja dowozu przez gminę lub zwrot kosztów rodzicom) i wybór należy do rodziców. W tej sprawie, umowa o zwrot kosztów została zawarta dopiero po wydaniu aktu odmowy, co oznaczało, że gmina nie wywiązała się z obowiązku na dzień wydania decyzji. NSA potwierdził, że WSA prawidłowo uchylił zaskarżony akt, a skarga kasacyjna została oddalona. Wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oddalono z uwagi na brak sporządzenia odpowiedzi na skargę przez profesjonalnego pełnomocnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie alternatywnego charakteru obowiązków gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych dzieci i pierwszeństwa wyboru rodzica.
Dotyczy specyficznej sytuacji zapewnienia transportu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego lub szkoły podstawowej/ponadpodstawowej dla dzieci niepełnosprawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zawarcie umowy z rodzicem ucznia niepełnosprawnego na zwrot kosztów przewozu stanowi realizację obowiązku nałożonego na Gminę w zakresie zapewnienia transportu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie umowy nie stanowi wyłącznej realizacji obowiązku, jeśli gmina nie zorganizowała dowozu we własnym zakresie, a rodzic został zmuszony do samodzielnego zorganizowania transportu.
Uzasadnienie
Obowiązki gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych dzieci są alternatywne (organizacja dowozu lub zwrot kosztów), a wybór należy do rodziców. Umowa zawarta pod presją nie zwalnia gminy z obowiązku.
Czy sąd administracyjny powinien kontrolować legalność aktu odmowy zapewnienia transportu na dzień jego wydania, czy na dzień wyrokowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji trafnie dokonał kontroli legalności aktu na dzień jego wydania, a NSA kontroluje zaskarżony wyrok uwzględniając stan faktyczny i prawny na dzień wydania aktu przez organ.
Uzasadnienie
Kontrola legalności aktu administracyjnego powinna odnosić się do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania.
Przepisy (8)
Główne
Prawo oświatowe art. 39 § ust. 4 pkt 1
Prawo oświatowe art. 39a § ust. 1
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo oświatowe art. 32 § ust. 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo uchylił akt odmawiający zapewnienia transportu, ponieważ gmina nie wywiązała się z obowiązku zapewnienia dowozu lub zwrotu kosztów na dzień wydania aktu. • Wybór między organizacją dowozu a zwrotem kosztów należy do rodzica, a umowa zawarta pod presją nie zwalnia gminy z obowiązku.
Odrzucone argumenty
Gmina wywiązała się z obowiązku poprzez zawarcie umowy o zwrot kosztów przejazdu. • Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 39a ust. 1 Prawa oświatowego. • Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej czynności.
Godne uwagi sformułowania
Gmina nie może przenieść dowolnie swego obowiązku na rodziców (opiekunów) dziecka niepełnosprawnego bez jego zgody, nawet za zwrotem kosztów. • Tylko podpisanie umowy o zwrot kosztów zwalnia gminę z obowiązku zapewnienia dojazdu dziecka niepełnosprawnego do konkretnego ośrodka wybranego przez rodzica. • W tej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli legalności aktu o odmowie dowożenia niepełnosprawnego syna A. K. na dzień jego podjęcia, a nie na dzień wyrokowania. • Zasługuje dodatkowo na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którą skoro przed dniem 1 września 2021 r. Burmistrz G. nie zorganizował bezpłatnego dowozu jej dziecka do Specjalnego Ośrodka, to była zmuszona zorganizować ten dojazd we własnym zakresie, co wiązało się z zawarciem stosownej umowy. Tym samym do jej zawarcia nie doszło na skutek swobodnego wyboru rodzica dziecka, ale rodzic ten został zmuszony do samodzielnego zorganizowania dowozu. • Te dwa obowiązki (zorganizowanie przez gminę bezpłatnego dowozu oraz zawarcie umowy obejmującej zwrot kosztów dowodu uczenia przez rodziców) mają charakter alternatywny i wybór jednego z tych obowiązków należy nie do gminy, ale do rodziców.
Skład orzekający
Artur Kuś
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie alternatywnego charakteru obowiązków gminy w zakresie dowozu niepełnosprawnych dzieci i pierwszeństwa wyboru rodzica."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zapewnienia transportu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego lub szkoły podstawowej/ponadpodstawowej dla dzieci niepełnosprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu zapewnienia edukacji i transportu dla dzieci niepełnosprawnych, pokazując, jak prawo chroni prawa rodziców i dzieci przed biurokracją.
“Gmina nie może zmuszać rodziców do samodzielnego dowozu niepełnosprawnego dziecka – kluczowa interpretacja NSA.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.