III OSK 1437/21

III OSK 1437/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek
Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2430/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-12-19
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2430/18 w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 8 czerwca 2018 r. nr DKGO-4200-82-29/14/jt w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 2430/18 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 grudnia 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) z 8 czerwca 2018 r., nr DKGO-4200-82-29/14/jt w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu, oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w postanowieniu z 27 stycznia 2015 r., nr DKR-4200-82p/14/kw/, GIOŚ zobowiązał A. R.do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadem wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
W jego uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 30 września 2014 r. pełnomocnik A.R. złożył w siedzibie Urzędu Celnego [...] deklarację AKC-U, w zw. z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...].
Funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] dokonali analizy dokumentacji dołączonej do ww. deklaracji, która wykazała, co następuje: 1. Rodzaj i ilość odpadów: zużyty lub nienadający się do użytkowania pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] -1 szt.; 2. Kod odpadu: 16 01 04*; 3. Wysyłający: [...], USA; 4. Odbiorca: A. R.; 5. Zgromadzone dokumenty: - deklaracja AKC-U z dnia 30 września 2014 r.; - wniosek z 30 września 2014 r. o wydanie dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, wraz z pełnomocnictwem; - pisemne oświadczenie A. R. dla Urzędu Celnego z 30 września 2014 r.; - dokument z 24 września 2014 r. potwierdzający zameldowanie czasowe A. R.; - faktura Nr [...] z 16 lipca 2014r., wraz z tłumaczeniem; - dokument "CERTIFICATE OF TITLE", z 21 maja 2014 r., wraz z tłumaczeniem; - holenderski dokument celny "Polecenie zapłaty" z 5 sierpnia 2014 r., wraz z tłumaczeniem; - holenderski dokument celny "Pozwolenie na przewóz drogą" z 5 sierpnia 2014 r., wraz z tłumaczeniem; - ocena techniczna Nr [...] z 15 września 2014 r., sporządzona przez rzeczoznawcę samochodowego L. K.; - opinia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 2 października 2014 r.
Międzynarodowe przemieszczanie odpadu nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia, a zatem - jak stwierdzono zgodnie z art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia 1013/2006 - w dacie przemieszczania stanowiło przemieszczanie nielegalne. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelnik Urzędu Celnego [...], na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pismem z 6 października 2014 r. powiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadu oraz przekazał całą zgromadzoną w tej sprawie dokumentację.
GIOŚ po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji, w dniu 9 października 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04*, w postaci wycofanego z eksploatacji pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez A. R., będącą odbiorcą odpadu, odpowiedzialną za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium USA na terytorium Polski. W dniu 21 października 2014 r. A. R. osobiście dostarczyła do siedziby GIOŚ dokument pt. Wyjaśnienia do Oceny [...] z 21 września 2014 r., sporządzony przez rzeczoznawcę samochodowego L. K. oraz złożyła pisemne oświadczenie, w którym wskazała, że zapis na dokumencie "Title" dla stanu [...] jest typowym zapisem w przypadku uszkodzonych pojazdów, bez względu na rodzaj i rozmiar uszkodzeń.
W postanowieniu z 27 stycznia 2015 r., znak DKR-4200-82p/14/kw GIOŚ wezwał A. R. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Na powyższe postanowienie GIOŚ skarżąca wniosła zażalenie z 11 lutego 2015 r., uzupełnione następnie pismem z 18 lutego 2015 r., nie zgadzając się z oceną organu, na co przedstawiła szeroką argumentację - w znacznej mierze stanowiącą powtórzenie stanowiska przedstawionego w ramach wyjaśnień złożonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
W postanowieniu z 8 czerwca 2018 r., nr DKGO-4200-82-29/14/jt, GIOŚ utrzymał postanowienie, o którym mowa w pkt 1.
W jego uzasadnieniu stwierdził, że organ wskazał dowody i okoliczności dowodzące, że przedmiotowy uszkodzony pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto przytoczył okoliczności ujawnienia przemieszczenia przedmiotowego odpadu oraz wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 35a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowego odpadu było przemieszczeniem nielegalnym. Następnie organ, po dokonaniu ponownej analizy zaskarżonego postanowienia, odniósł się szczegółowo do zarzutów zażalenia, stwierdzając w konsekwencji brak podstaw do uchylenia kwestionowanego przez stronę postanowienia.
Na postanowienie GIOŚ z dnia 8 czerwca 2018 r., nr DKGO-4200-82-29/14/jt, skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucając:
I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 7 i 77 § 1 i 2 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie całego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj. nieuzyskanie przez organ z akt rejestrowych Urzędu m.st. Warszawy Dzielnicy [...] Wydziału ds. Komunikacyjnych decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ w przedmiocie stałego zarejestrowania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu [...], nadania pojazdowi numeru rejestracyjnego [...], znaku legalizacyjnego: [...] oraz wydania dla pojazdu stałego dowodu rejestracyjnego nr [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło to do błędnego uznania przez organ, że: - pojazd nie może zostać zarejestrowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, dla pojazdu był wydany tytuł własności pojazdu powypadkowego, uniemożliwiający jego rejestrację z tym dokumentem; - wydanie w odniesieniu do pojazdu "Certificate of title" z klauzulą "Nie będzie rejestrowany do użytku na drogach publicznych" w praktyce uniemożliwiało dalsze użytkowanie spornego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, ponieważ ww. dokument CERTIFICATE OF TITLE wydany dla pojazdu z odzysku, wyklucza prawną możliwość zarejestrowania takiego pojazdu na podstawie omawianego dokumentu; - poprzedni posiadacz "pozbył się" pojazdu, albowiem przekazał go bez równoczesnego przekazania dowodu rejestracyjnego lub dokumentu stanowiącego jego odpowiednik, a ponadto pojazd opuścił terytorium USA z dokumentem wskazującym na brak możliwości jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, podczas gdy ww. decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. jednoznacznie przeczy powyższym twierdzeniom i potwierdza, że pojazd został naprawiony, poddany badaniu technicznemu, a następnie zarejestrowany na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w toku standardowej procedury rejestracji i na podstawie "Certificate of Title" kwalifikującego go jako "Salvage Vehicle", a okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ rozstrzyga definitywnie o: możliwości korzystania z pojazdu w sposób analogiczny do dotychczasowego bez zagrożenia dla środowiska; intencji poprzedniego posiadacza w momencie sprzedania pojazdu na rzecz skarżącej, ponieważ potwierdza, że pojazd został sprzedany w celu korzystania z niego przez skarżącą w sposób analogiczny do dotychczasowego, a zatem w dalszej konsekwencji potwierdza, iż pojazd w żadnym wypadku nie może i nie stanowi odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
b) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia, jaka rzeczywiście była wola sprzedającego pojazd na terenie stanu [...], USA i oparcie się w tym zakresie w zasadzie wyłącznie na dokumencie Certificate of Title wydanym dla pojazdu, podczas gdy dokument ten nie odnosi się do zamiaru/intencji pierwotnego właściciela, lecz stanowi podstawę wyłącznie do analizy prowadzonej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 w celu ustalenia, czy pierwotny właściciel był zobowiązany do pozbycia się w myśl przepisów prawa miejscowego;
c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. przez przeprowadzenie oceny dowodów w sposób sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegający na stwierdzeniu, że dokument Certificate of Title wydany dla pojazdu i kwalifikujący go jako "Salvage Vehicle", wyklucza prawną możliwość zarejestrowania takiego pojazdu na podstawie omawianego dokumentu, a zatem, że pojazd opuścił USA z dokumentem rozstrzygającym o braku możliwości jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i kwalifikującym go jako wycofany z eksploatacji, podczas gdy przepisy stanu [...], USA, jednoznacznie rozstrzygają, że pojazdy zakwalifikowane jako "Salvage" mogą zostać ponownie zarejestrowane i dopuszczone do ruchu po spełnieniu określonych w tymże przepisie warunków, zaś ww. procedura ponownej rejestracji przeznaczona jest wyłącznie dla pojazdów zakwalifikowanych jako "Salvage" i nie obejmuje pojazdów zakwalifikowanych jako "Scrap", co potwierdza, że w myśl tych przepisów pojazd nie stanowi pojazdu wycofanego z eksploatacji, albowiem został zakwalifikowany jako "Salvage" (nie jako "Scrap");
d) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. przez przeprowadzenie oceny dowodów w sposób sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegający na stwierdzeniu, że dla pojazdu, który uległ poważnemu uszkodzeniu, a jego właściciel zdecydował się na wypłatę odszkodowania i przekazanie takiego pojazdu na rzecz firmy ubezpieczeniowej, na terenie stanu Michigan wydaje się dokument własności dla pojazdu powypadkowego/ złomowanego, i może on zostać sprzedany jedynie na rzecz podmiotów zajmujących się utylizacją pojazdów i/lub pozyskiwaniem z nich części (firma ubezpieczeniowa, która przejęła taki pojazd jest do takiego rozporządzenia zobowiązana), podczas gdy stosowne przepisy obowiązujące w USA wyraźnie rozróżniają dwa, całkowicie niezależne certyfikaty, tj. certyfikat "Salvage certificate of title", który wydawany jest dla samochodów o mniejszym stopniu zniszczenia oraz certyfikat "Scrap certificate of title", który wydawany jest dla samochodów o większym stopniu zniszczenia i przyznanie (alternatywnie) jednego z ww. certyfikatów decyduje o kwalifikacji samochodu, jako nadającego się do naprawy (Salvage certificate of title) albo nienadającego się do naprawy/wyłączonego z dalszej eksploatacji (Scrap certificate of title);
e) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. przez dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegające na stwierdzeniu, że pierwotny właściciel pojazdu pozbył się go na terenie USA, podczas gdy żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie nie potwierdza rzekomego pozbycia się (ani też ewentualnego zamiaru pozbycia się) pojazdu przez pierwotnego właściciela i takim dowodem nie może być w szczególności wydany dla pojazdu Certificate of Title, ponieważ dokument ten nie odnosi się do zamiaru/intencji pierwotnego właściciela, lecz stanowi podstawę wyłącznie do analizy prowadzonej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach w celu ustalenia, czy pierwotny właściciel był zobowiązany do pozbycia się pojazdu; okoliczność nienaprawienia pojazdu i przekazania go firmie ubezpieczeniowej w zamian za ubezpieczenie w żadnym wypadku nie świadczy sama w sobie o "pozbyciu się" pojazdu przez pierwotnego właściciela;
f) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. poprzez dokonanie nielogicznych i sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym ustaleń polegających na stwierdzeniu, że kwalifikacja pojazdu jako "Salvage Vehicle" uniemożliwia odbudowę pojazdu;
g) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. przez dokonanie nielogicznych ustaleń polegających na stwierdzeniu, że opinie rzeczoznawców przedłożone do akt niniejszej sprawy przez skarżącą potwierdzają wyłącznie, że pojazd był uszkodzony, podczas gdy wynika z nich przede wszystkich, iż pojazd nadaje się do naprawy, a co za tym idzie wbrew stanowisku organu nie został wyłączony z eksploatacji;
h) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. przez dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w postaci polecenia zapłaty i pozwolenia na przewóz drogą, wydanych przez holenderski organ celny, polegających na uznaniu, że ww. dokumenty nie przesądzają, że pojazd nadaje się do użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, podczas gdy fakt przypisania dla pojazdu kodu towaru 8703 24 90 potwierdza, że pojazd został dopuszczony do swobodnego obrotu na terenie Unii Europejskiej, albowiem został zakwalifikowany do grupy "samochody i pozostałe pojazdy silnikowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi oraz samochodami wyścigowymi (...)" , a tym samym nie został uznany za odpad i ta kwalifikacja wiąże pozostałe kraje Unii Europejskiej.
Powyższe w konsekwencji miało skutkować naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów i miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło to do błędnego stwierdzenia, że pojazd stanowił odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. To zaś doprowadziło także do naruszenia art. 6 i 8 k.p.a., albowiem organ wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem przepisów prawa, czym naruszył zaufanie skarżącej do działalności organów administracji publicznej.
Ponadto organowi zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuchylenie postanowienia GIOŚ z 27 stycznia 2015 r. w całości oraz nieumorzenie postępowania w całości.
Skarżąca wskazała także na naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez: - jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wydany dla pojazdu dokument "Certificate of Title" wyłączający możliwość rejestracji pojazdu z uwagi na jego uszkodzenia, przesądza także o zakwalifikowaniu tegoż pojazdu jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, bez względu na możliwość odbudowy/naprawy pojazdu dopuszczoną przez przepisy prawa kraju pochodzenia pojazdu oraz kraju przeznaczenia, a także bez względu na obiektywną możliwość zarejestrowania tegoż pojazdu i dopuszczenia go do ruchu, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "Odpadem jest pojazd, którego posiadacz pozbył się i który nie może już być użytkowany w dotychczasowy sposób, więc jest niezdatny do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń, a także niemożność przywrócenia tego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego;
- jego błędne zastosowanie i uznanie, że pojazd stanowi odpad w rozumieniu ww. przepisu, i w konsekwencji nieuchylenie postanowienia GIOŚ z 27 stycznia 2015 r. w całości i nieumorzenie postępowania w całości, pomimo iż poprzedni właściciel pojazdu na terenie USA nie pozbył się go i nie był do jego pozbycia się zobowiązany w myśl przepisów prawa obowiązujących w stanie [...] oraz pomimo faktu, że pojazd został zarejestrowany na stałe i został dopuszczony do ruchu na terenie Polski, a zatem może być i jest nadal użytkowany zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem;
- jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż fakt dopuszczenia przez przepisy art. 257.217c [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 naprawy i ponownej rejestracji pojazdu pozostaje bez wpływu dla ustalenia, czy pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, podczas gdy okoliczność ta ma decydujące znaczenie, albowiem jednoznacznie rozstrzyga, że przepisy prawa lokalnego dawały pierwotnemu posiadaczowi możliwość naprawy pojazdu, a tym samym nie był on zobowiązany do pozbycia się pojazdu;
- poprzez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że dla ustalenia, że pierwotny posiadacz nie pozbył się pojazdu konieczne byłoby w zasadzie jego naprawienie na terenie USA i dopuszczenie do ruchu zgodnie z art. 257.217c (12) [...] \/ehicle Code Act 300 of 1949, podczas gdy ww. postanowienia stanowią warunki prawa lokalnego, jakie pojazd musiałby spełnić, gdyby celem posiadacza było jego ponowne dopuszczenie do ruchu i rejestracja w stanie [...], USA, zaś w celu stwierdzenia, czy w niniejszej sprawie doszło do spełnienia przesłanki "pozbycia się" pojazdu, kluczowe jest ustalenie, czy w odniesieniu do pojazdu zaszła zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia i ocena ta winna być przeprowadzana przez pryzmat intencji stron całej transakcji oraz sposobu postępowania z pojazdem, który ostatecznie został przecież dopuszczony do ruchu i zarejestrowany na terenie RP;
b) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r, o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów w zw. z art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji przez ich błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia GIOŚ z 27 stycznia 2015 r., a w konsekwencji nietrafne zobowiązanie strony niniejszego postępowania do przekazania pojazdu przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu pojazdów, w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych, albowiem pojazd nie został wycofany z eksploatacji, wręcz przeciwnie, został naprawiony, poddany badaniu technicznemu, a następnie zarejestrowany i dopuszczony do ruchu na mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 lutego 2015 r. nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ, a tym samym w niniejszej sprawie nie miało miejsca nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu, ponieważ pojazd nie stanowi odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o opadach i nie zagraża środowisku w jakikolwiek sposób;
c) art. 72 ust. 1 i ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej także jako "Prawo o ruchu drogowym") poprzez przeprowadzenie błędnej wykładni ww. przepisów prawa materialnego polegającej na stwierdzeniu, że:
- "Certificate of Title" wydany w odniesieniu do pojazdu i kwalifikujący go jako "Salvage Vehicle" nie uprawniał skarżącej do zarejestrowania pojazdu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, - podstawą do rejestracji pojazdu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej mógł być wyłącznie dokument potwierdzający ponowną rejestrację pojazdu na terenie [...], USA, podczas gdy, "Certificate of Title" wydany w odniesieniu do pojazdu i kwalifikujący go jako "Salvage Vehicle" stanowił podstawę nie tylko dla czasowej rejestracji pojazdu w Polsce (dwukrotnie), ale także do zarejestrowania pojazdu na stałe, zgodnie z decyzją Prezydenta m.st. Warszaw z 23 lutego 2015 r., nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ;
d) rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia GIOŚ z 27 stycznia 2015 r. w zakresie określenia pojazdu kodem 16 01 04, tj. zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, pomimo iż pojazd nie spełnia wskazanej powyżej części opisowej kodu, co bezsprzecznie wynika z decyzji Prezydent m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ, na mocy której pojazd został na stałe zarejestrowany i dopuszczony do ruchu na terenie RP;
e) art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz nałożenie na skarżącą obowiązku zagospodarowania odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, tj. obowiązku unieszkodliwienia odpadu, pomijając tym samym stan techniczny pojazdu na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, udokumentowanego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. o stałym zarejestrowaniu pojazdu, stanowiącą dowód, iż pojazd w dniu wydania skarżonego postanowienia był w dobrym stanie technicznym i nie stanowił odpadu, w zw. z czym organ powinien przedmiotowe postępowanie umorzyć;
f) art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r, w sprawie przemieszczania odpadów przez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą nieproporcjonalnego obowiązku zagospodarowania odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, tj. obowiązku unieszkodliwienia odpadu, a nie obowiązku poddania odpadu odzyskowi, które to rozwiązanie dopuszczalne jest (alternatywnie) na gruncie ww. przepisu i jako mniej dotkliwe dla skarżącej oraz adekwatne do stopnia uszkodzenia pojazdu (możliwość naprawy pojazdu), powinno zostać zastosowane, biorąc pod uwagę okoliczność, że pojazd może być poddany odzyskowi (w istocie został już takiemu odzyskowi poddany) bez jakiegokolwiek uszczerbku dla środowiska (pojazd nie stanowi zagrożenia dla środowiska w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jak i nie stanowił zagrożenia w dacie jego sprowadzenia na terytorium RP, wobec czego organ - w razie przyjęcia, że pojazd stanowi odpad - powinien był nałożyć obowiązek adekwatny do zagrożenia;
g) art. 17 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie wobec skarżącej najbardziej ingerującego sposobu postępowania z odpadami, tj. unieszkodliwienia, podczas gdy art. 17 ww. ustawy określa hierarchię sposobów postępowania z odpadami, nakazując stosować wobec nich środki adekwatne do rzeczywistych zagrożeń; tym samym uznając, że pojazd stanowi odpad. Organ powinien nałożyć na skarżącą obowiązek mniej ingerujący w jej uprawnienia, tj. obowiązek przygotowania pojazdu do ponownego użycia (art. 17 pkt 2) lub obowiązek odzysku pojazdu (art. 17 pkt 4), a nie obowiązek najdalej idący (unieszkodliwienie, art. 17 pkt 5), tym bardziej, że w okolicznościach sprawy pojazd znajdował się w stanie nadającym się do naprawy (co wprost potwierdza wydany dla pojazdu "Certificate of Title"), a mając na względzie określoną w ww. przepisie hierarchię postępowania z odpadami, obowiązek najdalej idący, tj. unieszkodliwienie, może zostać zastosowany wyłącznie w sytuacji, gdy w danym stanie faktycznym wyłączona jest możliwość zastosowania środków mniej ingerujących, co wprost wynika z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 1 grudnia 2012 r. o odpadach.
W odpowiedzi na powyższą skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w niniejszej sprawie istotą sporu, a zatem kluczem do ustalenia, czy zaskarżone skargą postanowienie GIOŚ odpowiada obowiązującemu prawu, jest odpowiedź na pytanie, czy sporny pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przemieszczony na terytorium RP, stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej także: u.o.), jak przyjął to GIOŚ, zobowiązując stronę do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki [...], [...], przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadem wymaganą w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
W ocenie Sądu I instancji organ w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 6 i art. 8 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zarówno w I, jak i II instancji są zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi organy administracji orzekające w niniejszej sprawie podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i nie naruszyły zaufania do organów władzy publicznej. Podnieść należy, że z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a., wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i orzeczenia wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy nie uwzględniają ich żądań.
Według Sądu I instancji, kierując się tak zakreśloną treścią tej zasady postępowania administracyjnego nie można zgodzić się z zarzutem przedstawionym w skardze dotyczącym naruszenia art. 8 k.p.a. przez organy orzekające w niniejszej sprawie. Jeżeli rozstrzygnięcie postanowienia nie pozostaje w sprzeczności z treścią jego uzasadnienia, to sytuacja taka nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że o skuteczności zarzutów stawianych na podstawie art. 8 k.p.a., nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu I instancji, organy dokonały prawidłowej interpretacji powołanych w postanowieniach przepisów. Podejmując rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie przeprowadziły w sposób prawidłowy proces subsumcji stanu faktycznego pod obowiązujące normy prawne regulujące obowiązki wynikające z przepisów ustawy o odpadach oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Proces ten, według Sądu I instancji, znalazł odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia zarówno wydanego w I, jak i w II instancji.
W przedmiotowej sprawie GIOŚ ustosunkował się do twierdzeń skarżącej zawartych w zażaleniu, a także przeprowadził kontrolę instancyjną działań, które podjął GIOŚ w I instancji, a ustalenia te znajdują swój wyraz w postanowieniu GIOŚ z 8 czerwca 2018 r. W zaskarżonym do Sądu I instancji postanowieniu, GIOŚ powołał się na motywy wyrażone przez organ I instancji. GIOŚ uzasadnił także fakt nieuwzględnienia zażalenia, podając motywy, jakimi się kierował przy odrzuceniu twierdzeń zawartych w tym zażaleniu. Uzasadnienia kontrolowanych przez Sąd postanowień wydanych w przedmiotowej sprawie są związane z przedmiotem rozstrzygnięcia, którym jest wezwanie skarżącej, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] (sprowadzonego z terytorium USA na terytorium Polski), przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku
z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów. W ocenie Sądu I instancji, należy zgodzić się organem, że powyższe adnotacje świadczą o statusie formalnoprawnym przedmiotowego pojazdu nadanym w państwie wywozu i oznaczają, że pojazd ten, będąc w stanie powypadkowym, nie mógł poruszać się po drogach. Dopiero zatem po jego zrekonstruowaniu na terytorium państwa wywozu mógłby on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Z treści powołanego wyżej dokumentu wynika zatem, że w państwie wywozu sporny pojazd nie mógł być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (bez niezbędnej naprawy), a więc nie mógł być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem także na terytorium Polski. W zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo zastosował definicję ustawową pojęcia odpady, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Dokonał też właściwej interpretacji określenia "pozbycie się", stanowiącego konieczną przesłankę do uznania za odpad, które w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
Według Sądu I instancji, organ w niniejszej sprawie prawidłowo zastosował zasady ogólne i zasady postępowania dowodowego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W sposób właściwy ocenił zebrany materiał dowodowy, szczegółowo odniósł się do wszelkich twierdzeń i wniosków podnoszonych przez skarżącą, w sposób wyczerpujący uzasadnił, dlaczego sprowadzony pojazd uznał za odpad i w sposób prawidłowy zastosował normy prawa materialnego, przez co naruszenie w tym zakresie przepisów wskazanych w skardze należało uznać za niemające usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej A.R. reprezentowana przez adw. J.M zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), art. 77 § 1 i 2 k.p.a., art. 6 k.p.a., 8 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a., 138 § 1 pkt 2) k.p.a., art. 144 k.p.a. przez niezastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przewidzianych w ustawie środków w celu usunięcia naruszenia prawa i nie uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia GIOŚ z dnia 8 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt: DKGO-4200-82-29/14/jt i poprzedzającego go postanowienia GIOŚ z dnia 27 stycznia 2015 r., znak DKR-4200-82p/14/kw, mimo wydania ww. postanowień z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj.:
a. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. wyrażającym się w przeprowadzeniu oceny dowodów w sposób:
i. sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegający na stwierdzeniu, że pierwotny właściciel pojazdu [...], nr nadwozia [...] (dalej także jako pojazd) pozbył się go na terenie USA, podczas gdy:
- żaden z dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie nie potwierdza rzekomego pozbycia się (ani też ewentualnego zamiaru pozbycia się) pojazdu przez pierwotnego właściciela i takim dowodem (wbrew stanowisku organu i WSA) nie może być w szczególności wydany dla pojazdu Certificate of Title, ponieważ dokument ten nie odnosi się do zamiaru/intencji pierwotnego właściciela, lecz stanowi podstawę wyłącznie do analizy prowadzonej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej: ustawa) w celu ustalenia, czy pierwotny właściciel był do pozbycia się zobowiązany (która to okoliczność w myśl przepisów [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 nie zaistniała) - vide zarzut odnoszący się do naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. i 77 § 1 i 2 k.p.a. W celu jednoznacznego ustalenia woli pierwotnego właściciela konieczne byłoby bezpośrednie uzyskanie informacji o intencjach przyświecających podmiotom uczestniczącym w rozporządzeniu pojazdem jeszcze na terenie stanu [...], USA (pierwotny właściciel, ubezpieczyciel, a następnie dealer samochodów powypadkowych);
- okoliczność nienaprawienia pojazdu i przekazania go firmie ubezpieczeniowej w zamian za ubezpieczenie w żadnym wypadku nie świadczy sama w sobie o "pozbyciu się" pojazdu przez pierwotnego właściciela, ponieważ w myśl przepisów [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 jest to normalna procedura postępowania w odniesieniu do ubezpieczonych pojazdów powypadkowych, ustalenie, czy w niniejszej sprawie doszło do "pozbycia się" pojazdu winno być dokonywane w oparciu o całokształt czynności podejmowanych w stosunku do pojazdu, które polegały przecież na sprzedaży samochodu na rzecz skarżącej (nie zaś na rzecz podmiotów zajmujących się "utylizacją" pojazdów i/lub pozyskiwaniem z nich części!), która pojazd naprawiła, poddała badaniu technicznemu oraz zarejestrowała na terytorium RP, co w konsekwencji musi prowadzić do wniosku, że w odniesieniu do pojazdu nie zaszła żadna zmiana w zakresie sposobu jego wykorzystania, ani na terenie USA Michigan, ani tym bardziej w momencie wjazdu pojazdu na terytorium UE, a następnie Polski - pojazd został dopuszczony do ruchu i porusza się po drogach i autostradach dokładnie tak jak przed jego uszkodzeniem;
ii. sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegający na stwierdzeniu, że dla pojazdu, który uległ poważnemu uszkodzeniu, a jego właściciel zdecydował się na wypłatę odszkodowania i przekazanie takiego pojazdu na rzecz firmy ubezpieczeniowej, na terenie stanu [...] wydaje się dokument własności dla pojazdu powypadkowego/złomowanego, i może on zostać sprzedany jedynie na rzecz podmiotów zajmujących się "utylizacją" pojazdów i/lub pozyskiwaniem z nich części (firma ubezpieczeniowa, która przejęła taki pojazd jest do takiego rozporządzenia zobowiązana), podczas gdy:
- art. 257.217c (2) (a) (ii) [...] Vechicle Code Act 300 of 1949 wyraźnie rozróżnia dwa, całkowicie niezależne certyfikaty, tj. certyfikat "Salvage certificate of title", który wydawany jest dla samochodów o mniejszym stopniu zniszczenia oraz certyfikat "Scrap certificate of title", który wydawany jest dla samochodów o większym stopniu zniszczenia i przyznanie (alternatywne!) jednego z ww. certyfikatów decyduje o kwalifikacji samochodu, jako nadającego się do naprawy (Salvage certificate of title) albo nienadającego się do naprawy/wyłączonego z dalszej eksploatacji (Scrap certificate of title) - co znajduje potwierdzenie także w art. 257.217c (12) [...] Vehicle Code Act 300 of 1949, który przewiduje procedurę ponownej rejestracji i dopuszczenia do ruchu wyłącznie dla pojazdów zakwalifikowanych jako "Salvage". Nadmienić należy, iż powyższa interpretacja wynika także z tłumaczenia na język polski terminów "Sahage" - uratowanie, ocalenie ("to salvage" — ratować, odzyskiwać) i "Scrap" - złom ("to scrap" - zezłomować);
- art. 257.217c (2) (a) (ii) [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 nie ogranicza możliwości rozporządzenia pojazdem, który uległ poważnemu uszkodzeniu, a jego właściciel zdecydował się na wypłatę odszkodowania i przekazanie takiego pojazdu na rzecz firmy ubezpieczeniowej, wyłącznie na rzecz podmiotów zajmujących się "utylizacją" pojazdów i/lub pozyskiwaniem z nich części, albowiem dopuszcza sprzedaż ww. pojazdu na rzecz zagranicznego dilera samochodów powypadkowych, który nie jest ograniczony w dalszym rozporządzeniu tego typu pojazdem - a contratio art. 257.217c (19) (a) (ii) [...] Vehicle Code Act 300 of 1949, który stanowi ograniczenie wyłącznie dla podmiotów innych niż zagraniczny diler samochodów powypadkowych (i pozostałe podmioty w nim wymienione);
iii. sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegający na stwierdzeniu, że dokument "Certificate of Title" wydany dla Pojazdu i kwalifikujący go jako "Salvage Vehicle" wyklucza prawną możliwość zarejestrowania takiego pojazdu na podstawie omawianego dokumentu, a zatem, że pojazd opuścił USA z dokumentem rozstrzygającym o braku możliwości jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i kwalifikującym go jako wycofany z eksploatacji, podczas gdy przepisy stanu [...], USA ([...] Vehicle Code Act 300 of 1949) w art. 257.217c (12) jednoznacznie rozstrzygają, że pojazdy zakwalifikowane jako "Salvage" mogą zostać ponownie zarejestrowane i dopuszczone do ruchu po spełnieniu określonych w tymże przepisie warunków, zaś ww. procedura ponownej rejestracji przeznaczona jest wyłącznie dla pojazdów zakwalifikowanych jako "Salvage" i nie obejmuje pojazdów zakwalifikowanych jako "Scrap" co potwierdza, że w myśl ww. przepisów pojazd nie stanowi pojazdu wycofanego z eksploatacji, albowiem został zakwalifikowany jako "Salvage" (nie jako "Scrap"):
iv. nielogiczny i sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, bo polegający na stwierdzeniu, że kwalifikacja pojazdu jako "Salvage Vehicle" umożliwia odbudowę pojazdu, jednak jednocześnie absolutnie nie stanowi urzędowej kwalifikacji pojazdu jako pojazdu do naprawy, podczas gdy:
- w myśl przepisów [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 to właśnie wydanie w odniesieniu do pojazdu certyfikatu określającego go jako "Salvage Vehicle" stanowi kwalifikację pojazdu jako nadającego się do naprawy, co potwierdza jednoznacznie chociażby art. 257.217c (12) [...] Vehicle Code Act 300 of 1949;
- "Certificate of Title" wydany w odniesieniu do pojazdu zawiera wykaz części, które zostały zakwalifikowane jako niepodlegające naprawie (nie nadające się do odzyskania), tj. przedni zderzak, maska, prawy błotnik, lewy błotnik, a tym samym a contrario w pozostałym zakresie pojazd nadaje się do naprawy i w ten właśnie sposób został przez władze stanu [...], USA zakwalifikowany, czego wyrazem jest wydanie dla niego "Salvage certificate of title" nie zaś "Scrap certificate of title" - okoliczność zawarcia w dokumencie wykazu części nienadających się do odzyskania została pominięta przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia;
v. nielogiczny, bo polegający na stwierdzeniu, że opinie rzeczoznawców przedłożone do akt niniejszej sprawy przez skarżącą potwierdzają wyłącznie, iż pojazd był uszkodzony, podczas gdy wynika z nich przede wszystkich, że pojazd nadaje się do naprawy, a co za tym idzie wbrew stanowisku organu nie został wyłączony z eksploatacji;
vi. sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym w postaci polecenia zapłaty i pozwolenia na przewóz drogą wydanych przez holenderski organ celny, bo polegający na uznaniu, że ww. dokumenty nie przesądzają, iż pojazd nadaje się do użytku zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, podczas gdy fakt przypisania dla pojazdu kodu towaru 8703 24 90 potwierdza, że pojazd został dopuszczony do swobodnego obrotu na terenie Unii Europejskiej, albowiem został zakwalifikowany do grupy "samochody i powstałe pojazdy silnikowe przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie samochodami osobowo-towarowymi oraz samochodami wyścigowymi (...)" , a tym samym nie został uznany za odpad i ta kwalifikacja wiąże pozostałe kraje Unii Europejskiej,
b. art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. wyrażającym się w niepodjęciu przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebraniu całego materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj.:
i. nieuzyskanie przez organ z akt rejestrowych Urzędu m.st. Warszawy Dzielnicy [...] Wydziału ds. Komunikacyjnych decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 lutego 2015 r. nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ w przedmiocie stałego zarejestrowania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu, nadania pojazdowi numeru rejestracyjnego [...], znaku legalizacyjnego: [...] oraz wydania dla pojazdu stałego dowodu rejestracyjnego nr [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło to do błędnego uznania przez organ, że:
- pojazd nie może zostać zarejestrowany na terenie RP, ponieważ w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, dla pojazdu był wydany tytuł własności pojazdu powypadkowego, uniemożliwiający jego rejestrację z tym dokumentem;
- wydanie w odniesieniu do pojazdu "Certificate of title" z klauzulą "Nie będzie rejestrowany do użytku na drogach publicznych" w praktyce uniemożliwiało dalsze użytkowanie spornego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, ponieważ ww. dokument CERTIFICATE OF TITLE wydany dla pojazdu z odzysku, wyklucza prawną możliwość zarejestrowania takiego pojazdu na podstawie omawianego dokumentu;
- poprzedni posiadacz "pozbył się" pojazdu, albowiem przekazał go bez równoczesnego przekazania dowodu rejestracyjnego lub dokumentu stanowiącego jego odpowiednik, a ponadto pojazd opuścił terytorium USA z dokumentem wskazującym na brak możliwości jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, podczas gdy ww. decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 lutego 2015 r. jednoznacznie przeczy powyższym twierdzeniom i potwierdza, że pojazd został naprawiony, poddany badaniu technicznemu, a następnie zarejestrowany na terenie RP w toku standardowej procedury rejestracji i na podstawie "Certificate of Title" kwalifikującego go jako "Salvage Vehicle", a okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ rozstrzyga definitywnie o: i) możliwości korzystania z pojazdu w sposób analogiczny do dotychczasowego bez zagrożenia dla środowiska,
ii) intencji poprzedniego posiadacza w momencie sprzedania pojazdu na rzecz skarżącej, ponieważ potwierdza, że pojazd został sprzedany w celu korzystania z niego przez skarżącą w sposób analogiczny do dotychczasowego, a zatem w dalszej konsekwencji potwierdza, iż pojazd w żadnym wypadku nie może i nie stanowi odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach;
iii) nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenia, jaka rzeczywiście była wola sprzedającego pojazd na terenie stanu [...], USA, i oparcie się w tym zakresie w zasadzie wyłącznie na dokumencie "Certificate of Title" wydanym dla pojazdu, podczas gdy dokument ten nie odnosi się do zamiaru/intencji pierwotnego właściciela, lecz stanowi podstawę wyłącznie do analizy prowadzonej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy w celu ustalenia, czy pierwotny właściciel był do pozbycia się zobowiązany w myśl przepisów prawa miejscowego;
c. art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. wyrażające się w niezastosowaniu i nieuchyleniu postanowienia GIOŚ z 27 stycznia 2015 r. w całości oraz nieumorzenie postępowania w całości, podczas, gdy pojazd nie stanowi, i nie stanowił w dacie przywiezienia go na terytorium Polski, odpadu w rozumieniu ustawy i brak jest tym samym podstaw do zobowiązania skarżącej do przekazania pojazdu przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu pojazdów lub przedsiębiorcy prowadzącemu punkt zbierania pojazdów;
d. art. 7 k.p.a.. art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w naruszeniu zasady prawdy obiektywnej i zasady orzekania wedle stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania decyzji oraz nieuwzględnieniu okoliczności ww. w chwili istniejących, tj. faktu, że pojazd w chwili orzekania przez organ był w pełni sprawny technicznie, co udokumentowane zostało dokumentami urzędowymi w postaci decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. o zarejestrowaniu pojazdu oraz wydanym dla pojazdu dowodem rejestracyjnym; co w dalszej konsekwencji winno prowadzić do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Opisane powyżej naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do utrzymania w obrocie prawnym dwóch nieprawidłowych postanowień opartych o błędne stwierdzenie, że pojazd stanowił odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, a decydującą dla takiego stanowiska okolicznością było określenie statusu pojazdu jako odpadu na terenie Michigan, USA, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci, w szczególności przepisów [...] Vehicle Code Act 300 of 1949, Certificate of Title wydanego dla pojazdu, zdjęć pojazdu, wydruku ogłoszenia internetowego zawierającego ofertę zakupu pojazdu, wyjaśnień złożonych przez skarżącą i opinii rzeczoznawców złożonych do akt, jednoznacznie potwierdza, że posiadacz pojazdu (pierwotny na terenie USA) nie był do jego pozbycia się zobowiązany, pojazdu się nie pozbył ani też nie zamierzał się pozbyć, a tym samym pojazd nie stanowi odpadu.
2. art. 106 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 236 ustawy — Kodeks postępowania cywilnego przez nierozpatrzenie zawartego w skardze wniosku dowodowego o przeprowadzenie przez Sąd uzupełniającego dowodu z dokumentów; Sąd I instancji powinien był wydać postanowienie dopuszczające lub oddalające powyższy wniosek dowodowy; w braku wydania stosownego postanowienia, lub choćby ustosunkowania się do wniosku skarżącej w uzasadnieniu skarżonego wyroku. Skarżąca została pozbawiona możliwości odniesienia się do stanowiska Sądu w tym zakresie oraz możliwości weryfikacji prawidłowości orzeczenia w przedmiocie wniosku skarżącej.
II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez:
a) jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wydany dla pojazdu dokument "Certificate of Title" wyłączający możliwość rejestracji pojazdu z uwagi na jego uszkodzenia, przesądza także o zakwalifikowaniu tegoż pojazdu jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, bez względu na możliwość odbudowy/naprawy pojazdu dopuszczoną przez przepisy prawa kraju pochodzenia pojazdu ([...], USA) oraz kraju przeznaczenia (RP), a także bez względu na obiektywną możliwość zarejestrowania tegoż pojazdu i dopuszczenia go do ruchu, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem "Odpadem jest pojazd, którego posiadacz pozbył się i który nie może już być użytkowany w dotychczasowy sposób, więc jest niezdatny do dalszego poruszania się po drogach ze względu na stopień zużycia oraz zakres i charakter uszkodzeń, a także niemożność przywrócenia jego stanu technicznego do stanu umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego" (tak chociażby WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt: IV SA/Wa 326/14), a tym samym ocena tego, czy pojazd stanowi odpad winna być przeprowadzana nie tylko w kontekście klauzuli "Nie będzie rejestrowany do użytku na drogach publicznych", albowiem dotyczy ona zakazu rejestracji pojazdu w stanie uszkodzonym, ale także przy uwzględnieniu obiektywnej i dopuszczalnej prawnie możliwości naprawy pojazdu (na co wskazuje wprost art. 257.217c (12) [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 oraz treść samego "Certificate of title", w którym wymienione są wyraźnie części nie podlegające naprawie) oraz w kontekście faktu jego zarejestrowania na stałe i tym samym dopuszczenia do ruchu na terenie RP;
b) jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że pojazd stanowi odpad w rozumieniu ww. przepisu, i w konsekwencji nieuchylenie zaskarżonego postanowienia GIOŚ z 8 czerwca 2018 r. w całości i nieumorzenie postępowania administracyjnego w całości na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., pomimo że poprzedni właściciel pojazdu na terenie USA nie pozbył się pojazdu i nie był do jego pozbycia się zobowiązany w myśl przepisów prawa obowiązujących w stanie [...] oraz pomimo faktu, że pojazd został zarejestrowany na stałe i dopuszczony do ruchu na terenie Polski, a zatem może być - i jest - nadal użytkowany zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem;
c) jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, iż fakt dopuszczenia przez przepisy art. 257.217c [...] Vehicle Code Act 300 of 1949 naprawy i ponownej rejestracji pojazdu pozostaje bez wpływu dla ustalenia, czy pojazd stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy, podczas gdy okoliczność ta ma decydujące znaczenie, albowiem jednoznacznie rozstrzyga, iż przepisy prawa lokalnego dawały pierwotnemu posiadaczowi możliwość naprawy pojazdu, a tym samym nie był on zobowiązany do pozbycia się pojazdu,
d) przez jego błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że dla ustalenia, że pierwotny posiadacz nie pozbył się pojazdu konieczne byłoby w zasadzie jego naprawienie na terenie USA i dopuszczenie do ruchu zgodnie z art. 257.217c (12) [...] Vehicle Code Act 300 of 1949, podczas gdy ww. postanowienia stanowią warunki prawa lokalnego, jakie pojazd musiałby spełnić, gdyby celem posiadacza było jego ponowne dopuszczenie do ruchu i rejestracja w stanie [...], USA, zaś w celu stwierdzenia, czy w niniejszej sprawie doszło do spełnienia przesłanki "pozbycia się" pojazdu, kluczowe jest ustalenie, czy w odniesieniu do pojazdu zaszła zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia (vide stanowisko WSA w Warszawie w wyroku z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 326/14 lub wyrok NSA z 9 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1071/11) i ocena ta winna być przeprowadzana przez pryzmat intencji stron całej transakcji oraz sposobu postępowania z pojazdem, który ostatecznie został przecież dopuszczony do ruchu i zarejestrowany na terenie RP;
2. art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 t. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów w zw. z art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r, o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji przez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia w całości postanowienia GIOŚ z 8 czerwca 2018 r., a w konsekwencji utrzymanie w mocy nietrafnego zobowiązania skarżącej do przekazania pojazdu przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu pojazdów, w sytuacji braku ku temu podstaw prawnych, albowiem pojazd nie został wycofany z eksploatacji, wręcz przeciwnie, został naprawiony, poddany badaniu technicznemu, a następnie zarejestrowany i dopuszczony do ruchu na mocy decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ, a tym samym w niniejszej sprawie nie miało miejsca nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadu, ponieważ pojazd nie stanowi odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy i nie zagraża środowisku w jakikolwiek sposób;
3. art. 72 ust. 1 i ust. 2a ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej: "Prawo o ruchu drogowym") przez przeprowadzenie błędnej wykładni ww. przepisów prawa materialnego polegającej na stwierdzeniu, że:
a) "Certificate of Title" wydany w odniesieniu do pojazdu i kwalifikujący go jako "Salvage Vehicle" nie uprawniał skarżącej do zarejestrowania pojazdu na terenie RP,
b) podstawą do rejestracji pojazdu na terenie RP mógł być wyłącznie dokument potwierdzający ponowną rejestrację pojazdu na terenie [...], USA, podczas gdy "Certificate of Title" wydany w odniesieniu do pojazdu i kwalifikujący go jako "Salvage Vehicle" stanowił podstawę nie tylko dla czasowej rejestracji pojazdu w Polsce (dwukrotnie), ale także do zarejestrowania pojazdu na stałe zgodnie z decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. nr AO.D.IV.5410.13114.2015.MZ;
4. § 2 pkt 16) oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów w zw. z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (w części odnoszącej się do odpadów o kategorii "16 01 04*) przez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia GIOŚ z dnia 8 czerwca 2018 r. w zakresie określenia pojazdu kodem 16 01 04*, tj. zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, pomimo iż pojazd nie spełnia wskazanej powyżej części opisowej kodu, co bezsprzecznie wynika z decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 23 lutego 2015 r. nr AO.D.rV.5410.13114.2015.MZ, na mocy której pojazd został na stałe zarejestrowany i dopuszczony do ruchu na terenie RP;
5. art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz nałożenie na skarżącą obowiązku zagospodarowania odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, tj. obowiązku unieszkodliwienia odpadu, pomijając tym samym stan techniczny pojazdu na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, udokumentowanego decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 23 lutego 2015 r. o stałym zarejestrowaniu pojazdu, stanowiącą dowód, iż pojazd w dniu wydania skarżonego postanowienia był w dobrym stanie technicznym i nie stanowił odpadu, w związku z czym organ powinien przedmiotowe postępowanie umorzyć.
6. art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów przez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą nieproporcjonalnego obowiązku zagospodarowania odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, tj. obowiązku unieszkodliwienia odpadu, a nie obowiązku poddania odpadu odzyskowi, które to rozwiązanie dopuszczalne jest (alternatywnie) na gruncie ww. przepisu i jako mniej dotkliwe dla skarżącej oraz adekwatne do stopnia uszkodzenia pojazdu (możliwość naprawy pojazdu), powinno zostać zastosowane, biorąc pod uwagę okoliczność, że pojazd może być poddany odzyskowi (w istocie został już takiemu odzyskowi poddany) bez jakiegokolwiek uszczerbku dla środowiska (pojazd nie stanowi zagrożenia dla środowiska w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, jak i nie stanowił zagrożenia w dacie jego sprowadzenia na terytorium RP, wobec czego organ — w razie przyjęcia, iż pojazd stanowi odpad - powinien nałożyć obowiązek adekwatny do zagrożenia (zob. wyrok NSA z 24 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 1827/11)).
7. art. 17 pkt 5) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie wobec skarżącej najbardziej ingerującego sposobu postępowania z odpadami, tj. unieszkodliwienia, podczas gdy art. 17 ww. ustawy określa hierarchię sposobów postępowania z odpadami, nakazując stosować wobec nich środki adekwatne do rzeczywistych zagrożeń: tym samym uznając, że pojazd stanowi odpad, organ powinien nałożyć na skarżącą obowiązek mniej ingerujący w jej uprawnienia, tj. obowiązek przygotowania pojazdu do ponownego użycia (art. 17 pkt 2) lub obowiązek odzysku pojazdu (art 17 pkt 4), a nie obowiązek najdalej idący (unieszkodliwienie, art 17 pkt 5), tym bardziej że w okolicznościach sprawy pojazd znajdował się w stanie nadającym się do naprawy (co wprost potwierdza wydany dla pojazdu "Certificate of Title"), a mając na względzie określoną w ww. przepisie hierarchię postępowania z odpadami, obowiązek najdalej idący, tj. unieszkodliwienie, może zostać zastosowany wyłącznie w sytuacji, gdy w danym stanie faktycznym wyłączona jest możliwość zastosowania środków mniej ingerujących, co wprost wynika z art. 18 ust. 5 ustawy z 1 grudnia 2012 r. o odpadach;
Wobec powyższego wniesiono:
1. w trybie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie skargi przez uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia GIOŚ z 8 czerwca 2018 r. znak: DKGO-4200-82-29/14/jt i poprzedzającego go postanowienia GIOŚ z 27 stycznia 2015 r., znak DKR-4200-82p/14/kw oraz umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, na podstawie art 145 § 3 p.p.s.a. oraz o: 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,
3. ewentualnie, w razie nieuwzględnienia wniosku z pkt 1 powyżej, w trybie art. 185 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, oraz
4. o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, że w celu uporządkowania dalszej argumentacji wskazać przede wszystkim należy, że ocena tego, czy dana substancja/przedmiot stanowi odpad w rozumieniu ustawy powinna być dokonywana przez ustalenie, czy spełniona została co najmniej jedna z trzech przesłanek określonych w art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy, tj. czy pierwotny posiadacz substancji/przedmiotu pozbył się go, zamierzał się pozbyć, czy też był do pozbycia się zobowiązany. Definicja ta nie nastręcza trudności na etapie jej przytaczania, natomiast jak dowodzi analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku i poprzedzających go postanowień, problemem kluczowym w toku postępowania w niniejszej sprawie okazał się być dobór dowodów, które należy uznać za właściwe w toku ustalania stanu faktycznego i jego subsumpcji pod właściwą normę prawną (właściwą przesłankę wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy). Oczywiste tymczasem wydaje się, że dokumenty, które regulują zasady postępowania w odniesieniu do pojazdów uszkodzonych (przepisy prawa obowiązujące w stanie [...], USA oraz "Certificate of Title" wydany dla pojazdu) nie mogą stanowić punktu wyjścia dla oceny zaistnienia/niezaistnienia dwóch pierwszych przesłanek, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy, tj. "pozbycia się" lub "zamiaru pozbycia się". Materiały te nie dotyczą bowiem w żadnym swoim elemencie woli/zamiaru/stanu świadomości pierwotnego lub następnych właścicieli pojazdu. Wspomniane dokumenty stanowią natomiast (ze swej istoty) punkt wyjścia dla ustalenia, czy pierwotny lub któryś z kolejnych właścicieli pojazdu występujących w łańcuchu sprzedaży przed skarżącą, był wedle prawa miejscowego zobowiązany do pozbycia się pojazdu, a więc, czy w odniesieniu do pojazdu zaistniała trzecia z przesłanek opisanych w art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy. Ocena stanu faktycznego w zakresie zaistnienia dwóch pierwszy przesłanek ("pozbycia się" lub "zamiaru pozbycia się") musi być tymczasem dokonywana w oparciu o materiał dowodowy związany bezpośrednio z samą transakcją (transakcjami) i jej stronami, albowiem tylko taki materiał dowodowy zawierać może (ponownie, ze swej istoty) ślady oświadczeń woli i stanowisk stron. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA i poprzedzających go postanowień organu prowadzi do wniosku, że GIOŚ (a następnie WSA, choć w mniejszym stopniu) w sposób niezwykle chaotyczny posługiwał się poszczególnymi dowodami w toku ustalania stanu faktycznego, a następnie jego subsumpcji pod art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy.
W przeważającej mierze organ (a następnie WSA) oparł swoją konkluzję dotyczącą pozbycia się/zamiaru pozbycia się, a więc zaistnienia dwóch pierwszych przesłanek z art. 3 ust. 1 pkt 6) na analizie dokumentów w postaci "Certificate of Title" oraz przepisów prawa miejscowego, podczas gdy w myśl poczynionych na wstępie uwag taki kierunek dowodzenia/subsumpcji jest bezsprzecznie nieprawidłowy. Z drugiej strony, odnosząc się do trzeciej z przesłanek z art. 3 ust. 1 pkt 6) organ (a następnie WSA) uzasadnił swoje rozstrzygnięcie powołując się na fakt nieprzeprowadzenia naprawy pojazdu przez pierwotnego właściciela na terenie USA, nieprawidłowo odmawiając przyznania w odniesieniu do tejże przesłanki decydującego znaczenia przepisom prawa miejscowego.
W konsekwencji powyższego w dalszej części uzasadnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego koncentrujących się na procesie dowodzenia/oceny dowodów w pierwszej kolejności zawarte zostało uzupełniające stanowisko w zakresie ewentualnego zaistnienia przesłanki bycia "zobowiązanym do pozbycia się" pojazdu (jako, że spośród przesłanek z art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy jest to niewątpliwie przesłanka najdalej idąca), a następnie omówione zostały okoliczności przemawiające za brakiem podstaw do uznania, jakoby pierwotny właściciel (lub firma ubezpieczeniowa) pozbyli się/zamierzali pozbyć się pojazdu. Podkreślić należy, że uznanie za trafną przedstawionej przez organ, a następnie przez WSA, interpretacji dokumentów w postaci "Certificate of Title" oraz przepisów prawa miejscowego stanu [...], USA musiałoby prowadzić do wniosku, że pojazdy zakwalifikowane jako XXXXX uniknęłyby zakwalifikowania ich jako odpad (z punktu widzenia trzeciej przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy) wyłącznie w przypadku ich uprzedniej naprawy przez pierwotnego właściciela przeprowadzonej na terenie USA. Taka konkluzja forsowana w dotychczas wydanych w niniejszej sprawie orzeczeniach jest tymczasem rażąco sprzeczna ze zgromadzonym materiałem dowodowym i doświadczeniem życiowym oraz stoi w jawnej sprzeczności z zasadami, na jakich funkcjonuje rynek pojazdów uszkodzonych sprowadzanych z USA. Z punktu widzenia kwalifikacji danego pojazdu, jako pojazdu, który w dalszym ciągu może być wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, nie jest istotne gdzie zostanie on naprawiony - oczywiste jest przecież, że w stanie uszkodzonym (bez względu na to gdzie pojazd się znajduje) nie może on zostać dopuszczony do ruchu.
Taki stan rzeczy sam w sobie, wbrew stanowisku organu i WSA, nie dowodzi jednak, że zmieniło się przeznaczenie danego pojazdu (odgórnie, z mocy prawa). O ewentualnej zmianie przeznaczenia (z punku widzenia przesłanki trzeciej z art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy) decyduje natomiast kwalifikacja prawna dokonana w stosunku do danego pojazdu przez właściwe organy miejscowe. W odniesieniu do stanu [...], USA kwalifikacja taka dokonywana jest poprzez nadanie właściwego statusu w ramach "Certificate of Title", który to status musi być jednak rozpatrywany łącznie ze wszystkimi przepisami prawa miejscowego. Z punktu widzenia przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy koncentrującej się wokół bycia "zobowiązanym do pozbycia się" pojazdu, okoliczność zakwalifikowania danego pojazdu jako "Salvage" decyduje zatem o możliwości jego naprawy, bo tak stanowi prawo stanu Michigan, które określa zasady ponownego dopuszczenia do ruchu pojazdów. W konsekwencji powyższego stanowisko organu podsumowane przez WSA poprzez stwierdzenie w myśl, którego "powyższe adnotacje świadczą o statusie formalnoprawnym przedmiotowego pojazdu nadanym w państwie wywozu i oznaczają, że pojazd ten, będąc w stanie powypadkowym, nie mógł poruszać się po drogach, są nietrafne i wprost sprzeczne z materiałem dowodowym, bo nie uwzględniają właśnie dopuszczalnej prawem możliwości naprawy i dopuszczenia do ruchu pojazdu typy "Salvage". Wbrew twierdzeniu organu (oraz WSA) możliwość naprawy, wynikająca ze wspominanych wielokrotnie postanowień [...] Vehicle Code Act 300 of 1949, nie ma zatem drugorzędnego znaczenia przy dokonywaniu oceny ewentualnego zaistnienia ostatniej przesłanki z art. 3 ust 1 pkt 6). Wręcz przeciwnie, postanowienia te rozstrzygają, że wobec braku odgórnego nakazu pozbycia się pojazdu, pierwotny i każdy kolejny właściciel pojazdu miał możliwość jego naprawy, a tym samym nie był do pozbycia się w żaden sposób zobligowany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje,
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącej kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu na niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie.
Z punktu widzenia wszystkich zarzutów kasacyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zasadnicze znaczenie w sprawie miała sporna w niniejszej sprawie kwestia – oceny statusu prawnego przedmiotowego uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], który zostały uznany przez GIOŚ za odpad.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przeprowadzona przez Sąd I instancji w tym zakresie kontrola legalności zaskarżonego postanowienia GIOŚ z 8 czerwca 2018 r., znak DKGO-4200-82-29/14/jt była w pełni prawidłowa.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty przedstawione w pkt I skargi kasacyjnej. Odnosząc się do treści tych zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji nie stosował przepisu art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest przepisem wynikowym, mającym zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli Sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie może stosować tego przepisu. W przypadku oddalenia skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji można zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełni dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyli zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Jeśli z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić oddalającemu skargę Sądowi I instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd normy prawnej. W pierwszej kolejności należało zatem zwalczać to, jak Sąd orzekł (oddalił skargę), a nie to czego ewentualnie nie uczynił (nie uchylił zaskarżonego postanowienia GIOŚ z 8 czerwca 2018 r., znak DKGO-4200-82-29/14/jt, mimo że powinien był to uczynić w opinii strony skarżącej kasacyjnie. Podstawą prawną zaskarżonego wyroku był art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględniania skargi sąd skargę oddala.
Z treści zarzutów skargi kasacyjnej przedstawionych w pkt I oraz ich uzasadnienia wynika, że intencją autora skargi kasacyjnej było zakwestionowanie stanu faktycznego przyjętego przez GIOŚ związanego z kwalifikacją uszkodzonego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], jako odpadu. Innymi słowy skarga kasacyjna w jej zarzutach i uzasadnieniu sprowadza się zasadniczo do twierdzenia, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie winno być w tym zakresie inne, to jest zgodne z wolą skarżącej kasacyjnie.
Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, GIOŚ prawidłowo zastosował art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 992 ze zm., dalej: u.o.). Decydujące znaczenie dla uznania danego pojazdu wycofanego z eksploatacji za odpad w ramach jego międzynarodowego przemieszczenia ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium Polski (dalej: RP) oraz wola jego poprzedniego posiadacza.
Kluczowe i przesądzające znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy ma to, że dla pojazdu właściwy organ stanu [...] w USA wystawił dokument CERTIFICATE OF TITLE z 21 maja 2014 r. Zgodnie z treścią tłumaczenia ww. dokumentu sporządzonego w dniu 13 sierpnia 2014 r. przez tłumacza przysięgłego - A.K., dokument ten stanowi TYTUŁ WŁASNOŚCI dla pojazdu i zawiera następujące adnotacje - "Pojazd z odzysku" (org. SALVAGE VEHICLE) oraz "Nie będzie rejestrowany do użytku na drogach publicznych" (org. NOT TO BE REGISTERED FOR HIGWAY USE). Powyższe oznacza, że dla przedmiotowego pojazdu powypadkowego właściwe władze stanu Michigan wydały dokument, na podstawie którego nie jest możliwa rejestracja przedmiotowego pojazdu. Tym samym użytkowanie ww. pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem już na terytorium USA nie było możliwe. Ww. dokument CERTIFICATE OF TITLE wydany dla pojazdu z odzysku, wyklucza prawną możliwość zarejestrowania takiego pojazdu na podstawie omawianego dokumentu. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), rejestracji pojazdów dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. W myśl art. 72 ust. 2a ww. ustawy, w przypadku pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim, zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie. Podstawowym dokumentem uprawniającym właściciela pojazdu do jego zarejestrowania na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej jest Certyfikat Tytułu Własności (w oryginale - Certificate of Title of Vehicle) i taki dokument stanowi "inny dokument stwierdzający rejestrację pojazdu, wydany przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie". Dokument CERTIFICATE OF TITLE, wydany dla przedmiotowego pojazdu przez władze stanu [...], nie potwierdza rejestracji ww. pojazdu na terenie USA, lecz wręcz przeciwnie - zawiera adnotację o zakazie rejestracji tego pojazdu, a tym samym, sporny dokument CERTIFICATE OF TITLE nie stanowi dokumentu, o którym mowa w ww. art. 72 ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W tych okolicznościach kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy, pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] (przedmiotowy pojazd), opuścił terytorium USA z dokumentem wskazującym na brak możliwości jego użytkowania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, tj. posiadał status pojazdu wycofanego z eksploatacji na terytorium USA i w takim stanie został sprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP). Potwierdzenie powyższego stanowią przepisy prawa dotyczące pojazdów, obowiązujące w Stanie [...] w USA, które były przedmiotem analizy GIOŚ orzekającego w I instancji na str. 7 i nast. zaskarżonego postanowienia.
GIOŚ orzekając w II instancji wyjaśnił, że przepisy obowiązujące w Stanie Michigan w USA, jasno precyzują dalsze przeznaczenie spornego pojazdu - demontaż/pozyskanie części/sprzedaż na rzecz zagranicznego dilera pojazdów powypadkowych, a w konsekwencji - również wskazują na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki "pozbycia się", wyrażającej się przez zmianę pierwotnego przeznaczenia spornego pojazdu, tudzież wskazanie, że ww. pojazd może zostać sprzedany na rzecz zagranicznego dilera pojazdów powypadkowych, gdzie, w ocenie organu - kluczowe znaczenie ma sformułowanie "zagranicznemu", potwierdza ono bowiem brak możliwości rejestracji uszkodzonego pojazdu z omawianym certyfikatem na terytorium stanu [...] w USA. Dodatkowo GIOŚ orzekając w II instancji wyjaśnił, że dane uzyskane z rządowej strony internetowej stanu Michigan ([...]www.[...].gov), dotyczące wystawiania dokumentów własności dla pojazdów sprawnych technicznie, uszkodzonych, zakwalifikowanych do naprawy (tj. salvage vehicle) oraz samochodów uznanych za odpad (tj. scrap vehicle), jak również przepisy Kodeksu Drogowego stanu [...], potwierdzają, że na terenie stanu [...], w zależności od szacunkowego kosztu naprawy uszkodzonego pojazdu, wystawiane są dwa rodzaje dokumentów. Dokument własności pojazdu złomowanego, wystawiany jest, gdy omawiany koszt jest równy lub wyższy niż 91% rzeczywistej wartości gotówkowej pojazdu przed uszkodzeniem, zaś dokument własności pojazdu powypadkowego wystawiany jest, gdy omawiany koszt jest równy lub wyższy niż 75%, ale niższy niż 91% rzeczywistej wartości gotówkowej pojazdu przed uszkodzeniem. Oba powyższe dokumenty są zatem wystawiane dla pojazdów bardzo poważnie uszkodzonych, zaś różnicuje je szacunkowy koszt naprawy oraz możliwość odbudowy, przyznana tylko pojazdom powypadkowym, niemniej jednak, oba ww. typy dokumentów uniemożliwiają rejestrację pojazdu, tak więc na terenie stanu Michigan w USA, zarówno pojazd powypadkowy, jak i pojazd złomowany, w niezmienionym od czasu uszkodzenia stanie technicznym i z towarzyszącymi im ww. dokumentami, nie mogą zostać zarejestrowane, zaś możliwość rejestracji przedmiotowego pojazdu determinuje jego przydatność do ruchu drogowego, a tym samym możliwość użytkowania pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Jak już wyjaśniono powyżej, strona sprowadziła sporny pojazd w stanie uszkodzonym, z towarzyszącym mu dokumentem CERTIFICATE OF TITLE dla pojazdu powypadkowego, z adnotacją: "Nie będzie rejestrowany do użytku na drogach publicznych".
W tych okolicznościach należy zgodzić się z Sądem I instancji, który prawidłowo ocenił, że organ w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a.
Nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej kasacyjnie, z której wynika, że sporny pojazd na terytorium USA nigdy nie został uznany za odpad, o czym świadczy brak zapisów, które dyskwalifikują możliwość dokonania napraw w danym pojeździe i możliwość ponownego zarejestrowania, tj. zapisy o treści: "For Parts Only", "Non Rebuidable", "Non Repairale" oraz niewydanie przez właściwy organ stanu [...] dokumentu CERTIFICATE OF TITLE. Odnosząc się do takiej argumentacji należy stwierdzić, że nawet w przypadku, gdy dla pojazdu właściwe organy stanu Michigan nie wystawią ww. dokumentu bądź nie umieszczą adnotacji przesądzającej o przeznaczeniu pojazdu do demontażu na części, istnieje możliwość, że pojazd ten będzie stanowił odpad w rozumieniu krajowych przepisów prawa. Wyżej opisana sytuacja wystąpiła w sprawie kontrolowanej przez Sąd I instancji, ponieważ zgodnie z przepisami ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, sporny pojazd w momencie przemieszczenia na terytorium RP nie posiadał dokumentu, który umożliwiałby jego rejestrację na terytorium USA, a co za tym idzie na terytorium RP. Tym samym ww. pojazd był przemieszczany bez dokumentu, który umożliwia wykorzystanie go w celu, w jakim został wyprodukowany.
Należy stwierdzić, że uszkodzony pojazd marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], został już na terytorium USA zakwalifikowany jako odpad, z uwagi na zmianę jego dotychczasowego przeznaczenia. Nie można zatem zgodzić się z argumentacją skarżącej kasacyjnie, która wynika z treści skargi kasacyjnej jakoby przedmiotowy pojazd nie stanowił odpadu na terytorium USA, czy też, że pojazd ten nie został dotychczas uznany za odpad. Odnosząc się do tej argumentacji przedstawionej w skardze kasacyjnej wyjaśnić należy, pierwotny właściciel ww. pojazdu na terytorium USA, pozbył się go (nie dokonując napraw umożliwiających dalsze użytkowanie tego pojazdu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i uzyskując odszkodowanie w zamian za przekazanie uszkodzonego pojazdu na rzecz firmy ubezpieczeniowej), jak również, że następny właściciel na terytorium USA, w postaci firmy ubezpieczeniowej, zobowiązany był do pozbycia się ww. pojazdu. Powyższe stanowi "pozbycie się" zgodnie z definicją odpadu zawartą w ww. art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. "Pozbycie się" (które stanowi przesłankę do uznania danego przedmiotu za odpad) w istocie oznacza więc zmianę sposobu dotychczasowego użytkowania przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to jego przeznaczenie, a nowy sposób użytkowania mógłby wywołać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.
W okolicznościach niniejszej sprawy dokument, CERTIFICATE OF TITLE ma kluczowe znaczenie, bowiem to z ww. dokumentu wynika, że pojazd zarówno w dniu przemieszczenia nie mógł być wykorzystany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem na terytorium USA, jak również w konsekwencji powyższego nie może być wykorzystany zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem na terytorium RP.
Pozbycie się pojazdu przez poprzedniego posiadacza bez równoczesnego przekazania dowodu rejestracyjnego lub dokumentu stanowiącego jego odpowiednik, w sposób jednoznaczny przesądza o zaistnieniu przesłanki "pozbycia się", która jest zasadniczym kryterium do uznania takiego pojazdu za odpad zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można zgodzić się z tezą przedstawioną na str. 9 skargi kasacyjnej, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci przepisów [...] Vehicle Code Act 300 of 1949, Certificate of Title wydanej dla przedmiotowego pojazdu, zdjęć pojazdu, wydruku ogłoszenia internetowego zawierającego ofertę zakupu tego pojazdu, wyjaśnień złożonych przez skarżącą i opinii rzeczoznawców złożonych do akt, jednoznacznie potwierdza, że posiadacz pojazdu (pierwotny na terytorium USA) nie był do jego pozbycia się zobowiązany, pojazdu nie pozbył się, ani też nie zamierzał się pozbyć, a tym samym pojazd nie stanowi odpadu.
Odnosząc się do tak zarysowanej tezy wynikającej ze wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, wyjaśnić należy, że o wystąpieniu przesłanki "pozbycia się" w odniesieniu do ww. pojazdu, świadczy bezsprzecznie dokument CERTIFICATE OF TITLE z 21 maja 2014 r. wraz z adnotacją "Pojazd z odzysku" (org. SALVAGE VEHICLE) oraz "Nie będzie rejestrowany do użytku na drogach publicznych" (org. NOT TO BE REGISTERED FOR HIGWAY USE). Potwierdzeniem wystąpienia przesłania "pozbycia się", są analizowane przez GIOŚ przepisy obowiązujące w Stanie [...] w USA (MICHIGAN VEHICLE CODE), bowiem determinują one przeznaczenie spornego pojazdu na terytorium USA oraz status, z jakim pojazd ten został sprowadzony na terytorium RP.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 236 k.p.c. Zgodnie z przywołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego.
Podstawą orzekania sądu jest materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11).
W okolicznościach niniejszej sprawy, brak było podstaw do przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę skarżącą w skardze. Zawarty w art. 106 § 3 p.p.s.a. zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu, w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Jak wskazano wyżej, taka sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie.
Autor skargi kasacyjnej w ramach zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego podnosi na str. 13 skargi kasacyjnej, że doszło do naruszenia art. 24 ust. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów przez niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą nieproporcjonalnego obowiązku zagospodarowania odpadu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, tj. obowiązku unieszkodliwienia odpadu, a nie obowiązku poddania odpadu odzyskowi. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać ponownie należy, że kluczową przesłanką w uznaniu przedmiotowego pojazdu za odpad w ocenie organu, jak już wcześniej stwierdzono, był dokument CERTIFICATE OF TITLE, a nie stan techniczny pojazdu.
Sąd I instancji, kontrolując postępowanie GIOŚ na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji prawidłowo uznał, że poprzedni właściciel przedmiotowego pojazdu zbył na rzecz skarżącej uszkodzony pojazd, mając świadomość, że zbywa pojazd wraz z dokumentem, który nie dawał podstaw do jego rejestracji, a tym samym zbył pojazd wycofany z eksploatacji nienadający się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie nie podważyła oceny postępowania GIOŚ przeprowadzonej przez Sąd I instancji, że przedmiotowy pojazd był na terytorium USA pojazdem wycofanym z eksploatacji. W takim stanie został on sprowadzony na terytorium RP. Przedmiotowy pojazd został zbyty na rzecz skarżącej na terytorium USA, gdzie nie dokonano jego naprawy i nie uzyskano dla ww. pojazdu dowodu uprawniającego do jego ponownej rejestracji. W przypadku ww. pojazdu wydany został dokument wskazujący jednoznacznie na intencję jego posiadacza, co do trwałego wywozu pojazdu poza terytorium USA, a którego ponowna rejestracja jest niemożliwa. Powyższe dowodzi, że ww. pojazd bezpowrotnie utracił możliwość użytkowania zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a w konsekwencji, że w rozpatrywanym przypadku nastąpiło "pozbycie się" pojazdu przez poprzedniego właściciela.
Wobec powyższego w przypadku ww. pojazdu należy jednoznacznie również stwierdzić, że poprzedni jego właściciel nie przekazał skarżącej dokumentu umożliwiającego rejestrację pojazdu, a tym samym jego wykorzystanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Poprzedni właściciel pozbył się na rzecz skarżącej pojazdu wycofanego z eksploatacji w rozumieniu definicji ustawowej tego pojęcia (art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2018 r. poz. 578 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie NSA, według którego zgodnie z definicją pojazdu wycofanego z eksploatacji, która zawarta jest w art. 3 pkt 6 ustawy z 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, pojazdem wycofanym z eksploatacji jest pojazd stanowiący odpad w rozumieniu ustawy z 2012 r. o odpadach. Kwestia wcześniejszego dopuszczenia pojazdu do eksploatacji poprzez jego zarejestrowanie nie ma zatem znaczenia (wyrok NSA z 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2202/14, LEX nr 2083449).
Działanie obejmujące naprawę pojazdu wycofanego z eksploatacji poza stacją demontażu nie jest procesem przetwarzania w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 z późn. zm., dalej: u.o.). W art. 29 ust. 1 i 2 u.o. ustawodawca wprowadził zasadę przetwarzania odpadów w instalacjach lub urządzeniach. Konsekwencją obowiązywania tej zasady jest wyrażony w art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2018 r. poz. 578 ze zm.) bezwzględny obowiązek przekazania pojazdu wycofanego z eksploatacji przedsiębiorcy prowadzącemu stację demontażu lub punkt zbierania pojazdów. Celem tych przepisów zgodnie z zasadą prewencji (art. 6 p.o.ś.), jest ograniczenie możliwości negatywnego oddziaływania pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko oraz zapewnienie ochrony życia i zdrowia ludzi oraz ochrony środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Z samego faktu naprawienia pojazdu wycofanego z eksploatacji, a następnie jego zarejestrowania nie wynika, że utracił on w ten sposób status odpadu (zob. wyroki NSA: z 5 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 961/17, LEX nr 2643066; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 4565/21, LEX nr 3290738; z 18 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 450/21, LEX nr 3181232; z 15 września 2022 r., sygn. akt III OSK 1171/21, LEX nr 3411526).
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym oceny technicznej Nr [...] z dnia 15 września 2014 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego L.K. na zlecenie skarżącej, czy też oświadczeń składanych przez skarżącą zarówno przed Urzędem Celnym, jak i w toku kontrolowanego przez Sąd I instancji postępowania, wynika bezsprzecznie, że przedmiotowy pojazd był w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia uszkodzony i wymagał przeprowadzenia napraw w specjalistycznym zakładzie. Najistotniejsze znaczenie w okolicznościach tej sprawy miało to, że dla przedmiotowego pojazdu właściwy organ stanu [...] wydał dokument CERTIFICATE OF TITLE, który nie uprawniał do rejestracji, i z takim dokumentem został przemieszczony przez skarżącą. Strona przed przemieszczeniem pojazdu nie otrzymała dokumentu wydanego przez właściwy organ stanu Michigan świadczący o naprawie pojazdu i możliwości jego wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Tym samym należy uznać, że ww. pojazd został przemieszczony jako pojazd wycofany z eksploatacji (skreślony ze stanu). Zaistniały i stwierdzone okoliczności nakazywały organowi zaklasyfikowanie omawianego pojazdu jako odpadu.
Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że uzasadnienia postanowień wydanych w przedmiotowej sprawie przez GIOŚ są związane z przedmiotem rozstrzygnięcia, którym jest wezwanie skarżącej, do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu marki: [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] (sprowadzonego z terytorium USA na terytorium Polski), przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów.
Ma rację Sąd I instancji, że w zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo zastosował definicję ustawową pojęcia odpady, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Dokonał też właściwej interpretacji określenia "pozbycie się", stanowiącego konieczną przesłankę do uznania za odpad, które w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Okoliczność związana z możliwością użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem ma bowiem wpływ na zakwalifikowanie pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. bądź też uznanie, że pojazd takim odpadem nie jest.
Podkreślić należy, że w świetle cytowanych wyżej orzeczeń NSA, naprawa i rejestracja pojazdu, co miało miejsce w przypadku rozpatrywanej przez Sąd I instancji sprawy, nie wyklucza zakwalifikowania naprawionego pojazdu jako odpadu. Sprzedaż przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego posiadacza, tj. firmę [...], USA na rzecz skarżącej kasacyjnie bez równoczesnego przekazania dowodu rejestracyjnego lub dokumentu stanowiącego jego odpowiednik, w sposób jednoznaczny przesądza o zaistnieniu przesłanki "pozbycia się".
Oznacza to, że ostatni posiadacz, nie znajdując dla pojazdu dalszego zastosowania, pozbył się go na rzecz skarżącej, co stanowi przesłankę do uznania omawianego pojazdu za odpad w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ww. u.o.
Dla oceny stanu technicznego przedmiotowego pojazdu wystarczające były zebrane materiały dowodowe, tj. ocena techniczna Nr [...] z 15 września 2014 r., sporządzona przez rzeczoznawcę samochodowego L. K. na zlecenie A. R., którą strona dołączyła do wniosku z dnia 30 września 2014 r. do Urzędu Celnego o wydanie dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy od ww. pojazdu, a który to wniosek zawierał następujące pouczenie - Podając dane zawarte we wniosku, niezbędne do wydania zaświadczenia, potwierdzam własnoręcznym podpisem, że dane te są prawdziwe oraz, że jest mi znany przepis art. 233 ustawy Kodeks karny o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Tym samym należy stwierdzić, że strona potwierdziła zgodność wskazanego w ww. ocenie technicznej zakresu uszkodzeń pojazdu ze stanem faktycznym z daty sprowadzenia tego pojazdu. Omawiana ocena techniczna zawiera następujące informacje - uszkodzeniu uległy elementy konstrukcyjne, takie jak: lewe wzmocnienie boczne z podłużnicą (wskazane wśród części do wymiany) oraz prawe wzmocnienie boczne z podłużnicą (wskazane wśród części do naprawy), jak również szereg innych elementów nadwozia, wyposażenia, silnika oraz zawieszenia przedniego z układem kierowniczym. A. R. w pisemnym oświadczeniu dla Urzędu Celnego z 30 września 2014 r., sama wskazała, że ww. pojazd został nabyty przez nią w mocno uszkodzonym stanie i z tego powodu został przywieziony na lawecie.
Przedmiotowy pojazd w stanie technicznym i prawnym, w jakim został sprowadzony z terytorium USA, nie spełniał warunków do jego rejestracji na terytorium USA. W takim stanie został sprowadzony na terytorium RP.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - Sąd I instancji właściwie przyjął, że przedmiotowy pojazd, którego dotyczyło postępowanie, stanowił nielegalnie przemieszczony odpad. Z akt kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy wynika, że GIOŚ dokonał prawidłowej interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Treść tego pojęcia odgrywa w niniejszej sprawie zasadniczą rolę i stanowi jednocześnie oś sporu. Powstawanie odpadów powinno być eliminowane lub ograniczane przez wytwarzających odpady i ich odbiorców niezależnie od stopnia uciążliwości bądź zagrożeń dla życia lub zdrowia ludzi oraz dla środowiska, a także niezależnie od ich ilości lub miejsca powstawania. Polskie przepisy wewnętrzne dotyczące międzynarodowego przemieszczania odpadów w sposób bardzo ścisły są powiązane z regulacjami unijnymi oraz międzynarodowymi, a zmiany zachodzące w tych regulacjach muszą wywoływać odpowiednie zmiany w prawie polskim. Kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza. Zgodnie z ogólnym znaczeniem słowo "pozbywać się" oznacza uwolnić się od czegoś niepotrzebnego, uciążliwego. Pozbyć się starych ubrań, mebli. Pozbyć się długów, kłopotów, uciążliwości, obowiązków (M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 1979, s. 886.). Według aktualnie obowiązującej definicji ustawowej zamieszczonej w u.o., przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.). Z definicji tej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem zatem pod pewnymi warunkami może stać się substancja lub przedmiot. Pojęcie "pozbywać się" należy interpretować w świetle celu ogólnego przepisów u.o., którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez substancję lub przedmiot, które mogą stać się odpadami oraz w świetle celów szczegółowych wynikających z zasad gospodarki odpadami. Termin "pozbywać się", który określa zakres stosowania pojęcia "odpad", nie może zatem być interpretowany wąsko. Przy interpretacji pojęcia "pozbywać się" należy brać pod uwagę przede wszystkim obowiązujące normy prawne dotyczące procesów ponownego użycia, przetwarzania, recyklingu oraz odzysku poszczególnych rodzajów odpadów. Istotne znaczenie mają także standardy dotyczące bezpieczeństwa używania substancji lub przedmiotów. Pozbycie się substancji lub przedmiotu, które stają się odpadami powinno być także oceniane przez pryzmat zasad: prewencji oraz przezorności i materialnej odpowiedzialności sprawcy zanieczyszczającego środowisko. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za "odpad" w ramach międzynarodowego przemieszczenia ma jego stan w chwili sprowadzenia na terytorium RP, który w przypadku pojazdów wycofanych z eksploatacji, wynika ze statusu prawnego oraz stanu technicznego danego pojazdu oraz woli jego poprzedniego posiadacza.
Prawidłowo Sąd I instancji zgodził się z organem, który podnosi, że pozbycie się pojazdu przez poprzedniego posiadacza bez równoczesnego przekazania dowodu rejestracyjnego lub dokumentu stanowiącego jego odpowiednik, w sposób jednoznaczny przesądza o zaistnieniu przesłanki "pozbycia się" w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.