III OSK 1444/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo oświatoweoddział międzynarodowymatura międzynarodowaliceumNSAdecyzja administracyjnazezwolenieprogram nauczania

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Edukacji, potwierdzając możliwość utworzenia oddziału międzynarodowego w liceum obejmującego tylko dwa ostatnie lata nauki.

Minister Edukacji odmówił zezwolenia na utworzenie oddziału międzynarodowego w liceum, argumentując, że musi on obejmować cały etap edukacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, uznając, że prawo nie wymaga tworzenia oddziału na cały czteroletni cykl licealny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że przepisy Prawa oświatowego nie wykluczają utworzenia oddziału międzynarodowego obejmującego jedynie klasy III i IV liceum, o ile zapewniona jest możliwość przejścia do standardowego toku nauczania.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Ministra Edukacji i Nauki zezwolenia na utworzenie oddziału międzynarodowego w liceum ogólnokształcącym, realizującego program matury międzynarodowej IB dla klas III i IV. Minister argumentował, że oddział międzynarodowy musi obejmować cały czteroletni cykl kształcenia licealnego i nie może być tworzony na bazie istniejących oddziałów ani rekrutować uczniów z innych oddziałów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra, uznając, że Prawo oświatowe nie nakłada wymogu tworzenia oddziału międzynarodowego na cały etap edukacji, a jedynie wymaga, aby program umożliwiał uzyskanie wiadomości i umiejętności potrzebnych do dalszego kształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że art. 21 Prawa oświatowego dopuszcza tworzenie oddziałów międzynarodowych, a art. 96 ust. 1 definiuje oddział jako podstawową jednostkę organizacyjną szkoły obejmującą grupę uczniów na poziomie tej samej klasy. Sąd uznał, że nie ma przeszkód prawnych do utworzenia oddziału na poziomie klas III i IV, a przepis art. 22 ust. 6 Prawa oświatowego, nakazujący zapewnienie możliwości przejścia do kształcenia według programów powszechnie obowiązujących, jest spełniony, jeśli dotyczy tych klas. NSA odrzucił zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 21, 22, 96 Prawa oświatowego oraz art. 22a ustawy o systemie oświaty, uznając je za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, możliwe jest utworzenie oddziału międzynarodowego obejmującego tylko klasy III i IV liceum, o ile zapewniona jest możliwość przejścia do kształcenia według programów powszechnie obowiązujących.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa oświatowego nie wykluczają utworzenia oddziału międzynarodowego na część etapu edukacyjnego. Oddział jest podstawową jednostką organizacyjną szkoły obejmującą grupę uczniów na poziomie tej samej klasy. Zapewnienie możliwości przejścia do standardowego toku nauczania na każdym etapie kształcenia jest spełnione, jeśli dotyczy klas, w których funkcjonuje oddział międzynarodowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Prawo oświatowe art. 21 § 1 i 3

Prawo oświatowe

Przepis stanowi o możliwości tworzenia oddziałów międzynarodowych. Ust. 3 odnosi się do programu nauczania w szkole podstawowej i nie wyklucza utworzenia oddziału na część etapu edukacyjnego w liceum.

Prawo oświatowe art. 22 § 6

Prawo oświatowe

Szkoła musi zapewnić uczniom oddziału międzynarodowego możliwość przejścia do kształcenia realizowanego zgodnie z programami powszechnie obowiązującymi na każdym etapie kształcenia. W przypadku oddziału obejmującego klasy III i IV, wymóg ten dotyczy tych klas.

Prawo oświatowe art. 96 § 1 i 3

Prawo oświatowe

Oddział jest podstawową jednostką organizacyjną szkoły obejmującą grupę uczniów na poziomie tej samej klasy. Nie ma przeszkód prawnych, aby oddział był tworzony na poziomie klasy trzeciej, a wymóg opieki nauczyciela wychowawcy przez cały etap edukacyjny nie wyklucza takiego rozwiązania.

Pomocnicze

Prawo oświatowe art. 18 § 1 pkt 2a

Prawo oświatowe

u.s.o. art. 22a

Ustawa o systemie oświaty

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo oświatowe nie wymaga, aby oddział międzynarodowy obejmował cały etap edukacji w liceum. Oddział międzynarodowy może być utworzony na część etapu edukacyjnego (np. klasy III i IV). Zapewnienie możliwości przejścia do standardowego toku nauczania jest spełnione, jeśli dotyczy klas, w których funkcjonuje oddział międzynarodowy.

Odrzucone argumenty

Oddział międzynarodowy musi obejmować cały czteroletni cykl kształcenia w liceum. Utworzenie oddziału międzynarodowego na bazie dotychczasowego oddziału lub z rekrutacją uczniów z innych oddziałów jest niedopuszczalne. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a.). Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 21 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 6, art. 96 ust. 1 i 3 Prawa oświatowego, art. 22a ustawy o systemie oświaty).

Godne uwagi sformułowania

Oddział międzynarodowy nie jest osobnym bytem organizacyjnym, a oddziałem rozumianym jako podstawowa jednostka szkoły włączonym do jej struktury organizacyjnej. Ustawodawca nie dopuścił wyjątku od wskazanego powyżej katalogu (typów szkół). W świetle ust. 1 (art. 96 Prawa oświatowego) oddziałem jest jednostka organizacyjna szkoły, obejmująca grupę uczniów na poziomie tej samej klasy, którzy wspólnie pracują i pozostają pod opieką jednego nauczyciela wychowawcy. Nie ma przeszkód prawnych, aby oddział był tworzony na poziomie klasy trzeciej.

Skład orzekający

Mirosław Wincenciak

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Mierzejewski

sędzia del. WSA

Sławomir Wojciechowski

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa oświatowego dotyczących tworzenia oddziałów międzynarodowych w szkołach ponadpodstawowych, w szczególności dopuszczalności tworzenia ich na część etapu edukacyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji utworzenia oddziału międzynarodowego w liceum i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów szkół lub sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów Prawa oświatowego, która ma praktyczne znaczenie dla szkół chcących oferować międzynarodowe programy nauczania. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi istotny precedens dla sektora edukacji.

Oddział międzynarodowy w liceum – czy musi obejmować cały cykl nauki?

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1444/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Mierzejewski
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1523/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-07
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 18 ust. 1 pkt 2a, art. 21 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 6, art. 96 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Dnia 12 czerwca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Edukacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1523/23 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 31 października 2022 r. znak: DPNP-WIT.4024.5.2021.Ach.3 w przedmiocie zezwolenia na utworzenie oddziału międzynarodowego w liceum 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Ministra Edukacji na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1523/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 31 października 2022 r. znak: DPNP-WIT.4024.5.2021.Ach.3 w przedmiocie zezwolenia na utworzenie oddziału międzynarodowego w liceum, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I); zasądził od Ministra Edukacji i Nauki na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
U podstaw rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji legły następujące ustalenia oraz ocena prawna.
A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Ministra Edukacji i Nauki z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na utworzenie oddziału międzynarodowego realizującego program matury międzynarodowej pn. [...] (dalej w skrócie: "B.") w klasach III i IV czteroletniego w/w Liceum.
Powołaną na wstępie decyzją Minister odmówił udzielenia zezwolenia na utworzenie oddziału międzynarodowego w liceum. Organ wskazał, że koncepcja organizacji kształcenia w oddziale międzynarodowym zaplanowanym w Liceum oraz koncepcja naboru do tego oddziału zakłada, że "Oddział międzynarodowy powołany zostanie na bazie dotychczasowego oddziału klasy II, z zachowaniem dotychczasowych regulacji związanych z realizowanymi ramowymi planami nauczania. Nadto, do utworzonego oddziału będą rekrutowani uczniowie z innych oddziałów międzynarodowych." Co więcej, oddział międzynarodowy nie będzie obejmował całego cyklu kształcenia czteroletniego liceum, ale dwa ostatnie lata nauki oraz uczniowie oddziału międzynarodowego z założenia nie będą realizowali kształcenia w tym samym oddziale szkoły, do którego zostali zrekrutowani w klasie pierwszej w Liceum jako absolwenci ośmioletniej szkoły podstawowej. W ocenie Ministra, tak zaplanowana organizacja oddziału międzynarodowego w szkole polskiego systemu oświaty jest niedopuszczalna ze względu na naruszenie konstytucyjnych uprawnień obywatela oraz naruszenie fundamentalnych założeń koncepcji organizacji szkół w polskim systemie oświaty. Minister wskazał, że oddział międzynarodowy może być utworzony w szkole publicznej i niepublicznej polskiego systemu oświaty (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1082 ze zm., dalej w skrócie: "Prawo oświatowe"). Oddział międzynarodowy nie jest osobnym bytem organizacyjnym, a oddziałem rozumianym jako podstawowa jednostka szkoły włączonym do jej struktury organizacyjnej (art. 21 ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 1 Prawa oświatowego). Potwierdza to regulacja art. 18 Prawa oświatowego, zgodnie z którą polski system oświaty w założeniu organizacyjnym dopuszcza typy szkół publicznych i niepublicznych określone w katalogu zamkniętym w/w przepisu. Z założenia przyjętego w powołanym przepisie, szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na ośmioletnie szkoły podstawowe oraz szkoły ponadpodstawowe, do których ustawodawca zalicza m.in. czteroletnie liceum ogólnokształcące. Tym samym ustawodawca nie dopuścił wyjątku od wskazanego powyżej katalogu. Ustawodawca jednoznacznie określił ustrój szkolny wskazując wprost typy szkół. Tak ustalonego prawem statusu szkoły nie można mylić z jej jednostkami wewnątrzorganizacyjnymi. Skoro zatem w art. 21 Prawa oświatowego jest mowa o oddziale szkoły, a nie o podmiocie autonomicznym równoległym do szkoły, to unormowanie doprecyzowujące ten stan prawny byłoby sprzeczne z art 18 Prawa oświatowego, a tym samym niespójne z ustawowymi założeniami organizacji szkół polskiego systemu oświaty. Istotą oddziału międzynarodowego, uregulowanego w art. 21 i następnych Prawa oświatowego, nie jest zmiana struktury szkoły, ale dopuszczenie w szkole polskiego systemu oświaty wyłączenia stosowania niektórych lub wszystkich wymagań z art. 14. ust. 1 i 3 Prawa oświatowego, które definiują odpowiednio szkołę publiczną albo niepubliczną w odniesieniu do założeń organizacji procesu kształcenia (art 22 ust. 7 Prawa oświatowego), na rzecz standardów kształcenia określonych przez zagraniczną instytucję edukacyjną. Oznacza to, że w oddziale międzynarodowym zorganizowanym w szkole niepublicznej, której organizacja nauczania jest zdefiniowana w art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego, nie będą miały zastosowania przepisy polskiego systemu oświaty dotyczące: ramowych planów nauczania, podstaw programowych kształcenia ogólnego, kwalifikacji nauczycieli, organizacji roku szkolnego, prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania oraz oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Zakres w/w ograniczeń oraz zasady prowadzenia procesu dydaktycznego, które będą stosowane w miejsce rozwiązań przewidzianych w prawie powszechnym są zdeterminowane programem zagranicznej instytucji edukacyjnej i każdorazowo określane w decyzji administracyjnej dotyczącej pojedynczego oddziału organizowanego w danej szkole.
Skargę na powyższą decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie wskazanych przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 6 Prawa oświatowego oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowych warunków przechodzenia ucznia ze szkoły publicznej, publicznej szkoły artystycznej, szkoły niepublicznej lub niepublicznej szkoły artystycznej o uprawnieniach publicznej szkoły artystycznej, do szkoły publicznej innego typu albo szkoły publicznej tego samego typu (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 900, dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Skarżąca podniosła, że brak jest jakiegokolwiek przepisu prawa, który wskazywałby, że oddział międzynarodowy w szkole może zostać utworzony wyłącznie na cały etap edukacji, zatem argumentacja Ministra nie zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W motywach powołanego na wstępie wyroku wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 2 Prawa oświatowego, utworzenie oddziału międzynarodowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (obecnie Ministra Edukacji i Nauki). Zezwolenie udzielane jest w formie decyzji administracyjnej. Zezwolenie ma charakter decyzji uznaniowej. Oddział międzynarodowy to oddział szkolny, w którym nauczanie jest prowadzone zgodnie z programem nauczania ustalonym przez zagraniczną instytucję edukacyjną. Tworzenie oddziałów międzynarodowych służy pełnemu zalegalizowaniu praktyki kształcenia w szkołach według programów nauczania tworzonych przez instytucje międzynarodowe, a przede wszystkim przez [...] (B., dawniej [...]). Tak też jest w niniejszej sprawie, gdzie program przygotowujący do matury międzynarodowej B. opracowany został przez B. dla III i IV klasy. W świetle art. 96 ust. 1 Prawa oświatowego "oddział jest podstawową jednostką organizacyjną szkoły" obejmująca grupę uczniów na poziomie tej samej klasy, którzy wspólnie pracują i pozostają pod opieką jednego nauczyciela wychowawcy. Natomiast "etap edukacji" może, ale nie musi być równoznaczny z całym etapem nauki w danej szkole. Głównym wyznacznikiem etapów edukacji są przepisy w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół. W ocenie WSA z powyższych unormowań, nie sposób wywieść by podmiot prowadzący jednostkę oświatową musiał utworzyć oddział międzynarodowy na cały etap edukacji. Brak jest zatem konieczności tworzenia oddziału obejmującego klasy od I do IV liceum, w sytuacji kiedy program przygotowujący do matury międzynarodowej B. opracowany przez B. jest przeznaczony dla III i IV klasy i jest kontynuacją programu, jaki uczniowie realizowali w klasie I i II, tj. program [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł Minister Edukacji Narodowej. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie miało miejsca naruszenie przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) art. 141 § p.p.s.a., poprzez niewskazanie, jakie przepisy prawa materialnego uprawniały do oceny, że nie narusza prawa utworzenie oddziału międzynarodowego, obejmującego tylko klasy III i IV liceum, która to ocena stanowiła podstawę faktyczną rozstrzygnięcia;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 21 ust. 1 i 3 Prawa oświatowego, poprzez błędną wykładnię ust. 1, polegającą na przyjęciu, że złożone przez stronę dokumenty spełniają ogólne warunki zorganizowania oddziału międzynarodowego, mimo tego, że dotyczyły one zorganizowania oddziału międzynarodowego tylko w klasie III i IV, a nie całego cyklu kształcenia w liceum ogólnokształcącym w zw. z niezastosowaniem art. 22a ustawy a dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2022 r. poz.2230, z 2023 r. po. 1234 i 2005), oraz niewłaściwe zastosowanie ust. 3, który nie dotyczy nauki w liceum;
b) art. 22 ust. 6 Prawa oświatowego, poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i stwierdzenie, że nie wystąpiły ważne powody do odmowy udzielenia zezwolenia, chociaż realizacja proponowanego programu instytucji międzynarodowej w oddziale klasy III i IV nie daje możliwości przejścia na każdym etapie kształcenia do kształcenia realizowanego zgodnie z programem nauczania określonym w przepisach powszechnie obowiązujących dla szkół publicznych, a w szczególności przygotowania do przystąpienia do polskiej matury;
c) art. 96 ust. 1 w zw. z art. 96 ust. 3 Prawa oświatowego i rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że oddział w liceum nie musi zostać utworzony na cały etap edukacji;
d) art. 18 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, poprzez jego niezastosowanie, a tym samym odejście od ustalonej struktury szkół ponadpodstawowych, co nie może być przedmiotem decyzji z art. 21 i następnych;
e) przepisów rozporządzenia w zw. z art. 164 oraz art. 172 ust. 2 pkt 7 Prawa oświatowego, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że rozporządzenie reguluje zasady przechodzenia do szkoły niepublicznej i utożsamienie rekrutacji z przechodzeniem z jednej szkoły do drugiej, uregulowanym w tym rozporządzeniu;
f) art. 22a ustawy o systemie oświaty, poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że oddziały międzynarodowe nie muszą prowadzić programów edukacyjnych obejmujących cały etap edukacyjny.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz oświadczył, iż zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa elementy uzasadnienia wyroku. Stanowi, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na przyjęcie, że objęło ono wszystkie niezbędne wymogi, o których mowa w powołanym przepisie, a przedstawiony w nim wywód prawny w toku kontroli instancyjnej pozwala na ocenę, jakie znaczenie Sąd pierwszej instancji nadał zastosowanym normom prawnym i co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Zauważyć należy, iż za pomocą zarzutu naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd meriti stanu faktycznego, czy też stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia. Poza tym przepis ten nie może z zasady stanowić samodzielniej podstawy kasacyjnej, bowiem wedle treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 3, poz. 39) może on być samodzielną podstawą kasacyjną tylko wówczas, gdy motywy wyroku nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Takiego braku niepodobna wytknąć omawianym motywom. W judykaturze przyjmuje się, że orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia: 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13). Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji, można mówić o skutkującym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2259/11). W tej sprawie takich okoliczności nie dostrzeżono. Prezentowane w tych ramach wytyki odnoszą się raczej do aspektu materialnoprawnego wyroku. Sąd pierwszej instancji wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie zabraniają utworzenia oddziału międzynarodowego w odniesieniu klas III i IV liceum. Wyrok nie uchyla się więc spod kontroli instancyjnej, a zatem z tego powodu nie podlegał wzruszeniu.
Przepis art. 21 ust. 1 Prawa oświatowego stanowi, że w szkołach publicznych i niepublicznych, z wyjątkiem szkół artystycznych, mogą być tworzone oddziały międzynarodowe. Z kolei art. 21 ust. 3 Prawa oświatowego stanowi, że zezwolenie na utworzenie oddziału międzynarodowego w szkole podstawowej może zostać udzielone, jeżeli program nauczania ustalony przez zagraniczną instytucję edukacyjną, który ma być realizowany w tym oddziale, umożliwia uzyskanie przez uczniów wiadomości i umiejętności umożliwiających im przystąpienie do egzaminu ósmoklasisty. W świetle przytoczonych przepisów, zarzut podnoszący ich naruszenie należało uznać za chybiony, bowiem w oparciu o powołane przepisy nie można skutecznie zarzucać wadliwości złożonej dokumentacji. Przepis art. 21 ust. 1 stanowi jedynie o możliwości tworzenia oddziału międzynarodowego, z kolei art. 21 ust. 3 odnosi się do programu nauczania w szkole podstawowej.
Niezasadny okazał się również zarzut drugi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, podnoszący naruszenie art. 22 ust. 6 Prawa oświatowego. Według tego przepisu, szkoła, w której został utworzony oddział międzynarodowy, zapewnia uczniom tego oddziału możliwość przejścia, na każdym etapie kształcenia, do kształcenia realizowanego zgodnie z programami nauczania, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a. Z przepisu art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa oświatowego wynika, że szkoła publiczna realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – również podstawę programową kształcenia w zawodach. Z powołanego przepisu wynika, że szkoła, w której zorganizowano oddział międzynarodowy, musi umożliwić uczniowi tego oddziału przejście do kształcenia realizowanego zgodnie z programami nauczania, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. a. Przepis ten zobowiązuje zatem do takiej organizacji szkoły, aby możliwe było przejście z oddziału międzynarodowego do zwykłego oddziału szkolnego i kontynuacja kształcenia zgodnie z wymaganiami dotyczącymi ogółu uczniów. Ustawa nakazuje umożliwienie tego na każdym etapie kształcenia. Skoro jednak z koncepcji wnioskodawcy wynika, że oddział międzynarodowy ma być tworzony na poziomie klas III i IV, to wydaje się oczywiste, że umożliwienie przejścia dotyczyłoby tych klas.
Zarzut trzeci skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, podnosi błąd wykładni art. 96 ust. 1 i 3 Prawa oświatowego oraz rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że oddział w liceum nie musi zostać utworzony na cały etap edukacji. Według ust. 1 powołanego artykułu podstawową jednostką organizacyjną szkoły, z wyjątkiem szkoły artystycznej realizującej wyłącznie kształcenie artystyczne, jest oddział. Z kolei ust. 3 stanowi, że w celu zapewnienia ciągłości i skuteczności pracy wychowawczej nauczyciel wychowawca opiekuje się danym oddziałem w ciągu całego etapu edukacyjnego. W świetle ust. 1 oddziałem jest jednostka organizacyjna szkoły, obejmująca grupę uczniów na poziomie tej samej klasy, którzy wspólnie pracują i pozostają pod opieką jednego nauczyciela wychowawcy. W literaturze wskazuje się, że oddział tworzy klasę, a w szkole może istnieć kilka oddziałów tej samej klasy np. klasy Va, Vb, Vc (por. M. Pilich w: M. Pilich (red.), Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, komentarz do art. 96). W świetle powyższej regulacji nie ma przeszkód prawnych, aby oddział był tworzony na poziomie klasy trzeciej. Takiej interpretacji nie sprzeciwia się również powołany w zarzucie skargi ust. 3, ani ust. 2 powołanego artykułu. Z kolei omawiany zarzut skargi, ani jej uzasadnienie, nie precyzują jednostki redakcyjnej rozporządzenia. Z tych względów zarzut skargi kasacyjnej jest w tym zakresie nieweryfikowalny.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego, który stanowi, że szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na szkoły ponadpodstawowe. Wnioskowane przez skarżącą liceum z oddziałem międzynarodowym w dalszym ciągu byłoby czteroletnim liceum ogólnokształcącym – szkołą wskazaną w art. 18 ust. 1 pkt 2a Prawa oświatowego.
Zarzut wskazany pod literą e skargi kasacyjnej podnosi błąd wykładni m.in. rozporządzenia oraz art. 164 i art. 172 ust. 2 pkt 7 Prawa oświatowego. Zauważyć jednak należało, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni żadnego z przepisów rozporządzenia, ani powołanych przepisów Prawa oświatowego. Czyniło to stawiany zarzut, w aspekcie jego błędnej wykładni, chybionym.
Jeśli natomiast chodzi o zarzut naruszenia art. 22a ustawy o systemie oświaty, to z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor miał na myśli art. 22a ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że nauczyciel lub zespół nauczycieli przedstawia dyrektorowi przedszkola lub szkoły program wychowania przedszkolnego lub program nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny. Przez program wychowania przedszkolnego lub program nauczania do danych zajęć edukacyjnych, zgodnie z art. 3 pkt 13b, rozumie się opis sposobu realizacji celów wychowania lub kształcenia oraz treści nauczania ustalonych odpowiednio w podstawie programowej wychowania przedszkolnego lub podstawie programowej kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego lub opis sposobu realizacji celów kształcenia oraz treści nauczania zajęć edukacyjnych, dla których nie została ustalona podstawa programowa kształcenia ogólnego, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania, o którym mowa w art. 22a ust. 7. Nie można podzielić argumentacji skargi kasacyjnej, że pod pojęciem etapu edukacyjnego należy rozumieć program obejmujący zawsze cztery lata nauczania – w przypadku programu nauczania dla liceum. Ustawa nie definiuje bowiem pojęcia "etapu edukacyjnego". Na potrzeby kształcenia w ramach oddziału międzynarodowego ów etap powinien odpowiadać założeniom kształcenia oddziału międzynarodowego.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2, art. 209 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).
Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był art. 182 § 2 i 3 in fine p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI