III OSK 1482/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Stołecznego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów policji odmawiające policjantowi wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Policjant, zwolniony ze służby w 2012 roku, domagał się wyrównania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 roku (sygn. akt K 7/15), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 115a ustawy o Policji, określający ekwiwalent w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. Organy policji odmówiły, twierdząc, że sprawa została zakończona przed wejściem w życie wyroku TK i zastosowanie powinien mieć przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. WSA uznał, że taka wykładnia jest nie do zaakceptowania i nakazał uwzględnienie wyroku TK przy obliczaniu ekwiwalentu, sugerując zastosowanie nowego współczynnika 1/21. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że wyroki TK mają moc powszechnie obowiązującą i ostateczną, a przepis art. 115a ustawy o Policji w części dotyczącej współczynnika 1/30 utracił moc prawną. Sąd przyjął prokonstytucyjną wykładnię art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, zgodnie z którą zasady ustalania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy interpretować w świetle wyroku TK. Oznacza to, że ekwiwalent za ten okres powinien być obliczany według zasad obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem treści wyroku TK, co w praktyce oznacza zastosowanie nowego współczynnika 1/21, jako odzwierciedlającego zasadę sprawiedliwości społecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, skutki orzeczeń TK dla stosowania prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariusz zwolniony ze służby przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (6 listopada 2018 r.), który uznał za niekonstytucyjny przepis określający wysokość ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, ma prawo do wyrównania tego ekwiwalentu, jeśli wniosek o wyrównanie złożył po tej dacie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, funkcjonariusz ma prawo do wyrównania ekwiwalentu, a jego wysokość powinna być obliczana według zasad zgodnych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli został zwolniony przed jego publikacją.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego eliminujący z obrotu prawnego przepis określający ekwiwalent za urlop w wysokości 1/30 ma moc powszechnie obowiązującą. Przepis przejściowy (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) nakazuje stosowanie zasad ustalania ekwiwalentu obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., ale te zasady należy interpretować w świetle wyroku TK. Oznacza to, że należy stosować niekonstytucyjny przelicznik 1/30, ale wypełnić go treścią wyroku TK, co w praktyce prowadzi do zastosowania nowego współczynnika 1/21.
Jak należy interpretować przepis przejściowy (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej) w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego ekwiwalentu za urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten wymaga uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego przy ustalaniu ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r., co oznacza, że należy stosować zasady obowiązujące przed tą datą, ale z wyłączeniem niekonstytucyjnej części przepisu (współczynnika 1/30) i wypełnieniem go treścią wyroku TK.
Uzasadnienie
Literalna wykładnia przepisu przejściowego, która wyłączałaby zastosowanie wyroku TK do spraw dotyczących okresu sprzed jego publikacji, naruszałaby konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK. Ustawodawca w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wskazywał na potrzebę wdrożenia wyroku TK, co potwierdza prokonstytucyjną wykładnię.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. (współczynnik 1/30) uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Po 6 listopada 2018 r. stosuje się nowe brzmienie (współczynnik 1/21), ale zasady ustalania ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy interpretować w świetle wyroku TK K 7/15.
ustawa nowelizująca art. 1 § ust. 16
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Wprowadza nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji (współczynnik 1/21).
ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Reguluje stosowanie art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu. Nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., ale z uwzględnieniem wyroku TK K 7/15.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc powszechnie obowiązująca i ostateczność orzeczeń TK.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia TK o niezgodności z Konstytucją stanowią podstawę do wznowienia postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 ma moc powszechnie obowiązującą i wyeliminował z obrotu prawnego przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30. • Zasady ustalania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. należy interpretować w świetle wyroku TK, co oznacza zastosowanie nowego współczynnika 1/21. • Literalna wykładnia przepisów przejściowych przez organy policji, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją zasad, jest nieprawidłowa.
Odrzucone argumenty
Sprawa policjanta została wszczęta i zakończona przed datą wyroku TK, dlatego nie można stosować jego skutków. • Przepis art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej stanowi przeszkodę do zastosowania art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym wyrokiem TK. • Nie można dochodzić odsetek od świadczeń pieniężnych w drodze decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (sprawozdawca) sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, opublikowany 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). • Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. • Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komendant Stołeczny Policji decyzją z 8 czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. • Nie do zaakceptowania jest stanowisko organów orzekających w sprawie, które dokonały literalnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, wyłączającej możliwość zastosowania zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018 r., a wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po wspomnianej wyżej dacie. • Zasadniczy zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. • Niewątpliwie od dnia opublikowania ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. od 6 listopada 2018 r., część art. 115a ustawy o Policji (...) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie może stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. […]
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący
Olga Żurawska - Matusiak
sprawozdawca
Hanna Knysiak - Sudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych, skutki orzeczeń TK dla stosowania prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak wyroki Trybunału Konstytucyjnego wpływają na prawa obywateli i jak sądy interpretują przepisy przejściowe, aby zapewnić zgodność z Konstytucją. Jest to ważny przykład dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i prawem pracy.
“Wyrok TK zmienia zasady naliczania ekwiwalentu za urlop policjanta – NSA potwierdza prawo do wyrównania.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.