III OSK 145/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
policjadyscyplina służbowakara dyscyplinarnanaganadodatkowe zatrudnieniezgoda przełożonegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając za zasadne wymierzenie kary nagany za podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez wymaganej zgody przełożonego.

Funkcjonariusz Policji został ukarany naganą za podjęcie pracy jako ratownik medyczny bez pisemnej zgody przełożonego, co stanowiło naruszenie dyscypliny służbowej. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne, uznając, że funkcjonariusz miał świadomość konieczności uzyskania zgody i że cofnięcie wcześniejszej zgody było skuteczne. Skarga kasacyjna zarzucała m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących obowiązku uzyskania zgody. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając argumentację sądu pierwszej instancji za prawidłową i odrzucając zarzuty dotyczące naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji, P.N., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jego skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu. Funkcjonariusz został ukarany karą nagany za naruszenie dyscypliny służbowej polegające na podjęciu zatrudnienia jako ratownik medyczny w okresie od stycznia do października 2022 r. bez wymaganej pisemnej zgody przełożonego. Sąd pierwszej instancji uznał, że funkcjonariusz miał świadomość konieczności uzyskania zgody, a wcześniejsza zgoda została skutecznie cofnięta w marcu 2020 r. w związku z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemicznego. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące rzekomego przeświadczenia o posiadaniu zgody oraz wiedzy bezpośredniego przełożonego o dodatkowym zatrudnieniu, wskazując, że zgoda przełożonego musi być pisemna i wydana przez właściwy organ. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Analizując zarzuty naruszenia prawa materialnego, NSA uznał za niezasadne twierdzenie skarżącego, że wiedza bezpośredniego przełożonego była wystarczająca, podkreślając wymóg pisemnej zgody właściwego przełożonego. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą ustawy covidowej jako podstawy do domniemania posiadania zgody. NSA potwierdził, że funkcjonariusz podjął zatrudnienie bez wymaganej zgody, a jego wcześniejsze wnioski i otrzymane rozkazy personalne potwierdzały tę okoliczność. Sąd uznał, że kara nagany, choć nie jest karą finansową, stanowi wyraz dezaprobaty i przestrogę, a zarzuty dotyczące wymiaru kary nie mogły być skutecznie podniesione w ramach zarzutu naruszenia przepisów materialnych. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając wyrok sądu pierwszej instancji za zgodny z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez pisemnej zgody właściwego przełożonego stanowi przewinienie dyscyplinarne, niezależnie od wiedzy bezpośredniego przełożonego.

Uzasadnienie

Przepis art. 62 ust. 1 ustawy o Policji wymaga pisemnej zgody przełożonego na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą. Wiedza bezpośredniego przełożonego nie zastępuje wymaganej pisemnej zgody właściwego organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o. Policji art. 62 § 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego.

u.o. Policji art. 132 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132c ustawy o Policji - naruszenie dyscypliny służbowej poprzez podejmowanie zajęcia zarobkowego bez zgody przełożonego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

u.o. Policji art. 135 § 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

u.o. Policji art. 132a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Zawiniony charakter czynu.

u.o. Policji art. 134i § 5a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Cele postępowania dyscyplinarnego.

u.o. Policji art. 134ha § 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Zasada swobodnej oceny dowodów w postępowaniu dyscyplinarnym.

u.o. Policji art. 6f

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przełożeni policjantów.

ustawa covidowa art. 12d

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. – o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Nie miał zastosowania w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podjęcie dodatkowego zatrudnienia bez pisemnej zgody właściwego przełożonego stanowi naruszenie dyscypliny służbowej. Wiedza bezpośredniego przełożonego nie zastępuje wymaganej pisemnej zgody. Ustawa covidowa nie stanowiła podstawy do domniemania posiadania zgody na dodatkowe zatrudnienie po jej cofnięciu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów.

Odrzucone argumenty

Bezpośredni przełożony miał wiedzę o dodatkowym zatrudnieniu. Funkcjonariusz miał przeświadczenie o posiadaniu zgody na dodatkowe zatrudnienie z uwagi na przepisy ustawy covidowej. Naruszenie przepisów postępowania (k.p.a.) przez Sąd I instancji. Dowolna ocena materiału dowodowego przez organy i Sąd I instancji. Kara nagany miała charakter finansowy i negatywnie wpływała na karierę funkcjonariusza. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 62 ust. 1, art. 132 ust. 3 pkt 4, art. 132c, art. 132a, art. 134i ust. 5a, art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji).

Godne uwagi sformułowania

Policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego. Wiedza zatem bezpośredniego przełożonego o fakcie podejmowania czynności w ramach umowy zlecenia z punktu widzenia treści tych przepisów była prawnie irrelewantna. Kara nagany nie ma charakteru ani finansowego ani ograniczającego sposób zachowania się funkcjonariusza. Oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego zachowania się, jest wyrazem dezaprobaty dla konkretnego zachowania się i ma stanowić przestrogę na przyszłość.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący sprawozdawca

Mariusz Kotulski

członek

Rafał Stasikowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania zgody na dodatkowe zatrudnienie przez funkcjonariuszy Policji oraz stosowania przepisów proceduralnych w postępowaniu dyscyplinarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego obowiązku uzyskania zgody przełożonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu dyscypliny służbowej funkcjonariuszy, jakim jest podejmowanie dodatkowej pracy. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania przepisów prawa w praktyce.

Policjant pracował dodatkowo bez zgody szefa. Czy wiedza przełożonego wystarczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 145/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Rafał Stasikowski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Po 406/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-09-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 135j ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2023 r. sygn. akt III SA/Po 406/23 w sprawie ze skargi P. N. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 2/Ks/o/2023 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 września
2023 r., sygn. akt III SA/Po 406/23, wydanym po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. N. (dalej "skarżący") na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 2/Ks/o/2023 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę.
Wyrok został wydany w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 1 marca 2023 r. Komendant Miejski Policji w Poznaniu, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko: asp. szt. P. N. - specjaliście [...] Komisariatu Policji [...], obwinionemu o to, że: w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 30 października 2022 r. w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie posiadając zgody przełożonego na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, był zatrudniony jako ratownik medyczny na umowę zlecenia w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...], przy czym przepracował w ramach dyżuru w zespołach transportowych w styczniu 2022 r. 96 godzin, w lutym 2022 r. 60 godzin, w marcu 2022 r. 156 godzin, w kwietniu 2022 r. 72 godziny, w maju 2022 r. 72 godziny, w czerwcu 2022 r. 144 godziny, w lipcu 2022 roku 144 godziny oraz w październiku 2022 r. 36 godzin, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wydał orzeczenie nr 19/2023, w którym orzekł o uznaniu winnym popełnienia ww. czynu przez obwinionego funkcjonariusza i wymierzył mu karę nagany.
Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, orzeczeniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. nr 2/Ks/o/2023 utrzymał w mocy ww. orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji: "Policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego (...)". Tymczasem w oparciu o zgromadzone w aktach postępowania dyscyplinarnego materiały organ II instancji ustalił, że funkcjonariusz od stycznia 2022 r. do lipca 2022 r., a następnie w październiku 2022 r. był zatrudniony w zespołach transportowych SPZOZ w [...] na podstawie umowy zlecenia, pomimo braku takiej zgody Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu. Tym samym, zdaniem organu, nie wystąpiły w sprawie wątpliwości, że funkcjonariusz dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z. art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i w tej kwestii nie mogą usprawiedliwiać go żadne okoliczności. Natomiast kolejny raport o wyrażenie zgody na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą, jako ratownik medyczny - ratownik kierowca, skarżący sporządził w dniu 22 listopada 2022 r. Raport ten przez Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu rozpoznany został negatywnie. W konsekwencji powyższego, w dniu 20 grudnia 2022 r. Komendant Miejski Policji w Poznaniu wydał rozkaz personalny nr 5979/2022 o odmowie udzielenia policjantowi zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego poza służbą.
Organ odwoławczy podkreślił, że za dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego (Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu) wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez asp. szt. P.N. uznać należy dzień 16 grudnia 2022 r. Tym samym brak było podstaw do uznania, że nastąpiło uchybienie terminowi wskazanemu w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. W ocenie organu, nie naruszono również art. 132a ustawy o Policji, bowiem obwiniony uzyskał zgodę na podjęcie zajęcia zarobkowego poza służbą na okres jednego roku, tj. do 4 lutego 2021 r. Następnie na podstawie rozkazu personalnego nr 676/2020 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 16 marca 2020 r. zgoda ta została cofnięta. Obwiniony nie mógł więc być przekonany o tym, iż cały czas posiada zgodę na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą. W ocenie organu odwoławczego, w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym nie naruszono również art. 134i ust. 5a ustawy o Policji. Zebrany w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego materiał jednoznacznie potwierdził fakt naruszenia dyscypliny służbowej przez asp. szt. P. N. i wystarczający był do sporządzenia ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśniono też szczegółowo w uzasadnieniu przyczyny nieuwzględnienia wniosku dowodowego.
Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2023 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Poznaniu. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia nr 2/Ks/o/2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2023 r. oraz poprzedzającego go orzeczenia nr 19/2023 Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu z dnia 1 marca 2023 r.
i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Alternatywnie, na podstawie przepisu art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a, wniósł o uchylenie w całości orzeczenia nr 19/2023 Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu z dnia 1 marca 2023 r., jak również orzeczenia nr 2/Ks/o/2023 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2023 r.
WSA w Poznaniu uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Uzasadniając taki kierunek rozstrzygnięcia sprawy, Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący czyny polegające na podejmowaniu zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonych dokonywał w okresie od 1 października 2022 r. do 30 października 2022 r.
w warunkach dyscyplinarnego czynu ciągłego. Z kolei z art. 62 ust. 1 ustawy o Policji wprost wynika, że policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego. Z ww. unormowania wynika również, że zgoda ma być pisemna. Zarówno więc jej uzyskanie, jak i cofnięcie nacechowane jest formą pisemną takiego rozstrzygnięcia. Rozkazem personalnym o nr 395/2020 z dnia 7 lutego 2020 r. zgodę taką wydano, a rozkazem personalnym z dnia 16 marca 2020 r. o nr 676/2020 ją cofnięto, skarżący zaś osobiście pokwitował odbiór rozkazu personalnego cofającego zgodę w dniu 18 marca 2020 r.
Jak zauważył dalej Sąd, powyższą zgodę cofnięto w związku
z wprowadzonym stanem zagrożenia epidemiologicznego, co wskazano wprost w rozkazie. To zaś czyni niewiarygodnym twierdzenia skarżącego zawarte w protokole przesłuchania obwinionego, że był przekonany, iż posiadał zgodę nadal, skoro jej cofnięcie nastąpiło już po miesiącu - w związku z sytuacją nagłą, jaką była pandemia.
Sąd I instancji przyjął, że skoro skarżący już w marcu 2020 r., a więc tuż po wybuchu epidemii COVID utracił zgodę na wykonywanie zajęcia zarobkowego i nie uzyskał jej przed podjęciem zajęcia, to trwająca w trakcie popełnienia czynu epidemia koronawirusa winna tym bardziej zmotywować stronę do jej uzyskania
i dbałości o jej ciągłość z uwagi właśnie na panujący stan zagrożenia. Braku zawinienia nie wyłączała też błędna interpretacja przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. – o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Według Sądu I instancji, organy Policji w tym zakresie prawidłowo uznały, że przywoływany w protokole przesłuchania obwinionego art. 12d ww. ustawy nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Uwaga ta dotyczyła także wprowadzającego ten przepis art.15 ust.4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Sąd I instancji podkreślił przy tym, że brak zgody na podjęcie dodatkowego zatrudnienia wynikał też z innej przyczyny. Mianowicie P.N. od 12 kwietnia 2022 r. pełnił stałą służbę w Komisariacie [...], zatem podanie o zgodę na dodatkowe zajęcie winien skierować do Komendanta Miejskiego Policji. Z tego względu w czasie jego zatrudnienia w okresie od maja do października 2022 r. nie była już aktualna zgoda Komendanta Wojewódzkiego Policji wydana 7 lutego 2020 r.
W ocenie Sądu I instancji, wbrew zarzutom skargi, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia także okoliczność, że bezpośredni przełożony obwinionego asp. szt. R. G. miał wiedzę o wykonywanym przez niego dodatkowym zajęciu zarobkowym, ponieważ wiedza jego bezpośredniego przełożonego nie ma znaczenia dla ustalenia, czy policjant może czy też nie podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody.
Za bezzasadne Sąd I instancji uznał też stanowisko strony, że to od momentu powzięcia wiadomości przez bezpośredniego przełożonego liczyć należy termin 90 dni na wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Otóż, jak wyjaśnił Sąd I instancji, zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji - postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie natomiast z art. 133 ust. 1 ustawy o Policji - przełożonym dyscyplinarnym jest przełożony, o którym mowa w art. 32 ust.1 tej ustawy. Przełożonym dyscyplinarnym obwinionego nie jest zatem asp.szt. R. G., a jest nim Komendant Miejski Policji w Poznaniu. Tym samym skoro ten właśnie organ, jako właściwy rzeczowo w dniu 3 stycznia 2023 r. wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a w dniu 17 listopada 2022 r. wydał postanowienie o zleceniu czynności wyjaśniających, to nie upłynął wskazany w art. 135 ust.3 ustawy o Policji termin.
Sąd I instancji wyjaśnił nadto, że przypisanie winy wymaga jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, które - zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy - powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Przy czym standardy prowadzenia postępowania rozpoznawczego (wyjaśniającego) wyznacza również wyrażona w art. 135g ust. 2 zdanie drugie ustawy zasada in dubio pro reo, zgodnie z którą niedające się rozstrzygnąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. W ocenie Sądu I instancji, nie wystąpiły wątpliwości wobec faktu, iż czyn zarzucony obwinionemu miał charakter zawiniony. Przewinienie umyślne może być popełnione w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia. Zamiar ewentualny charakteryzuje się natomiast tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.
W ocenie Sądu I instancji, obwiniony co najmniej godził się z tym, że podejmuje pracę bez zgody przełożonego. Znał bowiem dobrze okoliczności i zasady podjęcia dodatkowej pracy, warunki ubiegania się o nią i skutki nieuzyskania zezwolenia, bowiem każdorazowo raport o wyrażenie zgody składał do właściwego rzeczowo organu. Cofnięcie takiej zgody na mocy rozkazu personalnego jest równoznaczne z podjęciem pracy wbrew przepisom ustawy o Policji. Sąd I instancji ponownie podkreślił, że przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone czy też nie. Już więc samo (nawet nieumyślne, niezamierzone) naruszenie obowiązków służbowych powoduje odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariusza. Stąd też, zdaniem Sądu I instancji, niezasadny był postawiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 132a ustawy o Policji.
W ocenie Sądu I instancji, analiza akt niniejszej sprawy oraz lektura uzasadnień orzeczeń organów obu instancji pozwalała stwierdzić, że organy zgromadziły w sprawie niezbędny i wystarczający do wydania kwestionowanego orzeczenia materiał dowodowy oraz dokonały jego rzetelnej i wnikliwej oceny z zachowaniem ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Wbrew zarzutom skargi, organy odniosły się przy tym do postawy skarżącego także przed popełnieniem zarzucanego mu przewinienia, wskazując w uzasadnieniu na brak dotychczasowej karalności
i pozytywnie oceniając jego wiedzę medyczną.
Sąd I instancji stwierdził też, że na ocenę zachowania obwinionego miało wpływ także jego zachowanie po popełnieniu przewinienia. Organ nakreślił i przeanalizował zachowanie strony już po wszczęciu postępowania, słusznie konstatując, że obwiniony unikał stawiennictwa na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego. Także w aspekcie zachowania skarżącego od dnia 15 listopada 2022 r. czyli dnia, w którym funkcjonariusz sporządził notatkę na polecenie przełożonych, Sąd przyjął, że wymagał on środków dyscyplinujących. Otóż sporządzając ww. notatkę funkcjonariusz w sposób oczywisty winien przyjąć do wiadomości, że nie może podjąć pracy w grudniu. Podobnie w styczniu 2023 r., zwracając się o zgodę do Komendanta Miejskiego Policji, skarżący miał świadomość, że nie powinien podejmować dodatkowego zajęcia. Tymczasem z informacji uzyskanej z SPZOZ w [...] z dnia 7 grudnia 2022 r. wynikało, że ww. nadal jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia. Podobna okoliczność wynikała również z informacji z dnia 20 stycznia 2023 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez adwokata. Skarżący kasacyjnie zaskarżył wyrok w całości.
Wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku
w całości, uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji
w Poznaniu, jak również poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji
w Poznaniu. Wystąpił również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Na wezwanie Sądu I instancji uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej
o oświadczenie, zgodnie z którym zrzekł się rozprawy w myśl przepisu art. 176 § 2 p.p.s.a.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1. art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 132c ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, iż odwołujący P.N. w okresie od dnia 01 stycznia 2022 r. do dnia 30 października 2022 r. w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nie posiadając zgody przełożonego na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, był zatrudniony jako ratownik medyczny na umowę zlecenia, podczas gdy bezpośredni przełożony obwinionego Naczelnik Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu asp. szt, R. G. miał wiedzę o tym, że obwiniony poza służbą podejmuje dodatkowe zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...], a nadto skarżący kasacyjnie kierując się przepisami tzw. ustawy covidowej, miał przeświadczenie, iż w dalszym ciągu posiada zgodę na dodatkowe zatrudnienie, co miało wpływ na wydanie zaskarżonego orzeczenia poprzez niesłuszne przypisanie winy skarżącemu o czyny z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji;
2. art. 132a ustawy o Policji poprzez niesłuszne uznanie, iż czyny zarzucone obwinionemu mają charakter zawiniony, podczas gdy skarżący w całym okresie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji swoją pracę traktował pierwszoplanowo, nadto z opinii asp. szt. R. Gr. wynika, iż skarżący był zawsze dyspozycyjny, zaangażowany w służbę, terminowy
i właściwie wywiązywał się z nałożonych zadań, wykonywał polecenia i rozkazy przełożonych, natomiast Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku błędnie wywiódł, iż "Sąd zwraca też uwagę, że nie może stanowić skutecznego argumentu o pełnej dyspozycyjności funkcjonariusza okoliczność, że ma niewykorzystany urlop, skoro jednocześnie 2 miesiące w roku 2022 przebywał na zwolnieniu lekarskim", podczas gdy:
a. okres wspomnianego zwolnienia lekarskiego opiewającego nie na 2 miesiące, lecz na 2,5 miesiąca, dotyczy pobytu skarżącego w szpitalu MSWiA w [...] z powodu przebytej [...] w związku ze służbą,
b. następnie skarżący przebywał 2 tygodnie na zwolnieniu poszpitalnym
w domu, celem dalszej rekonwalescencji;
c. zwolnienie lekarskie z powodu pobytu skarżącego w szpitalu oraz późniejszej rekonwalescencji, a niewykorzystany urlop wypoczynkowy, to dwie, niezależne od siebie instytucje, które że względu na ich rodzaj i charakter przysługiwały funkcjonariuszowi w myśl art. 121b i art. 121n i art. 82 ustawy o Policji, albowiem oczywistym jest fakt, iż w sytuacji leczenia szpitalnego skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast po wyzdrowieniu skarżący mógł przecież skorzystać z prawa do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni zgodnie z art. 82 ustawy o Policji,
co w konsekwencji miało wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem wolą skarżącego było każdorazowo, na pierwszym miejscu wywiązywanie się z obowiązków służbowych jako funkcjonariusza Policji, a fakt schorzenia jakim jest [...] - nadto w związku ze służbą - w żadnym stopniu nie powinien mieć negatywnych konsekwencji dla skarżącego w zakresie jego gotowości pełnienia obowiązków, natomiast fakt, iż skarżący miał niewykorzystany urlop wypoczynkowy świadczy o tym, iż pomimo przysługującego mu uprawnienia do skorzystania z urlopu
w wymiarze 26 dni, P. N. z tego nie skorzystał;
3. art. 134i ust. 5a ustawy o Policji poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż organ nie zaniechał ustawowego obowiązku polegającego na dokładnym, rzetelnym i skrupulatnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, podczas gdy organ I instancji ograniczył się jedynie do zebrania dowodów stanowiących materiały otrzymane z Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], co przemawia za tym, że organ - w świetle cytowanego przepisu – winien dołożyć wszelkich starań, by: ustalić czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą, wyjaśnić przyczyny i okoliczności popełnienia czynu oraz zebrać i utrwalić dowody w sprawie - czego organ I instancji zaniechał poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych obwinionego dotyczących przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Naczelnika Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu asp. szt. R. G., Koordynatora Ratowników Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...], Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z siedzibą w [...]oraz Wojewody Kujawsko - Pomorskiego M. B. na okoliczności wskazane we wniosku dowodowym obwinionego z dnia 2 lutego 2023 r., a organ II instancji powielił jedynie argumentację Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu, opisując szerzej zastosowanie w sprawie przepisu prawa administracyjnego materialnego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem skarżący traktował służbę w Policji pierwszoplanowo, natomiast prace ratownika medycznego podjął w celach ratowania życia i zdrowia ludzkiego w czasie pandemii wirusa COVID -19;
4. art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego przez organ I i II instancji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd I instancji w sposób dowolny, w szczególności dokonanie rozstrzygnięcia z pominięciem najistotniejszych okoliczności sprawy, podczas gdy:
a. skarżący w całym okresie pełnienia służby jako funkcjonariusz Policji swoją pracę traktował pierwszoplanowo, nadto z opinii asp. szt. R. G. wynika, iż P. N. był zawsze dyspozycyjny, zaangażowany w służbę, terminowy i właściwie wywiązywał się z nałożonych zadań, wykonywał polecenia i rozkazy przełożonych;
a. skarżący wielokrotnie informował bezpośredniego przełożonego asp. szt. R. G. o fakcie, iż poza służbą pracuje dodatkowo na umowie zlecenia w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opiekł Zdrowotnej w [...] jako ratownik medyczny, co w żadnym stopniu nie kolidowało z obowiązkami służbowymi funkcjonariusza Policji;
b. skarżący podejmując się dodatkowego zatrudnienia jako ratownik medyczny w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...], przede wszystkim uznawał za priorytet ratowanie życia i zdrowia ludzkiego, co spotkało się z aprobatą samego Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu, o czym świadczy uzasadnienie orzeczenia nr 19/2023, albowiem z treści ww. uzasadnienia wynika, iż swoją postawą P. N. stawia w pozytywnym świetle całą formację i przyczynia się do wzrostu zaufania do Policji ze strony społeczeństwa;
c. P. N. mając wiedzę i praktykę medyczną, mógł ją wykorzystywać podczas codziennej służby jako funkcjonariusz Policji, co bezspornie świadczy o wysokich kwalifikacjach i ponadprzeciętnych umiejętnościach odwołującego, który ze względu na zdobyte doświadczenie potrafiłby w bezpieczny sposób podjąć niezbędne czynności z zakresu udzielenia pierwszej pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego;
II. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której skarga powinna zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj.:
1. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności nieprzeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodu z całości akt postępowania dyscyplinarnego, tj. rozkazu personalnego nr 472/2023 z dnia 26 stycznia 2023 r. Komendanta Miejskiego Policji w Postaniu, a także rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu nr 1786/2023 z dnia 11 maja 2023 r., albowiem Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniósł, iż "jako bezcelowy sąd uznał wniosek zawarty w skardze o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania dyscyplinarnego, ponieważ w oparciu o ten materiał właśnie wydano zaskarżone rozstrzygnięcie", podczas gdy na podstawie ww. rozkazów personalnych skarżący poniósł dotkliwą karę finansową polegającą na obniżeniu dodatku służbowego na stałe o 20%, tj. 120,00 zł miesięcznie oraz nie otrzymywał świadczenia motywacyjnego w wysokości 1.500,00 zł/mies., za 25 lat wysługi, co w konsekwencji miało wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem Sąd I instancji całkowicie pominął rozkazy personalne, które winny znajdować się w aktach postępowania dyscyplinarnego, doręczonych do Sądu meriti z Komendy Miejskiej Policji
w Poznaniu, albowiem ww. rozkazy personalne pozostawały w związku
z wymierzoną karą nagany wobec skarżącego;
2. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż: "Jak wskazano wyżej w uzasadnieniu na ocenę zachowania obwinionego ma wpływ także zachowanie po popełnieniu przewinienia. Organ nakreślił i przeanalizował zachowanie strony już po wszczęciu postępowania słusznie konstatując, że obwiniony unikał stawiennictwa na wezwanie rzecznika dyscyplinarnego. Także w aspekcie zachowania skarżącego od dnia 15 listopada 2022 roku, czyli dnia, w którym funkcjonariusz sporządził notatkę na polecenie przełożonych należy przyjąć, iż wymaga on środków dyscyplinujących.", podczas gdy z racji obowiązków służbowych w ramach służby w Policji skarżący zwracał się z prośbą o wyznaczenie innego terminu przesłuchania, co w konsekwencji miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem skarżący w żaden sposób nie uchylał się od przeprowadzenia czynności z jego udziałem, ani tym bardziej nie przedstawiał lekceważącego stosunku do swoich obowiązków służbowych skoro właśnie z tego powodu zwracał się z prośbą o wyznaczenie innego terminu przesłuchania;
3. art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i arbitralną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie poprzez wskazanie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż: "Tymczasem z informacji uzyskanej z SPZOZ w [...] z dnia 7 grudnia 2022 roku wynikało, że ww. nadal jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia. Podobnie jak z informacji z dnia 20 stycznia 2023 roku. Powyższe świadczy o protekcjonalnym podejściu tak do obowiązków, jak i trwającego postępowania.", podczas gdy skarżący ostatni raz świadczył zlecenie jako ratownik medyczny w 2022 r., a nie w styczniu 2023 r., co w konsekwencji miało wypływ na rozstrzygnięcie, albowiem Sąd I instancji błędnie wywiódł, iż skarżący w dalszym ciągu pracował jako ratownik medyczny w styczniu 2023 r. i przedstawia lekceważący stosunek do swoich obowiązków służbowych;
4. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania i brak należytego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi przy jej załatwieniu kierował się organ, a następnie przesłanki te powielił Sąd I instancji;
5. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich faktycznych i istotnych okoliczności sprawy, mających jednoznaczny wpływ na rozstrzygnięcie, przy jednoczesnym prowadzeniu postępowanie w sposób niebudzący zaufania i naruszający zaufanie strony do władzy publicznej, arbitralne działania organu I i II instancji objawiające się brakiem przeprowadzenia odpowiedniego, rzetelnego postępowania dowodowego, a przede wszystkim poprzez pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Poznaniu faktu, iż P.N. w związku z wymierzoną mu karą dyscyplinarną nagany:
a. rozkazem personalnym nr 472/2023 z dnia 26 stycznia 2023 r. Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu stwierdził wobec skarżącego ustanie prawa do świadczenia motywacyjnego w wysokości 1.500,00 zł miesięcznie, które zostało skarżącemu przywrócone dopiero po 9 miesiącach, tj. od dnia 25 października 2023 r., po złożeniu wniosku do Komendanta Miejskiego Policji w poznaniu w tym przedmiocie przez niżej podpisanego pełnomocnika;
b. rozkazem personalnym nr 1786/2023 z dnia 11 maja 2023 r. Komendant Miejski Policji w Poznaniu orzekł o obniżeniu dodatku służbowego na stałe o 20%, tj. o 120,00 zł miesięcznie, a rozkaz ten został uchylony dopiero w wyniku złożenia odwołania przez niżej podpisanego pełnomocnika;
co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku, albowiem Sąd I instancji błędnie wywiódł, iż "W rozpoznawanej sprawie organ nie ukarał skarżącego karą dotkliwą. Kara nagany nie ma charakteru ani finansowego
ani ograniczającego sposób zachowania się funkcjonariusza. Oznacza wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego zachowania się, jest wyrazem dezaprobaty dla konkretnego zachowania się i ma stanowić przestrogę na przyszłość. W ocenie Sądu, organ nie naruszył w tym względzie art. 134h ustawy o Policji.", podczas gdy wymierzona przez organ kara nagany miała odzwierciedlenie przede wszystkim w sferze finansowej funkcjonariusza, a także braku możliwości uzyskania przez skarżącego awansu oraz możliwości skierowania go do szkoły oficerskiej celem podniesienia swoich kwalifikacji jako funkcjonariusza Policji;
6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie realizacji ustawowego obowiązku należącego do organów administracji publicznej stojących na straży praworządności, które winny podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na uwadze słuszny interes obywateli, a także które obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, poddać go skrupulatnej analizie i dokonać w sposób rzetelny wykładni przepisów prawa, na podstawie których podejmowane jest rozstrzygnięcie, a ponadto ustawodawca w cyt. przepisie wyraźnie zaznaczył, że organ winien podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, tj. skarżącego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Jednocześnie skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu
z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej, tj. rozkazu personalnego nr 3734/2023 z dnia 25 października 2023 r. Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu oraz rozkazu personalnego nr 1786/2023 z dnia 11 maja 2023 r. Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu na okoliczność, że w związku z nałożoną na skarżącego karą nagany niesłuszne były twierdzenia organu i Sądu I instancji, że kara nagany nie miała charakteru finansowego.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
W sytuacji gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. został powiązany z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 80 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. oraz
art. 107 § 3 k.p.a. – zarzuty pkt II. 1-6 skargi kasacyjnej), które to przepisy nie były jednak stosowane w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnić należy, iż postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza Policji ma charakter postępowania represyjnego. Przepisy ustawy o Policji (art. 132-144a), zawierają regulację materialnoprawną i procesową postępowania dyscyplinarnego policjantów. Zarówno z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną w powołanej ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Kwestia braku możliwości stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest ugruntowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 527/06). Żaden ze wskazanych w zarzutach przepisów k.p.a. nie mógł i w rzeczywistości nie był stosowany przez organ, a następnie przez Sąd I instancji kontrolujący zaskarżone orzeczenie. Wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy k.p.a. nie mogły tym samym zostać naruszone w toku kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów wszystkie postawione zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione.
Jeszcze raz trzeba podkreślić, że wynika to z faktu wyczerpania zagadnień proceduralnych postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Policji w ustawie o Policji uzupełnionej określonymi przepisami Kodeksu postępowania karnego.
Brak zatem odniesień do przepisów, które były właściwe w danej sprawie oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 134 § 1, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do przypisywania skarżącemu zamiaru przytoczenia konkretnej podstawy kasacyjnej ani też poszukiwania takiej podstawy, która byłaby najbardziej skuteczna i adekwatna do prawdopodobnego zamysłu strony. Orzekanie w granicach skargi kasacyjnej wyklucza możliwość merytorycznej oceny tak wadliwie skonstruowanego zarzutu.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy stwierdzić, że nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 4, w zw. z art. 132c ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżący naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w zaskarżonym do Sądu I instancji orzeczeniu, podczas gdy bezpośredni przełożony obwinionego miał wiedzę o tym, że obwiniony poza służbą podejmuje dodatkowe zatrudnienie w charakterze ratownika medycznego w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...], a nadto skarżący kasacyjnie kierując się przepisami tzw.: ustawy covidowej miał przeświadczenie, iż w dalszym ciągu posiada zgodę na dodatkowe zatrudnienie. WSA w Poznaniu prawidłowo zastosował ww. przepisy. Przepis art. 62 ust. 1 ustawy o Policji stanowi o zgodzie przełożonego, a nie o zgodzie bezpośredniego przełożonego. Przepis ten trzeba odczytywać łącznie z treścią przepisu art. 6f tejże ustawy, w myśl którego komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania. Wiedza zatem bezpośredniego przełożonego o fakcie podejmowania czynności w ramach umowy zlecenia z punktu widzenia treści tych przepisów była prawnie irrelewantna, o czym skarżący wiedział, występując z wnioskiem z dnia 24 stycznia 2020 r. właśnie do przełożonego, czyli do Komendanta Wojewódzkiego Policji
w Poznaniu. W odniesieniu do uzasadnienia ww. zarzutu w części dotyczącej przeświadczenia skarżącego o obowiązywaniu tzw. ustawy covidowej ze skutkiem przedłużenia udzielonej skarżącemu zgody na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą, trzeba zauważyć, że jest to uzasadnienie nielogiczne. Wynika to z dwóch okoliczności. Po pierwsze, ustawa ta nie zawiera w ogóle takiego przepisu, a rozkaz personalny nr 676/2020 z dnia 16 marca 2020 r. cofający skarżącemu zgodę na wykonywanie zajęć zarobkowych poza służbą w SPZOZ w [...] zawierał w swoim uzasadnieniu wyraźne powołanie się na wprowadzony stan zagrożenia epidemicznego. Po drugie zaś, rozkaz ten został wydany już w okresie obowiązywania ww. ustawy, co winno w sposób oczywisty co najmniej wzbudzić uzasadnione wątpliwości skarżącego co do rzekomego przedłużenia zgody na podejmowanie zajęcia zarobkowego poza służbą.
Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 132a ustawy o Policji poprzez niesłuszne uznanie, iż czyny zarzucone obwinionemu mają charakter zawiniony. W sprawie rozstrzygającym elementem potwierdzającym winę skarżącego była okoliczność podejmowania przez skarżącego zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonego w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 30 października 2022 r. i to w sytuacji, gdy skarżący wiedział o konieczności uzyskania takiej zgody, o czym świadczy choćby jego wcześniejszy wniosek z dnia 24 stycznia 2020 r. o wyrażenie takiej zgody przez przełożonego, a następnie treść dwóch doręczonych mu rozkazów personalnych przełożonego: 1. w sprawie udzielenia zgody z dnia 7 lutego 2020 r. nr 395/2020 (doręczony skarżącemu w dniu 10 lutego 2020 r. – k. 19 akt dyscyplinarnych) i 2. w sprawie jej cofnięcia z dnia 16 marca 2020 r. nr 676/2020 (doręczony skarżącemu w dniu 18 marca 2020 r. – k. 20 akt postępowania dyscyplinarnego). Słusznie zwrócił na to uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Pozostałe kwestie, które podniósł skarżący kasacyjne w ramach opisanego powyżej zarzutu, nie dotyczą kwestii winy skarżącego, ale kwestii przesłanek wymiaru kary (jej kryteriów i dyrektyw tego wymiaru – art. 134h ustawy o Policji) i nie mogły zostać skutecznie postawione w ramach tak sformułowanego zarzutu.
W sprawie nie doszło również do naruszenia przez Sąd I instancji przepisu
art. 134i ust. 5a ustawy o Policji. Przepis ten bowiem, będący przepisem ogólnym, wprowadza generalne zasady postępowania dyscyplinarnego, stanowiąc o celach tego postępowania ("Celem postępowania dyscyplinarnego jest w szczególności: 1) ustalenie, czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą; 2) wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, o którym mowa w pkt 1; 3) zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie".), przy czym cele te wymienia przykładowo ("w szczególności"). Podobnie jak art. 2 § 1 k.p.k. (będący jego odpowiednikiem na gruncie procedury karnej) nie może on stanowić samoistnej podstawy kasacyjnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., IV KK 530/22, Legalis nr 2960074). Zatem treścią zarzutu może stać się jedynie naruszenie tych konkretnych, szczegółowo wskazanych przepisów procedury dyscyplinarnej, nie zaś zasad generalnych. Zasady te służą natomiast jako wskazania do interpretacji innych przepisów ustawy, w których ulegają one dalszemu rozwinięciu. Jednakże skarżący kasacyjnie, stawiając zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd I instancji, takiego powiązania z konkretnymi przepisami uszczegóławiającymi te zasady w treści zarzutu w ogóle nie sformułował.
Jedynie zatem tytułem wyjaśnienia należy stwierdzić, że organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne zrealizowały te cele. Skarżący kasacyjnie stawiając wyżej opisany zarzut, w istocie sformułował go w oderwaniu od przedmiotu postępowania dyscyplinarnego, którym było zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne – czyli jego działanie wbrew treści art. 62 ust. 1 ustawy o Policji. Cele określone przez ustawodawcę w przepisie art. 134i ust. 5a ustawy o Policji zostały,
w ramach normy prawnej z niego wynikającej, określone przez ustawodawcę in abstracto, lecz ich stosowanie następuje zawsze in concreto, czyli z uwzględnieniem stawianego obwinionemu zarzutu. Sąd I instancji prawidłowo ocenił ustalenia organów Policji, że to skarżący popełnił czyn polegający na podjęciu zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonego, wyjaśnił przyczyny i okoliczności jego popełnienia oraz zebrał i utrwalił dowody w sprawie. Ponadto naruszenie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy nie mogło polegać na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych skarżącego, które nie dotyczyły istoty zarzucanego czynu – wykonywania zajęcia zarobkowego poza służbą bez zgody przełożonego, lecz charakteru wykonywanego zajęcia, które polegało na ratowaniu życia i zdrowia, co jest zadaniem każdego ratownika medycznego. Niezależnie od powyższego zajęcie to skarżący wykonywał bez zgody przełożonego.
Jako niezasadny należało również ocenić zarzut naruszenia art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego przez organ I i II instancji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd I instancji w sposób dowolny, w szczególności dokonanie rozstrzygnięcia z pominięciem najistotniejszych okoliczności sprawy.
Należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem, przełożony dyscyplinarny
i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że zarzut ten jest nieskuteczny w zakresie powiązania
art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji z przepisem art. 138 k.p.a. z przyczyn wskazanych już powyżej, a związanych z treścią normy odsyłającą z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji (wyłączenie możliwości stosowania przepisów k.p.a.).
Skarżący kasacyjnie zarzuca, że Sąd I instancji zaaprobował dowolną ocenę dowodów dokonaną przez organy Policji, w ten sposób, że za prawidłowe uznał pominięcie następujących okoliczności: priorytetowego traktowania przez skarżącego służby w Policji; wielokrotnego informowania bezpośredniego przełożonego o fakcie, iż poza służbą pracuje dodatkowo na podstawie umowy zlecenie w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w [...] jako ratownik medyczny; aprobaty samego Komendanta Miejskiego Policji w Poznaniu o czym, zdaniem skarżącego kasacyjnie, świadczy uzasadnienie orzeczenia nr 19/2023 oraz wiedzy i praktyki medycznej skarżącego, którą mógł wykorzystywać podczas codziennej służby jako funkcjonariusz Policji.
Wszystkie te okoliczności, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie podważały winy w popełnieniu przez skarżącego czynu, a społecznie użyteczny charakter zajęcia zarobkowego w postaci ratownictwa medycznego nie odbierał temu zajęciu przymiotu zajęcia wykonywanego bez zgody przełożonego. Dowody przedstawione przez skarżącego nie dotyczyły istoty i przedmiotu postepowania dyscyplinarnego.
Z tego powodu sposób dokonywania ustaleń faktycznych organów Policji nie był dowolny, ale zgodny z przedmiotem postępowania oraz z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Organy nie mogły bowiem zastąpić ustaleń faktycznych dotyczących przedmiotu postępowania innymi i to dalszymi w stosunku do przedmiotu postępowania okolicznościami – okolicznościami jedynie pośrednio związanymi z popełnionym czynem. Nie oznacza to oczywiście, że okoliczności te zostały przez organy dyscyplinarne pominięte w świetle kryteriów i dyrektyw wymiaru kary, ale sformułowany zarzut nie dotyczył tej kwestii.
Z powyższych przyczyn zaskarżony wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił również wniosków dowodowych zawartych w skardze kasacyjnej, ponieważ w sprawie nie pozostały do wyjaśnienia jakiekolwiek istotne wątpliwości.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI