III OSK 1484/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Stołecznego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów odmawiające funkcjonariuszowi Z.C. wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Funkcjonariusz został zwolniony ze służby w 2007 r. i otrzymał ekwiwalent obliczony według ówczesnych przepisów. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (K 7/15), który uznał za niekonstytucyjny sposób naliczania ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia), funkcjonariusz domagał się wyrównania. Organy Policji odmówiły, argumentując, że przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) nie pozwalają na zastosowanie nowych zasad do spraw wszczętych i zakończonych przed datą wyroku TK. WSA uznał tę wykładnię za błędną, wskazując na konieczność uwzględnienia wyroku TK. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził, że zasady obliczania ekwiwalentu muszą być zgodne z Konstytucją i wyrokiem TK. Sąd podkreślił, że wyrok TK ma moc powszechnie obowiązującą i wpływa na wykładnię przepisów, w tym przepisów przejściowych. Wskazał, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK, co oznacza wypełnienie luki prawnej i zastosowanie współczynnika 1/21, jako wartości średniej uznanej za ekwiwalentną i realizującą zasadę sprawiedliwości społecznej. Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisów przejściowych przez organy była nieprawidłowa i naruszała konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zasada powszechnej mocy obowiązującej orzeczeń TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed wyrokiem TK, ale domagających się wyrównania po jego wydaniu. Kwestia odsetek rozstrzygnięta negatywnie dla drogi administracyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariusz Policji zwolniony ze służby przed datą wyroku Trybunału Konstytucyjnego (K 7/15) ma prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, obliczanego według zasad zgodnych z tym wyrokiem, jeśli wniosek o wyrównanie złożył po jego wydaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariusz ma prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego obliczanego według zasad zgodnych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli został zwolniony ze służby przed wydaniem wyroku, a wniosek złożył po jego publikacji.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i ostateczną. Niezgodny z Konstytucją przepis dotyczący sposobu obliczania ekwiwalentu (1/30) utracił moc. Przepisy przejściowe należy interpretować w sposób zgodny z Konstytucją, co oznacza, że zasady obliczania ekwiwalentu za okres przed wyrokiem TK muszą być zgodne z jego treścią, a luka prawna powinna być wypełniona, stosując współczynnik 1/21 jako ekwiwalentny i sprawiedliwy.
Czy organ administracji publicznej może rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej o żądaniu wypłaty ustawowych odsetek od ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie ma kompetencji do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej o żądaniu wypłaty ustawowych odsetek, gdyż ustawa o Policji nie przewiduje takiej możliwości, a sprawa o odsetki nie należy do zakresu działania administracji publicznej.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale OPS 17/00 wskazał, że sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną. Ustawa o Policji nie daje podstaw do przyznawania odsetek w drodze decyzji administracyjnej. Właściwy do dochodzenia odsetek jest sąd powszechny na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego.
Przepisy (9)
Główne
u.o. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. (współczynnik 1/30) uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Po wyroku TK i nowelizacji (art. 1 ust. 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach) stosuje się współczynnik 1/21, z uwzględnieniem zasad wynikających z przepisów obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. i wyroku TK.
u.o. szczególnych rozwiązaniach art. 1 § 16
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji (współczynnik 1/21).
u.o. szczególnych rozwiązaniach art. 9 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy regulujący stosowanie znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji. Stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do policjantów zwolnionych od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą, z uwzględnieniem wyroku TK.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 114 § 1 pkt 2
Ustawa o Policji
Podstawa do odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy.
u.o. Policji art. 83a § 1
Ustawa o Policji
Wyjątek od ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy (urlop dla weterana poszkodowanego).
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania odsetek za zwłokę w spełnieniu świadczenia pieniężnego przed sądem powszechnym.
k.p.a. art. 65 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanie wniosku zgodnie z właściwością.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność stosowania zasad obliczania ekwiwalentu zgodnych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nawet w sprawach dotyczących okresu sprzed jego wydania. • Przepisy przejściowe należy interpretować prokonstytucyjnie, wypełniając lukę prawną po wyroku TK. • Współczynnik 1/21 jest ekwiwalentny i realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej.
Odrzucone argumenty
Literalna wykładnia przepisów przejściowych (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) wyłączająca stosowanie nowych zasad obliczania ekwiwalentu do spraw sprzed daty wyroku TK. • Brak podstaw prawnych do rozstrzygania o odsetkach w drodze decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
brak jest regulacji prawnych określających inny wymiar części miesięcznego uposażenia do naliczenia ekwiwalentu • powstała luka prawna, która wymagała usunięcia przez ustawodawcę • nie do zaakceptowania jest stanowisko organów orzekających w sprawie, które dokonały literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach • orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne • nie tylko sądy, ale również organy administracji publicznej, powinny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej zgodnie z ustawą zasadniczą • współczynnik ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynoszącym 1/21, albowiem przyjęta przez ustawodawcę wartość średnia, jako odwołująca się do zasad, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), została uznana za ekwiwalentną względem 1 dnia urlopu wypoczynkowego i w pełni realizuję zasadę sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP)
Skład orzekający
Hanna Knysiak - Sudyka
sędzia del. WSA
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia NSA (sprawozdawca)
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia NSA (przewodniczący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów przejściowych w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, zasada powszechnej mocy obowiązującej orzeczeń TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed wyrokiem TK, ale domagających się wyrównania po jego wydaniu. Kwestia odsetek rozstrzygnięta negatywnie dla drogi administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy i wpływem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na stosowanie przepisów, co jest istotne dla prawników i funkcjonariuszy.
“Czy wyrok TK działa wstecz? Policjant wygrał walkę o ekwiwalent za urlop po latach.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.