III OSK 1447/24

III OSK 1447/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Mariusz Kotulski
Teresa Zyglewska
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2107/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-31
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 41 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant: starszy asystent sędziego Joanna Drapczyńska-Sobiczewska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2107/23 w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2107/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.M. (skarżąca) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 października 2017 r. nr 390/kadr/17 utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z 24 sierpnia 2017 r. nr 3263 w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał, że jako podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego z dnia 24 sierpnia 2017 r. był art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej. Organ podniósł, że spełnienie określonej w tym przepisie przesłanki stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca nabyła prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej, zatem organ był uprawniony do zwolnienia jej ze służby w Policji na tej podstawie.
Minister wyjaśnił, że decyzję w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji ustawodawca pozostawia organowi zwalniającemu i nie nakłada na niego dodatkowych ograniczeń. Możliwość zastosowania tego przepisu nie jest uzależniona od przebiegu służby funkcjonariusza, ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. To przełożony funkcjonariusza może zadecydować, czy skorzystać z przysługującego prawa, czy też z uwagi na indywidualne cechy funkcjonariusza, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę - pozostawić funkcjonariusza w służbie. Przełożony, w oparciu o przyjętą koncepcję funkcjonowania danej komórki (jednostki) organizacyjnej Policji, decyduje, czy konkretny funkcjonariusz, który ma już możliwość skorzystania z policyjnego zaopatrzenia emerytalnego, powinien z uwagi na posiadane, pożądane w Policji umiejętności, pełnić dalej służbę, czy też należy go zwolnić z dalszej realizacji zadań i umożliwić skorzystanie z przysługujących uprawnień emerytalnych.
Dalej Minister wskazał na zmiany w Biurze Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji wprowadzone rozkazem organizacyjnym Komendanta Głównego Policji z dnia 21 czerwca 2017 r. nr 51/17, który wszedł w życie z dniem 15 lipca 2017 r. Zmiany te wynikały m.in. z planowanego rozwoju zakresu działania Wydziału Wsparcia Programistycznego, a w konsekwencji konieczności zachowania sprawności i ciągłości w realizacji powierzonych zadań. Ze względu na specyfikę i charakter tej komórki organizacyjnej konieczne było zapewnienie odpowiedniej ilości wykwalifikowanej kadry. W wyniku wprowadzanych zmian uległo wyłączeniu m.in. stanowisko służbowe eksperta Wydziału Zarządzania Projektami zajmowane przez skarżącą, co spowodowało, że została ona przeniesiona do dyspozycji Komendanta Głównego Policji.
Zdaniem Ministra, Komendant Główny Policji przy wydaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w sposób wyczerpujący zbadał wszystkie okoliczności sprawy. Wziął pod uwagę zarówno interes społeczny, wyrażający się w prawidłowym i sprawnym funkcjonowaniu jednostek i komórek organizacyjnych Policji, jak też słuszny interes strony. Uznał jednak, iż pozostawienie skarżącej oraz ewentualne mianowanie jej na inne stanowisko służbowe w innej komórce organizacyjnej wiązałoby się z koniecznością odpowiedniego przygotowania do pracy na nowym stanowisku, co biorąc pod uwagę możliwość skorzystania przez wymienioną w każdym czasie z przysługujących jej uprawnień emerytalnych, należy uznać za bezcelowe.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o jej uchylenie, a także o uchylenie rozkazu personalnego I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 2133/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 24 sierpnia 2017 r. Od tego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1131/21, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3743/21, ponownie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie podniósł, że zaskarżona decyzja o zwolnieniu ze służby jest decyzją uznaniową i sąd nie jest uprawniony do oceny prawidłowości polityki kadrowej prowadzonej przez Policję. Uzasadnienie decyzji jednak nie spełniało nakazu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji od powyższego rozstrzygnięcia wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 2057/22, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku tylko pozornie wyjaśnia podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia, przez co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że merytoryczna kontrola toku rozumowania, które doprowadziło Sąd pierwszej instancji do podjętego rozstrzygnięcia, nie jest możliwa.
W piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2024 r. skarżąca podniosła, że decyzję o jej zwolnieniu oparto na nieudowodnionych przesłankach, w oparciu o niedozwolone kryteria, z naruszeniem zasady obiektywizmu oraz art. 77 § 1 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 2057/22, Naczelny Sąd Administracyjny - którym Sąd pierwszej instancji jest związany - wskazał, że po pierwsze zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji może nastąpić, gdy zostaną spełnione dwie przesłanki, tj. nabycie prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej (a spełnienie tej przesłanki nie jest w tej sprawie sporne) oraz innej przyczyny warunkującej zwolnienie. Po drugie, że decyzja o zwolnieniu na omawianej podstawie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że sąd administracyjny może poddać kontroli jedynie, czy przyjęte przez organ rozwiązanie jest prawnie dopuszczalne i czy nastąpiło po rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Po trzecie, NSA przesądził, że dla zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie jest istotny dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza oraz jego przekonanie o przydatności na zajmowanym stanowisku, lecz decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza na tej podstawie została przez ustawodawcę pozostawiona przełożonemu policjanta, który podejmuje ją, mając na względzie konieczność właściwego doboru kadry. I po czwarte, NSA przesądził, że rozpatrujące niniejszą sprawę organy podjęły decyzję po poczynieniu "stosownych" ustaleń i "precyzyjnie" wskazując przyczyny zwolnienia funkcjonariuszki ze służby.
Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał, że polityka kadrowa jednostek Policji nie może być przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, bowiem ustawodawca pozostawił w tym zakresie znaczną swobodę właściwym przełożonym funkcjonariuszy Policji. Poza zakresem właściwości sądów administracyjnych pozostaje również ocena wprowadzanych w jednostkach Policji zmian organizacyjnych, w szczególności sąd nie może badać, czy te zmiany organizacyjne są racjonalne i służą właściwemu zagospodarowaniu zasobów kadrowych. Tego rodzaju kontrola może być bowiem jedynie prowadzona przez właściwych przełożonych w strukturze administracyjnej.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i w skardze kasacyjnej zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię. Zarzuciła również naruszenie 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art 133 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mające wpływ wynik sprawy oraz art. 190 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 2057/22
W oparciu o przytoczone zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie oraz uchylenie zaskarżonych decyzji, alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22).
W ramach zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 133 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na jej wynik. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podnosi brak należytego zbadania podniesionej w skardze kwestii pozorności likwidacji zajmowanego przez skarżącą kasacyjnie stanowiska eksperta w Wydziale Zarządzania Projektami Biura Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji, stwierdzając, iż "stanowisko zajmowane przez skarżącą nie zostało zlikwidowane, nastąpiła zmiana jego nazwy i zmiana organizacyjna". W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu należy podkreślić, że przepis art. 133 p.p.s.a. powołany został przez stronę skarżącą kasacyjnie w sposób nieprecyzyjny, bowiem nie dostrzegła ona, że przepis ten składa się z kilku mniejszych jednostek redakcyjnych, tj. z trzech paragrafów. Zgodnie zaś z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246).
Niezależnie od powyższego, biorąc pod uwagę wywód zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazać należy, iż w ramach analizowanego zarzutu skarżąca kasacyjnie dąży do podważenia ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy i oceny tego stanu faktycznego dokonanych przez Sąd I instancji. Tymczasem zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a.: "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...)". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza zaś, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r., II GSK 2374/11, LEX nr 1296049). Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału, niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2012 r., I OSK 1749/11, LEX nr 1145067). Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd I instancji (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., I OSK 1350/11, LEX nr 1149159; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., II OSK 1609/10, LEX nr 1132105).
Z powyższych przyczyn podniesiony zarzut nie mógł osiągnąć zamierzonego skutku.
Analizując drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, wskazać należy, iż zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej nie powinny być podnoszone zarzuty sformułowane w oparciu o odmienną wykładnię prawa, niż dokonał tego Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu uchylającym orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy (por. wyroki NSA: z 20 września 2006 r., II OSK 1117/05; z 3 listopada 2011 r., I OSK 1702/11; z 20 listopada 2014 r., I OSK 2214/14; z 20 listopada 2014 r., I OSK 2214/14; z 2 grudnia 2014 r., I FSK 1448/13; z 8 kwietnia 2016 r., II FSK 905/14; z 30 sierpnia 2018 r., I GSK 2298/18; z 8 stycznia 2019 r., II FSK 2886/18; publik. CBOSA). Adresatami art. 190 p.p.s.a. są zarówno wojewódzki sąd administracyjny, któremu w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, została sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, jak i wnoszący skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie sądu administracyjnego pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny oznacza więc, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, nawet wówczas, gdy nie podziela wyrażonych w tym wyroku ocen. Oznacza to, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oparcie skargi kasacyjnej na podstawach sprzecznych z przyjętą wykładnią prawa musi skutkować jej oddaleniem, nawet gdyby w analogicznych stanach faktycznych i prawnych w innych sprawach wyrażane były poglądy odmienne.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji do tych reguł procesowych zastosował się. WSA w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie wyjaśnił, że rozpoznając ponownie skargę, orzekał w warunkach związania wykładnią przepisów prawa przyjętą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2023 r., III OSK 2057/22 i z 30 września 2021 r., III OSK 1131/21. Zgodnie z zasadami orzekania wynikającymi z art. 153, art. 170 oraz art. 190 p.p.s.a. granice rozpoznania sprawy na tym etapie postępowania wyznaczał ostatni z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sąd I instancji zasadnie zwrócił uwagę, że mimo iż powodem uchylenia wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r. było naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., to jednak w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarto szereg ocen prawnych, które są wiążące dla sądu ponownie rozpatrującego sprawę. Jak zauważył Sąd I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dna 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 2057/22, uznał, iż: " (...)z akt administracyjnych i uzasadnień zaskarżonych rozstrzygnięć Komendanta Głównego Policji i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wprost wynika, że organy te poczyniły stosowne ustalenia co do braku możliwości kontynuowania przez funkcjonariuszkę stosunku służbowego. Tę okoliczność potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku III OSK 1131/21 wydanym w niniejszej sprawie (...)". Trafnie też WSA w Warszawie przywołał stwierdzenia zawarte w ww. wyroku NSA, z których wynika, że "organy orzekające w niniejszej sprawie precyzyjnie wskazały, z jakich przyczyn (oprócz bezspornego wymogu nabycia przez policjantkę prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej) uznały, że zwolnienie policjantki ze służby w Policji jest niezbędne. Komendant Główny Policji w uzasadnieniu rozkazu personalnego z 24 sierpnia 2017 r. nr 3263 podał, że doświadczenie zawodowe wyżej wymienionej policjantki nabywane w ostatnich kilkunastu latach służby jest przede wszystkim oparte na realizacji zadań w Biurze Łączności i Informatyki Komendy Głównej Policji (gdzie pełniła służbę od 1 czerwca 2004 r.). Przedmiotowa komórka organizacyjna Komendy Głównej Policji została jednak poddana zmianom organizacyjno-etatowym mającym charakter dostosowawczy do obecnych potrzeb w dziedzinie teleinformatyki policyjnej oraz aktualnych uwarunkowań finansowych, ale także charakter rozwojowy uwzględniający nowe bardzo istotne zadania stawiane przed Biurem Łączności i Informatyki".
Sąd I instancji, będąc związany powyższymi wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności co do tego, że zaskarżona decyzja zawiera wystarczające z punktu widzenia zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji ustalenia co do zasadności zwolnienia skarżącej ze służby, uznał, że organy wyjaśniły okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Brak było zatem postaw do uznania, że w sprawie należało poczynić inne – poza już dokonanymi – ustalenia faktyczne, na co zwraca uwagę skarżąca kasacyjnie. Okoliczności ogłoszenia naboru na stanowisko w Biurze Łączności KGP, w świetle powyżej przytoczonych rozważań, nie miały wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Podniesiony zarzut nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię, przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, wykazać należy, że sąd stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, czego w analizowanej skardze kasacyjnej brak. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091).
W odniesieniu do konstrukcji omawianego zarzutu podkreślić należy, że strona skarżąca kasacyjnie, podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa powinna wskazać, na czym polega błędna wykładnia tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w analizowanej sprawie autor skargi kasacyjnej uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez jego błędna wykładnię, stwierdza, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2023 roku – sygn. akt III OSK 2057/22, z której wynikają dwie przesłanki zwolnienia policjanta ze służby na tej podstawie – pierwsza – osiągnięcie przez niego 30 letniej wysługi emerytalnej i inna przyczyna warunkująca zwolnienie ze służby". W skardze kasacyjnej brak jest zatem wykazania, w czym należałoby upatrywać mylnego rozumienia przepisu prawa dokonanego przez Sąd I instancji. O nieskuteczności omawianego zarzutu świadczy jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie na jego podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy dotyczące zmian organizacyjnych w strukturze Komendy Głównej Policji. Strona skarżąca kasacyjnie próbuje zatem za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego zakwestionować poczynione przez organ ustalenia we wskazanym zakresie. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może skutecznie nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137).
Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.