III OSK 1478/22

III SA/Łd 951/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-02-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1478/22 - Wyrok NSA z 2024-03-21
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 137
art. 1 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1 i 3, art. 134 § 1 i 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 360
art. 58 ust. 1, art. 132 ust. 1 i 3, art. 132a, z art. 134h ust. 1 i 4, art. 135 ust. 3, art. 135g ust. 1, art. 135l
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Dnia 23 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska Protokolant asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2022 roku sprawy ze skargi A. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem z [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania obwinionego sierż. szt. A.M., policjanta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w P., utrzymał w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z [...] r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku obwinionego o to, że:
1. [...] r. o godzinie 5:07 naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że pełniąc służbę patrolowo-interwencyjną wraz z sierż. szt. N.C. na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w P., będąc przez dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w P. skierowanym do obsługi zdarzenia drogowego zgłoszonego o godzinie 04:55, polegającego na wjechaniu samochodu do rowu, na odcinku drogi pomiędzy miejscowościami P. – S., nie dopełnił obowiązków służbowych związanych z zabezpieczeniem miejsca wydarzenia i prowadzeniem działań zmierzających do ustalenia i zatrzymania osób podejrzewanych o popełnienie czynu zabronionego, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 360 z późn. zm.) w związku z § 17 pkt 2 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 108 z późn. zm.),
2. [...] r. o godzinie 05:49 jako dowódca patrolu nie przestrzegał zasad etyki zawodowej w ten sposób, że pełniąc służbę patrolowo-interwencyjną wraz z sierż. szt. N.C. na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w P. nie wykonał czynności służbowych według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością i rzetelnością, podając dyżurnemu Komendy Powiatowej Policji w P., po skierowaniu przez niego na miejsce zdarzenia drogowego, nieprawdziwą informację o nieujawnieniu samochodu w przydrożnym rowie, na odcinku drogi pomiędzy miejscowościami P. – S., a jego zachowanie nie było przykładem dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i nie przyczyniło się do budowania zaufania do niej, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.) w związku z § 3 i § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta''(Dz. Urz. KGP z 2004, poz. 3).
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Postanowieniem nr [...] z [...] r. Komendant Powiatowy Policji w P. wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec sierż. szt. A.M. zarzucając mu popełnienie czynów jak w sentencji.
14 marca 2021 r. obwiniony został zapoznany z aktami postępowania dyscyplinarnego.
Postanowieniem rzecznika dyscyplinarnego z [...] r. zakończono czynności dowodowe.
[...] r. przełożony dyscyplinarny wydał zaskarżone orzeczenie uznając sierż. szt. A. M. winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych opisanych w pkt 1 i 2, jednocześnie wymierzając karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, które obwiniony odebrał 3 kwietnia 2021 r.
9 kwietnia 2021 r. do Komendy Powiatowej Policji w P. wpłynęło, w trybie i terminie określonym w art. 135k ust. 1 i 2 ustawy o Policji, odwołanie obwinionego od przedmiotowego orzeczenia.
Obwiniony zaskarżył orzeczenie w całości, wnosząc o uniewinnienie oraz zarzucił przełożonemu dyscyplinarnemu błędy w prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, dowolną ocenę materiału dowodowego, a przez to błędne ustalenie stanu faktycznego, przekroczenie terminu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, nieprawidłowe zastosowanie dyrektyw wymiaru kary.
Orzeczeniem nr [...] z [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z uzupełnionym materiałem dowodowym obwiniony oraz jego obrońca zostali zapoznani 9 czerwca 2021 r.
Orzeczeniem nr [...] z [...] r. przełożony dyscyplinarny uznał sierż. szt. A. M. winnym popełnienia przewinień dyscyplinarnych opisanych w pkt 1 i 2, jednocześnie wymierzając karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Obwiniony i jego obrońca odebrali przedmiotowe orzeczenie 1 lipca 2021 r. i w trybie, i terminie określonym w art. 135k ust. 1 i 2 ustawy o Policji, obrońca złożył odwołanie.
W odwołaniu obrońca zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego poprzez:
- wydanie orzeczenia bez ustalenia stanu faktycznego - art. 134ha ustawy o Policji,
- wydanie orzeczenia z pominięciem uzasadnienia faktycznego - art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji,
- uwzględnianie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść obwinionego -art. 135g ust. 1 ustawy o Policji,
- rozstrzyganie na niekorzyść obwinionego niedających się usunąć wątpliwości - art. 135g ust. 2 ustawy o Policji,
- wymierzenie kary niewspółmiernej do popełnienia zarzucanych czynów - art. 134h ust. 4 ustawy o Policji,
- wszczęcie postępowania dyscyplinarnego z uchybieniem 90-dniowego terminu do jego wszczęcia od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego informacji o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego - art. 135 ust. 3 ustawy o Policji,
- dowolną ocenę materiału dowodowego.
Ponadto obrońca wnioskował o przeprowadzenie dowodów przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, to jest: zapisów w książce zdarzeń z [...] r. oraz zeznań świadka podinspektora A.W. i dokumentacji zgłoszenia zdarzenia drogowego z maja 2020 r. przez podinspektora A.W. Wniósł także o wystąpienie przez komendanta do nadleśnictwa o udzielenie informacji o wycinkach lasów przy drodze P.-S. W konkluzji wnosił o uniewinnienie sierż. szt. A. M. lub umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na odwołanie Komendant Powiatowy Policji w P. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu.
Wyższy przełożony dyscyplinarny wskazał, że zgodnie z przepisem art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, natomiast naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów - art. 132 ust. 2 ustawy o Policji.
Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt. 4 ustawy o Policji, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
W myśl § 17 pkt 2 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (tj. Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 108 z późn. zm.), do zadań policjantów komórek interwencyjnych należy w szczególności prowadzenie działań zmierzających do ustalenia i zatrzymania osób podejrzewanych o popełnienie czynu zabronionego i zabezpieczenie miejsca wydarzenia.
Adekwatnie do § 3 Załącznika Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad Etyki Zawodowej Policjanta"'(Dz. Urz. KGP z 2004 r. poz. 3), policjant powinien wykonywać czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, rzetelnością, wykazując się odpowiedzialnością, odwagą i ofiarnością oraz do § 23 policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej.
Na podstawie art. 135l ust. 1 zd. 1 ustawy o Policji, w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym.
W kwestii przekroczenia terminu przewidzianego, zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, organ odwoławczy nie stwierdził uchybień. Komendant Powiatowy Policji w P. o możliwości popełnienia przez sierż. szt. A. M. przewinienia dyscyplinarnego wiedzę uzyskał 24 listopada 2020 r. W trakcie czynności procesowych wykonywanych z M.R., zatrzymanym jako sprawca rozboju, 24 listopada 2020 r. nadkom. A.A. przeglądając zawartość skrzynki sms-ów w telefonie M. R. ujawnił sms-y, z których wynikało, że policjant o imieniu A. uratował M. R. po uderzeniu samochodem w drzewo [...] r. Postępowanie dyscyplinarne wszczęto zaś 22 lutego 2021 r., a więc przed upływem 90-dniowego okresu przewidzianego w ustawie o Policji.
