III OSK 1444/23

III OSK 1444/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Po 918/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-03-24
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 536
§ 1 ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych  przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 918/22 w sprawie ze skargi P. C. na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie I Oddział w Poznaniu z dnia 30 września 2022 r. nr 290000/71/2019-RED-510a-ZIS-P-AJ-83209 w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie w postępowaniu administracyjnym oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Po 918/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej "WSA w Poznaniu" lub "Sąd I instancji"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.C. (dalej "skarżąca") na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie I Oddział w Poznaniu (dalej "ZUS" albo "organ") z dnia 30 września 2022 r., nr 290000/71/2019-RED-510a-ZIS-P-AJ-83209, w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za czynności kuratorskie w postępowaniu administracyjnym: 1) uchylił zaskarżony akt, 2). zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie I Oddział w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powyższy wyrok, od którego została złożona skarga kasacyjna, zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt VI RNs 14/21, ustanowił kuratora dla nieobecnego I.O., obywatela Ukrainy, w osobie adwokata – skarżącej, celem reprezentowania interesów nieobecnego w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez ZUS w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości D. sp. z o.o. Decyzją z dnia 8 czerwca 2021 r. ZUS stwierdził, że I.O. jako prezes zarządu spółki D. sp. z o.o. odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką za zaległości wymienionej spółki powstałe wobec ZUS w łącznej kwocie 217 659,03 zł. Od tej decyzji skarżąca, jako kurator ustanowiony z urzędu dla nieobecnego I.O., złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego w Poznaniu. W dniu 13 września 2022 r. Sąd postanowił przekazać wniosek skarżącej o przyznanie wynagrodzenia za reprezentowanie odwołującego się w postępowaniu administracyjnym do rozpoznania ZUS na podstawie art. 477¹º § 2 k.p.c.
Zawiadomieniem z dnia 30 września 2022 r., nr 290000/71/2019-RED-510a-ZISP-AJ-83209, ZUS przyznał skarżącej, pełniącej funkcję kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I.O., wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że przy ustalaniu wynagrodzenia kierował się przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej "rozporządzenie z 2018 r.") oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2015 r."). ZUS wskazał, że stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r. wysokość wynagrodzenia ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej (kuratora) ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1651 ze zm.), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 75 ze zm.), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia z 2015 r. stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł wynosi 10 800 zł. Wynagrodzenie kuratora ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych, czyli w kwocie nie wyższej niż 4 320 zł. Mając na względzie powyższe, ZUS ustalił wynagrodzenie skarżącej w wysokości 240,00 zł podwyższone o stawkę 23% podatku VAT, tj. łącznie 295,20 zł.
W skardze z dnia 14 listopada 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wniosła o uchylenie zawiadomienia z dnia 30 września 2022 r. w części (tj. w zakresie nieprzyznanego kuratorowi wynagrodzenia ponad kwotę 240 zł, a zatem co do kwoty 4 080 zł) oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu aktowi naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez: a) orzeczenie o wynagrodzeniu kuratora bez uprzedniego dokonania niezbędnych czynności dowodowych i wyjaśniających celem dokładnego ustalenia adekwatnej wysokości wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla nieobecnego I.O. w postępowaniu administracyjnym; b) niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału, z którego wynikają czynności podjęte przez kuratora (w tym zapoznanie się z aktami, fotokopie akt, sporządzenie i wniesienie odwołania do sądu) – co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie nakładu pracy kuratora w sposób dowolny i przyznania wynagrodzenia kuratora w sposób naruszający jego słuszny interes, tj. w kwocie rażąco nieproporcjonalnej do nakładu pracy kuratora i stopnia zawiłości sprawy, albowiem w wysokości osiemnastokrotnie niższej od stawki, która maksymalnie mógłby uzyskać zgodnie z obowiązującą podstawą prawną, tj. w kwocie 4.320 zł netto; 2) art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ ustalając wynagrodzenie kuratora nieobecnego I.O. w przyznanej kwocie, a w konsekwencji ustalenie wysokości wynagrodzenia w sposób dowolny – co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego aktu i mających wpływ na jego treść, poprzez błędne ustalenie, że całość pracy wykonanej przez kuratora odpowiada wynagrodzeniu w wysokości 240 zł podwyższonego o stawkę podatku VAT, podczas gdy w rzeczywistości tak ustalone wynagrodzenie nie kompensuje nawet kosztów poniesionych przez kuratora oraz pozostaje zupełnie nieproporcjonalne do rzeczywistego nakładu pracy kuratora, wagi i stopnia zawisłości sprawy, które to elementy uzasadniają przyznanie wynagrodzenia kuratora w wysokości maksymalnej, tj. w kwocie 4.320 zł netto.
W dniu 24 marca 2023 r. WSA w Poznaniu wydał wyrok opisany na wstępie, którym uchylił zaskarżony akt. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest to, czy ZUS prawidłowo ustalił wynagrodzenie skarżącej w wysokości 295,20 zł z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu I.O. Z tytułu pełnienia funkcji kuratora ustanowionego dla strony postępowania administracyjnego kuratorowi przysługuje wynagrodzenie, które z uwagi na ścisły związek z konkretnym postępowaniem administracyjnym obciąża organ administracji. Zajmowane w przedmiocie wynagrodzenia kuratora stanowisko organu przybiera postać aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innego niż decyzja lub postanowienia (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).
Sąd I instancji wskazał dalej, że ustalenie wysokości wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych powinno nastąpić w drodze analogii poprzez zastosowanie odpowiednio (nie wprost) przepisów regulujących wynagrodzenie dla kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Obecnie przepisy te znajdują się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej "rozporządzenie z 2018 r."). Organ w zakresie ustalenia wynagrodzenia dla kuratora ma możliwość miarkowania wysokości tego wynagrodzenia. Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2018 r., wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej (...) ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z kolei zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2015 r.’’), stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł – 10 800 zł. Natomiast zgodnie § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 r. wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, wartość przedmiotu sporu, stopień zawiłości sprawy.
Zdaniem WSA w Poznaniu, widełki możliwego do przyznania w niniejszej sprawie wynagrodzenia wynosiły zatem od 60 zł do 4320 zł. Organ ustalił wynagrodzenie w kwocie 240 zł (powiększone o podatek VAT), a zatem kwota ta mieści się w określonych przepisami ramach wynagrodzeń dla kuratorów. Organ jednakże nie uzasadnił sposobu określenia tej kwoty. W zaskarżonym zawiadomieniu z dnia 30 września 2022 r. ZUS ograniczył się jedynie do przywołania podstawy prawnej ustalenia tej stawki oraz jednozdaniowego wskazania, że "Mając na względzie powyższe Zakład ustala wynagrodzenie kuratora w wysokości 240,00 zł podwyższoną o stawkę 23% podatku VAT tj. łącznie 295,20 zł". Organ w żaden sposób nie uzasadnił czy i jakie okoliczności wziął pod uwagę podczas ustalania kwoty wynagrodzenia kuratora. W szczególności nie wykazał, czy uwzględnił nakład pracy kuratora, wartość przedmiotu sporu czy stopień zawiłości sprawy. WSA w Poznaniu za zasadny uznał podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego zawiadomienia uniemożliwia poznanie faktycznych powodów, którymi kierował się organ ustalając dla kuratora wynagrodzenie w wysokości 295,20 zł. Sąd I instancji wskazał, że w toku ponownego rozpoznania sprawy organ określi wynagrodzenie skarżącej, na podstawie § 1 rozporządzenia z 2018 r. Organ uwzględni przy tym nakład pracy kuratora w trakcie postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę ilość dokonanych czynności, ich czasochłonność oraz stopień zawiłości sprawy. Ustalenia te winny zostać poczynione z zachowaniem wszystkich wymaganych przepisami k.p.a. zasad postępowania, a stanowisko organu powinno zostać należycie i wyczerpująco uzasadnione.
Pismem z dnia 8 maja 2023 r. skarżąca (dalej także "skarżąca kasacyjnie") wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2023 r., zaskarżając go w całości. Skarżąca kasacyjnie, na zasadzie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie przepisów § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, polegające na zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnych wskazań dla organu administracji co do dalszego postępowania na skutek uwzględnienia skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji w zakresie wskazania minimalnej i maksymalnej granicy wynagrodzenia dla kuratora.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w części, tj. w zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, poprzez określenie możliwego do przyznania w przedmiotowej sprawie wynagrodzenia dla kuratora w granicach od 4 320 zł do 10 800 zł (powiększone o stawkę 23% podatku VAT), ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części, tj. w zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. i określenie możliwego do przyznania w przedmiotowej sprawie wynagrodzenia dla kuratora w graniach od 4 320 zł do 10 800 zł (powiększone o stawkę 23% podatku VAT), lub też ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części, tj. w zakresie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. Skarżąca kasacyjnie wskazała w szczególności, że widełki możliwego do przyznania w niniejszej sprawie wynagrodzenia wynosiły od 4.320zł do 10.800 zł (powiększone o stawkę 23% podatku VAT).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodać należy, że: "Istnieje prawna możliwość zakwestionowania skargą kasacyjną samego uzasadnienia wyroku, poprzez zaskarżenie całego orzeczenia, mimo tego, iż jest ono co do rozstrzygnięcia korzystne dla strony skarżącej. W myśl art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie tylko zatem wyrok oddalający skargę, czyli orzeczenie niekorzystne dla strony skarżącej decyzję organu administracji podlega zaskarżeniu, ale i wyrok co do zasady korzystny dla strony, bo uwzględniający skargę także podlega kontroli instancyjnej. W orzecznictwie NSA przyjęty jest pogląd, iż skarga kasacyjna przysługuje od każdego wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny, zatem również od wyroku uchylającego wprawdzie zaskarżoną do sądu decyzję, ale zawierającego np. błędne uzasadnienie lub błędne wskazania co do dalszego postępowania. Zatem ocena prawna zawarta w takich orzeczeniach podlega kontroli instancyjnej, której dokonuje NSA w ramach złożonej skargi kasacyjnej" (wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2024 r., I GSK 829/23).
"Uchylenia zaskarżonego wyroku celem zmiany lub uchylenia jego uzasadnienia nie przewiduje ani art. 185, ani art. 188 p.p.s.a. Zaznaczyć jednak należy, że z art. 184 p.p.s.a. in fine wynika, iż Naczelny Sąd Administracyjny może wyrazić odmienną ocenę prawną niż Sąd pierwszej instancji i zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu" (wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r., III OSK 1134/21).
Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podlega ona oddaleniu, bowiem zaskarżony wyrok – mimo częściowo błędnego uzasadnienia – odpowiada prawu.
Skarżąca kasacyjnie sformułowała zrelatywizowany do oceny prawnej zawartej w zaskarżonym wyroku zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie przepisów § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie powołuje dodatkowo § 1 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r.). Zdaniem skarżącej kasacyjnie z powyższych przepisów – stosowanych odpowiednio do wynagrodzenia przedstawiciela (kuratora) osoby nieobecnej w postępowaniu administracyjnym – wynika, że w sprawie, w której wartość przedmiotu sporu mieści się w przedziale od 200 000 zł do 2 000 000 zł, "widełki" możliwego do przyznania wynagrodzenia wynoszą od 4 320 zł do 10 800 zł (a nie, jak przyjął Sąd I instancji, od 60 zł do 4 320 zł).
Zgodnie z § 1 ust. 1 Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 536, dalej "rozporządzenie z 2018 r."), wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny – w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z kolei zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800, dalej "rozporządzenie z 2015 r."), stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł – 10 800 zł. Natomiast § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 r. stanowi, że wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie; wartość przedmiotu sporu; stopień zawiłości sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z przytoczonych przepisów wynikają jasne reguły. Jeżeli wartość przedmiotu sporu mieści się w przedziale od 200 000 zł do 2 000 000 zł, wynagrodzenie przedstawiciela (kuratora) ustala się – co do zasady – w wysokości od 60 zł (kwota minimalna określona wprost w rozporządzeniu z 2018 r.) do 4 320 zł (40% stawki minimalnej za czynności adwokackie). W myśl reguły wyjątkowej ustanowionej w § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 r., ilekroć spełnione są opisane tam przesłanki, wynagrodzenie to ustala się kwocie wyżej, aczkolwiek i w tym przypadku nie może ono przekraczać 10 800 zł (stawka minimalna za czynności adwokackie). Prawidłowa wykładnia relewantnych przepisów prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie, w której wartość przedmiotu sporu mieści się w przedziale od 200 000 zł do 2 000 000 zł, "widełki" możliwego do przyznania wynagrodzenia wynoszą – przy uwzględnieniu zasady i reguły wyjątkowej – od 60 zł do 10 800 zł (kwoty te podlegają podwyższeniu o stawkę podatku VAT).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że Sąd I instancji błędnie czy też nie do końca precyzyjnie wskazał, że odnośne "widełki" wynoszą od 60 zł do 4 320 zł. W tym zakresie Sąd I instancji pominął regułę wyjątkową, choć wcześniej regułę tę przytoczył, nie przesądzając – ani w sensie pozytywnym, ani w sensie negatywnym – zasadności jej zastosowania w niniejszej sprawie. Z drugiej strony – i to również trzeba zaznaczyć – nie ma racji skarżąca kasacyjnie, gdy twierdzi, że dolna granica wynagrodzenia to 4 320 zł.
Analiza całokształtu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca kasacyjnie zdaje się również oczekiwać oceny, iż w przedmiotowej sprawie de facto zachodzą przesłanki opisane w regule wyjątkowej z § 1 ust. 3 rozporządzenia z 2018 r. i tym samym ma ona prawo do wynagrodzenia "podwyższonego" zgodnie z tą regułą. Taka ocena nie może być jednak dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ, po pierwsze, nie dokonał jej wcześniej Sąd I instancji, a pod drugie – nie mieści ona w granicach rozpoznania i orzekania wyznaczonych zarzutem naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię z istoty rzeczy dokonywana jest w płaszczyźnie normatywnej, toteż zasadniczo liczą się tylko argumenty nawiązujące do brzmienia odnośnych przepisów. Ma ona w pewnym sensie charakter abstrakcyjny i jest w dużej mierze autonomiczna wobec okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Te okoliczności faktyczne mogą mieć znaczenie – choć w każdym przypadku to znaczenie jest inne – przy ocenie zasadności zarzutu naruszenia przepisów postępowania oraz przez ocenie zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. A takich zarzutów w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie ma.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.