III SAB/GL 109/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-12-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejprawo prasowemonitoring miejskiinformacja publicznabezczynność organusąd administracyjnyPrezydent Miastaredaktor naczelny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę redaktora naczelnego na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie udostępnienia nagrań z monitoringu miejskiego, uznając je za niebędące informacją publiczną.

Redaktor naczelny czasopisma zwrócił się do Prezydenta Miasta o udostępnienie nagrań z monitoringu miejskiego, powołując się na przepisy Prawa prasowego. Prezydent odmówił, uznając nagrania za niebędące informacją publiczną. Redaktor wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nagrania z monitoringu miejskiego, rejestrujące ruch pieszy i uliczny, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jedynie techniczne narzędzie systemu bezpieczeństwa miasta.

Sprawa dotyczyła skargi redaktora naczelnego czasopisma na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia nagrań z monitoringu miejskiego. Redaktor, powołując się na przepisy Prawa prasowego, domagał się udostępnienia nagrań z kamer miejskich, wskazując, że są one niezbędne do sporządzenia krytyki prasowej. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia nagrań, argumentując, że nie stanowią one informacji publicznej, lecz są jedynie technicznym narzędziem systemu bezpieczeństwa miasta, wykorzystywanym do monitorowania zagrożeń i wykrywania przestępstw. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę na bezczynność, uznał stanowisko Prezydenta za prawidłowe. Sąd wyjaśnił, że nagrania z monitoringu miejskiego, rejestrujące ruch pieszy i uliczny, nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie odnoszą się do publicznej sfery działalności organu ani nie są źródłem informacji o zasadach jego funkcjonowania. Sąd podkreślił, że monitoring jest technicznym środkiem ochrony, a zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi, jakimi organ posługuje się przy realizacji zadań publicznych. W związku z tym, że żądane nagrania nie stanowiły informacji publicznej, organ nie był zobowiązany do ich udostępnienia ani do wydania decyzji o odmowie, a jedynie do poinformowania wnioskodawcy o tym fakcie. Skarga na bezczynność została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nagrania z monitoringu miejskiego, rejestrujące ruch pieszy i uliczny, nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie odnoszą się do publicznej sfery działalności organu ani nie są źródłem informacji o zasadach jego funkcjonowania. Są one technicznym narzędziem systemu bezpieczeństwa miasta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nagrania z monitoringu miejskiego są technicznym środkiem ochrony i nie wyczerpują znamion informacji o działalności organów władzy publicznej. Ich treść, będąca statycznym obrazem otoczenia lub wizerunkiem przypadkowych osób, sama w sobie nie stanowi informacji publicznej, o ile nie jest powiązana z ustawową działalnością podmiotu, który ją wytworzył. Zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi, jakimi organ posługuje się przy realizacji zadań publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p. art. 3a

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

P.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

P.p. art. 4 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.f.p. art. 9 § pkt. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach art. 9 § pkt. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nagrania z monitoringu miejskiego nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ są jedynie technicznym narzędziem systemu bezpieczeństwa miasta i nie odnoszą się do publicznej sfery działalności organu ani nie są źródłem informacji o zasadach jego funkcjonowania.

Odrzucone argumenty

Nagrania z monitoringu miejskiego stanowią informację publiczną, ponieważ są wytworzone przez władzę publiczną i odnoszą się do jej działalności. Prezydent Miasta, jako jednostka niebędąca sektorem finansów publicznych, jest zobowiązany do udostępnienia informacji prasowej na podstawie art. 4 Prawa prasowego.

Godne uwagi sformułowania

nagrania z monitoringu miejskiego nie stanowią informacji publicznej techniczne narzędzie systemu bezpieczeństwa miasta nie odnoszą się do publicznej sfery działalności nie są źródłem informacji o zasadach funkcjonowania organu zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi

Skład orzekający

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście nagrań z monitoringu miejskiego oraz stosowanie przepisów Prawa prasowego w zestawieniu z ustawą o dostępie do informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przypadku nagrań z monitoringu miejskiego, które nie były powiązane z konkretnym zdarzeniem będącym przyczyną powstania zadania publicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dostępu do nagrań z monitoringu, co jest istotne dla dziennikarzy i obywateli. Wyjaśnia granice informacji publicznej.

Czy nagrania z miejskiego monitoringu to informacja publiczna? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SAB/Gl 109/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1468/24 - Wyrok NSA z 2025-07-23
III OZ 451/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-11
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1914
art. 3a i 4
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1, art. 3 ust. 2,art.  4 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M.J. Redaktora Naczelnego czasopisma [...] na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 4 kwietnia 2023 r. Centralny Szpital [...] w L. (dalej: Skarżący), reprezentowany przez M. J. - Redaktora Naczelnego (dalej: Redaktor) wniósł skargę na odmowę udzielenia informacji niezbędnej do sporządzenia krytyki prasowej przez Prezydenta Miasta K. (dalej: Prezydent).
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 18 marca 2023 r. Redaktor zwrócił się do Urzędu Miasta K. o zabezpieczenie nagrań z monitoringu miejskiego na Placu [...] i ul. [...] (kamery skierowane w stronę PI. [...]) oraz o udostępnienie nagrań. W odpowiedzi pismem z 23 marca 2023r. Zastępca Naczelnika Wydziału Zarządzania Kryzysowego w Urzędzie Miasta K. wskazał, że nagrania z monitoringu miejskiego, o które się Redaktor ubiega nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w tym trybie. Nagrania nie zostały wytworzone przez władzę publiczną, nie odnoszą się do publicznej sfery działalności, bo obejmują przede wszystkim ruch pieszy i uliczny. Nie są też źródłem informacji o zasadach funkcjonowania organu. To techniczne narzędzie systemu bezpieczeństwa miasta. Kamery i nagrania z monitoringu są wykorzystywane do bieżącego monitorowania zagrożeń i wykrywania przestępstw oraz wykroczeń. Wspierają ustawowe działania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek. Mogą też pomagać tym służbom podczas zdarzeń - w optymalnym gospodarowaniu zasobami, sprawnym usuwaniu skutków czy zagrożeń lub ograniczaniu ewentualnych strat. Ponadto monitoring działa prewencyjnie, ponieważ obecność kamer odstrasza potencjalnych sprawców od popełnienia przestępstwa. Natomiast nagrania mogą być materiałem dowodowym podczas prowadzonych postępowań i są udostępniane tylko uprawnionym podmiotom.
Ponownie pismem z 28 marca 2023 r. Redaktor zwrócił się o zabezpieczenie przedmiotowych nagrań z monitoringu miejskiego i udostępnienie Skarżącemu niezwłocznie nagrań z tych kamer. Zwrócił się także o wskazanie, czy nagranie będzie można otrzymać na płycie CD czy innym nośniku. Podstawę swojego żądania oparł na art. 3a i 4 ustawy Prawo prasowe. W odpowiedzi pismem z 3 kwietnia 2023r. Prezydent podtrzymał swoje stanowisko.
Wnosząc pismem z 4 kwietnia 2023 r. skargę Skarżący, opierając się na art. 4 ust. 3 w związku z art. 3a i 4 ustawy Prawo Prasowe wniósł skargę na odmowę udzielenia informacji niezbędnej do sporządzenia krytyki prasowej.
W uzasadnieniu podniósł, że Skarżący zarejestrowana jest jako wydawnictwo prasowe pod numerem [...] przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem wydanym pod sygn. akt [...].
W jego ocenie zastosowanie ma art. 4 ustawy Prawo prasowe, ponieważ Urząd Miasta jako zorganizowana jednostka operacyjna posiadająca zarząd (kierownictwo) jest "innym podmiotem nie działającym w celu osiągnięcia zysku" w rozumieniu przepisów ustawy Prawo prasowe i nie jest jednostką sektora finansów publicznych. Wobec tego odmowa udzielenia informacji prasowej jest nieuzasadniona w świetle art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe i uniemożliwia sporządzenie krytyki prasowej ze względu na brak możliwości uzyskania dowodu co do okoliczności ujawnionych redakcji przez osobę postronną zastrzegającą anonimowość. Istnieje natomiast obawa uprawdopodobniona odmową zobowiązanego, że faktycznie jego działania w określonym we wniosku miejscu i czasie nie były prawidłowe i polegają na pozorowaniu działań mających zapewnić bezpieczeństwo, nie odstraszają od popełnienia przestępstw.
Podniósł także, że kwestia udostępnienia nagrań była już przedmiotem wielokrotnych oceń w państwa wspólnotowych EU oraz USA. Uznano, iż jeśli organ władzy publicznej albo inny podmiot finansowany ze środków publicznych uzyskuje nagranie albo zdjęcia przestrzeni publicznej - to jest to informacja publiczna. Z tego powodu np. NASA ma obowiązek publikacji zdjęć z satelitów cywilnych w ciągu 48 godzin od ich uzyskania.
Mając na uwadze powyższe Skarżący domagał się zobowiązania organu do ujawnienia informacji w terminie 14 dni oraz o zabezpieczenie skargi poprzez nakazanie podmiotowi zobowiązanemu zabezpieczenia nagrań wskazanych we wniosku przed usunięciem, skasowanie lub uszkodzeniem i sporządzenie ich bezpiecznej kopii - na czas postępowania i do 90 dni od jego zakończenia. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta podtrzymując swoje stanowisko wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu podał, że Skarżący żądając nagrań monitoringi powołał się na artykuł 4 i 3a ustawy Prawo prasowe. Przepis art. 4 tej ustawy informuje o obowiązku udzielenia prasie informacji o swojej działalności przez przedsiębiorców i podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych. Poszerza tym samym katalog podmiotów zobowiązanych do udzielenia prasie informacji o podmioty nie wymienione w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednak wniosek z 28 marca 2023 r. wpłynął do jednostki samorządu terytorialnego, która - zgodnie z art. 9 ust 2 ustawy z 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - jest podmiotem tworzącym sektor finansów publicznych. Jest również podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej - na podstawie art. 4 ustawy z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej. Natomiast art. 3a Prawa prasowego w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej nakazuje stosować przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie nie znaleziono przesłanek do załatwienia wniosku na gruncie artykułu 4 Prawa prasowego, lecz artykułu 3a tej ustawy tj. w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i ten tryb wynikający z prawa prasowego zastosowano.
Dlatego po rozpatrzeniu wniosku, pismem z 3 kwietnia 2023 r. poinformowano Skarżącego, że nagrania z monitoringu miejskiego nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w tym trybie. Ponadto przekazano Skarżącemu informację, że nagrania mogą być materiałem dowodowym podczas prowadzonych postępowań i są udostępniane tylko uprawnionym podmiotom, a zasady udostępniania takich nagrań znajdzie w urzędowym Biuletynie Informacji Publicznej.
Organ zwrócił uwagę, że jako Skarżący w swojej skardze wskazał Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej w K. Sp. z o.o., tym niemniej z ostrożności procesowej - jako że wnioski o zabezpieczenie i udostępnienie nagrań z monitoringu kierowane były do Urzędu Miasta K.
W piśmie procesowym z 26 kwietnia 2023r. Skarżący przekazał odpis postanowienia Sądu Okręgowego w G. Wydział [...] Cywilny z 23 lipca 2020r. sygn. akt [...] o wpisaniu Skarżącej do rejestru dzienników i czasopism.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.).
Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.).
W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Sąd wskazał, że dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że ocena działań organu podjęta w celu załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie uzasadnia zarzutu jego bezczynności.
Postępowanie w badanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego z 18 marca 2023 r. We wniosku wskazał, że swoje żądanie udostępnienia informacji wywodzi z przepisów prawa prasowego. W kolejnym wniosku z 28 marca 2023 r. doprecyzował podstawę prawną swego żądania poprzez wskazanie, że jst nim art., 3a i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914 z późn. zm.; dalej: P.p.)
W tym miejscu podkreślić należy, że przepisy Prawa prasowego przewidują dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 3a P.p. w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie – według art. 11 ust. 1 P.p. - dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4. Z przepisu art. 4 ust. 1 P.p. wynika natomiast, że przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji – o czym stanowi art. 4 ust. 3 P.p. - na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Wnosić zatem trzeba, że przytoczony przepis art. 4 P.p. zawiera określa szerszy krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, które nie zostały uwzględnione w u.d.i.p. z jednej strony, z drugiej zaś - co należy szczególnie podkreślić – określa inny, odrębny, autonomiczny tryb weryfikacji wywiązywania się z obowiązku udzielenia prasie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2286/21).
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest, czy Skarżący może domagać się informacji na podstawie art. 4 P.p. czy też art. 3a P.p. W jego ocenie Urząd Miasta nie jest jednostką sektora finansów, stąd w udostępnieniu informacji prasie zastosowanie ma art. 4 P.p. Prezydent zajmując odmienne stanowisko, uzasadnia je brzmieniem art. 9 pkt. 2 ustawy z 29 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Podzielając co do istoty pogląd organu wyjaśnić należy, że "aby jakikolwiek organ administracji publicznej mógł sprawnie funkcjonować, musi mieć odpowiednio zorganizowany aparat pomocniczy zwany urzędem" (Z. Leoński [w:] Zarys prawa administracyjnego, red. Z. Leoński, Warszawa–Poznań 1985, s. 32). Według art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz.40; dalej: u.s.g.) Wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy. Zatem urząd gminy jest jednostką organizacyjną gminy zapewniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną wójta gminy (wyrok WSA w Białymstoku z 8 lutego 2010 r.,sygn. akt I SA/Bk 564/09). Dodatkowo kierownikiem urzędu – co wynika z art. 33 ust. 3 u.s.g. - jest wójt. Zatem przyjąć należy, że pomimo tego, że Skarżący swoje wnioski kierował do Urzędu Gminy, to de facto ich adresatem był Prezydent Miasta. Natomiast stosując nomenklaturę ustawy o finansach publicznych aparat wykonawczym organów władzy ustawodawczej (organów stanowiących) i wykonawczej (organów wykonawczych) zaliczany jest do jednostek budżetowych, a te z kolei według art. 9 pkt. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach (tekst jedn. Dz.U. z 2023 poz.1270).
Oznacza to tym samym, że w badanej sprawie zastosowanie mieć będzie art. 3a P.p. Stanowi on o tym, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, udostępnienie prasie informacji, która ma walor informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, odbywa się to w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 P.p. Dodać należy, że art. 3a P.p. w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać (patrz: J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008 r., dostępny w LEX). Innymi słowy osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 109/18).
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć - na co zwrócił uwagę NSA - że o bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej a organ pozostaje w zwłoce (wyrok NSA z 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06).
Wymaga podkreślenia, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p.; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne; po trzecie: według art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 104/11).
Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami prawa.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 21 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej. Jak wynika z art. 26 ust. 1 u.s.g. organem wykonawczym gminy jest wójt. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że na Prezydenta został nałożony obowiązek udostępniania informacji publicznej.
Stosownie natomiast do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych i podlega ona udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów.
W doktrynie dostrzeżono, że sformułowana w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. definicja "informacji publicznej", pojęcia stanowiącego kryterium, jakim powinien się kierować podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej (wyliczenie tych podmiotów zawiera art. 4 u.d.i.p.) jest bardzo szeroka i niejednoznaczna. Podlegającą udostępnieniu informację publiczną stanowi bowiem każda informacja o sprawach publicznych, przy czym trudno w sposób precyzyjny ustalić znaczenie pojęcia "sprawa publiczna" (zwrot ten nie został również zdefiniowany na użytek innych aktów prawnych). Podkreślenia wymaga, że "w systemie prawnym nie ma definicji pojęcia «sprawa publiczna». Tymczasem do tego pojęcia odsyła ustawodawca w art. 1 u.d.i.p. Przymiotnikowi "publiczny" możemy przypisać dwa znaczenia. W pierwszym z nich publiczny oznacza "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, dostępny dla wszystkich, związany z jakimś urzędem, z jakąś instytucją itp.; ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny". W drugim natomiast, publiczny oznacza "odbywający się wobec świadków, w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalny, jawny. Z tego drugiego znaczenia musimy zrezygnować, gdyż przyjęcie go oznaczałoby, że udostępnianiu podlega informacja jawna, dostępna dla wszystkich. Informacją publiczną jest informacja dotycząca ogółu ludzi, niemająca charakteru prywatnego (por. D. Fleszer, Zakres przedmiotowy pojęcia "informacja publiczna" w świetle art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, "Przegląd Prawa Handlowego" wrzesień 2010 r., s. 54). Pojęcie "sprawa publiczna" można więc w pewnym sensie utożsamiać ze wszystkimi działaniami (jak również zaniechaniami) podmiotów podejmujących czynności w sferze realizacji zadań zaliczanych do szeroko rozumianego interesu publicznego (Ibidem).
Dodatkowo wskazać warto, że informacją publiczną jest informacja "w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania" (m.in. wyrok NSA z 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1514/16). Dla uznania, że żądane dane są informacją publiczną koniecznym jest zatem wykazanie, iż dotyczą one spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotów publicznych w sferze zewnętrznej związanej z organizacją życia społecznego i gospodarczego w Polsce.
Przenosząc powyższe do badanej sprawy w ocenie Sądu dane, o których udostępnienie wystąpił Skarżący nie stanowią informacji publicznej, która podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. Rację ma Prezydent co do tego, że skoro nagrania z monitoringu miejskiego nie zostały przez niego wytworzone i nie odnoszą się do publicznej sfery działalności (rejestrują ruch pieszy i uliczny) to nie stanowią także informacji o zasadach funkcjonowania organu. Jest to techniczne narzędzie systemu bezpieczeństwa miasta wykorzystywane do bieżącego monitorowania zagrożeń i wykrywania przestępstw oraz wykroczeń. Co do istoty ma ono wspierać ustawowe działania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek w optymalizowaniu wykorzystania posiadanych zasobów. Nagrania mogą być także materiałem dowodowym podczas prowadzonych postępowań i są udostępniane tylko uprawnionym podmiotom.
Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 22 października 2019 r., sygn. akt I OSK 968/18. Wynika z niego, że trudno uznać, że nagranie z kamery monitoringu, którego treścią jest statyczny obraz otoczenia lub wizerunek przypadkowych osób, bądź innych obiektów znajdujących się w polu widzenia takiej kamery, wyczerpuje znamiona informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Tego rodzaju treść sama w sobie nie stanowi informacji publicznej - jednakże tylko wówczas, o ile nie będzie ona powiązana z ustawową działalnością podmiotu, który ją wytworzył. Ponadto – co stwierdził NSA -monitoring wizyjny zewnętrzny jest jedynie technicznym środkiem ochrony podobnie jak dozór fizyczny czy też kontrola dostępu do pomieszczeń. Zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2254/13, wyrok WSA w Warszawie z 6 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 24/17; wyrok WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gl 33/22).
W badanej sprawie żądanie udostępnienia nagrań z monitoringu wizyjnego rejestrujący Plac [...] w K. w godzinach 1045-1115 nie jest związane z wykonywaniem zadania publicznego przez Prezydenta. Nie zostało przez Skarżącego wykazane w żaden sposób, aby w tym czasie w tym miejscu objętym monitoringiem odbyło się zdarzenie, które byłoby przyczyną powstania zadania publicznego, do realizowania którego zobowiązany byłby Prezydent.
Zdaniem Sądu prawidłowo Prezydent poinformował Skarżącego pismem z 3 kwietnia 2023 r., że zapis z monitoringu nie jest informacja publiczną.
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. W sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje, czy też nie jest w posiadaniu organu, organ jest zobowiązany jedynie do poinformowania o tym fakcie wnioskodawcy pismem informującym, mającym postać czynności materialno-technicznej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone jest stanowisko, że w przypadku gdy informacja o jaką ubiega się wnioskodawca nie ma charakteru informacji publicznej bądź organ nie posiada żądnej informacji publicznej, organ ten nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz powinien pisemnie, w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.i.d.p., powiadomić o tym wnioskodawcę, co stanowi warunek skutecznego uchylenia się od zarzutu bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 807/07; wyrok WSA w Warszawie z 11 maja 2021, sygn. akt II SAB/Wa 877/19; wyrok WSA w Warszawie z 11 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Wa 355/17).
Wymaga przy tym podkreślenia, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, nie istnieje (nawet jako suma informacji prostych - w przypadku informacji przetworzonej), czy też nie jest w posiadaniu organu. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnienia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza bowiem dostęp do informacji będącej faktycznie informacją publiczną, informacji istniejącej i będącej w posiadania organu.
W świetle poczynionych powyżej uwag nie ma podstaw do uznania, iż w kontrolowanej sprawie Prezydent pozostaje w bezczynności - we wskazanym powyżej rozumieniu - w udostępnieniu Skarżącemu żądanej przez niego informacji.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI