III OSK 1479/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uznał, że Farmakopea Polska nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jedynie publikacją odpłatną.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy udostępnienia treści "Farmakopei Polskiej" jako informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że Farmakopea nie jest informacją publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, podkreślając, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ogranicza obowiązek udostępniania informacji publicznej do samego faktu opracowania i wydania Farmakopei oraz daty jej obowiązywania, a nie jej merytorycznej treści. Sama Farmakopea jest traktowana jako periodyczna publikacja dostępna odpłatnie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie udostępnienia "Farmakopei Polskiej". Skarżący domagał się udostępnienia treści Farmakopei jako informacji publicznej. Organ administracji poinformował, że Farmakopea jest publikacją odpłatną, a doraźny dostęp jest możliwy w siedzibie urzędu lub bibliotekach. Sąd pierwszej instancji uznał, że Farmakopea nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jedynie publikacją periodyczną dostępną odpłatnie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej, skupiając się na kwestii materialnoprawnej, czy Farmakopea Polska stanowi dokument urzędowy i informację publiczną. Sąd podkreślił, że definicja informacji publicznej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest doprecyzowana przez art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który ma charakter otwarty. Jednakże, analizując art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, sąd stwierdził, że ustawodawca ograniczył zadanie publiczne do opracowania i wydania Farmakopei oraz ogłoszenia daty jej obowiązywania w BIP. Sama treść merytoryczna Farmakopei, dotycząca jakości produktów leczniczych i metod badań, została uznana za domenę nauk farmaceutycznych, a nie zadań administracyjnych. W związku z tym, Farmakopea Polska została potraktowana jako periodyczna publikacja dostępna odpłatnie, nie stanowiąca informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, "Farmakopea Polska" nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Ustawodawca ograniczył zadanie publiczne związane z Farmakopeą Polską do jej opracowania, wydania oraz ogłoszenia daty obowiązywania w BIP. Sama treść merytoryczna jest domeną nauk farmaceutycznych i stanowi periodyczną publikację dostępną odpłatnie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Katalog otwarty rodzajów spraw, których mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym.
Ustawa o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych art. 4 § 1
pkt 5 - Zadaniem Prezesa Urzędu jest opracowywanie i wydawanie Farmakopei Polskiej oraz ogłaszanie w BIP daty jej obowiązywania.
Ustawa Prawo farmaceutyczne art. 25 § 1
Określa, że podstawowe wymagania jakościowe oraz metody badań produktów leczniczych określa Farmakopea Europejska lub jej polskie tłumaczenie w Farmakopei Polskiej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definicja dokumentu urzędowego.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
pkt 2a - Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Farmakopea Polska nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jedynie publikacją odpłatną. Ustawodawca ograniczył zadanie publiczne do opracowania i ogłoszenia daty obowiązywania Farmakopei, a nie jej treści merytorycznej.
Odrzucone argumenty
Farmakopea Polska stanowi dokument urzędowy i informację publiczną. Organ pozostawał w bezczynności, odmawiając udostępnienia Farmakopei.
Godne uwagi sformułowania
Ustawodawca ogranicza więc realizację zadania publicznego wyłącznie do tych zagadnień, oddzielając te sprawy od samej zawartości merytorycznej Farmakopei Polskiej, uznając kwestię ustalenia jakości, metod badań produktów leczniczych, ich opakowań, spisów leków czy receptur środków farmaceutycznych za domenę nauk farmaceutycznych, których wyniki są li tylko przenoszone do opracowania periodycznego i nie uznaje tych spraw za zadanie administracyjne.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że publikacje specjalistyczne, nawet wydawane przez organy państwowe, nie zawsze stanowią informację publiczną, jeśli ich treść nie dotyczy bezpośrednio realizacji zadań publicznych w rozumieniu ustawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji "Farmakopei Polskiej" i interpretacji przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście publikacji naukowo-technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, które ma znaczenie dla wielu branż i obywateli. Interpretacja sądu jest kluczowa dla zrozumienia granic prawa do informacji.
“Farmakopea Polska nie jest informacją publiczną – NSA wyjaśnia granice prawa do wiedzy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1479/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-10-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący/ Rafał Stasikowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane II SAB/Wa 593/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-02-27 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1330 art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn. Dz.U. 2016 poz 1718 art. 4 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych - tekst jedn. Tezy W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych realizacją zadania publicznego jest opracowywanie i wydawanie Farmakopei Polskiej oraz ogloszenie w formie komunikatu w Biuletynie Informacji Publicznej daty, od której obowiązują wymagania w niej określone. Ustawodawca ogranicza więc realizację zadania publicznego wyłącznie do tych zagadnień, oddzielając te sprawy od samej zawarości merytprycznej Farmakopei Polskiej, uzanjąc kwestię ustalenia jakości, metod badań produktów leczniczych, ich opakowań, spisów leków czy receptur środków farmaceutycznych za domenę nauk farmaceutycznych, których wyniki są tylko przenoszone do opracowania periodycznego i nie uznaje tych spraw za zadanie administracyjne. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 593/18 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. S. na rzecz Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Wa 593/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na bezczynność Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z 9 lipca 2018 r. M. S., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; zwanej dalej "u.d.i.p."), wystąpił do Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia treści publikacji "Farmakopea Polska" w aktualnym jej brzmieniu i jednocześnie wniósł o przesłanie wnioskowanej informacji na wskazaną skrzynkę ePUAP. Pismem z 13 lipca 2018 r. Dyrektorka Departamentu Farmakopei Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych poinformowała skarżącego, że opracowywanie i wydawanie Farmakopei Polskiej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1718 ze zm.), należy do zadań Prezesa Urzędu, a zasady jej stosowania określone zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2211 ze zm.). Jednocześnie poinformowano, że sprzedaż tego dokumentu jest prowadzona przez Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, a doraźny dostęp do Farmakopei Polskiej możliwy jest również w Departamencie Farmakopei Polskiej oraz w bibliotekach krajowych uniwersytetów medycznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 września 2018 r. skarżący zarzucił Prezesowi Urzędu bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z 9 lipca 2018 r. W uzasadnieniu podał, że organ jest bez wątpienia obowiązany do udostępniania informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś zgodnie z art. 25 ustawy Prawo farmaceutyczne, Farmakopea Polska określa podstawowe wymagania jakościowe oraz metody badań produktów leczniczych i ich opakowań oraz surowców farmaceutycznych i tym samym stanowi urzędowy spis leków. Farmakopea w oczywisty sposób nie może naruszać niczyjego prawa do prywatności, ani tajemnicy przedsiębiorcy i istnieje w formie prostej, a nie przetworzonej i znajduje się w dyspozycji organu. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że Farmakopea Polska, podobnie jak inne farmakopee na świecie, dostępna jest odpłatnie (w wersji książkowej i elektronicznej), a wpływy z tego tytułu kompensują poniesione przez organ wydatki związane z przygotowaniem i publikacją tego dokumentu. Ponadto Farmakopea Polska, jako wnioskowana informacja, znajdowała się w chwili złożenia wniosku w domenie publicznej, ponieważ jest dostępna w siedzibie organu, jak i w publicznie dostępnych bibliotekach, o czym skarżącego poinformowano. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności przytoczył przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), u.d.i.p., a także Konstytucji RP odnoszące się do dopuszczalności przedmiotowej skargi oraz do prawa do dostępu do informacji publicznej. W ocenie tego Sądu nie budzi wątpliwości, że Prezes Urzędu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu 4 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. Tym samym została spełniona przesłanka podmiotowa z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przytaczając stosowne przepisy u.d.i.p. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, Sąd ten wyjaśnił czym jest informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy: informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób dokumenty te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych (dotyczyły spraw publicznych). Nie ma oparcia prawnego twierdzenie, że udostępnieniu podlegają wyłącznie dokumenty urzędowe, czy ich treść, bo przecież informacje publiczne (dotyczące spraw publicznych) mogą znaleźć się i w innych dokumentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Farmakopea to urzędowy spis leków, ułożony alfabetycznie, podający obowiązujące normy ich składu, analizy, przyrządzania, dawkowania, przechowywania i oceny (Słownik Języka Polskiego Warszawa 1978, T. I, str. 574). Pod pojęciem farmakopei należy rozumieć zbiór specyfikacji jakościowych dotyczących substancji czynnych, pomocniczych, postaci farmaceutycznych, gotowych produktów leczniczych wraz z opisami metod ich analizowania. Szczegółowe przepisy zawarte w farmakopeach stanowią podstawę prawną szeroko rozumianych badań analitycznych leków. Farmakopee wydawane są przez poszczególne państwa, np. Farmakopea Polska, Farmakopea Brytyjska, Farmakopea Japońska itp., a także mogą mieć zasięg międzynarodowy, np. Farmakopea Europejska, Farmakopea Międzynarodowa. Poszczególne farmakopee różnić się mogą strukturą i zakresem opisywanych specyfikacji. Niektóre podają przede wszystkim specyfikacje dotyczące poszczególnych substancji (np. Farmakopea Europejska), inne obok monografii substancji podają także monografie niektórych produktów leczniczych (np. Farmakopea Brytyjska, Farmakopea Stanów Zjednoczonych). Farmakopee mogą także zawierać monografie dotyczące przygotowania leków aptecznych (np. Farmakopea Polska) - Prawo farmaceutyczne, Komentarz – W. Ziółkowski. Sąd pierwszej instancji przytoczył art. 25 ustawy Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym podstawowe wymagania jakościowe oraz metody badań produktów leczniczych i ich opakowań oraz surowców farmaceutycznych określa Farmakopea Europejska lub jej tłumaczenie na język polski zawarte w Farmakopei Polskiej. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych do zadań Prezesa Urzędu należy opracowywanie i wydawanie Farmakopei Polskiej oraz ogłaszanie, w formie komunikatu w Biuletynie Informacji Publicznej, daty od której obowiązują wymagania w niej określone. W ocenie tego Sądu Farmakopei Polskiej nie publikuje się więc w Biuletynie Informacji Publicznej, lecz jedynie Prezes Urzędu w formie komunikatu ogłasza w BIP daty, od której obowiązują wymagania w niej określone, zaś sama Farmakopea Polska, jako swoisty periodyk, jest dostępny odpłatnie, przy czym doraźny dostęp do niej możliwy jest również – jak wskazał organ skarżącemu w piśmie z 13 lipca 2018 r. – w Departamencie Farmakopei Polskiej oraz w bibliotekach krajowych uniwersytetów medycznych. Tym samym żądanie zawarte we wniosku z 9 lipca 2018 r. dotyczy informacji, która nie ma charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nie została spełniona przesłanka przedmiotowa ustawy i w tej sytuacji wystarczająca była czynność materialnotechniczna w postaci informacji o powyższym, co organ uczynił za pismem z 13 lipca 2018 r. W konsekwencji więc nie można czynić Prezesowi Urzędu zarzutu bezczynności w rozpoznaniu jego wniosk. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1) prawa materialnego, a to: art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. i art. 6 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz w związku z art. 25 ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego - poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż dokument publikowany przez organ w wykonaniu jego ustawowego obowiązku nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu u.d.i.p. i nie jest informacją publiczną; 2) prawa materialnego, a to: art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. i art. 6 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie oraz w związku z art. 25 ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż Farmakopea Polska nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu u.d.i.p. i nie jest informacją publiczną; 3) prawa materialnego, a to: art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 10 ust. 1 u.d.i.p., art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż nieudostępnienie informacji publicznej w formie i sposób zgodnej z wnioskiem w terminie określonym ustawowo nie stanowi o bezczynności organu; 4) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 151 p.p.s.a. - poprzez błędne uznanie, iż organ nie popadł w bezczynność w udostępnianiu informacji pomimo upływu ustawowego terminu i nieudostępnienia wnioskowanej przez skarżącego informacji, a co za tym idzie oddalenie skargi wniesionej przez skarżącego. W uzasadnieniu skarżący w szczególności wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest status Farmakopei Polskiej jako informacji publicznej. WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku stanął na stanowisku, iż rację ma organ, który nie traktuje rzeczonej Farmakopei jako informacji publicznej. Jest to pogląd błędny. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także o przeprowadzenie rozprawy. Zarządzeniem z 2 marca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t.: Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedziach z 14 marca 2022 r. zarówno organ, jak i skarżący wyrazili zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie kolejność ta musi zostać odwrócona, gdyż zarzut naruszenia prawa procesowego ma charakter wtórny względem zarzutów naruszenia prawa materialnego. W ramach zarzutu, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podniesiono błędne uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ nie popadł w stan bezczynności. Ocena tego rodzaju może być wyprowadzona dopiero po stwierdzeniu istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej, a kwestia ta ma charakter materialnoprawny. Z tej przyczyny jako pierwsze rozpoznane zostaną zarzuty naruszenia prawa materialnego. Istota sprawy ogniskuje się w ustaleniu, czy objęta przedmiotem wniosku skarżącego z dnia 9 lipca 2018 r. publikacja pt. "Farmakopea Polska" w aktualnym brzmieniu jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zagadnienia tego dotyczą dwa pierwsze zarzuty naruszenia prawa materialnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są nieuzasadnione. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. W rzeczywistości jest to pozorna definicja legalna pojęcia informacji publicznej. Mamy tu bowiem do czynienia z błędem logicznym, bo definiowane nieznane jest definiowane za pośrednictwem nieznanej nazwy (ignotum per ignotum). Doprecyzowaniem tego przepisu jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Jest on bez wątpienia pomocny w ustaleniu zakresu przedmiotowego pojęcia informacji publicznej, lecz tylko w zakresie regulacji pozytywnej zawartej w jego treści. Użycie zwrotu "w szczególności" oznacza jednak, iż wyliczenie to ma charakter przykładowy, co oznacza, iż są jeszcze inne kategoria informacji, poza wymienionymi w art. 6 ust. 1, którą mają przymiot informacji publicznej. Zdaniem autora skargi kasacyjnej wnioskowana Farmakopea Polska jest kategorią danych publicznych w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Rzecz jednak w tym, iż przepis ten nie wskazuje expressis verbis w swej treści na wnioskowany dokument. Istota prawna tego dokumentu określona została natomiast w art. 25 ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym podstawowe wymagania jakościowe oraz metody badań produktów leczniczych i ich opakowań oraz surowców farmaceutycznych określa Farmakopea Europejska lub jej tłumaczenie na język polski zawarte w Farmakopei Polskiej. Pod pojęciem farmakopei należy rozumieć zbiór specyfikacji jakościowych dotyczących substancji czynnych, pomocniczych, postaci farmaceutycznych, gotowych produktów leczniczych wraz z opisami metod ich analizowania. Szczegółowe przepisy zawarte w farmakopeach stanowią podstawę prawną szeroko rozumianych badań analitycznych leków (red. M. Kondrat, Prawo Farmaceutyczne. Komentarz, Lex komentarz do art. 25) Farmakopea Polska może więc nie być opracowywana przez organ państwa polskiego, lecz jedynie dokumentem przetłumaczonym na język polski staraniem polskiego organu. Przepis ten nie pozwala jednak na ustalenie, czy dokument ten jest informacją publiczną. Wydaje się, że odpowiedź na te pytanie daje przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, zgodnie z którym do zadań Prezesa Urzędu należy opracowywanie i wydawanie Farmakopei Polskiej oraz ogłaszanie w formie komunikatu w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej BIP) daty, od której obowiązują wymagania w niej określone. Zgodnie z art. 8 ust. 1, 2 u.d.i.p. BIP utworzony został w celu udostępniania informacji publicznej, choć obowiązkiem publikacji w BIP objęta została jedynie część informacji publicznej (art. 8 ust. 3 i 4 u.d.i.p.). Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy, istotne jest przesądzenie w art. 4 ust. 1 pkt 5 cytowanej wyżej ustawy, iż publikacji w BIP podlega jedynie informacja o opracowaniu i wydaniu Farmakopei Polskiej oraz dacie jej obowiązywania, z czego wywieść należy wniosek, że w związku z wyraźnym uregulowaniem wyłącznie tej kwestii przez ustawodawcę uznał on za informację publiczną tylko te zagadnienia. Milczenie ustawy w pozostałym zakresie stanowi wskazówkę interpretacyjną przy ocenie charakteru prawnego Farmakopei Polskiej przez pryzmat przepisów art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.d.i.p. i potraktowania jej jako periodycznej publikacji dostępnej odpłatnie, nie stanowiącej informacji o sprawach publicznych. Wykładnie w tym kierunku nakazuje założenie racjonalności ustawodawcy. Założenie to podlega oczywiście sprawdzeniu i może ono być wzruszone. W rozpoznawanej sprawie weryfikacja taka nie pozwala na zakwestionowanej racjonalności ustawodawcy, gdyż wnioskowany dokument nie odpowiada kryterium przedmiotowemu informacji publicznej. Należy mieć na względzie, iż pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p., odnosi się do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organu, tj. tego, że dotyczą realizacji zadań publicznych. Prawo do informacji publicznej co do zasady dotyczy sfery faktów, a więc informacji, która realnie istnieje w dniu składania wniosku. Chodzi tutaj o obiektywne dane, fakty, wiadomości, czy wydarzenia. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych realizacją zadania publicznego jest opracowywanie i wydawanie Farmakopei Polskiej oraz ogłoszenie w formie komunikatu w Biuletynie Informacji Publicznej daty, od której, obowiązują wymagania w niej określone. Ustawodawca ogranicza więc realizację zadania publicznego wyłącznie do tych zagadnień, oddzielając te sprawy od samej zawartości merytorycznej Farmakopei Polskiej, uznając kwestię ustalenia jakości, metod badań produktów leczniczych, ich opakowań, spisów leków czy receptur środków farmaceutycznych za domenę nauk farmaceutycznych, których wyniki są li tylko przenoszone do opracowania periodycznego i nie uznaje tych spraw za zadanie administracyjne. Z tych względów zarzut naruszenia przepisów art. 1 ust.1 u.d.i.p., art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.d.i.p, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, art. 25 ust. 1 i 2 ustawy Prawo farmaceutyczne jest nieuzasadniony. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie był stosowany w rozpoznawanej sprawie, stąd też nie mógł zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Z tych względów zarzut pierwszy i drugi naruszenia prawa materialnego nie są uzasadnione. Przesądzenie, iż Farmakopea Polska nie jest informacją publiczną oznacza, iż organ, odmawiając jej udostępnienia, nie pozostawał w bezczynności, co czyni zarzut trzeci naruszenia prawa materialnego oraz zarzut naruszenia prawa procesowego nieuzasadnionymi. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a., z uwzględnieniem przepisu § 14 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI