III OSK 1459/21

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wcześniej oddalił skargi Prezydenta Miasta Ostrowa Wielkopolskiego i Spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu. SKO stwierdziło niedopuszczalność wniosku Prezydenta o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Kolegium w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia przez Spółkę. WSA w Poznaniu, oddalając skargi, uznał, że Prezydent nie wykazał interesu prawnego Miasta Ostrowa Wielkopolskiego, który byłby ściśle związany z materialnoprawną podstawą decyzji. Sąd podkreślił, że interes prawny powinien wynikać z przepisów prawa materialnego i dotyczyć skutków decyzji, a nie roli organu wydającego decyzję. WSA odwołał się do ugruntowanej linii orzeczniczej, zgodnie z którą stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności są strony postępowania zwyczajnego oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności. W tej sprawie Miasto nie było stroną postępowania zwyczajnego i nie wykazało interesu prawnego. Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4171 § 2 k.c., art. 18 i 19 Prawa energetycznego, art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Argumentowała, że Prezydent lub Miasto powinni być uznani za strony, ponieważ skutki decyzji nieważnościowej mogą obciążyć Miasto odpowiedzialnością odszkodowawczą, a także ze względu na obowiązki gminy związane z zaopatrzeniem w energię. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd potwierdził, że zaskarżone postanowienie SKO i wyrok WSA są zgodne z prawem. Podkreślono, że rola organu orzekającego nie może być łączona z rolą strony. NSA przywołał utrwalone stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego, działając jako organ administracji publicznej, nie staje się stroną postępowania, nawet jeśli decyzja wywołuje skutki cywilnoprawne. Wyjątki od tej reguły, jak w sprawie I OSK 2188/13, nie miały zastosowania ze względu na odmienny stan faktyczny – w tamtej sprawie gmina nabyła interes prawny jako właściciel. W niniejszej sprawie ani Prezydent, ani Miasto nie wykazały aktualnego interesu prawnego, który uzasadniałby ich status strony w postępowaniu nieważnościowym. Interesu prawnego nie można było wywodzić z potencjalnej odpowiedzialności odszkodowawczej ani z ogólnych zadań gminy w zakresie zaopatrzenia w energię.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający