III OSK 1468/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wnioski M.J. o wyłączenie sędziego NSA Sławomira Wojciechowskiego oraz sędziego del. WSA Pawła Mierzejewskiego od orzekania w sprawie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca argumentował, że sędzia Wojciechowski powinien zostać wyłączony ze względu na jego powołanie przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach z 2017 r., powołując się na wyrok TSUE C-718/21. W odniesieniu do sędziego Mierzejewskiego, skarżący kwestionował legalność jego delegacji do NSA, twierdząc, że tylko Prezydent RP jest uprawniony do nominacji sędziów i zmiany ich siedziby lub obszaru właściwości, a delegacja narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił oba wnioski. W odniesieniu do sędziego Wojciechowskiego, Sąd powołał się na własną uchwałę I FPS 3/22, zgodnie z którą art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności jego powołania przez KRS. Sąd zaznaczył, że istnieją odrębne procedury kwestionowania niezawisłości sędziego związane z jego powołaniem. W kwestii sędziego Mierzejewskiego, Sąd wskazał, że delegowanie sędziego WSA do NSA jest dopuszczalne na podstawie art. 13 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i nie narusza Konstytucji RP, a przepisy te są zgodne z ustawą o Sądzie Najwyższym. Sąd podkreślił, że sędzia delegowany nie może być przewodniczącym składu orzekającego, co zostało spełnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w kontekście jego powołania przez KRS oraz legalność delegowania sędziów WSA do NSA.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów proceduralnych w sądach administracyjnych i interpretacji związanych z ustrojem sądownictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powołanie sędziego NSA przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach z 2017 r. stanowi podstawę do jego wyłączenia od orzekania w trybie art. 19 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie na stanowisko sędziego NSA na wniosek niewłaściwie ukształtowanej KRS nie może być przesłanką uzasadniającą wyłączenie sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. Zakres przedmiotowy tego przepisu nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście okoliczności jego powołania.
Uzasadnienie
NSA powołał się na własną uchwałę I FPS 3/22, która rozgranicza procedury wyłączenia sędziego z powodu braku bezstronności wynikającej z powiązań z przedmiotem postępowania (art. 19 p.p.s.a.) od procedury kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu (art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych).
Czy delegowanie sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, dokonywane na podstawie art. 13 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, narusza Konstytucję RP i stanowi podstawę do wyłączenia sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, delegowanie sędziego WSA do NSA jest dopuszczalne na podstawie obowiązujących przepisów prawa i nie narusza Konstytucji RP ani nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 13 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych pozwala na delegowanie sędziego WSA do NSA, a przepisy te są zgodne z ustawą o Sądzie Najwyższym. Podkreślono, że sędzia delegowany nie może być przewodniczącym składu orzekającego, co zostało spełnione.
Czy orzeczenie wydane przez sędziego powołanego przez KRS ukształtowaną po zmianach z 2017 r. powinno być uznane za nieistniejące w porządku prawnym?
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt powołania sędziego na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS nie jest wystarczający do zakwestionowania jego niezawisłości w rozumieniu orzecznictwa ETPC, które wymaga analizy szerszego kontekstu naruszeń prawa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wyroku ETPC w sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson przeciwko Islandii, wskazując, że ocena naruszenia prawa do sądu wymaga uwzględnienia nie tylko sposobu powołania sędziego, ale także innych naruszeń prawa.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten odnosi się do istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, czyniąc go potencjalnie podejrzanym o brak obiektywizmu. Samo występowanie sytuacji uzasadniającej w jakimś stopniu podejrzenie sędziego o stronniczość może stanowić przyczynę jego wyłączenia ze sprawy. Jednakże subiektywne przeświadczenie wnioskującego o braku obiektywizmu sędziego nie może skutkować wyłączeniem sędziego.
p.p.s.a. art. 22 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosków o wyłączenie sędziów.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosków o wyłączenie sędziów.
p.u.s.a. art. 13 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Umożliwia Prezesowi NSA delegowanie, na czas określony, sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego na skutek okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym art. 81
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany stanowiskiem zawartym w uchwale I FPS 3/22.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie związane z powołaniem sędziego przez KRS ukształtowaną po zmianach z 2017 r. nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego w trybie art. 19 p.p.s.a. • Delegowanie sędziego WSA do NSA na podstawie art. 13 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych jest zgodne z prawem i nie narusza Konstytucji RP. • Sędzia delegowany nie może być przewodniczącym składu orzekającego, co zostało spełnione.
Odrzucone argumenty
Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski powinien zostać wyłączony ze względu na jego powołanie przez KRS ukształtowaną po zmianach z 2017 r., co narusza wymóg bezstronności i niezawisłości. • Delegacja sędziego WSA do NSA narusza Konstytucję RP, ponieważ tylko Prezydent RP jest uprawniony do nominacji sędziów i zmiany ich siedziby/obszaru właściwości.
Godne uwagi sformułowania
przepis ten odnosi się do istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, czyniąc go potencjalnie podejrzanym o brak obiektywizmu przy jej rozpoznawaniu (tzw. iudex suspectus) • zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu • z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie wynika, aby sam fakt powołania sędziego na wniosek KRS ukonstytuowanej w oparciu o regulację ustawy z 8 grudnia 2017 r. [...] miał być wystarczający dla zakwestionowania niezawisłości sędziego
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w kontekście jego powołania przez KRS oraz legalność delegowania sędziów WSA do NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów proceduralnych w sądach administracyjnych i interpretacji związanych z ustrojem sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską, powołaniami przez KRS oraz delegowaniem sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Czy sędzia powołany przez 'polityczną KRS' może orzekać? NSA rozwiewa wątpliwości ws. wyłączenia sędziego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.