W przypadku wniosku o przeprowadzenie dowodów, wyższy przełożony dyscyplinarny stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do rozpatrzenia odwołania i nie wymaga uzupełnienia. Podkreślił także, że zarówno obwiniony, jak i obrońca mieli możliwość wniesienia o uzupełnienie materiału dowodowego, po zapoznaniu się 9 czerwca 2021 r. z aktami postępowania dyscyplinarnego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, dotyczących obrazy prawa materialnego, organ odwoławczy wskazał, że [...] r. o godz. 04:55:22 Centrum Powiadamiania Ratunkowego otrzymało zgłoszenie od D.B. o stojącym w rowie i rozbitym o drzewo samochodzie. Auto znajdowało się pomiędzy miejscowościami P. – S. za drogą prowadzącą do miejscowości Ł. Był to samochód koloru siwego lub srebrnego. Wokół samochodu zgłaszająca nikogo nie zauważyła. Telefon wykonała stojąc na przystanku PKS w P., do którego dojechała w czasie ok. 2-3 minut od miejsca zdarzenia. Przy samochodzie nie zatrzymywała się z uwagi na panującą ciemność i strach. Przedmiotowe zgłoszenie zostało przekazane o godz. 04:58:18 do Komendy Powiatowej Policji w P. Zdarzenie przejął o godzinie 04:59:29 pełniący służbę dyżurnego podkom. M.B. O godzinie 04:59:53 dyżurny przydzielił do obsługi zdarzenia patrol [...], w skład którego wchodził obwiniony oraz dowódca patrolu sierż. szt. N. C., wskazując jako miejsce interwencji zgodnie z posiadanymi informacjami, drogę z P. na S. Z notatnika służbowego obwinionego oraz notatki urzędowej z rozpytania obwinionego wynika, że o godz. 05:05 patrol był już na drodze prowadzącej z P. do S. Potwierdza to także wpis dyżurnego w Systemie Wspomagania Dowodzenia (SWD), który odnotował obecność patrolu w tym miejscu o godzinie 05:07:28. Następnie patrol udał się w kierunku S. i D. Zgodnie z zapisem w notatniku służbowym sierż. szt. A. M. dyżurnego poinformowano o niepotwierdzeniu interwencji . Zakończenie interwencji dyżurny odnotował w SWD o godz. 05:49:14 wpisem tożsamym z adnotacją w notatniku obwinionego.
Przesłuchany w charakterze świadka M. R. zeznał, że w [...] r. (dokładnej daty nie pamięta) jadąc drogą od m. S. do P. stracił panowanie nad prowadzonym swoim samochodem m-ki Audi nr rej. [...] i uderzył w drzewo. Prowadząc samochód był trzeźwy, jedynie przed jazdą miał zażyć kilka tabletek "Klonozepanu", jechał sam. W toku dalszego przesłuchania świadek wycofał się z części zeznań, w zakresie zażycia leku przed jazdą. Po ok. 3 minutach do samochodu zbliżyła się kobieta, która pytała, czy coś M. R. się stało. Po udzieleniu jej odpowiedzi negatywnej kobieta odeszła. Po pewnym czasie zatrzymał się inny samochód, z którego wysiadł mężczyzna i również pytał się, co się stało. M. R. odpowiedział, że nie może wyjechać i czy mężczyzna mógłby mu pomóc. Wówczas mężczyzna przyniósł ze swojego samochodu linkę, którą przyczepił do samochodu świadka, a następnie swojego i wyciągnął samochód z rowu. Na prośbę świadka odholował samochód na tę samą stronę drogi, po której znajdowało się drzewo w które świadek uderzył, w boczną polną drogę, na taką odległość, aby samochód nie był widoczny z drogi. M. R. obawiał się, że może przyjechać policja, a świadek z uwagi na zatrzymanie prawa jazdy za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, jechał nie mając do tego uprawnień. Przed odjazdem mężczyzna na prośbę świadka wykonał kilka zdjęć rozbitego samochodu. W trakcie wyciągania auta świadek pozbierał wszystkie elementy samochodu, które leżały w okolicy drzewa. Po odjeździe mężczyzny, siedząc w swoim samochodzie świadek zażył 5-6 tabletek "Klonozepanu". Po około 10 minutach świadek zauważył jadący drogą w kierunku S. radiowóz policyjny, który następnie zawrócił do P. Radiowóz zatrzymał się ok. 100 metrów od drzewa, w które uderzył samochodem świadek. M. R. podbiegł bliżej i leżąc na brzuchu z odległości ok. 20 metrów zauważył jak z radiowozu wysiadł, znany mu z widzenia, policjant A.M. oraz drugi, którego nie zna. Obwiniony świecąc latarką odszedł kawałek od radiowozu, a następnie wrócił do niego i radiowóz odjechał. Następnie świadek wrócił do samochodu i stracił świadomość na kilka dni. Nie pamięta treści wysyłanych sms-ów. Świadek wie, że z miejsca gdzie pozostawił samochód został zholowany przez jego ojca J.R.
Przesłuchana w charakterze świadka żona M. R., A.R. zeznała, że dokładnie nie pamięta daty, ale przed [...] r., mąż sms-em poinformował ją o rozbiciu swojego samochodu. Świadek nie posiada już tych sms-ów i nie pamięta ich treści. Mąż tłumacząc jak doszło do zdarzenia miał poinformować A. R., że samochód z miejsca zdarzenia ktoś odholował. Widziała zdjęcia rozbitego samochodu, które przesłał jej mąż. Dodała także, że M. R. jest uzależniony od narkotyków w związku z czym od [...] r. przebywał na leczeniu odwykowym.
Przesłuchani w charakterze świadków rodzice M. R., Z.R. i J.R. zgodnie zeznali, że w [...] r. (dokładnej daty świadek nie pamięta) w godzinach wieczornych M. R. poinformował rodziców, że rozbił auto za m. P. w kierunku na S. Zgodnie z zeznaniem syn wrócił do domu pomiędzy godz. 14.00-15.00, w stanie zamroczenia, kontakt z nim był utrudniony. Rodzice udali się we wskazane przez syna miejsce kolizji celem zabrania samochodu. Po poszukiwaniach odnaleźli samochód stojący na dukcie leśnym, za drogą prowadzącą do m. Ł., ok. 150-200 metrów od drogi P. – S. Samochód odholowali na własną posesję, a następnie został on sprzedany. W rozmowie z synem rodzice dowiedzieli się, że jechał on samochodem sam, ale nie pamięta jak doszło do zdarzenia i jego przebiegu.
Organ odwoławczy uznał za niewiarygodne zeznania złożone przez M. R. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają obiektywne dowody w postaci protokołu oględzin telefonu komórkowego M. R. i protokołu oględzin drogi powiatowej nr [...].
Z treści przesłanych przez M. R. sms-ów do żony [...] r. od godziny 07:21 (zdarzenia), wbrew zeznaniom M. R., wynika, że w samochodzie nie znajdował się sam, cyt. "Stało się to koło 5.30 koło s., Wypadkiem z drogi, Za to ze wio złem pasazeroe"'oraz "Ważne że nikomu nic się nie stało" (pisownia oryginalna). Ponadto w trakcie całej korespondencji sms-owej pomiędzy małżonkami, żona A. R. kilkukrotnie dopytywała się, kto prowadził auto i kto poniesie konsekwencje jego rozbicia i naprawy. M. R. jedynie stanowczo stwierdził, że to on był kierowcą samochodu, pomimo wątpliwości żony. W całej sms-owej rozmowie M. R. nie pisał żonie, że ktoś odholował jego samochód z miejsca zdarzenia. Wobec tego organ odwoławczy uznał, wbrew twierdzeniom obrońcy obwinionego, że A. R. przesłuchana (po raz drugi w toku postępowania) w charakterze świadka jedynie może przypuszczać, że ktoś odholował auto z miejsca zdarzenia. Tak świadek miał zrozumieć wiadomości sms-y, podczas gdy w treści smsów nie było o holowaniu mowy.
Obrońca obwinionego podkreślił, że wiarygodności zeznaniom dodaje fakt, iż M. R. w zeznaniach sam się obciążył, przyznając się do popełnienia wykroczenia - jazdy bez uprawnień. W ocenie wyższego przełożonego, argument ten jest chybiony. Z treści sms-ów M. R. do żony wynika, że M. R., w jego przekonaniu, groziła kara pozbawienia wolności, cyt. "bo bym do więzienia poszedł". Pozwoliło to na postawienie wysoce prawdopodobnej tezy, że świadek dopuścił się raczej popełnienia przestępstwa. W tej sytuacji przyznanie się do popełnienia wykroczenia jest wyborem tzw. "mniejszego zła" i poddaje w wątpliwość wiarygodność świadka.
Myli się obrońca obwinionego twierdząc, że przełożony dyscyplinarny w orzeczeniu wskazuje na odległość 100 metrów, z jakich M. R. widział policjantów na drodze, dodając, iż świadek nie wskazał takiej odległości. W orzeczeniu, na podstawie zeznań M. R., organ I instancji wskazał podaną przez świadka odległość ok. 20 metrów. W warunkach wczesnoporannych, po zażyciu 5-6 tabletek leku psychotropowego, powodującego m.in. podwójne widzenie, oczopląs, stan dezorientacji, omamy - trudno uznać, że świadek z podanej przez niego odległości rozpoznał obwinionego.
M. R. zeznał, że auto zostało odholowane na tę samą stronę drogi, gdzie stało drzewo w które uderzył samochodem. Jest to droga niczym nie przesłonięta i nawet, zgodnie z zeznaniem M. R., odciągnięcie jasnego - srebrnego samochodu z odblaskowymi tablicami rejestracyjnymi na odległość ok. 100 m, czyniłoby go widocznym z drogi, zwłaszcza w świetle latarek. W zakresie holowania organ daje wiarę zeznaniom rodziców M. R., którzy ujawnili rozbity samochód w zupełnie innym miejscu niż wskazany przez M. R., co także czyni jego zeznania niewiarygodnymi.
W ocenie organu odwoławczego, patrol policji był na drodze z P. do S. najpóźniej o godz. 05:05, a więc 10 minut od zgłoszenia zdarzenia przez D. B. i 12-13 minut od momentu, w którym świadek D. B. mijała rozbity samochód. Do takiego wniosku doprowadziły dowody w postaci zapisów w notatnikach służbowych funkcjonariuszy sierż. szt. A. M., który wpisał godz. 05:05 jako rozpoczęcie interwencji, identyczną godzinę podał w trakcie rozpytania w ramach przeprowadzonych czynności wyjaśniających sierż. szt. N. C., który wpisał godz. 04:55 jako polecenie dyżurnego udania się na drogę z P. do S., zapisu dyżurnego w SWD oraz przebiegu sprawdzenia czasu przejazdu samochodem od miejsca zdarzenia (drogi prowadzącej do m. Ł. widocznej na zdjęciach do oględzin drogi powiatowej [...]), do przystanku PKS, z którego zgłaszała zdarzenie D. B., przeprowadzonego przez rzecznika dyscyplinarnego. Biorąc pod uwagę stan techniczny pojazdu, wynikający ze zdjęć przesłanych przez M. R. do żony, organ II instancji stwierdził z prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, że w tak krótkim czasie nie było możliwe odholowanie samochodu, zwłaszcza na odległość, którą podawał w zeznaniach M. R.
W ocenie organu II instancji, ze zdjęć wykonanych do oględzin drogi powiatowej [...] wynika, że drogę tę stanowi wjazd na nieużytek rolny. Ponadto, pomimo upływu 6 miesięcy od zdarzenia pod drzewem, w które uderzył samochodem M. R. rzecznik dyscyplinarny ujawnił elementy samochodu m-ki Audi. W ocenie organu, wydaje się wysoce nieprawdopodobne, aby akurat w tym miejscu, miejscu uderzenia, znalazły się elementy innego samochodu tej samej marki. Poddaje to w wątpliwość zeznania M. R., twierdzącego stanowczo, że wszystkie elementy samochodu posprzątał.
Organ zgodził się z obrońcą obwinionego, że po tak długim czasie, w tym okresie jesienno-zimowym nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków co do charakteru śladów pozostawionych przez koła samochodu/ów.
Uznanie za niewiarygodne zeznań M. R. w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że przebieg interwencji wyglądał w sposób odmienny.
Organ II instancji stwierdził, że doszło co najmniej do kolizji drogowej, a kierowcą samochodu był M. R.
Organ odwoławczy stwierdził, że M. R. rozpoznał sierż. szt. A. M. na miejscu zdarzenia, co wynika z treści wysłanych do A. R. sms-ów, jak również, iż samochód M. R. został odholowany/przetransportowany z miejsca uderzenia w drzewo na dukt leśny, o którym zeznał J. R., jednak w okolicznościach innych niż opisane w zeznaniu M. R.
Organ wskazał, że odholowanie samochodu nie ma tak istotnego znaczenia dla zarzucanego obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na niezabezpieczeniu miejsca wydarzenia i prowadzenia działań zmierzających do ustalenia i zatrzymania osób podejrzewanych o popełnienie czynu, zgodnie z § 17 pkt 2 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym.
Uszkodzenia drzewa spowodowane przez uderzający samochód doprowadziły do okorowania drzewa. Takie uszkodzenia, zdaniem organu odwoławczego, były widoczne w świetle reflektorów przejeżdżającego radiowozu. W takim przypadku obowiązkiem patrolu było zgłoszenie dyżurnemu ujawnienia uszkodzonego drzewa bez samochodu celem przekazania informacji o poszukiwaniu uszkodzonego samochodu wszystkim będącym w dyspozycji dyżurnego patrolom oraz jednostkom ościennym. Takiej informacji ani obwiniony, ani dowódca patrolu nie przekazali. Dodatkowo, ślady potencjalnego holowania były wtedy świeże, a przez to widoczne, co powinno co najmniej skłonić funkcjonariuszy, w tym obwinionego, do pójścia ich tropem celem zatrzymania sprawcy, czego również nie zrobili. Odstępując od zabezpieczenia miejsca zdarzenia obwiniony naruszył jeden z podstawowych swoich obowiązków.
W ocenie organu odwoławczego, spotkanie obwinionego oraz przeprowadzenie rozmowy z M. R. na miejscu zdarzenia było bezsprzeczne, o czym świadek M. R. informował w sms-ach żonę, cyt. "A. policjant Ci to potwierdzi". Ponadto z treści sms-ów M. R. do żony jednoznacznie wynika, cyt. "ja prowadziłem, Zadzwoń do A." i "Uratował mnie bo bym do więzienia poszedł" i dalej "I to jest prawda on serio mi pomógł" oraz kolejny "bo był prowadzącym interwencję" sprawca obawiał się grożących mu surowych konsekwencji prawnych i jedynie pomoc obwinionego pomogła mu ich uniknąć.
W odwołaniu obrońca sierż. szt. A. M. kwestionuje prawidłowość wpisu w SWD sposobu zakończenia interwencji, dokonanego przez dyżurnego. Zdaniem organu II instancji, przekonanie to jest błędne. Zapis w SWD jest identyczny z zapisem sposobu zakończenia interwencji, w notatniku służbowym obwinionego. Brak rozbieżności w tym zakresie wskazuje na przekazanie przez patrol dyżurnemu właśnie takiej informacji. Dla bytu czynu nieistotne jest, który z policjantów wiadomość przekazał. Obaj funkcjonariusze przed przekazaniem informacji dyżurnemu o sposobie zakończenia interwencji musieli to uzgodnić. Tym samym przekazując informację niezgodną ze stanem rzeczywistym, a więc nierzetelną, wprowadził w błąd dyżurnego, gdyż do zdarzenia niewątpliwie doszło.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, że obwiniony dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niezabezpieczeniu miejsca wydarzenia i nieprowadzeniu działań zmierzających do ustalenia i zatrzymania osób podejrzewanych o popełnienie czynu zabronionego oraz niewykonania czynności służbowych z należytą uczciwością i rzetelnością.
W świetle powyższych ustaleń obwinionemu można przypisać winę w rozumieniu art. 132a pkt 1 ustawy o Policji. Przewinienie dyscyplinarne jest bowiem zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi.
Ważąc powyższe w kontekście wymiaru kary, mając na względzie art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, organ odwoławczy uznał, że stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków jest rażący. Ściganie sprawców czynów zabronionych jest jednym z podstawowych obowiązków Policji i każdego policjanta. Niewykonanie czynności służbowych zmierzających do ustalenia sprawcy czynu, jak również zabezpieczenia dowodów jego winy, należy ocenić jako wyjątkowo naganne. Tylko przypadek sprawił, że sprawca czynu zabronionego został wykryty. Zachowanie obwinionego jest zaprzeczeniem roty ślubowania, składanego przez każdego policjanta. Niewątpliwie sposób działania obwinionego wpłynął negatywnie na wizerunek Policji jako profesjonalnej formacji stojącej na straży prawa. Organ I instancji prawidłowo zebrał i ocenił dotychczasowy przebieg służby, zachowanie przed i po przewinieniu dyscyplinarnym.
W ocenie wyższego przełożonego, w analizowanej sprawie wystąpiły okoliczności wpływające na zaostrzenie kary, zgodnie z art. 134h ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o Policji.
Pomimo nieustalenia pobudek działania sierż. szt. A. M., organ stwierdził, że odstąpienie od ścigania sprawcy jest godne potępienia i wpływa na ocenę szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego. Takie zachowanie nie licuje z wizerunkiem policjanta, który powinien realizować zadania służbowe zgodnie z prawem, również z narażeniem życia. Organ nie kwestionuje przy tym, iż obwiniony dotychczas nie był karany dyscyplinarnie i posiada pozytywną opinię służbową. Nie ulega jednakże wątpliwości, że obwiniony swoim zachowaniem naruszył dobre imię Policji. Przesłuchania świadków w toku postępowania dyscyplinarnego mogły bowiem zrodzić w ich świadomości, przez pryzmat policjanta nie przestrzegającego procedur prawnych, obraz Policji jako nieprofesjonalnej instytucji. Zgodnie z art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy.
W skardze A.M., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia wraz z poprzedzającym go orzeczeniem organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od skarżonego organu zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa:
1. obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 134ha ust. 1 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia bez ustalenia pełnego stanu faktycznego sprawy, przejawiającą się w:
a) nieustaleniu, kiedy doszło do uderzenia przez pojazd M. R. w drzewo,
b) nieustaleniu, kiedy M. R. zażył leki psychotropowe w postaci Klonazepamu, przed, czy po uderzeniu w drzewo, oraz przed, czy po znalezieniu się przez funkcjonariuszy na miejscu zdarzenia,
c) nieustaleniu, jaka była widoczność ok. godz. 5 w nocy zdarzenia (czy niebo było zachmurzone, czy noc była księżycowa, czy w okolicy miejsca zdarzenia oraz miejsca, do którego pojazd odholowano, znajdowały się jakieś źródła światła, czy były opady, czy była mgła itp.), pomimo iż podstawowym założeniem zaskarżonego orzeczenia jest przyjęcie, że ślady zdarzenia, a nawet pojazd, pomimo jego przemieszczenia, winny być widoczne przy ich poszukiwaniu, mimo znacznego obszaru, jaki owe poszukiwania winny objąć,
d) nieustalenia, czy pojazd został odholowany przed przyjazdem funkcjonariuszy, czy też nie został odholowany, a jeśli tak, to dokąd został odholowany - z zaskarżonego orzeczenia wynika bowiem, że organ odwoławczy nie podziela ustalenia organu I instancji, że pojazdu nie dało się odholować w przyjętym przez organ I instancji czasie (a więc przyjmuje, że pojazdu mogło już w rowie nie być), niejednocześnie (i to pomimo, że świadkowi M. R. nie przyznaje wiary w żadnym zakresie) zdaje się uznawać, że pojazd odholowano tak, że nadal był on widoczny w świetle latarek, a dopiero później odholowano go w miejsce, gdzie znaleźli pojazd rodzice M. R., e) nieustalenia, czy w ogóle istnieje jakakolwiek relacja pomiędzy M. R. a funkcjonariuszem A.M., z akt wynika bowiem wyłącznie, że M. R. mógł rozpoznać A. M., jednakże nijak z powyższego nie wynika, iż A. M. zna M. R., co powoduje konieczność wskazania, że w ogóle nie ustalono, jaką motywację mieliby obwinieni funkcjonariusze w ukrywaniu zdarzenia drogowego, okłamywaniu dyżurnych, ryzykowaniu odpowiedzialnością dyscyplinarną itp.,
- które to braki stanu faktycznego uniemożliwiają zrekonstruowanie przebiegu zdarzeń stanowiących podstawę przypisanych obwinionemu czynów;
2. obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 134ha ust. 2 Ustawy o Policji, poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do poczynienia ustaleń faktycznych na niekorzyść obwinionych funkcjonariuszy, w szczególności wynikających z:
a) bezpodstawnej odmowy uznania zeznań świadka M.R. za wiarygodne, podczas gdy zeznania te są spójne, logiczne i nie są niezgodne z jakimkolwiek innym dowodem zgromadzonym w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym, a ponadto wiarygodności tym zeznaniom dodaje fakt, że M.R. sam się w nich obciąża zeznając, że kierował samochodem, mimo nieposiadania wymaganych uprawnień, jasne zaś jest, iż w chwili składania zeznań dla potrzeb niniejszego postępowania po ok. 5 miesiącach od zdarzenia świadek nie miał żadnych podstaw obawiać się pozbawienia wolności, wobec czego konfrontowanie stanu rzekomej wiedzy świadka z dnia składania zeznań ze stanem jego wiedzy wynikającym z smsów z dnia zdarzenia w tym zakresie jest kompletnie dowolne i zakłada, że sprawca przez owych 5 miesięcy nie rozważył, co ewentualnie mu grozi, jeśli przyzna się on do zdarzenia i wyjaśni jego okoliczności,
b) bezpodstawne przyjęcie, że świadek M.R. nie był w stanie rozpoznać funkcjonariusza A.M. na miejscu zdarzenia, z powołaniem na skutki zażycia klonazepamu, którego zażycie winno zdaniem organu uniemożliwić świadkowi rozpoznanie kogokolwiek (lek ten bowiem powoduje zaburzenia widzenia, omamy itp.), co po pierwsze oznacza założenie (nieoparte na zeznaniach świadka i nieoparte na żadnym innym dowodzie), że klonazepam świadek zażył przed przyjazdem Policji, a nie po odjechaniu przez funkcjonariuszy z miejsca zdarzenia, a po drugie pozostaje w sprzeczności z uznaniem za koronny dowód wykrycia i ukrycia zdarzenia przez obwinionych funkcjonariuszy smsów przesyłanych przez świadka M. R. do żony ewidentnie pod wpływem środków psychotropowych w postaci klonazepamu,
c) pominięcie faktu, że świadek A.R. zeznała, że mąż (M.R.) mówił jej, że po zdarzeniu ktoś go odholował w boczną drogę, co dodatkowo potwierdza i czyni wiarygodnymi zeznania M.R., bowiem brak jest jakiegokolwiek logicznego powodu, dla którego M.R. miałby wprowadzać w błąd własną żonę, jednocześnie zaś z wymiany smsów jasno wynika, że A. R. z całą pewnością drążyła temat pojazdu także po tym, jak M. R. się odnalazł i wytrzeźwiał,
d) przyjęcie, że już w chwili zgłoszenia dyżurnemu KPP P. podjęcia interwencji, patrol policji znajdował się konkretnie w miejscu zdarzenia drogowego, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że miejsce zdążenia nie było sprecyzowane, tylko określone jako wyjazd z P. w stronę S., a co za tym idzie nie można na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdzić, w którym miejscu znajdował się patrol policji zgłaszając podjęcie interwencji i ile czasu minęło do momentu, w którym znalazł się w okolicach drzewa, w które uderzył M. R.,
e) bezpodstawne przyjęcie, że podkom. M.B. dokonał wpisu w Rejestrze Interwencji SWD o treści tożsamej ze zgłoszoną mu przez patrol, pomimo że od dnia interwencji do przesłuchania ww. w charakterze świadka minęło pół roku i, jak sam świadek przyznał, nie pamięta szczegółów, a treści korespondencji nie da się odtworzyć, więc istnieje co najmniej wątpliwość, czy zgłoszona przez patrol informacja była tożsama z wpisem w Rejestrze Interwencji SWD,
f) bezpodstawne przyjęcie, że A.M. i N.C. uzgodnili wersję o niewykryciu śladów zdarzenia i uzgodnili, że taka wersja zostanie przekazana dyżurnemu,
g) przede wszystkim zaś uznaniu, w sposób kompletnie bezkrytyczny i sprzeczny z własną argumentacją, za kluczowy dowód nie tylko tego, że funkcjonariusze ujawnili co najmniej ślady zdarzenia na drodze, ale wręcz tego, że wprost umówili się z M. R., że skutki zdarzenia trzeba ukryć, treść wiadomości SMS wysyłanych przez M.R. do żony kilka godzin po zdarzeniu, podczas gdy wiadomości SMS należy ocenić krytycznie, bowiem z całości korespondencji SMS M.R. z żoną wynika, że M.R. zawarł w smsach twierdzenia kompletnie i obiektywnie nieprawdziwe, nie potrafił podać prawidłowej godziny zdarzenia, nie potrafił prawidłowo się wysłowić, treść jego twierdzeń była wewnętrznie sprzeczna, przy jednoczesnym oczywistym fakcie, iż pisząc smsy M. R. znajdował się pod wpływem środków psychoaktywnych, wywołujących omamy, podwójne widzenie, oczopląs, dezorientację itp., jak sam organ odwoławczy wskazuje,
h) dowolnym przyjęciu, iż uszkodzone drzewo to drzewo uszkodzone w zdarzeniu spowodowanym przez M. R., części tam odnalezione to części pojazdu M. R., choć okoliczność ta musi budzić wątpliwości, w sytuacji gdy z M. R. lub jego rodzicami lub D. B. nie przeprowadzono jakichkolwiek czynności w celu zidentyfikowania dokładnego miejsca zdarzenia łub zidentyfikowania wskazanych części (do czego zresztą zapewne potrzebna byłaby także opinia biegłego),
i) dowolnym przyjęciu, iż na miejscu zdarzenia pozostawały ślady pojazdów, w tym ślady odholowania pojazdu M. R., w sytuacji gdy poza zdyskwalifikowanymi przez organ odwoławczy śladami ujawnionymi na miejscu zdarzenia kilka miesięcy później przez organ I instancji, brak jest w aktach jakiejkolwiek informacji o tym, czy charakterystyka gruntu w miejscu zdarzenia w chwili zdarzenia pozwalała na uznanie, że takowe ślady pojazdów znajdowały się na miejscu zdarzenia,
j) dowolnym przyjęciu, ze A. M. rozmawiał z M. R., a przyjętym wyłącznie na podstawie kompletnie niewiarygodnego dowodu w postaci sms M. R. do żony; - które to okoliczności doprowadziły do sytuacji, w której organ odwoławczy zmieniając częściowo ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, podtrzymał wnioski wynikające ze stanu faktycznego przyjętego przez organ a quo, który określony został wyłącznie na podstawie wybiórczego przyjmowania określonych przypuszczeń za wykazane, pomimo iż materiał dowodowy i zasady logicznego myślenia mu przeczą, a co w ostateczności doprowadziło do uznania, że obwiniony wraz z drugim funkcjonariuszem w istocie celowo ukryli zaistnienie zdarzenia, choć nie mieli po temu żadnego powodu, a jedynym dowodem wskazującym na tę okoliczność są majaczenia lekomana zamroczonego potężną dawką leku psychotropowego, potencjalnie mającego omamy lub wręcz znajdującego się w stanie psychozy,
3. obrazę prawa procesowego, tj. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez uwzględnianie jedynie okoliczności przemawiających na niekorzyść obwinionego oraz art. 135g ust 2 ustawy o Policji poprzez rozstrzyganie na niekorzyść obwinionego wszystkich niedających się usunąć wątpliwości, wynikających z wyżej opisanej wybiórczej, dowolnej oceny materiału dowodowego i rozstrzygnięcie na niekorzyść następujących okoliczności:
a) pojazd nie mógł zostać odholowany w czasie pomiędzy chwilą przejazdu obok pojazdu przez świadka D. M., a chwilą przyjazdu funkcjonariuszy na miejsce zdarzenia lub też został odholowany, ale pozostawał widoczny z drogi, pomimo że pierwsza okoliczność przyjmowana była dowolnie przez organ I instancji, a drugiej przeczy miejsce odnalezienia pojazdu przez rodziców M. R. (którzy mieli problem z jego odnalezieniem w dzień, tak dobrze był schowany w leśnym dukcie niewidocznym z drogi) oraz oczywiste w świetle zasad doświadczenia życiowego założenie, że pojazd nie był odholowywany na raty, wobec czego wątpliwość, czy pojazd dało się w nocy zauważyć na miejscu zdarzenia lub w jego pobliżu należało rozstrzygnąć w ten sposób, że pojazdu zauważyć się nie dało,
b) na miejscu zdarzenia znajdowały się ślady holowania pojazdu M. R., pomimo że z żadnego dowodu takowe ślady nie wynikają, a jedynie są założeniem organu orzekającego, wobec czego należało uznać, że takowych śladów holowania na miejscu zdarzenia nie było,
c) ujawnione kilka miesięcy po zdarzeniu ślady w postaci części pojazdu z oznaczeniem Audi oraz uszkodzenia drzewa są śladami zdarzenia z udziałem M. R., w sytuacji gdy jest jedynie założenie probabilistyczne (organ uznaje za mało prawdopodobne, by był to ślad po innym audi), w sytuacji gdy nawet nie próbowano tego twierdzenia skonfrontować z dowodami w postaci świadków (miejsce) lub biegłego (co to za części i czy pochodzą z pojazdu M. R.), wobec czego należało wątpliwość rozstrzygnąć w ten sposób, że nie wiadomo, czy ujawnione ślady to ślady zdarzenia objętego postępowaniem, co przekreślałoby całe dalsze wnioskowanie organów obydwu instancji,
d) ślady zdarzenia (już niezależnie, czy wymienione w ppkt powyżej, czy jakiekolwiek inne) były widoczne, pomimo że dokładne miejsce zdarzenia nie było znane, policjanci mieli do sprawdzenia znaczny obszar, poszukiwano przede wszystkim pojazdu w rowie, a nie zdartej z drzewa kory, poszukiwanie odbywało się w warunkach nocnych przy z całą pewnością niskiej widoczności, a organ nie mógł przeprowadzić jakichkolwiek czynności pozwalających ustalić, jaka była tej nocy widoczność i w efekcie przeprowadzenia eksperymentu polegającego na poszukiwaniu śladów zdarzenia w warunkach odpowiadających tym, jakie miały miejsce w nocy zdarzenia, wobec czego wątpliwość należało usunąć przez przyjęcie, że ślady zdarzenia mogły być niedostrzegalne w warunkach wyżej opisanych,
e) niewiarygodne są zeznania świadka M. R. składane w toku niniejszego postępowania, a wiarygodne są treści kierowanych przez niego do żony smsów, w sytuacji gdy zeznania świadka korelują z treścią innych dowodów oraz wpisują się w najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzenia (policjanci podjęli interwencję, ale z uwagi na warunki jej przeprowadzania nie zauważyli śladów zdarzenia), zaś treść smsów przedstawia majaczenie osoby odurzonej silnymi lekami psychoaktywnymi, które to majaczenie już na pierwszy rzut oka jest niewiarygodne jako pełne sprzeczności, treści fałszywych, oczywistych wymysłów M. R. itp., wobec czego nie może stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń, a już zwłaszcza podstawy samodzielnej, wobec czego niedopuszczalne było rozstrzygnięcie wątpliwości co do tego dowodu przez uznanie, że A. M. rozmawiał z M. R., bo tak wynika z owych smsów, a należało uczynić dokładnie przeciwnie, tj. dowód ten pominąć w całości,
f) obwiniony A.M. oraz obwiniony N.C. porozumieli się co do treści fałszywej informacji przekazanej dyżurnemu, na co nie ma żadnego dowodu,
g) a nadto pozbawionym sensu uznaniu, że skoro obydwaj funkcjonariusze się porozumieli co do tego, że dyżurny zostanie okłamany, to znaczy, że nie ma znaczenia, który z nich konkretnie dyżurnego okłamał, skoro było to objęte porozumieniem, co oznacza, że obwinionych uznano za winnych popełnienia czynu, który mógł popełnić wyłącznie jeden z nich, skoro miał polegać na poinformowaniu, a nie umówieniu się co do poinformowania dyżurnego niezgodnie z prawdą,
4. obrazę prawa procesowego, tj. art. 135e ust. 1 ustawy o Policji przez zaniechanie prób dokonania okazania miejsca domniemanego zdarzenia świadkom w celu ustalenia, czy ujawnione przez oględziny rzecznika dyscyplinarnego ślady to ślady zdarzenia, czy przyjęte miejsce zdarzenia to istotnie miejsce zdarzenia oraz zaniechanie prób dokonania odtworzenia zdarzeń w warunkach odpowiadających warunkom z nocy zdarzenia, w sytuacji gdy jednocześnie organ przyjmuje własne założenia wymagające przeprowadzenia wskazanych czynności za pewnik bezdowodowo,
5. obrazę prawa procesowego, tj. art. 135l ust. 1 zd. 2 ustawy o Policji przez brak zlecenia rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonania czynności dowodowych objętych wnioskiem obwinionego zawartym w odwołaniu obwinionego oraz nieustosunkowanie się do tych wniosków dowodowych; 6. obrazę prawa procesowego, tj. art. 134i ust 3 ustawy o Policji i wszczęcie postępowania po upływie 90 dni od powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o rzekomym popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego,
7. obrazę prawa procesowego, a to art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji przez dokonanie opisu czynu pierwszego zarzucanego obwinionemu z pominięciem opisu zachowania, które zakwalifikowano jako niedopełnienie obowiązków - z opisu czynu nie wynika bowiem, co konkretnie obwiniony zrobił lub nie zrobił, a co stanowiło (co jest już elementem kwalifikacji prawnej) niedopełnienie obowiązków opisanych w zarzucie,
8. obrazę prawa materialnego, tj. art. 134h ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przy wymiarze kary zachowania obwinionego przed rzekomym popełnieniem zarzucanego mu czynu, tj. przebiegu jego dotychczasowej służby, pozytywnej oceny przez przełożonego, pięciokrotnego wyróżnienia za osiągnięcia w służbie, które to okoliczności powinny być wzięte pod uwagę przy wymiarze kary (o czym świadczy wprost treść art. 134h ust 4 ustawy o Policji), a przez to wymierzenie odwołującemu kary niewspółmiernej do czynów, o które został obwiniony
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Ogólny zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 p.p.s.a., wyszczególniający akty i czynności, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, które podlegają kontroli tego sądu. Wskazane wyliczenie dopełnia klauzula z art. 3 § 3 p.p.s.a., w myśl której sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Jednym z takich przepisów szczególnych jest art. 138 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ), zgodnie z którym od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonego orzeczenia w świetle powyższych kryteriów nie stwierdził, aby Komendant Wojewódzki Policji w Ł., utrzymując w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r. naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
W ramach postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącemu zarzucono, że:
1. [...] r. o godzinie 5:07 naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że pełniąc służbę patrolowo-interwencyjną wraz z sierż. szt. N.C. na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w P., będąc przez dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w P. skierowanym do obsługi zdarzenia drogowego zgłoszonego o godzinie 04:55, polegającego na wjechaniu samochodu do rowu, na odcinku drogi pomiędzy miejscowościami P. – S., nie dopełnił obowiązków służbowych związanych z zabezpieczeniem miejsca wydarzenia i prowadzeniem działań zmierzających do ustalenia i zatrzymania osób podejrzewanych o popełnienie czynu zabronionego, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 360 z późn. zm.) w związku z § 17 pkt 2 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 108 z późn. zm.),
2. [...] r. o godzinie 05:49 jako dowódca patrolu nie przestrzegał zasad etyki zawodowej w ten sposób, że pełniąc służbę patrolowo-interwencyjną wraz z sierż. szt. N.C. na terenie działania Komendy Powiatowej Policji w P. nie wykonał czynności służbowych według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością i rzetelnością, podając dyżurnemu Komendy Powiatowej Policji w P., po skierowaniu przez niego na miejsce zdarzenia drogowego, nieprawdziwą informację o nieujawnieniu samochodu w przydrożnym rowie, na odcinku drogi pomiędzy miejscowościami P. – S., a jego zachowanie nie było przykładem dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i nie przyczyniło się do budowania zaufania do niej, czym popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 360 z późn. zm.) w związku z § 3 i § 23 załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta''(Dz. Urz. KGP z 2004, poz. 3).
Orzekający w sprawie organ I instancji uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, a orzeczeniem z dnia [...] r., Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy to orzeczenie.
Odpowiedzialność dyscyplinarna, którą ponoszą policjanci związana jest ze szczególnym charakterem służby w Policji. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki: z dnia 23 września 1997 r. sygn. akt K 25/96, publ. OTK 3-4/97/36; z dnia 27 stycznia 2003 r. sygn. akt SK 27/02, publ. OTK-A 1/03/2; z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K 36/00, publ. OTK-A 2002/5/63), specyfika statusu pracowniczego kategorii umundurowanych funkcjonariuszy służb publicznych powoduje, że funkcjonariusz służby mundurowej od momentu powołania poddać się musi regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też szczególnych obowiązków. Wskazaną specyfikę pracy w służbach mundurowych Trybunał Konstytucyjny uznał za przesłankę uzasadniającą dopuszczalność wprowadzania z jednej strony wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych wobec kandydatów do służby, z drugiej zaś - odmiennego i bardziej rygorystycznego niż w wypadku pozostałych profesji, ukształtowania zasad utraty statusu pracowniczego. Wymagania stawiane policjantowi - z uwagi na charakter służby są znacznie wyższe niż obywatela nie służącego w Policji. Szczególna społeczna rola tej grupy zawodowej i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla jej skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania innych poza normami prawa karnego i prawa o wykroczeniach, przepisów i zasad. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością policji zaufanie społeczne. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarygodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. Taki też kontekst należy mieć na uwadze przy ocenie, czy mamy do czynienia z deliktem dyscyplinarnym.
Cele postępowania dyscyplinarnego ukierunkowane są przede wszystkim na ochronę honoru i dobra zawodu policjanta oraz wizerunku całej formacji. Mogą przez to odwoływać się również do etycznych aspektów działania, a także rozwiązań praktycznych w zakresie dotyczącym wypełniania obowiązków zawodowych.
Zagadnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną policjantów zostały uregulowane w Rozdziale 10 ustawy o Policji.
W myśl art. 132 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariusz odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2).
W ust. 3 art. 132 ustawy o Policji wskazano ogólny katalog przypadków, będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta, który nie jest zamknięty, ale stanowi przykład formy niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza Policji. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa (pkt 1); niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa (pkt 4).
W ocenie sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, odzwierciedlający przebieg zdarzeń w dniu [...] r. oraz powołane wyżej przepisy prawa potwierdzają stanowisko organów orzekających, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne.
W myśl art. 134ha ust. 1 ustawy o Policji podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego artykułu przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszelkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Zdaniem Sądu Komendant Wojewódzki w Ł. wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszył przepisów art. 134 ha ww. ustawy.
Przede wszystkim zasadnie przyznał moc dowodu w sprawie zapisom zamieszczonym w Rejestrze interwencji policji (SWD R-019), potwierdzającym przyjęcie przez Policję zgłoszenia w dniu [...] r. o godzinie 4:55:22 i przyjęcie interwencji przez patrol, w którym znajdował się skarżący, o godzinie 5:07:28. Powyższe zapisy znajdują potwierdzenie w treści notatki służbowej, sporządzonej 2 lutego 2021 r., z rozmowy przeprowadzonej przez skarżącego z nadkomisarzem J.K. Skarżący w trakcie rozmowy stwierdził, cyt. " Na miejscu, tj. na drodze prowadzącej do miejscowości S. byliśmy około godziny 5:05".
Nie mogą zatem budzić zastrzeżeń ustalenia organu, iż o godzinie 5:07 skarżący znajdował się na odcinku drogi P.-S., to jest w okolicy znajdującego się jeszcze w rowie przy drodze rozbitego samochodu M.R.
Obecność rozbitego auta w rowie na ww. odcinku drogi wynika m.in. z wiarygodnych zeznań świadka D.B. (k. 71 akt postępowania dyscyplinarnego). Świadek zgłosiła zauważenie rozbitego pojazdu, łącząc się o godzinie 4:55:22 telefonicznie z Centrum Powiadamiania Ratunkowego.
Wobec powyższego należało przyjąć, że między 4:55:22, a 5:07 samochód M.R. był widoczny dla osób przejeżdżających odcinkiem drogi P.-S. Tym samym wyjaśnienia skarżącego o niezauważeniu pojazdu o godzinie 5:07 są niewiarygodne.
Wbrew stanowisku strony skarżącej należy przyznać moc dowodu w sprawie korespondencji SMS, prowadzonej w dniu wypadku przez M.R. z żoną A.R. M.R. informował żonę o policjancie A., który prowadził interwencję i uratował go przed więzieniem. Powyższe informacje organ zasadnie uznał za dowód potwierdzający obecność skarżącego na miejscu wypadku i jego bezpośredni kontakt z M.R. przy wraku samochodu. Policjant nie zabezpieczając miejsca wypadku oraz nie czyniąc odpowiednich adnotacji służbowych o zaistniałym zdarzeniu umożliwił kierowcy uniknięcie odpowiedzialności karnej. Wobec powyższych ustaleń prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż okoliczności związane z odholowaniem samochodu nie mają istotnego znaczenia dla zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego.
M.R. zeznając jako świadek potwierdził, że [...] r. widział patrolującego drogę A.M.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznać natomiast należy za niewiarygodne zeznania tego świadka, w części dotyczącej obserwowania przez niego policjanta z odległości 20 metrów. Gdyby tak było, to M.R. nie informowałby żony o uratowaniu go przez policjanta A. (prowadzącego interwencję) przed więzieniem. W przypadku gdyby świadek i skarżący nie spotkali się przy samochodzie, to policjant nie posiadałby wiedzy o rozbiciu pojazdu i zbędna byłaby jego pomoc w uniknięciu więzienia przez świadka.
W ocenie Sądu problemy zdrowotne M.R. nie pozbawiają korespondencji sms z dnia [...] r. mocy dowodu w sprawie. Informacje przekazywane żonie są zrozumiałe i logicznie sformułowane. Dotyczą okoliczności wypadku. M.R. opisuje przyczyny wypadku i jego skutki ( " było ślisko" , "jestem cały", "Audi nasze jest złomem"). Wyjaśnia do kogo jechał i w jakim celu. Jednocześnie powiadamia żonę o pomocy policjanta, który uratował go przed więzieniem.
Treść sms - a nie potwierdza stanowiska skarżącego, by M.R. "pisał kompletne bzdury kreowane przez jego imaginacje" .
Świadczy natomiast o pełnej świadomości świadka R. o konsekwencjach rodzinnych, zawodowych i finansowych zaistniałego zdarzenia. M.R. logicznie wywodzi, iż dzięki pomocy policjanta A. uniknie odpowiedzialności za spowodowanie wypadku drogowego. Liczne błędy pisowni wynikać mogą ze zdenerwowania typowego dla uczestników kolizji drogowych.
Zgodnie z przepisem art. 58 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji, policjant jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania. Dlatego też policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji.
Stosownie do treści art. 132a ww. ustawy, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: (1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi, (2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Wina określona w powołanym przepisie związana jest zarówno z umyślnym, jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym.
Zasadnie przyjęły organy orzekające, że zachowanie obwinionego było zawinione. Świadomie nie dopełnił obowiązków służbowych związanych z zabezpieczeniem miejsca zdarzenia, a ponadto przekazał dyżurnemu nieprawdziwą informację o nieujawnieniu samochodu w przydrożnym rowie.
Ustawa o Policji w art. 134 zawiera katalog kar dyscyplinarnych, jakie mogą być wymierzone funkcjonariuszowi za przewinienia służbowe. Zalicza się do nich: upomnienie, naganę, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia, ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby, wydalenie ze służby.
Zgodnie z art. 134h ust. 1 ww. ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia. Wymierzając karę powinno się uwzględnić okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 134 h. ust. 1 a).
Natomiast w myśl art. 134h ust. 4 powołanej ustawy, przełożony dyscyplinarny uwzględnia okoliczności, o których mowa w ust. 1-3, wyłącznie w stosunku do policjanta, którego one dotyczą.
Z powyższego wynika zatem, iż na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy, zaś dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 135g ust. 1 ww. ustawy, przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, iż obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ przestrzegał reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 709/13; z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1134/14, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zastosowany w niniejszej sprawie środek karny nie jest zaliczany do najsurowszych kar dyscyplinarnych w Policji. W przypadku poważnych naruszeń dyscypliny służbowej i etyki zawodowej, jakich dopuścił się skarżący, wymierzona mu kara zdaniem sądu jest łagodna.
Organy prawidłowo oceniły całokształt okoliczności oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a orzekając o karze uwzględniły ustawowe dyrektywy jej wymiaru oraz w sposób przekonujący wyjaśniły przyczyny wymierzenia skarżącemu kary dyscyplinarnej.
Przepis art. 135l ustawy o Policji wyraża zasadę, zgodnie z którą rozpoznanie sprawy w postępowaniu dyscyplinarnym następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu przyznano prawo do uzupełnienia materiału dowodowego, ale tylko wtedy, gdy jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia.
W niniejszej sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym został zgromadzony pełny materiał dowodowy. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków dowodowych przedstawionych w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji. Wnioski te dotyczyły kwestii nie mających istotnego znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego, takich jak istnienie innych kolizji drogowych i wycinka drzew.
Sąd uznał za niezasadny, podniesiony przez stronę, zarzut przekroczenia przez organ określonego w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji terminu na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Organ wszczął postępowanie postanowieniem nr. [...] z [...] r., to jest przed upływem 90 dni od powzięcia wiadomości o popełnieniu przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego. Organ o popełnieniu przewinienia powziął wiadomość 24 listopada 2020 r., co znajduje potwierdzenie w protokole oględzin telefonu komórkowego M.R. (k. 33 akt postępowania dyscyplinarnego).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
is