III OSK 1485/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-21
NSAochrona środowiskaŚredniansa
ochrona środowiskahałaszarządzenie pokontrolneInspekcja Ochrony Środowiskaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnenormy hałasukontrolaskarżący kasacyjny

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zarządzenia pokontrolnego w sprawie przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, uznając, że organ prawidłowo określił naruszenia i obowiązki.

Skarga kasacyjna dotyczyła zarządzenia pokontrolnego nakazującego określenie dopuszczalnego poziomu hałasu. Skarżący zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niewłaściwe przeprowadzenie pomiarów hałasu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarządzenie pokontrolne, mimo ogólnikowej sentencji, zostało prawidłowo uzasadnione i doprecyzowane, a sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.N. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dotyczące określenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Skarżący kasacyjnie zarzucał sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 151, art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez pominięcie naruszeń organu, niewłaściwe oddalenie skargi i wadliwe uzasadnienie wyroku. Podnosił również naruszenie prawa materialnego (art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że zarządzenie było prawidłowe, podczas gdy było nieprecyzyjne i stanowiło jedynie przypomnienie obowiązków. Skarżący argumentował, że pomiary hałasu były wadliwe, nie uwzględniono wpływu ruchu drogowego i zmniejszono odległość punktów pomiarowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie może samodzielnie korygować zarzutów. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie był zasadny, gdyż nie doszło do oczywistych uchybień. Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. również uznano za nieuzasadniony, ponieważ oddalenie skargi było zgodne z dyspozycją normy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., oceniając uzasadnienie WSA jako skrupulatne i logiczne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, NSA uznał, że mimo ogólnikowej sentencji zarządzenia pokontrolnego, jego uzasadnienie doprecyzowało zarzucone naruszenia i obowiązki, wskazując na przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu ustalonego w decyzji Starosty Poznańskiego. Zarządzenie nie było jedynie przypomnieniem, lecz nakazem usunięcia uchybień.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie pokontrolne, mimo ogólnikowej sentencji, jest prawidłowe, jeśli jego uzasadnienie doprecyzowuje zarzucone naruszenia i nakłada obowiązek usunięcia uchybień w postaci przekraczania dopuszczalnego poziomu hałasu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie zarządzenia pokontrolnego doprecyzowało naruszenia i obowiązki, wskazując na przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu ustalonego w decyzji Starosty Poznańskiego, co czyniło zarządzenie skutecznym środkiem do usunięcia uchybień, a nie tylko przypomnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

i.o.ś. art. 12 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Zarządzenie pokontrolne musi doprecyzować naruszenia i obowiązki, nie może być jedynie przypomnieniem o istniejących obowiązkach wynikających z decyzji administracyjnej.

i.o.ś. art. 31a

Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zasadny tylko w przypadku oczywistych i istotnych uchybień.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie, a także umożliwiać kontrolę instancyjną i merytoryczną polemikę.

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wynikowy, którego zastosowanie jest rezultatem uznania, że nie zaistniały naruszenia uzasadniające wyeliminowanie aktu z obrotu prawnego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 11 § 1

Obowiązek przyjaznej interpretacji przepisów prawa (przywołany przez skarżącego).

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji oczywistych naruszeń organu kontrolnego w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenia pomiarów hałasu i zaniechania ich powtórnego dokonania oraz niewzięcia pod uwagę emisji hałasu generowanego przez ruch pojazdów. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy podniesione zarzuty uzasadniały zastosowanie art. 146 § 1 p.p.s.a., albowiem organ kontrolny nie uwzględnił okoliczności istotnych podnoszonych przez podmiot kontrolowany, a także dopuścił się naruszeń prawa materialnego i proceduralnego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które zawiera uzasadnienie nieodnoszące się do merytorycznych argumentów zawartych w skardze w zakresie nieprawidłowego przeprowadzenia pomiarów hałasu i zaniechania ich powtórnego dokonania oraz niewzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę emisji hałasu generowanego przez ruch pojazdów. Naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ prawidłowo sformułował zarządzenie pokontrolne, podczas gdy organ kontrolny w sposób nieprecyzyjny i niejasny wskazał obowiązek, który w zasadzie stanowił przypomnienie obowiązków wynikających z treści ostatecznej decyzji administracyjnej, co czyni zarządzenie niewykonalnym, a nadto organ kontrolujący nie sprostał ciążącemu na nim ciężarowi dowodowemu i nie wykazał istnienia naruszeń po stronie kontrolowanego podmiotu.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie pokontrolne nie może służyć przypomnieniu o obowiązkach ciążących na adresacie zarządzenie kontrolne nakłada obowiązek, o którego wykonaniu adresat musi poinformować organ, a za niepoinformowanie bądź niezgodne z prawdą poinformowanie, grozi adresatowi odpowiedzialność karna sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący sprawozdawca

Olga Żurawska-Matusiak

sędzia

Ireneusz Dukiel

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarządzeń pokontrolnych w zakresie ochrony środowiska, precyzji ich treści oraz zakresu kontroli sądowej nad działaniami organów inspekcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia norm hałasu i sposobu formułowania zarządzeń pokontrolnych przez Inspekcję Ochrony Środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – poziomu hałasu, ale argumentacja prawna jest dość techniczna i proceduralna, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony środowiska.

Czy zarządzenie pokontrolne musi być precyzyjne? NSA rozstrzyga spór o hałas.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 1485/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Olga Żurawska - Matusiak
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Po 48/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-03-18
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1070
art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 31a
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.N. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 48/22 w sprawie ze skargi A.N. [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 3 listopada 2021 r., nr WI.703.360.5.2021.tc w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 48/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji, WSA) oddalił skargę A.N. [...] na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ, organ) z 3 listopada 2021 r., nr WI.703.360.5.2021.tc w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się A.N. [...] (dalej: skarżący kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
I. naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 134 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd I instancji oczywistych naruszeń organu kontrolnego w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenia pomiarów hałasu i zaniechania ich powtórnego dokonania oraz niewzięcia pod uwagę emisji hałasu generowanego przez ruch pojazdów, doprowadzając w konsekwencji do nieprawidłowego przyjęcia, że w zakładzie skarżącego kasacyjnie doszło do przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu, co oznacza, że organ dopuścił się niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co miało istotny wpływ na treść zarządzenia pokontrolnego i powinno poskutkować jego uchyleniem;
b) art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy podniesione zarzuty uzasadniały zastosowanie art. 146 § 1 p.p.s.a., albowiem organ kontrolny nie uwzględnił okoliczności istotnych podnoszonych przez podmiot kontrolowany, a także dopuścił się naruszeń prawa materialnego i proceduralnego;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku, które zawiera uzasadnienie nieodnoszące się do merytorycznych argumentów zawartych w skardze w zakresie nieprawidłowego przeprowadzenia pomiarów hałasu i zaniechanie ich powtórnego dokonania oraz niewzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę emisji hałasu generowanego przez ruch pojazdów, co utrudnia kontrolę instancyjną takiego orzeczenia;
II. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 31a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070; dalej: i.o.ś.) poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że organ prawidłowo sformułował zarządzenie pokontrolne, podczas gdy organ kontrolny w sposób nieprecyzyjny i niejasny wskazał obowiązek, który w zasadzie stanowił przypomnienie obowiązków wynikających z treści ostatecznej decyzji administracyjnej, co czyni zarządzenie niewykonalnym, a nadto organ kontrolujący nie sprostał ciążącemu na nim ciężarowi dowodowemu i nie wykazał istnienia naruszeń po stronie kontrolowanego podmiotu.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie skargi poprzez uchylenie zarządzenia zastępczego, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności zauważono, że Sąd I instancji pominął zarzut związany z tym, że w dniu 16 września 2021 r. punkt pomiarowy [...] zlokalizowany w S. przy ul. [...] był umiejscowiony w odległości około 30m od źródła hałasu, co potwierdza Zarządzenie WIOŚ. Natomiast podczas wykonywania badania w dniu 18 września 2019 r., które było podstawą wydania decyzji Starosty Poznańskiego nr WŚ.6241.39.2019.XXVI z 2 lipca 2020 r. określającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska poza zakładem zlokalizowanym w S. przy ulicy [...] punkt pomiarowy [...] zlokalizowany przy ul. [...] był umiejscowiony w odległości około 35m od źródła hałasu, co potwierdza zarządzenie pokontrolne WIOŚ z 23 grudnia 2019 r., znak sprawy WI.703.929.5.2019.ab.mm. Również odległość od źródła hałasu punktu pomiarowego [...] uległa pomniejszeniu z 40m do 25m w stosunku do punktu pomiarowego [...] ustanowionego dla badania będącego podstawą wydania decyzji Starosty. Zauważono, że wobec znacznego zmniejszenia odległości od źródła hałasu niezasadne organ kontroli odnosił się do ograniczeń ustalonych na podstawie badań z 18 września 2019 r., gdyż wraz ze zmniejszeniem odległości od źródła hałasu, uzyskane wyniki zawsze będą wyższe i niekorzystne dla kontrolowanego. Ponadto, skarżący kasacyjnie zauważył, że ze względu na znaczny ruch na ulicy [...] będącej drogą powiatową nr [...] nie było możliwe pobranie próbki hałasu, która nie byłaby zanieczyszczona hałasem drogowym.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, tylko po zebraniu pełnego materiału dowodowego i jego rozważeniu organ kontrolny może na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i.o.ś. wydać zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Zarządzenie takie stanowi konsekwencję stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości, a badanie jego legalności oznacza konieczność sprawdzenia, czy istniały podstawy do wydania zarządzenia, a to z kolei rodzi potrzebę zbadania, czy naruszenia zostały w prawidłowy sposób stwierdzone, określone i dostatecznie wykazane.
Skarżący kasacyjnie podkreślił, że sądowa weryfikacja zarządzenia pokontrolnego tak, jak i innych aktów z zakresu administracji publicznej, prowadzona jest wyłącznie pod względem zgodności danego aktu z prawem. W konsekwencji dotyczy ona wyłącznie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że sąd został wyposażony przez ustawodawcę w kompetencje do uchylenia takiego zarządzenia pokontrolnego, które zostało podjęte bez wyjaśnienia istoty sprawy i stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, to na organie inspekcji spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz pisemnego utrwalenia efektów postępowania dowodowego, w tym jego oceny. Organ powinien nadto wyjaśnić motywy rozstrzygnięcia z powołaniem przepisów prawa. Jest to niezbędne, bowiem akty administracyjne niezawierające powyższych elementów wymykają się kontroli sądowoadministracyjnej, co jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP) oraz konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) i sądowej kontroli działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP).
Następnie skarżący kasacyjnie wskazał, że w postępowaniu kontrolnym doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego, zwłaszcza poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego, czy pominięcie zasad ogólnych w tym zasady z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców stanowiącego o obowiązku przyjaznej interpretacji przepisów prawa.
W ocenie skarżącego kasacyjnie organ kontrolny nie rozważył wpływu ruchu pojazdów na ulicy [...] na wyniki pomiarów hałasu dla przedsiębiorcy. Tymczasem wobec tak dużych emisji hałasu generowanego przez ruch pojazdów na ulicy [...] oraz zależność wyników badań od natężenia ruchu na wspomnianej ulicy, nie można jednoznacznie przyjąć, że działanie kontrolowanej myjni emituje hałas przekraczający normy wskazane przez decyzję Starosty.
Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że organ kontrolny w sposób bezpodstawny zmniejszył odległości punktów pomiarowych od źródła hałasu, pomijając tym samym wpływu ruchu pojazdów na ulicy [...] na wyniki pomiarów. Zarządzenie pokontrolne nie czyniło zadość standardom rzetelności zebrania materiału dowodowego i jego rozważenia, a także rozpatrywania wątpliwości faktycznych i prawnych na korzyść przedsiębiorcy kontrolowanego. Z aktu tego nie wynikało bowiem jednoznacznie co było przyczyną hałasu odczuwanego przez mieszkańców pobliskiego osiedla mieszkaniowego, zwłaszcza że z wysokim prawdopodobieństwem był to hałas z ulicy [...]. Zasadniczym uchybieniem zarządzenia było więc brak dostatecznie jednoznacznego określenia w tym akcie stwierdzonych przez organ naruszeń, jak i działań. Ponadto, w ocenie skarżącego kasacyjnie, szczątkowe pozostają przywołane w uzasadnieniu zarządzenia ustalenia faktyczne, a ogólnikowe i lakoniczne pozostają jego motywy. W takiej sytuacji, zdaniem autora skargi kasacyjnej, WSA powinien był zastosować normę z art. 146 § 1 p.p.s.a. , tj. powinien uchylić zaskarżone zarządzenie pokontrolne.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazano, że Sąd I instancji powinien w uzasadnieniu wyroku dokonać kompletnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy, a także odnieść się do każdego z zarzutów skargi w sposób szczegółowy. Skarżący kasacyjnie zauważył, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku co prawda wskazał, że zarzuty skargi skonstruowane zostały w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, i już z tego powodu są one niezasadne — przy ocenie legalności zarządzenia pokontrolnego jednak odwołał się do wartości i zasad konstytucyjnie chronionych, na czele z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), a także z wyprowadzanymi z tej pierwszej, zasadami bardziej szczegółowymi, jak zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do stanowionego oraz stosowanego przez nie prawa, jednakże nie uzasadnił w sposób przekonywujący dlaczego w jego ocenie do naruszenia tych zasad nie doszło. W uzasadnieniu wskazał jedynie, że do naruszenia ww. przepisów nie doszło. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu szczegółowego odniesienia się do tych zarzutów. Z wywodów Sądu w przypadku oddalenia skargi musi jasno wynikać dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (wyrok NSA z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2176/12; LEX nr 1572447 i z 17 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 271/14; LEX nr 1675942).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego autor skargi kasacyjnej wskazał, że w ocenie strony skarżącej organ kontrolny przedwcześnie wydał zarządzenie pokontrolne przy braku jednoznacznie określonych i wyjaśnionych ustaleń faktycznych w przedmiocie ewentualnych naruszeń i nieprawidłowości, braku podania w zarządzeniu ustawowego wymogu "wskazania naruszeń" i jasno sprecyzowanych obowiązków nakładanych na skarżącego kasacyjnie. Podkreślono, że zarzutem objęte zostało naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, albowiem w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do ich zastosowania, a zawarte w zarządzeniu pokontrolnym zalecenia nie są dostatecznie precyzyjne.
Skarżący kasacyjnie zauważył, że Sąd I instancji nie odniósł się do tego, że zarządzenie wskazuje w sposób nieprecyzyjny i niejasny jaki obowiązek musi wykonać skarżący oraz do tego, że zarządzenie to służy w gruncie rzeczy przypomnieniu obowiązków wynikających z treści ostatecznej decyzji. Wskazano, że sądy administracyjne w swoim orzecznictwie sformułowały w drodze wykładni art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 w zw. z art. 31a i.o.ś., dwa wymogi co do treści nakładanego w zarządzeniu obowiązku. Po pierwsze zarządzenie pokontrolne nie może służyć przypomnieniu o obowiązkach ciążących na adresacie. Ponadto zarządzenie kontrolne nakłada obowiązek, o którego wykonaniu adresat musi poinformować organ, a za niepoinformowanie bądź niezgodne z prawdą poinformowanie, grozi adresatowi odpowiedzialność karna. W ocenie skarżącego kasacyjnie, ze względu na ryzyko sankcji karnej obowiązek ten powinien być sformułowany w sposób jasny i precyzyjny, co potwierdza orzecznictwo.
Tymczasem w zaskarżonym wyroku WSA uznał, że zarządzenie pokontrolne zostało sporządzone prawidłowo, podczas gdy organ kontrolny w sposób nieprecyzyjny i niejasny wskazał obowiązek, który w zasadzie stanowił przypomnienie obowiązków wynikających z treści ostatecznej decyzji administracyjnej, czym dokonał błędnej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i.o.ś.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 t.j.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy, determinując zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 1688/07). Wprawdzie nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 26 października 2009 r. I OPS 10/09), jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13, z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11).
W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej, w jego podstawie kasacyjnej skarżący kasacyjnie ograniczył się do wskazania art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na gruncie tak wyrażonej zasady oficjalności, w orzecznictwie sądowadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uznany za usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienie na tyle istotne i oczywiste zarazem, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2395/10). Wyjaśnić jednocześnie należy, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2728/19). Dokonując oceny zasadności wskazanego wyżej zarzutu skargi kasacyjnej brak jest podstaw, aby przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała którakolwiek z wymienionych powyżej sytuacji, która mogłaby zostać zakwalifikowana, jako naruszenie wskazanego powyżej przepisu. Skarżący kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. stara się podważyć ocenę Sądu I instancji w zakresie prawidłowości oceny legalności wydania zarządzenia pokontrolnego. Zarzut ten stanowi polemikę z oceną dokonaną przez Sąd I instancji. Za pomocą tego zarzutu skarżący kasacyjnie usiłował wykazać, że brak było podstaw do wydania zarządzenia pokontrolnego. Podkreślić należy, że w ramach zarzutu naruszenia tego przepisu nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny prawidłowości działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. wyroki NSA z 28 grudnia 2021 r., sygn. akt I OSK 735/19 oraz z 9 listopada 2022 r., sygn. akt I OSK 109/22). Dlatego stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, kiedy w ocenie skarżącego kasacyjnie podniesione zarzuty uzasadniały zastosowanie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Przepis art. 151 p.p.s.a., podobnie jak art. 146 § 1 p.p.s.a. ma charakter wynikowy i jego zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego, bądź regulacji procesowej, które uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu, autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany bezpośrednio powiązać ten zarzut z naruszeniem innych konkretnych przepisów, które to naruszenie Sąd I instancji wadliwie zaakceptował (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1659/19). Zarzut podniesiony w badanej skardze kasacyjnej takiego powiązania jest pozbawiony. Ponadto przepis art. 151 p.p.s.a. może być naruszony, gdy Sąd I instancji, uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie, wydaje orzeczenie oddalające skargę, lub też gdy, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji zgodne jest z dyspozycją zastosowanej normy prawnej. Tak więc zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. także okazał się niezasadny.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141§ 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd I instancji badając legalność zaskarżonego działania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu, a sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną (por. np. wyroki NSA z: 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1931/11; 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06; 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07; 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08; 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07; 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 601/10). Motywy wyroku muszą być przy tym jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyrok NSA z 9 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 632/05, czy wyrok NSA z 4 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2304/13). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (wyrok NSA z 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 63/18, LEX nr 2578626).
W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób skrupulatny i drobiazgowy przedstawił argumentację, która w jego ocenie przemawiała za oddaleniem skargi. Przy czym Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia, wskazał na istotne okoliczności sprawy oraz odniósł się do zarzutów skargi. Wywody zawarte w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są logiczne, spójne i w sposób jasny i precyzyjny wyjaśniają przyczyny podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia. Okoliczność zaś, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, nie stanowi podstawy do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc wymogów formalnych uzasadnienia.
Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 31a ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070, dalej: i.o.ś.).
W tym zakresie należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że choć "sentencja" zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego jest dość ogólnikowa i nakazano w niej "przestrzegać warunków posiadanej decyzji określającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska", to w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego doprecyzowano jakie naruszenie zostało zarzucone adresatowi tego zarządzenia pokontrolnego i jakie działania powinien on podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz wynikający z tego aktu.
Z uzasadnienia zarządzenia pokontrolnego wynika, że uzyskane wyniki pomiarów, na granicach najbliższych zakładowi skarżącego kasacyjnie terenów chronionych akustycznie, wskazały na przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu względem poziomu zakreślonego w decyzji Starosty Poznańskiego z 2 lipca 2020 r. określającej dopuszczalne poziomy hałasu emitowanego do środowiska poza zakładem zlokalizowanym w S. przy ul. [...]. Organ w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego podał podstawy prawne stanowiące obowiązek przestrzegania tej decyzji.
Zarządzenie pokontrolne nie stanowi więc w tym przypadku tylko przypomnienia obowiązku przestrzegania decyzji Starosty Poznańskiego, lecz wskazuje na obowiązek usunięcia uchybień w postaci przekraczania dopuszczalnego poziomu hałasu ustalonego w decyzji z 2 lipca 2020 r.
Z powyższych względów zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę