III OSK 1467/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że Rada Gminy błędnie potraktowała pismo obywatela jako skargę administracyjną zamiast skargi do sądu administracyjnego w sprawie dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdzało nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta. WSA uznał, że Rada prawidłowo potraktowała pismo obywatela jako skargę z K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że pismo obywatela dotyczące dostępu do informacji publicznej powinno być traktowane jako skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 21 u.d.i.p., a nie jako skarga administracyjna.
Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego, które stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał uchwałę Rady za prawidłową, uznając, że pismo obywatela było skargą w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny stwierdził, że pismo obywatela, dotyczące udostępnienia rejestru faktur i oceny działania Wójta, powinno być traktowane jako skarga w trybie dostępu do informacji publicznej, podlegająca rozpatrzeniu przez sąd administracyjny zgodnie z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA uznał, że Rada Gminy błędnie potraktowała pismo jako skargę administracyjną (art. 227 K.p.a.), nie ustalając intencji wnioskodawcy i naruszając tym samym prawo. W konsekwencji, NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Pismo obywatela dotyczące dostępu do informacji publicznej, które zawiera żądanie oceny działania organu, powinno być traktowane jako skarga w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podlegająca rozpatrzeniu przez sąd administracyjny, a nie jako skarga w trybie art. 227 K.p.a.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej (art. 21) stanowi lex specialis w stosunku do przepisów K.p.a. dotyczących skarg. W przypadku nieudzielenia informacji publicznej lub bezczynności organu, właściwy jest sąd administracyjny. Organ gminy powinien wezwać stronę do doprecyzowania intencji pisma, jeśli jest ono niejednoznaczne, zgodnie z zasadą informowania (art. 9 K.p.a.).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
W przypadku wniesienia skargi w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej, stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga taka jest rozpatrywana przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
k.p.a. art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organy, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Tryb skargowy jest odrębny i nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania sądowego.
k.p.a. art. 229 § pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organem właściwym do rozpatrzenia skargi na Wójta jest Rada Gminy.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania wyjaśnień i wskazówek.
P.p.s.a. art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zastosowanie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA może rozpoznać skargę kasacyjną merytorycznie.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo obywatela dotyczące dostępu do informacji publicznej powinno być rozpatrzone przez sąd administracyjny, a nie jako skarga administracyjna. Rada Gminy naruszyła prawo, nie ustalając intencji wnioskodawcy i przedwcześnie kwalifikując jego pismo jako skargę administracyjną. WSA błędnie zinterpretował art. 21 u.d.i.p. i art. 148 P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy, że pismo obywatela było skargą administracyjną, a uchwała Rady była prawidłowa.
Godne uwagi sformułowania
To strona, a nie organ, decyduje, czy chce skontrolowania załatwiania danej kategorii spraw przez konkretny organ... Organ nie jest władny do samodzielnego ustalania charakteru wnoszonego pisma. Tryb skargowy uregulowany w art. 221-240 K.p.a. jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym...
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozróżnienia między skargą administracyjną (art. 227 K.p.a.) a skargą w sprawach dostępu do informacji publicznej (art. 21 u.d.i.p.) oraz obowiązków organów w przypadku niejednoznacznych pism."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pismo obywatela może być interpretowane na dwa sposoby, a organ nie dochował należytej staranności w ustaleniu jego intencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje subtelne rozróżnienie między różnymi trybami postępowania administracyjnego i sądowego, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe kwalifikowanie pism przez organy.
“Kiedy skarga administracyjna staje się skargą do sądu? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1467/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Inne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III SA/Gl 1030/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-12 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 9, art. 222, art. 227, art. 229 pkt 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2022 poz 902 art. 21 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 1030/23 w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta Gminy 1. uchyla zaskarżony wyrok i skargę oddala, 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz Wojewody Śląskiego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 12 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 1030/23 uwzględnił skargę Gminy [...] i uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2023 r. nr [...], którym stwierdzono nieważność uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji uznał, że powyższa uchwała Rady Gminy [...] nie narusza prawa w żadnym stopniu. Uchwała ta jest "reakcją" na pismo obywatela z dnia 5 czerwca 2023 r., którego treść jest następująca: "Złożyłem wniosek w którym poprosiłem o udostępnienie rejestru faktur (wcześniej nie było problemu) za miesiąc maj 2023 r. We wniosku przywołałem orzeczenie sądu w sprawie sygn. [...]. Wójt pismem [...] z dnia [...] czerwca pan C. poinformował, że przeprowadził śledztwo. Co prawda nie zapisał, że zakres wniosku nie jest informacją publiczną tylko napisał, że jej nie udostępni. Pan C. nie czyta wniosków tylko śle jak leci. Kiedy skończy się ten cyrk? Wójtowi zarzucam pozbawienie mnie należnego prawa. Żądam aby w uchwale RG zawarto uzasadnienie prawne zajętego stanowiska". Potraktowanie tego pisma przez Radę Gminy jako skargi z art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) zwanej dalej K.p.a. i w rezultacie podjęcie uchwały z dnia 24 sierpnia 2023 r. było słuszne. We wskazanym piśmie obywatel wprost zarzucił Wójtowi nienależyte wykonywanie obowiązków (nie czyta wniosków, śle jak leci, uprawia cyrk, pozbawia go należnego prawa), co jest przedmiotem skargi z art. 227 K.p.a. Ponadto, domaga się zajęcia stanowiska przez Radę Gminy, a więc przez organ umocowany w art. 229 pkt 3 K.p.a. do rozpatrzenia skargi na Wójta. Rozpatrzenie skargi przez Radę Gminy w tym trybie było prawidłowe i nie ma żadnego naruszenia prawa, co zwalnia Sąd ze snucia dywagacji na temat, co należy rozumieć pod pojęciem istotne naruszenie prawa. Zdaniem Sądu nie jest wykluczone, że pismo to jest jednocześnie skargą na bezczynność organu w udostępnianiu informacji publicznej, podlegającej rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny, ale nie świadczy to o tym, że podejmując uchwałę z 24 sierpnia 2023 r. Rada Gminy naruszyła prawo. W istocie w piśmie tym obywatel nawiązał do jego prawa do uzyskania informacji publicznej, ale nie jest wykluczona sytuacja, kiedy jednym pismem obywatel domaga się spełnienia dwóch i więcej żądań i uruchamia równoległe procedury. Nic prostszego jak wezwanie autora pisma do doprecyzowania swego stanowiska. Pogląd Wojewody, że pismo to należało potraktować wyłącznie jako skargę do sądu jest błędny. Zwrócono uwagę, że nie ma w tym piśmie żadnej wzmianki o tym, by było kierowane do sądu i by obywatel oczekiwał rozpatrzenia tej sprawy przez sąd. Wręcz przeciwnie, obywatel domagał się zajęcia stanowiska przez RG (czyli Radę Gminy). Co więcej, postępowanie przed sądem administracyjnym jest skargowe, uruchamia je skarga uprawnionego podmiotu, którym Wojewoda nie jest. Tymczasem, wymuszając na Gminie potraktowanie pisma obywatela jako skargi do sądu administracyjnego, organ nadzoru przyznał sobie kompetencje do ingerowania w postępowanie, w którym nie jest uczestnikiem i nie ma żadnych kompetencji. Nie można decydować za organ gminy, jakie stanowisko procesowe ma zająć w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, bo kontrola prawidłowości tego postępowania będzie należała do sądu administracyjnego i nie można decydować za stronę tego postępowania z jakich środków zaskarżenia ma korzystać. W ostateczności uchwała Rady Gminy nie pozbawiła obywatela prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Wojewoda Śląski, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ) zwanej dalej P.p.s.a. w związku z art. 227 i art. 229 pkt 3 K.p.a. poprzez ich zastosowanie i uznanie, że pismo strony powinno być potraktowane jako skarga z art. 227 K.p.a., co doprowadziło do wykluczenia jedynej słusznej w sprawie drogi sądowoadministracyjnej, która powinna być zastosowana w sprawie o bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a tym samy do niezasadnego uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego; 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm.) zwanej dalej u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sprawie skarg na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej możliwa jest także droga administracyjna i pominięcie faktu, iż art. 21 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Działu VIII K.p.a., podczas gdy w sprawach o bezczynność z zakresu dostępu do informacji publicznej właściwy jest jedynie sąd administracyjny. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sadem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest zasadna. Istota sporu w tej sprawie dotyczy tego, czy w stanie faktycznym tej sprawy dopuszczalnym było stosowanie trybu skargowego uregulowanego w art. 221-240 K.p.a. Zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W postępowaniu skargowym nie rozstrzyga się konkretnych spraw o charakterze administracyjnym (por. postanowienie NSA z 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09). W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, że postępowanie skargowe uregulowane w art. 221-240 K.p.a. stanowi odrębny rodzaj postępowania i zostaje ono uruchomione tylko wtedy, gdy skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego ani szczególnego, a także nie może stanowić podstawy wniesienia powództwa ani wniosku czy skargi zmierzających do wszczęcia postępowania sądowego (M. Jaśkowska, komentarz do art. 227 teza nr 1, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A., Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024). Identyczne stanowisko zostało wyrażone także w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2012 r. sygn. akt I FSK 1629/12; wyrok NSA z 28 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 122/18). Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. w przypadku wniesienia skargi w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej, stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, a skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Trafne jest stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którym w przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, do skarg składanych w takich postępowaniach stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca regulując w art. 21 u.d.i.p. tryb rozpoznawania skarg nie określił w nim sposobu zakończenia postępowania w przedmiocie dostępu do takiej informacji. Takie postępowania kończą się albo przekazaniem wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, albo poinformowaniem, że wnioskowana do udostępnienia informacja nie ma charakteru publicznego lub nie posiada jej dany organ, bądź też wydaniem na podstawie art. 16 u.d.i.p. decyzji administracyjnej. Tym samym skarga, o której stanowi art. 21 u.d.i.p. stanowi środek zaskarżenia w przypadku, gdy dany organ nie udziela wnioskowanej informacji (pozostaje w bezczynności) i zarazem nie wydaje decyzji administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca M. G. zwrócił się do Rady Gminy [...] o zajęcie stanowiska co do braku przekazania temu wnioskodawcy żądanej od Wójta Gminy informacji. Z treści tego wniosku wynika, że dotyczy on udostępnienia faktur za miesiąc maj 2023 r. Zgodnie z art. 222 K.p.a. o tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma zewnętrzna. Przedmiotem skargi może być każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu (por. wyrok NSA z 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1329/18, postanowienie NSA z 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09). To nie organ, a strona formułuje zamierzenia, jakie chce podjąć w postępowaniu czy wywołać składanym wnioskiem. Wniesione w tej sprawie przez M. G. pismo z dnia 5 czerwca 2023 r. mogło budzić wątpliwości co do jego treści. Z jednej bowiem strony wnioskodawca wskazuje na brak udzielenia mu wnioskowanej informacji przez Wójta Gminy [...], a z drugiej zawiera ono wyraźne żądanie oceny działania Wójta przez Radę Gminy i wyrażenie "uzasadnienia prawnego" w uchwale tego organu. Wprawdzie powołany art. 21 u.d.i.p. wyraźnie wskazuje, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale nie wyklucza to możliwości złożenia skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników lub naruszenie praworządności bądź interesów skarżących. To strona, a nie organ, decyduje, czy chce skontrolowania załatwiania danej kategorii spraw przez konkretny organ (lub pracownika), czy też skarży naruszenie prawa w konkretnej sprawie. Skoro pismo M. G. z dnia 5 czerwca 2023 r. mogło budzić wątpliwości ponieważ jego treść była niejednoznaczna, to obowiązkiem organu było w pierwszej kolejności ustalenie, jaka była intencja (zamierzenie) wnioskodawcy, gdyż to on jest dysponentem przysługujących mu uprawnień. W tej sprawie Rada Gminy [...] zamiast zwrócić się do wnioskodawcy o wyjaśnienie, czy jego pismo stanowi skargę na nieudzielenie informacji w jego konkretnej sprawie, czy też stanowi skargę co do generalnego sposobu załatwiania spraw związanych z udzielaniem informacji publicznej przez Wójta tej Gminy, przedwcześnie oceniła ten wniosek jako skargę w rozumieniu art. 227 K.p.a. Także w orzecznictwie sądowym podnosi się, że w razie niejasności co do rzeczywistych intencji szeroko rozumianego pisma podmiotu składanego organowi administracji publicznej, powinnością organu jest doprecyzowanie lub wyjaśnienie powstałych wątpliwości poprzez wezwanie strony do sprecyzowania jej żądań, ponieważ organ nie jest władny do samodzielnego ustalania charakteru wnoszonego pisma. Obowiązek ten wynika z zasady informowania strony wynikającej z art. 9 K.p.a., zgodnie z którą każdy organ administracji publicznej należycie i wyczerpująco informuje strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a przy tym organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przyjęty przez Radę Gminy [...] w uchwale z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] sposób rozpoznania skargi wskazuje na konkretną sprawę dotyczącą dostępu do informacji i zawiera rozstrzygnięcie w tej konkretnej sprawie. Tym samym Wojewoda Śląski unieważniając rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2023 r. ww. uchwałę nr [...] nie naruszył prawa. Rada Gminy [...] nie ustaliła ponad wszelką wątpliwość, jaka była intencja wnioskodawcy składającego pismo (skargę) z dnia 5 czerwca 2023 r. Przyjęcie zaś przez Radę Gminy, że pismo to stanowiło skargę wniesioną w konkretnym postępowaniu dotyczącym udostępnienia informacji publicznej skutkowało istotnym naruszeniem art. 21 u.d.i.p., który to przepis nakazuje, aby takie skargi były rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe należy stwierdzić, że zasadny jest zarzut zarówno naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jak i przepisu prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał błędnej wykładni art. 21 u.d.i.p. stwierdzając, że skoro pismo wnioskodawcy wskazywało Radę Gminy jako jego adresata, a nie sąd administracyjny, to nie należało stosować art. 21 ww. ustawy. Trafne podnosi strona skarżąca kasacyjnie, że w przypadku, gdy rozpoznanie takiego pisma (skargi) dotyczyłoby konkretnej sprawy związanej z dostępem do informacji publicznej, to zastosowanie znajduje tryb uregulowany w art. 21 u.d.i.p., a nie w art. 229 pkt 3 K.p.a. Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze stwierdzające nieważność konkretnej uchwały winien także ocenić, czy uchwała ta (a w tym także treść jej uzasadnienia) nie narusza prawa i nie zawiera konkretnego rozstrzygnięcia co do udostępnienia lub braku udostępnienia żądanej informacji, a tym samym nie stanowi przejęcia kompetencji wynikających z art. 21 u.d.i.p. Takich rozważań w tej sprawie zabrakło. Zasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 148 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z art. 227 i art. 229 pkt 3 K.p.a. poprzez ich zastosowanie i uznanie, że w tej sprawie pismo strony z dnia 5 czerwca 2023 r. powinno być potraktowane jako skarga z art. 227 K.p.a., co doprowadziło do wykluczenia w sprawie drogi sądowoadministracyjnej. W orzecznictwie sądowym nie budzi żadnych wątpliwości, że tryb skargowy uregulowany w art. 221-240 K.p.a. jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną - zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11; wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 26/07). Tym samym Rada Gminy [...] wybierając taki sposób załatwienia pisma wnioskodawcy jako skargi w rozumieniu art. 227 K.p.a., pozbawiła wnioskodawcy możliwości skutecznego wniesienia na taką uchwałę skargi do sądu administracyjnego. Wskazane wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny motywy i przyjęte oceny stanowią wystarczającą podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego i uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponieważ sama istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie rozpatrzenia skargi na Wójta Gminy. Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest niezasadna i zasadnym było stwierdzenie przez organ nadzoru istotnego naruszenia prawa w unieważnionej uchwale Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...]. Istotne naruszenie prawa, skutkujące na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. stwierdzeniem nieważności uchwały polegało na podjęciu ww. uchwały bez wcześniejszego ustalenia, czy pismo wnioskodawcy z dnia 5 czerwca 2023 r. rzeczywiście stanowiło skargę w rozumieniu art. 227 K.p.a., czy też było skargą wnoszoną w oparciu o art. 21 u.d.i.p. Bez ustalenia tej podstawowej w sprawie okoliczności i przyjęcia do rozpoznania skargi wniesionej, jak wynika to z treści tej uchwały, w konkretnej sprawie w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, Rada Gminy [...] naruszyła prawo w istotnym zakresie. Tym samym skarga Gminy [...] na rozstrzygniecie nadzorcze unieważniające tak podjętą uchwałę nie zasługiwała na uwzględnienie i została w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 151 w związku z art. 193 P.p.s.a. oddalona. W punkcie drugim wyroku orzeczono o kosztach na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie która wniosła tę skargę należą się niezbędne koszty postępowania od strony wnoszącej skargę przed sądem pierwszej instancji. W tej sprawie należało od Gminy [...] na rzecz Wojewody Śląskiego zasądzić kwotę 360 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Koszty te obejmują wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem strony skarżącej kasacyjnie w wysokości 360 złotych obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI