III OSK 1484/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
informacja publicznadostęp do informacjibezczynność organuskarga kasacyjnaNSAWSAprawo administracyjnesamorząd terytorialnywójt gminyradny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wójta Gminy od wyroku WSA, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego za nieuzasadnione.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. WSA zobowiązał Wójta do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie kserokopii dokumentów dotyczących wykorzystania samochodu służbowego. Wójt Gminy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w tym ze względu na brak precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów oraz próbę podważenia ustaleń faktycznych pod pozorem naruszenia prawa materialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r. zobowiązał Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku skarżącego E. S. o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii dokumentów potwierdzających wykorzystanie samochodu służbowego do podróży służbowych przez innych pracowników Urzędu Gminy. Sąd oddalił dalej idącą skargę, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa przez bezczynność organu i zasądził koszty postępowania. Wójt Gminy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 6 ust. 1 w zw. z art. 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarzuty dotyczyły uznania, że organ jest zobowiązany przekazywać dane, którymi skarżący jako radny już dysponuje, oraz uznania odpowiedzi organu za niejasną i wymijającą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy, a autor skargi nie spełnił tego wymogu. Ponadto, NSA wskazał, że próba podważenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji pod pozorem naruszenia prawa materialnego jest niedopuszczalna. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., wskazując, że wójt gminy jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie przepisów covidowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego musi być precyzyjny, a strona ma obowiązek wskazania konkretnego przepisu i jego jednostki redakcyjnej, aby sąd mógł się do niego odnieść.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że brak precyzyjnego wskazania naruszonego przepisu lub jego jednostki redakcyjnej uniemożliwia sądowi odniesienie się do zarzutu, powołując się na utrwalone orzecznictwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p. poprzez uznanie, że organ jest zobowiązany przekazywać w ramach informacji publicznej dane, którymi już dysponuje skarżący jako radny Gminy. Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 w zw. z art. 3 u.d.i.p. poprzez uznanie, że organ udzielił niejasnej, wymijającej, odpowiedzi na wniosek skarżącego. Niewłaściwe wskazanie jednostek redakcyjnych naruszonych przepisów prawa materialnego. Próba podważenia ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji pod pozorem naruszenia prawa materialnego.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest podanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przypisywania skarżącemu zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych.

Skład orzekający

Olga Żurawska - Matusiak

przewodniczący

Rafał Stasikowski

członek

Dariusz Chaciński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Precedens dotyczący wymogów formalnych skargi kasacyjnej w sprawach o dostęp do informacji publicznej, w szczególności konieczności precyzyjnego wskazywania naruszonych przepisów oraz niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych pod pozorem naruszenia prawa materialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie odnosi się bezpośrednio do meritum udostępniania informacji publicznej, poza potwierdzeniem statusu wójta jako organu zobowiązanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i utrwalonych zasad postępowania przed NSA. Dla szerszego grona odbiorców może być mniej angażująca.

Precyzja w skardze kasacyjnej kluczem do sukcesu – NSA wyjaśnia, jak unikać błędów formalnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1484/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dariusz Chaciński /sprawozdawca/
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 8/19 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2019-03-27
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska - Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt IV SAB/Wr 8/19 w sprawie ze skargi E. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 27 marca 2019 r. IV SAB/Wr 8/19, po rozpoznaniu skargi E. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej:
I. zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia pkt 2 wniosku skarżącego z 27 sierpnia 2018 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
II. oddalił dalej idącą skargę;
III. stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
IV. zasądził koszty postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wójt Gminy [...]. Zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt I, III i IV, zarzucił mu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 6 ust. 1 w zw. z art. 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) poprzez:
a) uznanie, że organ jest zobowiązany przekazywać w ramach informacji publicznej dane, którymi już dysponuje skarżący jako radny Gminy [...],
b) uznanie, że organ udzielił niejasnej, wymijającej, odpowiedzi na wniosek skarżącego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o "zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w zakresie punktu I, III i IV poprzez oddalenie skargi w całości, przy uwzględnieniu kosztów postępowania sądowego", ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w zakresie punktów I, III i IV i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł także o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Dla porządku jedynie przypomnieć należy, że Sąd I instancji zobowiązał Wójta Gminy [...] do rozpatrzenia pkt 2 wniosku E. S. o udostępnienie informacji publicznej, w postaci kserokopii dokumentów (kart pojazdu lub delegacji) potwierdzających wykorzystanie samochodu służbowego do podróży służbowych przez innych (poza Wójtem) pracowników Urzędu Gminy, jako kierowców.
Zarzuty oparte na pierwszej podstawie kasacyjnej nie mogły być skuteczne z wielu powodów. Po pierwsze zauważyć należy, że zarówno art. 6 ust. 1, jak i art. 3 u.d.i.p. składają się z kilku jednostek redakcyjnych (art. 6 ust. 1 z pięciu punktów, a każdy punkt z liter, natomiast art. 3 ma dwa ustępy, a ust. 1 ma trzy punkty). Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje precyzyjnie, o który z przepisów chodzi. Naczelny Sąd Administracyjny nie może się tego domyślać. "Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest podanie, który z przepisów został naruszony i przyporządkowanie go do odpowiedniej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przypisywania skarżącemu zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony" (zob. wyrok NSA z 14.10.2022 r. III OSK 4611/21, LEX nr 3421309). "Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc [określony] zarzut (...)" (wyrok NSA z 16.02.2022 r. III OSK 2425/21, LEX nr 3307980). Już tylko z tej przyczyny odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 3 u.d.i.p. nie jest możliwe.
Natomiast art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że wójt gminy jest organem władzy publicznej. "Organami władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 są też organy samorządu terytorialnego, a więc organy gminy, powiatu i województwa" (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 4). Bez wątpienia więc Wójt Gminy [...] był podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Z szerszego kontekstu zarzutu postawionego w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej, czyli naruszenia prawa materialnego, można wyczytać, że powołane tam przepisy zostały naruszone – zdaniem autora skargi kasacyjnej – poprzez to, że skarżący jako radny Gminy [...] dysponuje już żądaną informacją (co z ustaleń Sądu I instancji nie wynika), a ponadto poprzez uznanie, że organ udzielił niejasnej, wymijającej odpowiedzi na wniosek skarżącego. Tego rodzaju opis stawianego zarzutu wskazuje, że skarżący kasacyjnie w istocie podważa ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna nie zawiera jednak żadnych zarzutów opartych na drugiej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r. I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r. I OSK 2747/12; wyrok NSA z 6 marca 2013 r. II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r. II GSK 2328/11; wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. II GSK 2173/11; wyrok NSA z 14 czerwca 2022 r. III OSK 5231/21, LEX nr 3355493).
Tak więc i z tego punktu widzenia postawiony w skardze kasacyjnej zarzut nie mógł zostać uznany za skuteczny.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), wobec braku możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, o czym strony zostały wcześniej poinformowane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI