III OSK 1435/21

III OSK 1435/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Masternak - Kubiak
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Pauter
Symbol z opisem
6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2312/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-01-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia WSA del. Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2312/18 w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2018 r. nr KOA/563/Oś/18 w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz V. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 13.021 (trzynaście tysięcy dwadzieścia jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. IV SA/Wa 2312/18 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO w Warszawie, Kolegium, organ odwoławczy) z 15 czerwca 2018 r. nr KOA/563/Oś/18 w przedmiocie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na terenie wyrobiska na dz. ew. nr [...] w miejscowości D., w okresie od 27 maja do 1 sierpnia 2014 r. V. sp. z o.o. z siedzibą w W. składowała odpady w postaci tworzyw sztucznych.
W dniu 27 maja 2014 r. funkcjonariusze Policji w C., po uprzednim wezwaniu, stwierdzili, że z dwóch ciągników siodłowych z naczepami wyrzucono śmieci (m.in. puste opakowania po olejach i opryskach). Kierowcy samochodów okazali dokumenty WZ wystawione przez skarżącą, według których w ww. wyrobisku miały być rozładowane odpady z betonu i gruzu ceglanego. W dniu 28 maja 2014 r. przeprowadzono oględziny wyrobiska z udziałem pracowników Urzędu Gminy Naruszewo, sołtysa i mieszkańców wsi D. Ustalono, że były to odpady zmieszane, opakowania po środkach chemicznych ochrony roślin, folie, worki, sznurki, metal, rury plastikowe, bańki po opryskach, nie stwierdzono, aby wśród tych odpadów znajdował się gruz i odpady podobne do gruzu. Na teren wyrobiska skarżąca z terenu własnego zakładu produkcyjnego w C. przetransportowała trzema ciężarówkami odpady o kodzie 19 12 04 o łącznej masie 79 900 kg.
Wyrobisko, od 19 marca 2014 r., było własnością S. sp. z o.o. z siedzibą w W. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarła 19 maja 2014 r. umowę nr [...] ze skarżącą określającą warunki współpracy w zakresie zagospodarowania odpadów o kodzie 19 12 09 (minerały np. piasek, kamienie) i 17 01 07 (zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż wymienione w 17 01 06). Zgodnie z umową odpady miały być składowane w wyrobisku w D.
W dniach 31 lipca -1 sierpnia 2014 r. skarżąca przeprowadziła prace porządkowe w wyrobisku w D. w celu uprzątnięcia odpadów w postaci tworzyw sztucznych. Podczas oczyszczania terenu wyrobiska wywieziono 5 kontenerów odpadów. Wywiezione zostały tylko odpady z tworzyw sztucznych, wśród nich nie było odpadów z gruzu. Łącznie skarżąca przekazała odpady o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma w ilości 84,46 Mg
W piśmie z 3 września 2015 r. Marszalek Województwa Mazowieckiego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość należnej opłaty z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2014 r.
W decyzji z 7 października 2015 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wymierzył skarżącej opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w m. D., gm. N., za rok 2014 w kwocie 440 679 zł. Opłata ta została ustalona za składowanie tworzyw sztucznych i gumy (odpad o kodzie 19 12 04), o masie 79,7 Mg, w okresie od 27 maja 2014 r. do 1 sierpnia 2014 r.
Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Po jego rozpatrzeniu, decyzją z 16 marca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 7 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/16 WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, Kolegium winno było zbadać wszelkie wątpliwości podnoszone przez skarżącą, w tym samym samodzielnie przeprowadzić bądź zlecić organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego. Skarżąca wystąpiła bowiem o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: K. R., R. W., M. Z., A. N., którzy byli obecni podczas wywozu odpadów z terenu przedsiębiorstwa skarżącej w C., a które następnie zostały przetransportowane do D., celem ustalenia jakie odpady i w jakiej ilości zostały przez skarżącą w wyrobisku zeskładowane oraz o ustalenie samego przebiegu wywozu odpadów z wyrobiska. Skarżąca wystąpiła również z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, celem wyjaśnienia, jaką maksymalnie masę odpadów o kodzie 17 01 07 oraz o kodzie 19 12 04 można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z ruchomą podłogą przy uwzględnieniu okoliczności niespornych, a więc sposobu pakowania tych odpadów i przewożenia w workach typu big bag. Sąd stanął na stanowisku, że organ powołał się jedynie na materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy, nie analizując jego treści pod kątem zarzutów wniesionego odwołania. Postępowanie Kolegium ograniczyło się do potwierdzenia stanowiska wyrażonego w decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego. SKO w żaden sposób nie zweryfikowało informacji zawartych w odwołaniu. Sąd stwierdził, że SKO w Warszawie powinno było wezwać i przesłuchać wskazanych w odwołaniu świadków lub przekazać w tym celu sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Marszałka Województwa Mazowieckiego celem rzetelnego ustalenia zawartych w nich informacji. Nadto, uzupełniając materiał dowodowy o powyższe zeznania, po wyjaśnieniu wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym m.in. dotyczących jakiego rodzaju odpady zostały przez skarżącą na wyrobisku w D. zeskładowane, ilości ciężarówek wywożących z wyrobiska odpady w dniach 31 lipca do 1 sierpnia 2014 r. jak i rodzaju odpadów nimi wywożonych, a następnie uznając za niezbędne - podjąć decyzję w przedmiocie dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy będzie mógł zostać poddany wnikliwej analizie przez organ administracyjny.
Rozpoznając ponownie sprawę Marszałek Województwa Mazowieckiego przeprowadził dowód z zeznań świadków A. N., R. W., K. R. oraz M. Z.
Decyzją z 29 grudnia 2017 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego ponownie wymierzył skarżącej opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w m. D., gm. N., za rok 2014 w kwocie 440 679 zł. Zdaniem Marszałka, 27 maja 2014 r. skarżąca przywiozła do wyrobiska na działce o nr ew. [...] w m. D. odpady o kodzie 19 12 04. N. sp. z o.o. jako odbierający odpady z wyrobiska D. w sierpniu 2014 r. potwierdziła rodzaj odbieranych odpadów - tworzywa sztuczne oraz wskazała, iż odpady o łącznej masie 84,46 Mg wywieziono w 4 kursach samochodami typu zestaw: ciągnik siodłowy z naczepą. Masa wywożonych odpadów w ilości 84,46 Mg stanowiła odpady tworzyw sztucznych zanieczyszczone żwirem z wyrobiska. Marszałek wskazał, że świadkowie przesłuchani w 2017 r. nie byli w stanie jednoznacznie wskazać, jaki rodzaj odpadów był wywieziony z zakładu skarżącej w 2014 r. do D., gdyż albo nie byli obecni podczas załadunku i wywożenia odpadów z zakładu, albo nie byli obecni podczas pakowania odpadów do big-bagów przygotowanych wcześniej, nie weryfikowali ustalonego wcześniej przez inne osoby kodu odpadów, nie byli obecni przy wcześniejszym ustalaniu kodu odpadów. Podczas zlecania usługi transportu odpadów brak było jednoznacznych wytycznych, które odpady mają być przetransportowane do wyrobiska D. 27 maja 2014 r., gdyż w zleceniach wskazywano na dwa różne rodzaje odpadów: tworzywa sztuczne oraz zmieszane odpady z betonu i gruzu. Potwierdzeniem uprzątnięcia odpadów z wyrobiska jest Karta przekazania odpadów nr [...] z 1 sierpnia 2014 r. stwierdzająca przekazanie odpadów w ilości 79,7 Mg o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma przez skarżącą do Z. sp. z o.o. (obecnie N. sp. z o.o.).
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego, art. 279 ust. 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 oraz 288 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez błędne uznanie skarżącej za podmiot korzystający ze środowiska, art. 78 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie w sprawie i niedopuszczenie dowodu z zeznań świadka M. K., art. 84 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Odwołująca się wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. K. na okoliczności jakiego rodzaju i o jakiej masie odpady zostały przetransportowane przez skarżącą na teren wyrobiska w D. 27 maja 2014 r., sposobu pakowania i przewożenia odpadów przygotowanych do wywozu na teren wyrobiska w D. 27 maja 2014 r. przez skarżącą, pojemności naczepy pojazdów, którymi przewożone były odpady oraz jakiego rodzaju odpady zostały wydobyte przez skarżącego z wyrobiska w D. 31 lipca-1 sierpnia 2014 r. oraz jaka była ich masa, czy skarżący dysponował odpadami stanowiącymi opakowania i pojemniki po środkach biobójczych, owadobójczych i tym podobnych oraz czy przetransportował odpady tego typu na teren wyrobiska w D. 27 maja 2014 r. oraz czy skarżący traktuje jako odpad folie LLDPE i przekazuje ją odpowiednim podmiotom celem zeskładowania jako odpad, jak również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, w szczególności transportu odpadów, w celu ustalenia jaką maksymalną masę zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż odpady o kodzie 17 01 06, czyli odpadów o kodzie 17 01 07, można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS o pojemności naczepy ok. 92 m³ i przewieźć tym samochodem, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag, jaką maksymalną masę odpadów w postaci tworzyw sztucznych i gumy, tj. odpadów o kodzie 19 12 04 można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą STAS o pojemności naczepy ok. 92 m3 i przewieźć tym samochodem, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag, czy możliwym jest załadowanie na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS i przywiezienie tym samochodem 79,7 Mg zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż odpady o kodzie 17 01 06, czyli odpadów o kodzie 17 01 07, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag oraz czy możliwym jest załadowanie na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS i przywiezienie tym samochodem 79,7 Mg zmieszanych odpadów z tworzyw sztucznych i gumy, tj. odpadów o kodzie 19 12 04, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu big bag.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO w Warszawie decyzją z 15 czerwca 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z 29 grudnia 2017r.
V. sp. z o.o. z siedzibą w W. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 czerwca 2018 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a., a przez to na zaniechaniu rzetelnego, wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. i wymaganej przez art. 80 K.p.a. oceny materiału dowodowego, co doprowadziło SKO do poczynienia błędnych i nielogicznych ustaleń faktycznych, w oparciu o które załatwiono sprawę, w szczególności dokonania wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie masy i rodzaju odpadów przetransportowanych przez skarżącą na teren wyrobiska w D., a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 279 ust. 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska wraz postanowieniami Tabeli L z Załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014 poprzez ich błędne zastosowanie i wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska tak jakby skarżąca składował w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych i gumy, pomimo braku logicznych podstaw do uznania, że skarżąca składował odpady z tworzyw sztucznych i gumy, a więc braku podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej w wymierzonej wysokości;
– art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie i załatwienie sprawy bez uwzględnienia oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/16 w wyniku czego SKO ponownie ustaliło, w ślad za organem I stopnia, bez żadnej weryfikacji właściwości fizycznych odpadów, wbrew wiążącej go ocenie prawnej wyrażonej przez WSA w Warszawie w wyroku, że skarżąca zeskładowała w wyrobisku 79,7 Mg odpadów z tworzyw sztucznych i gumy, tj. o kodzie 19 12 04, co stanowi ustalenia przeczące zasadom doświadczenia życiowego i zasadom logiki;
– art. 7 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy Prawo przedsiębiorców przez niezastosowanie w sprawie i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli, a w tym słusznego interesu strony oraz poprzez nieuwzględnienie domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy;
– art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się do zaprezentowania i podtrzymania stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego przez organ, a zaniechanie rozpoznania merytorycznego niniejszej sprawy, a w szczególności zaniechanie rozpoznania lub przekazania organowi I instancji do rozpoznania nowych okoliczności i dowodów powołanych przez skarżącą, podczas gdy SKO było zobligowane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego zgodnie z art. 7, 77 §1,80 i 136 K.p.a., a następnie wydania decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie;
– art. 75 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów z opinii biegłego i z zeznań świadka M. K. pomimo, że dowody te mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie byłyby sprzeczne z prawem;
– art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, tudzież poprzez brak zobowiązania organu administracji do przeprowadzenia wskazanego dowodu po uchyleniu decyzji Marszałka Województwa i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo wystąpienia na gruncie niniejszej sprawy okoliczności wymagających posiadania specjalistycznej wiedzy, co uniemożliwiło dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych;
– art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji Marszałka Województwa, podczas gdy zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji Marszałka Województwa i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na skutek naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 279 ust. 2 i 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 Prawo ochrony środowiska i postanowienia tabeli L z załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska poprzez błędne zastosowanie wskazanych przepisów prawa materialnego polegające na uznaniu skarżącej za podmiot korzystający ze środowiska poprzez składowanie odpadów z tworzyw sztucznych i gumy obowiązany do ponoszenia opłaty za korzystanie ze środowiska w postaci opłaty podwyższonej w kwocie 440 679,00 zł oraz wymierzeniu skarżącej tejże opłaty z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym pomimo braku logicznych podstaw do uznania, że skarżąca składował odpady z tworzyw sztucznych i gumy, a więc braku podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej we wskazanej wysokości.
SKO w Warszawie – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi, tym samym podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji oddalając skargę Spółki w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym za 2014 r. na terenie wyrobiska po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego w miejscowości D. w wysokości 440 679,00 złotych. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia spawy o wymierzenie skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznczonym organ był zobligowany do uzupełnienia materiału dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji z 7 października 2015 r., a następnie do wyjaśnienia wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym m. in. dotyczących rodzaju odpadów, jakie zostały zeskładowane przez skarżącą na wyrobisku w D., ilości ciężarówek wywożących z wyrobiska odpady w dniach 31 lipca do 1 sierpnia 2014 r. jak i rodzaju odpadów nimi wywożonych, a następnie po uzupełnieniu materiału dowodowego o zaznania świadków organ był zobowiązany ocenić niezbędność dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Tak zgromadzony materiał dowodowy miał zostać poddany wnikliwej analizie przez organ administracyjny. Takie wytyczne zostały sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r.
Odnosząc się w tym kontekście do zarzutów skargi, Sąd I instancji wskazał, że kwestią zasadniczą dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, w kontekście wskazań, co do dalszego postępowania sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r. było uzupełnienie przez organ materiału dowodowego, w szczególności przez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków zawnioskowanych przez skarżąca w odwołaniu od decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z 7 października 2015 r., a następnie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym dotyczących rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku w D., ilości ciężarówek, które wywiozły odpady z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r. i ich rodzaju oraz ustalenie w kontekście zebranego materiału dowodowego czy przeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego jest niezbędne do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Zdaniem Sądu I instancji, zgodnie z wytycznymi sformułowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r. organ uzupełnił postępowanie dowodowe o zeznania świadków A. N., R. W., K. R. i M. Z. na okoliczność rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku w m. D. oraz przebiegu wywozu odpadów z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r., których treść została szeroko przytoczona w uzasadnieniu decyzji, a następnie skonfrontował je z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym w szczególności z dokumentami w postaci Karty Przekazania Odpadu nr [...], notatki służbowej pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz oświadczenia N. sp. z o.o. i wyjaśnieniami skarżącej składanymi w toku postępowania administracyjnego. A następnie na podstawie materiału dowodowego uzupełnionego o zeznania świadków organ ustalił rodzaj zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku D. odpadów i ilość odpadów wywiezionych w wyrobiska.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżąca, na podstawie dokumentów przedłożonych w toku postępowania administracyjnego, jak również na podstawie zeznań świadków nie potwierdzono, aby na terenie wyrobiska znajdowały się odpady budowlane. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy w postaci notatki służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji, protokołu z oględzin wyrobiska, Karty Przekazania Odpadu nr [...], oświadczenia N. sp. z o.o. oraz zeznania świadka M. Z. bezsprzecznie wskazują, że na terenie wyrobiska skarżąca zeskładowała odpady z tworzyw sztucznych w postaci opakowań po środkach chemicznych ochrony roślin, folie, worki, sznurki, metal, rury plastikowe, bańki po opryskach o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma. Uzupełniony przez organ materiał dowodowy nie potwierdził prezentowanego przez skarżącą stanowiska, że na teren wyrobiska trafiły odpady pobudowlane, w tym w szczególności nie potwierdzili takiej okoliczności powołani przez skarżącą świadkowie.
Po ustaleniu rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na wyrobisku D. organ, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r., na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym również na podstawie zeznań świadków, ustalił ilość odpadów przywiezionych przez skarżącą na wyrobisko oraz ilość odpadów usuniętych z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r.
W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo ustalił, że skarżąca składowała w okresie od 27 maja 2014 r. do 1 sierpnia 2014 r., tj. przez 66 dób, w miejscu do tego celu nieprzeznaczonym (wyrobisko) odpady oznaczone kodem 19 12 04, w ilości 79,7 Mg, a co za tym idzie - spółka zobowiązana jest do poniesienia opłat z tym związanych, w tym - opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 293 ust. 3 P.o.ś. Kwota została ustalona w wysokości 440 679,00 zł w oparciu o obowiązujące w 2014 r. jednostkowe stawki ogłoszone obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska za rok 2014 (M.P. poz. 729) przy zastosowaniu współczynnika 0,7 jednostkowej stawki opłat za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i za każdą dobę składowania.
Wbrew zrzutom sformułowanym w skardze organ zastosował się do wszystkich wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 7 października 2016 r.
W skardze kasacyjnej Spółka reprezentowana przez r.pr. W. K. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1. art. 3 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: k.p.a.), przez:
a) oddalenie skargi oraz nieuchylenie decyzji organu I i II stopnia, pomimo że obydwie decyzje organów administracji zostały wydane bez rozważenia pełnego materiału dowodowego i z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń faktycznych przez organy administracji w zakresie masy i rodzaju (kodu) odpadów zeskładowanych przez skarżącego w D. w dniu 27 maja 2014 r.
b) przyjęcie przez WSA za prawidłowe ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji I i II stopnia z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i naruszeniem obowiązku wyprowadzenia z całości materiału dowodowego wniosków logicznych i spójnych w sprawie; naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie obejmowało:
(i) wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających i przyjęcie, że Skarżący zeskładował w dniu 27 maja 2014 r. na wyrobisku w D. 79, 7 Mg odpadów z tworzyw sztucznych i gumy (kod 19 12 04), podczas gdy w materiale dowodowym znajdują się dowody temu przeczące, takie jak zeznania świadków K. R. oraz R. W., pismo M. Z. z dnia 13 czerwca 2014 r., protokół z przesłuchania M. Z. w toku postępowania karnego z dnia 31 lipca 2014 r., dokumenty WZ wystawione przez Skarżącego w dniu 27 maja 2014 r.;
(ii) uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza ustalenia faktyczne przyjęte przez organy administracji I i II stopnia, w sytuacji gdy dowody wymienione przez WSA nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, z uwagi na okoliczność, że (1) notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza Policji, nie powinna stanowić środka dowodnego w sprawie; (2) oświadczenie spółki N. z dnia 28 kwietnia 2017 r. było obarczone błędem i najprawdopodobniej dotyczyło odbioru od Skarżącego innego transportu odpadów; (3) dowód z zeznań świadka M. Z. został dopuszczony, ale nie został przeprowadzony; (4) protokół z wizji lokalnej, która miała miejsce w dniu 28 maja 2014 r. stanowi dowód na okoliczność jakie odpady znajdowały się w dniu wizji w wyrobisku w D., a nie na okoliczność jakie odpady zeskładował tam Skarżący, a co najważniejsze nie zawiera dokładnych informacji na temat masy i rodzaju odpadów (5) Karta Przekazania Odpadów nr [...] stanowi dowód na okoliczność jakie odpady wraz ze zeskładowanymi w D. przez Skarżącego zostały następnie przekazane przez Skarżącego po oczyszczeniu wyrobiska do spółki N.;
(iii) nieuzasadnione wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosku, iż świadek K. R., a nie jak podał WSA R., potwierdził iż Skarżący przetransportował ze swojego zakładu produkcyjnego 79.700 kg odpadów o kodzie 19 12 04, podczas gdy ów świadek zeznał w trakcie przesłuchania, iż Skarżący zeskładował w D. odpady o charakterze budowlanym o kodzie z grupy 17- stej;
(iv) nieuzasadnione pominięcie materiału dowodowego w postaci zeznań świadków K. R., A. N., R. W., z których wynika, że nie jest fizycznie możliwym przewiezienie za pomocą trzech pojazdów wyposażonych w naczepę z ruchomą podłogą o pojemności ok. 92 m3, 79, 7 Mg odpadów z tworzyw sztucznych i gumy (kod 19 12 04) zapakowanych w worki typu BIG BAG i uznanie za prawidłowe ustalenia organów administracji I i II stopnia w zakresie masy i rodzaju odpadów przewiezionych i zeskładowanych przez Skarżącego w dniu 27 maja 2014 r.;
(v) nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący był w stanie przewieźć 79.700 kg (79,7 Mg) odpadów o kodzie 19 12 04 trzema naczepami z ruchomą podłogą, umieszczonych w workach typu BIG BAG, podczas gdy w materiale dowodnym nie zgromadzono dowodów potwierdzających wskazaną okoliczność, zaś zebrano dowody w postaci zeznań świadków K. R., A. N., R. W., które przeczą aby przy uwzględnianiu sposobu pakowania i transportowania odpadów o danych właściwościach, było to możliwe;
(vi) nieuzasadnione i błędne przyjęcie przez WSA, iż wobec wskazania przez Skarżącego w piśmie jakie odpady i o jakiej masie zeskładowano w dniu 27 maja 2014 r., zbędnym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, podczas gdy pismo Skarżącego zawierało błędne informacje, a z zeznań świadków wynikało, że nie jest fizycznie możliwym przewiezienie w opisanych warunkach 79.700 kg (79,7 Mg) odpadów o kodzie 19 12 04 trzema naczepami z ruchomą podłogą, zaś ani SKO ani WSA nie posiadali wiedzy o ładowności zastosowanych środków transportu i nie posiadali wiadomości specjalnych pozwalających im na zróżnicowanie możliwej ładowności z uwagi na rodzaj odpadów.
2. art. 3 § 1 i 2 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., przez oddalenie skargi Skarżącego w sytuacji, gdy wbrew zapatrywaniom wyrażonym w Wyroku, organy administracji I i II stopnia nie uwzględniły w pełni oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1294/16 (dalej jako: wyrok WSA z 7 października 2016 r.); wytyczne sprowadzały się bowiem nie tylko do polecenia uzupełnienia materiału dowodowego, ale również przejawiały się w konieczności uwzględnienia podczas czynienia ustaleń faktycznych przez organy administracji publicznej, właściwości fizycznych i charakterystyki odpadów zestawianych ze sobą w sprawie, tj. odpadów z tworzyw sztucznych i gumy (kod 19 12 04) oraz odpadów o charakterze budowlanym (kod 17 01 07); to zaś w celu zapobieżenia poczynieniu przez organy administracji ustaleń faktycznych przeczących zasadom doświadczenia życiowego i zasadom logiki.
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez niezasadne oddalenie skargi i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji oraz decyzji Marszałka Województwa pomimo, że obydwie, mając na uwadze pozostałe uchybienia wskazane w niniejszej skardze kasacyjnej, winny zostać uchylone.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.
naruszenie art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.- Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2001 nr 62 poz. 627 ze zm., dalej: p.o.ś.) oraz postanowieniami Tabeli L z Załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2014 (M.P. 2013, poz. 729; dalej: obwieszczenie Ministra Środowiska) przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organy administracji prawidłowo wymierzyły opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska za rok 2014 przy wykorzystaniu jednostkowej stawki opłaty w kwocie 119,68 wynikającej z obwieszczenia Ministra Środowiska (pkt. 990) to jest tak jakby skarżący składował w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych i gumy o masie 79,7 Mg, podczas gdy skarżący składował w miejscu na ten ceł nieprzeznaczonym odpady o charakterze budowlanym, czyli o kodzie 17 01 07 w związku z czym ewentualna opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska za rok 2014 winna być wymierzona skarżącemu przy wykorzystaniu jednostkowej stawki opłaty w kwocie 17,93 (pkt. 832).
W związku z powyższym wniesiono:
1. na postawie art. 176 § 1 pkt. 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
2. na postawie art. 176 § 2 p.p.s.a., o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;
3. na postawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a., o zasądzenie zwrotu na rzecz skarżącego od organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że WSA, dokonując kontroli działalności organów administracji, nieprawidłowo skontrolował legalność decyzji SKO. Nie można się zgodzić z WSA, iż w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącemu opłaty podwyższonej. Bowiem WSA nie dostrzegł nieprawidłowości, które miały miejsce po stronie organów administracji orzekających w sprawie.
Według skarżącego kasacyjnie, dla prawidłowego ustalenia wysokości opłaty podwyższonej koniecznym było w szczególności ustalenie: a) jaka była masa odpadów wywiezionych przez skarżącego na wyrobisko w D. w dniu 27 maja 2014 r.; b) jaki był rodzaj (a przez to i kod) odpadów wywiezionych przez skarżącego na wyrobisko w D. w dniu 27 maja 2014 r.
W tym celu organy winny były zastosować się do art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i starannie zebrać oraz rozważyć cały materiał dowodowy. W tym także dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, tego wyraźnie w sprawie zabrakło. Rozpoznając sprawę ponownie, organy administracji skupiły się przede wszystkim na potwierdzeniu dotychczas przyjętej wersji wydarzeń. Dyskredytując przy tym wszystkie dowody, które potwierdzały twierdzenia Skarżącego oraz przeczyły ustaleniom faktycznym kwestionowanym przez Skarżącego. Ocena materiału dowodowego była nacechowana subiektywizmem i tendencyjnością, czego nie zauważył WSA i podzielił stanowisko organów administracji. Przede wszystkim WSA niesłusznie stwierdził, że SKO prawidłowo ustaliło rodzaj i masę odpadów zeskładowanych w wyrobisku w D. na postawie dowodów wymienionych na stronie 14 uzasadnienia Wyroku. Nie można się zgodzić, że z przytoczonych przez WSA środków dowodowych, czy to ujętych razem, czy też z osobna, wynikają okoliczności, w oparciu o które ustalono wysokość opłaty podwyższonej.
WSA stwierdził w uzasadnianiu wyroku, że ustalenia faktyczne w zakresie rodzaju odpadów zeskładowanych przez Skarżącego w D., potwierdzają poniżej wymienione dowody.
a) protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28 maja 2014 r. na terenie wyrobiska w D.
WSA odwołał się w uzasadnieniu Wyroku m.in. do protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 28 maja 2014 r. na terenie wyrobiska w D. W wizji lokalnej uczestniczyli pracownicy Urzędu Gminy w Naruszewie oraz okoliczni mieszkańcy. W rzeczonym protokole spisano jedynie obserwacje mieszkańców uczestniczących w wizji lokalnej, poczynione na podstawie tego co było rzekomo widoczne w wyrobisku. W protokole nie podano ani masy, ani kodu odpadów widocznych w wyrobisku. Nie określono nawet orientacyjnie, jaka mogła być ilość poszczególnych przedmiotów zaobserwowanych przez mieszkańców w wyrobisku, a wymienionych w protokole. Oczywistym jest natomiast, że mieszkańcy skupili się podczas wizji lokalnej na odpadach, których obecność w wyrobisku była dla nich najbardziej bulwersująca. Całe zdarzenie było bowiem silnie nacechowane emocjami.
Oceniając rzeczony dowód, powinno się mieć na względzie okoliczność, o której wspomniano w uzasadnianiu decyzji SKO, lecz nie uwzględniono podczas wydawania rozstrzygnięcia, tzn. należy pamiętać o tym, że teren wyrobiska nie był zabezpieczony, monitorowany czy ogrodzony. W wyrobisku mogły znajdować się odpady pochodzące od innych osób czy podmiotów niż skarżący. Zatem odpady, ujawnione i wskazane w protokole z wizji mogły pochodzić z różnych źródeł. Co zostało potwierdzone m.in. w zeznaniach świadka K. R. Świadek ten zeznał również, że był obecny na terenie wyrobiska po 27 maja 2014 r. i zaobserwował tam odpady, które nie mogły pochodzić od skarżącego (vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 20 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy).
Poza tym, zgodnie z rzeczonym protokołem z wizji lokalnej, odpady były najprawdopodobniej przywożone do wyrobiska przed 27 maja 2014 r. Mieszkańcy uczestniczący w wizji lokalnej, wymieniając rejestracje pojazdów dowożących odpady do D., zaobserwowali także pojazdy, których numery rejestracyjne nie odpowiadały rejestracjom widocznym na dokumentach WZ, dokumentujących wywóz odpadów od Skarżącego (vide dokumenty WZ oraz protokół z wizji lokalnej z dnia 28 maja 2014 r.- w aktach sprawy). Poza tym w protokole odnotowano, iż okoliczni mieszkańcy byli świadkami przysypywania odpadów żwirem. Nie wykluczone, że mieszkańcy mieli na myśli odpady o charakterze budowlanym, przywiezione przez skarżącego. Te okoliczności pozostały jednak poza zainteresowaniem organów administracji i nie zostały wyjaśnione. Następnie zaś pominął je WSA w trakcie rozpoznawania Skargi i nie dopatrzył się uchybień po stronie organów administracji.
b) zeznania świadka M. Z. WSA wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż m.in. zeznania świadka M. Z. bezsprzecznie wskazują, że na terenie wyrobiska skarżący zeskładował odpady z tworzyw sztucznych. Tymczasem dowód z zeznań świadka M. Z. nie został w ogóle przeprowadzony. Świadek nie stawił się na przesłuchanie, które miało miejsce w dniu 30 czerwca 2017 r. (vide protokół z 30 czerwca 2017 r. w aktach sprawy). Zatem odwoływanie się przez WSA do zeznań tego świadka stanowi rażące uchybienie.
Podobnie jak okoliczność, iż WSA nie dostrzegł, iż organy administracji przeanalizowały materiał dowodowy w sposób wybiórczy oraz tendencyjny. Pozostając bowiem przy osobie M. Z., należy zaznaczyć, że w materiale dowodowym znalazły się pisma sporządzone przez M. Z. oraz protokół z jego przesłuchania w toku postępowania karnego, co zostało przemilczane przez WSA podczas rozpoznawania Skargi. Z dowodów tych niezaprzeczalnie wynikało natomiast, iż Skarżący nie zeskładował w D. całego transportu odpadów z tworzyw sztucznych. Mianowicie, w aktach sprawy znalazło się pismo skierowane przez spółkę S., w której zarządzie zasiadał M. Z., do Wójta Gminy Naruszewo z 13 czerwca 2014 r. W rzeczonym piśmie M. Z. wskazał, że jego kontrahent, dostarczając odpady na teren wyrobiska, przewiózł w ostatnim transporcie "niedozwolone" odpady, tj. odpady niedopuszczone do rekultywacji na terenie działki stanowiącej własność S. Prezes spółki S. wskazał przy tym, że "niedozwolone" odpady stanowiły ok. 60 % ostatniego transportu. Nadto w rzeczonym piśmie wyjaśniono, że ostatni transport zawierał zarówno odpady z gruzu i ziemi, jak i domieszkę niedozwolonych odpadów z plastiku. Niedozwolone odpady, jeżeli wystąpiły, stanowiły domieszkę w całym transporcie (vide pismo M. Z. z 13 czerwca 2014 r. - w aktach sprawy). W piśmie zaznaczono, że wszystkie odpady przewieziono w workach typu BIG BAG. Stąd wzięła się pomyłka po stronie podmiotu dostarczającego odpady. Ich zawartość przy załadunku była najprawdopodobniej niewidoczna. Podkreślenia wymaga również fakt, iż w rzeczonym piśmie Prezesa spółki S. nie wskazano nazwy podmiotu, który dostarczył omyłkowo "niedozwolone" odpady wraz z ostatnim transportem. Z czego wynika, iż według relacji naocznego świadka, jakim był M. Z., nie miała miejsca sytuacja, w której do wyrobiska trafiłyby 3 naczepy odpadów z tworzyw sztucznych i gumy, a następnie nie doszło do tego, aby zalegały one w wyrobisku jako jedyne zeskładowane tam odpady. Powyższą wersję wydarzeń M. Z. potwierdził także podczas przesłuchania przeprowadzonego w toku postępowania karnego.
Organ II stopnia nie uwzględnił informacji wynikających z pism M. Z., dotyczących ilości niepożądanych odpadów zalegających w wyrobisku, bowiem uznał, że M. Z. wskazał ilość odpadów zeskładowanych i znajdujących się w wyrobisku "na oko" (vide pismo M. Z. z dnia 18 czerwca 2014 r.). Podczas gdy to samo można powiedzieć o treści protokołu z wizji lokalnej z dnia 28 maja 2014 r. oraz notatce służbowej Policji w C., o której poniżej, gdzie również na tzw. "oko" podano co znajdowało się w transporcie odebranym na terenie wyrobiska w dniu 27 maja 2014 r. oraz w samym wyrobisku po tejże dacie. Argumentacja SKO nie zasługuje na aprobatę, gdyż jest niekonsekwentna i nie odpowiada logice. Nie ma bowiem podstaw, aby odmówić wiarygodności informacjom podanym przez M. Z.
Tym bardziej, że SKO nie odmówiło na tej samej podstawie wiarygodności i przydatności innym dowodom, wobec których można postawić identyczny "zarzut". Wymienione nieprawidłowości nie zostały jednak zauważone przez WSA.
c) pismo spółki N. sp. z o.o. z 28 kwietnia 2017 r.
Zdaniem WSA kolejnym dowodem na okoliczność, że Skarżący zeskładował w D. wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych było pismo spółki N. sp. z o.o. z dnia 28 kwietnia 2017 r. Z czym nie można się zgodzić, bowiem spółka N. sp. z o.o. wskazała w przesłanym piśmie jakie odpady i w jakiej ilości odebrała od skarżącego po oczyszczeniu wyrobiska, nie zaś jakie odpady w tym wyrobisku skarżący zeskładował. Niezwykle istotnym jest również, że zgodnie z treścią pisma, N. sp. z o.o. odebrało od skarżącego odpady z tworzyw sztucznych w dniach 7 i 8 sierpnia 2014 r. Zatem kilka dni po oczyszczeniu wyrobiska przez skarżącego, co miało miejsce w dniach 31 lipca i 1 sierpnia 2014 r. W ocenie skarżącego kasacyjnie, świadczy to o zaistnieniu nieporozumienia, bowiem odpady uprzątnięte z wyrobiska zostały bezpośrednio przekazane do N. sp. z o.o., a więc w dniach 31 lipca i 1 sierpnia 2014 r. Pismo spółki N. musiało zatem referować do innego transportu odpadów. Skarżący przekazywał bowiem odpady spółce N. niejednokrotnie, nie tylko w związku z uprzątnięciem wyrobiska, ale także w toku prowadzonej przez skarżącego działalności polegającej na przetwórstwie folii. WSA nie miał zatem podstaw do stwierdzenia, że z owego pisma wynika jakoby Skarżący przetransportował do D. wyłącznie odpady o kodzie 19 12 04.
d) notatka służbowa sporządzona na Posterunku Policji w C. z dnia 9 czerwca 2014 r.
WSA niesłusznie wskazuje również na notatkę służbową sporządzoną na Posterunku Policji w C. z 9 czerwca 2014 r. (vide w aktach sprawy) jako dowód potwierdzający okoliczność zeskładowania przez skarżącego odpadów z tworzyw sztucznych i gumy w dniu 27 maja 2014 r. Wskazany dowód jako notatka służbowa nie może być dowodem w postępowaniu administracyjnym. Czynienie jakichkolwiek ustaleń faktycznych w oparciu o treść policyjnej notatki stanowi uchybienie ze strony SKO, a następnie WSA, który to zaaprobował.
Abstrahując od powyższego, należy zwrócić uwagę, że notatka została sporządzona 9 czerwca 2014 r., a więc kilkanaście dni po zeskładowaniu odpadów przez Skarżącego w dniu 27 maja 2014 r. Nie wiadomym jest czy notatka została sporządzona przez funkcjonariuszy, którzy byli obecni na terenie wyrobiska oraz czy zawiera wierną relację z miejsca zdarzenia. Dlatego też należy podchodzić do jej treści z dystansem.
SKO powinno wezwać i przesłuchać policjantów (lub przekazać w tym celu sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Marszałka Województwa Mazowieckiego), którzy interweniowali w D. w dniu 27 maja 2014 r. Dopiero wówczas SKO mógłby ustalić, co dokładnie widzieli, a następnie skonfrontować potoczną wiedzę o odpadach, jaką posługiwali się policjanci, z posiadaną przez siebie wiedzą specjalistyczną leżącą u podstaw wydania Decyzji. Do takich wniosków winien dojść również WSA, po rozpoznaniu skargi.
Reasumując, WSA podzielił stanowisko organu, który ustalając najistotniejsze okoliczności dla rozpoznania sprawy, skupił się na dowodach, z których wynika jakie odpady widziano na terenie wyrobiska w D. oraz jakie odpady i jaką masę odpadów usunięto z terenu wyrobiska. Należy jednak pamiętać, że nie można postawić znaku równości pomiędzy odpadami zeskładowanymi w wyrobisku przez Skarżącego w dniu 27 maja 2014 r., a odpadami tam zalegającymi po 27 maja 2014 r. i odpadami wywiezionymi przez Skarżącego w dniach 31 lipca - 1 sierpnia 2014 r. z terenu wyrobiska. Po pierwsze dlatego, że w wyrobisku znajdowały się najpewniej także odpady pochodzące od innych podmiotów czy osób. Nie udokumentowano przy tym jak przedstawiała się zawartość wyrobiska przed transportem odpadów od Skarżącego oraz w okresie pomiędzy 27 maja 2014 r. a 31 lipca 2014 r. Podkreślenia też wymaga, że odpady z wyrobiska usunięto dopiero ok. 2 dwa miesiące po ich zeskładowania przez Skarżącego. Natomiast w aktach brakuje dokładnych danych na temat tego czy właściciel nieruchomości zabezpieczył teren w sposób uniemożliwiający podrzucenie lub przywóz nowych odpadów. Dlatego też sugerowanie się głównie masą i rodzajem odpadów wywiezionych z wyrobiska przy ustalaniu opłaty podwyższonej nie jest zasadne; obarczone jest zaś wysokim ryzykiem błędu, który to błąd uwidacznia się przy analizie dowodów w połączeniu z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Kody oraz masa odpadów zeskładowanych przez Skarżącego i usuniętych stamtąd nie muszą, a nawet nie powinny być tożsame.
2. Nieprawidłowość wniosków poczynionych przez WSA wobec dowodów z dokumentów WZ i zeznań świadków.
W wyniku kontroli decyzji SKO, WSA w ślad za SKO stwierdził, że z żadnego z dowodów nie wynika, iż w wyrobisku znajdowały się odpady o charakterze budowalnym (kod 17 01 07). W tym miejscu zauważyć należy, że z przytoczonych przez WSA dowodów nie wynika, że w wyrobisku znajdowały się wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych i gumy. W istocie w żadnym z dowodów dokumentujących zawartość wyrobiska nie podano, że jest ono wypełnione ok. 80 Mg tworzyw sztucznych i gumy. Jak to finalnie i nietrafnie ustalił organ II stopnia, a WSA potwierdził.
Z materiału dowodowego wynika natomiast, że skarżący przekazał spółce S. 79,7 Mg odpadów o kodzie 17 01 07 (dokumenty WZ - vide w aktach sprawy) i nie można się tutaj zgodzić ze stanowiskiem WSA, że ów dowód potwierdza jedynie, iż Skarżący zlecił wywóz takich odpadów. Nie wiadomo natomiast czy taki transport w ogóle miał miejsce. A conctario, gdyby potraktować tok rozumowania WSA za prawidłowy, dowód w postaci Karty Przekazania Odpadów, na który to powołuje się WSA, stanowi jedynie dowód na okoliczność, że Skarżący miał przekazać N. sp. z o.o. odpady z tworzyw sztucznych. Nie wynika z niego natomiast, czy odpady te pochodziły z oczyszczenia wyrobiska w D. Tym bardziej, że spółka N. nie potwierdziła, iż otrzymała od skarżącego w dniach 31 lipca - 1 sierpnia 2014 r. 84 Mg odpadów z tworzyw sztucznych. Poza tym, wbrew temu co stwierdził WSA, rodzaj odpadów i podaną orientacyjnie masę odpadów przewiezionych do D. przez skarżącego, potwierdzili świadkowie, których przesłuchano w sprawie. Świadek K. R. wskazał, że skarżący zeskładował w D. odpady z grupy 17 - stej, czyli o charakterze budowlanym (vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 20 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy). Podał także orientacyjnie masę przewiezionych odpadów (ok. 80 Mg). Niezrozumiałym jest zatem dlaczego WSA uznał, że świadek nie potwierdził jakoby skarżący wywiózł do D. odpady o charakterze budowlanym. Dla porządku należy wskazać, że ów świadek odpowiadał za przypisywanie kodów odpadom na terenie zakładu skarżącego. Musiał zatem weryfikować uprzednio, jakie odpady zostały przygotowane do wywozu. Poza tym, świadek zeznał, że był 2 dni po zeskładowaniu odpadów na terenie wyrobiska i dostrzegł tam odpady, które nie mogły pochodzić od spółki V. Co byłoby niemożliwe, gdyby świadek nie znał zawartości BIG BAG- ów(vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 20 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy). Poza tym świadek K. R. przekazał podczas przesłuchania istotną informację na temat ładowności odpadów z tworzyw sztucznych na naczepy z ruchomą podłogą w workach typu BIG BAG. Świadek K. R. wskazał, że na pojazd z naczepą samorozładowczą można zapakować 2 Mg tworzyw sztucznych umieszczonych w workach typu BIG BAG. W takim wypadku, cały transport odpadów (3 takie same naczepy) miałby masę 6 Mg. Nad czym SKO, a następnie WSA, w ogóle się nie pochyliło. Świadek R. W., zapytany o rodzaj odpadów, wskazał podczas przesłuchania, że "na pewno była to ziemia, żwir, gruz, tego typu" (vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 7 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy). Wskazał również, że było klika BIG BAG - ów, w których był najprawdopodobniej piach, ziemia, ale do nich nie zaglądał. Świadek był bowiem obecny na terenie zakładu produkcyjnego skarżącego w trakcie załadunku odpadów na pojazdy, które następnie udały się do D. Nie zrozumiałym jest zatem dlaczego WSA uznał, że zeznania świadka nie potwierdzają jakoby Skarżący zeskładował w wyrobisku odpady o charakterze budowalnym.
Pewnym jest natomiast, że żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził jakoby skarżący przetransportował do D. w dniu 27 maja 2014 r. 79,7 Mg odpadów o kodzie 19 12 04. Wersji wydarzeń przyjętej przez WSA, w ślad za SKO i Marszałkiem Województwa, nie potwierdził także trzeci świadek przesłuchany w toku postępowania przed organem I stopnia, A. N., który to najprawdopodobniej pomylił zamówienia od Skarżącego i złożył zeznania w większości nieprzydatne dla rozpoznania niniejszej sprawy. Kończąc ten wątek, należy wskazać jeszcze raz, że wbrew twierdzeniom WSA, również z wcześniejszych relacji M. Z.,
którego nie udało się przesłuchać w toku sprawy, nie wynika jakoby skarżący przetransportował i zeskładował w D. wyłącznie odpady z tworzyw sztucznych i gumy.
Wnioski, do których doszedł WSA na podstawie dowodów z zeznań świadków są zatem nieprawidłowe.
3. Błędne stanowisko WSA wobec dowodu z opinii biegłego
Nie zasługuje na aprobatę pogląd WSA zaprezentowany wobec dowodu z opinii biegłego, o którego przeprowadzenie wnioskował Skarżący. WSA wskazał, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy możliwym jest załadowanie na naczepę samochodu ciężarowego z naczepą z ruchomą podłogą marki STAS o pojemności naczepy wskazanej w zeznaniach świadków (ok. 93 m3) i przewiezienie tym samochodem 79,7 Mg zmieszanych odpadów z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia innych niż odpady o kodzie 17 01 06, czyli odpadów o kodzie 17 01 07, przy uwzględnieniu sposobu pakowania i przewożenia odpadów w workach typu BIG BAG oraz analogicznie odpadów o kodzie 19 12 04, nie przysłużyłoby się prawidłowemu rozpoznaniu sprawy.
Tymczasem, był to jedyny dowód, który mógł rozwiać wątpliwości w zakresie fizycznych możliwości dokonania wywozu odpadów, które zarzuca się Skarżącemu. Stanowisko WSA nie jest zrozumiałe tym bardziej, że na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, w razie istnienia wątpliwości co do okoliczności wynikających z materiału dowodowego, zwrócił uwagę WSA w Wyroku z dnia 7 października 2016r.
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z treści uzasadnienia Decyzji SKO jak najbardziej wynika, iż okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a sprowadzające się do ustalenia masy i rodzaju odpadów przewiezionych i zeskładowanych w D. przez Skarżącego, nie zostały dostatecznie wyjaśnione. Argument WSA, sprowadzający się do uznania, iż organy administracji zasadnie odstąpiły od dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, z racji potwierdzenia przez Skarżącego zeskładowania 79,7 Mg odpadów o kodzie 1912 04 w jednym piśmie, nie zasługuje na aprobatę. Skarżący wielokrotnie wyjaśniał, że doszło po jego stronie do pomyłki, której nie miał okazji sprostować przed wydaniem pierwszej decyzji w sprawie przez Marszalka Województwa Mazowieckiego. Co pokutuje do dnia dzisiejszego. Sprawia bowiem, iż organy administracji prowadzą postępowanie dowodowe w taki sposób, aby dopasować jego wynik do treści obarczonego błędem oświadczenia Skarżącego. Nie można się zatem zgodzić z SKO, którego pogląd zaaprobował WSA, iż uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie było zbędne z racji dostatecznego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Tym bardziej, że w uzasadnieniu Decyzji SKO jaskrawo widoczne są sprzeczności i wykluczające się wnioski co do najistotniejszych faktów składających się na stan faktyczny.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd nie dostrzegł rozbieżności w treści uzasadnienie decyzji SKO i błędnie uznał na stronie 16 uzasadnienia wyroku, iż ilość zeskładowanych opadów została jednoznacznie ustalona w toku postępowania administracyjnego i dlatego nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu. WSA nie dostrzegł także braku logiki w wywodzie SKO dotyczącym możliwości przewiezienia takimi samymi naczepami identycznej masy różnych odpadów. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w treści uzasadnienia decyzji SKO znajdowały się sprzeczności w zakresie ustaleń faktycznych. WSA mógł się przekonać, podczas sprawowania kontroli legalności, iż treść części materiału dowodowego potwierdzała potrzebę zasięgnięcia wiedzy specjalisty.
Skarżący kasacyjnie twierdzi, że zeznania świadków jednoznacznie stawiają pod znakiem zapytania ustalenia poczynione przez organy administracji w sprawie. Jak również kładą się cieniem na stanowisko WSA w zakresie, w jakim sąd administracyjny zaaprobował ustalenia SKO co do masy i rodzaju zeskładowanych w D. odpadów. Okoliczność, że WSA nie dostrzegł sprzeczności w zakresie ustaleń dokonanych przez SKO, widocznych w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, powoduje, że Wyrok nie może się ostać. Z powyższego wypływa wniosek, iż ustalenia SKO oraz Marszałka Województwa Mazowieckiego, przyjęte następnie przez WSA, pozostają w istotnym zakresie pozbawione logiki. WSA, wydając wyrok, niezasadnie wykluczyło potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Wydanie przez SKO Decyzji takiej a nie innej treści w niniejszej sprawie mogło wynikać z niewiedzy organów administracji na temat sposobu pakowania, transportowania oraz właściwości przewożonych odpadów i pojazdów, którymi je przewożono. Wyjaśnienie tych okoliczności przez osobę, która posiada doświadczenie i wiadomości specjalne pozwoliłoby zweryfikować okoliczności wskazane w materiale dowodowym i wyeliminować wszelkie nieścisłości.
4. Niezastosowanie się przez WSA do oceny prawnej i wytycznych zawartych w Wyroku z dnia 7 października 2016 r. WSA w Wyroku z dnia 7 października 2016 r. wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i dopuszczenie przez organy administracji dowodów z zeznań świadków, co też uczynił Marszałek Województwa Mazowieckiego. Powyższe nie wyczerpywało jednak oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zakreślonych przez WSA w Wyroku z dnia 7 października 2016 r. Dlatego też nie można się zgodzić z WSA, który w zaskarżonym Wyroku wskazał, iż stawianie organowym administracji przez skarżącego zarzutu nieuwzględnienia oceny prawnej i wytycznych sformułowanych uprzednio przez WSA, jest niezasadne.
Zarzuty stawiane przez skarżącego w skardze były jak najbardziej uzasadnione, bowiem w wyroku z 7 października 2016 r., WSA określił także okoliczności, które należy wziąć pod uwagę podczas ponownego rozpoznawania sprawy. Wśród owych okoliczności, WSA wymienił m.in. konieczność uwzględnienia charakteru czy też właściwości fizycznych poszczególnych rodzajów odpadów. WSA zwrócił uwagę, iż już z doświadczenia życiowego wynika, że: "masa odpadów różnego rodzaju, przewożonych w ten sam sposób, nie może być identyczna. Odpady o charakterze budowalnym, tj. o kodzie 17.01 07, umieszczone w określonych pojemnikach niewątpliwie będą miały znacznie większą masę niż odpady z tworzyw sztucznych i gumy, tj. o kodzie 19 12 04, umieszczone w tych samych pojemnikach" (vide strona 11 uzasadniania wyroku z dnia 7 października 2016 r.).
Wynika z tego, iż zgodnie z wytycznymi WSA, organy administracji powinny nie tylko uzupełnić materiał dowodowy, ale także przeanalizować go pod wskazanym przez WSA kątem i wziąć pod uwagę zasady doświadczenia życiowego oraz zasady logiki przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego oraz czynieniu ustaleń faktycznych w sprawie. Zatem, podczas ponownego rozpoznawania sprawy, organy powinny uwzględnić cechy i właściwości odpadów o różnym rodzaju, tak jak to jest w przypadku odpadów o kodach 17 01 07 i 1912 04. Wszystko po to, aby ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji, pozostawały logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Pomimo tak jednoznacznie sformułowanych zaleceń, organy administracji po uzupełnieniu materiału dowodowego o zeznania świadków i dowody z dokumentów, zupełnie pominęły część uzasadnienia Wyroku z dnia 7 października 2016 r., która traktowała o konieczności wzięcia pod uwagę właściwości fizycznych odpadów o kodach 17 01 07 i 19 12 04. Wręcz przeciwnie, w uzasadnieniu Decyzji SKO odnajdujemy fragment zawierający wywody, które zupełnie przeczą ocenie prawnej i wytycznym WSA, a przede wszystkim pozostają w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. SKO bowiem, po przeanalizowaniu uzupełnionego materiału dowodowego, doszło do konkluzji, zgodnie z którą: " [...] w każdej z tych naczep mogły się również zmieścić odpady o masie 25 Mg, bez względu na ich rodzaj i pochodzenie". (vide strona 15 Decyzji SKO).
Wszystko to w sytuacji, gdy Skarżący wyraźnie sygnalizował, iż nie jest fizycznie możliwym przetransportowanie 79,7 Mg tworzyw sztucznych, zapakowanych w BIG BAGi trzema samochodami ciężarowymi z naczepami z ruchomą podłogą (ok. 25 Mg na jedną naczepę). Odpady o takim charakterze są co do zasady lekkie i zajmują dużo objętości. Dlatego do przewiezienia dużej ilości opakowań typu BIG BAG zawierających tylko odpady o kodzie 19 12 04 potrzeba bardzo dużej pojemności. Wedle wiedzy posiadanej przez Skarżącego na 3 ciężarówki takie jak ciężarówki, które odebrały od Skarżącego odpady w dniu 27 maja 2014 r., można było załadować nie więcej niż 6 -8 Mg odpadów o kodzie 1912 04 zapakowanych w opakowania typu BIG BAG. Z drugiej strony, gdyby chcieć przewieźć 79,7 Mg odpadów o kodzie 19 12 04 zapakowanych w opakowania typu BIG BAG ciężarówkami takimi jak podczas transportu w dniu 27 maja 2014 r., należałoby przewozić te odpady kilkudziesięcioma pojazdami o identycznej ładowności.
Z tej przyczyny nie sposób postawić znaku równości pomiędzy masą odpadów z tworzyw sztucznych a masą odpadów o charakterze budowlanym, przewożonych w ściśle określonych identycznych warunkach. Co potwierdzili w swoich zeznaniach świadek K. R. (vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 20 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy) i świadek A. N. (vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 6 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy).
Pomimo zgromadzenia w materiale dowodowym zeznań świadków wskazujących na fizyczne aspekty ładowności odpadów budowlanych i odpadów z tworzyw sztucznych, SKO błędnie założyło, że masa odpadów o tak różnych właściwościach może być identyczna w określonych warunkach transportu. Przez co SKO poczyniło ustalenia sprzeczne z zapatrywaniami WSA z Wyroku z dnia 7 października 2016r.
Z powyższego wynika, iż SKO nie tylko nie uwzględniło okoliczności, iż odpady określonego typu charakteryzują się swoistymi właściwościami fizycznymi, które mają przełożenie na ich ładowność oraz masę. Co więcej, SKO wysnuło wnioski, które są zwyczajnie nielogiczne i nie mogą odpowiadać prawdzie. Zdanie, z którego wynika, iż na określoną naczepę da się załadować 25 Mg odpadów dowolnego rodzaju jest zwyczajnie nieprawdziwe. WSA nie zwrócił na to jednak uwagi.
Fakt, że WSA nie zidentyfikował wymienionych błędów organów administracji świadczy o dopuszczeniu się przez WSA uchybień w zakresie kontroli działalności administracji publicznej. Co jest tym bardziej rażące, gdyż przepis art. 153 PPSA ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
5. Niezasadne utrzymanie w mocy przez WSA Decyzji SKO oraz Decyzji Marszalka Województwa
Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że liczne uchybienia zarówno przepisom prawa procesowego, jak i prawa materialnego, obligowały WSA do uchylenia zaskarżonej Decyzji SKO oraz decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego. Zważyć należy, iż w niniejszej sprawie postępowanie toczące się przed organem I stopnia było dotknięte licznymi wadami. Przede wszystkim organ I stopnia, wydając decyzję, dopuścił się licznych naruszeń postępowania, mających wpływ na wynik sprawy. Wskazane naruszenia doprowadziły do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji do uchybienia przepisom prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 p.o.ś. oraz postanowień tabeli L z załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska.
Nadto uchybienia przepisom postępowania, zidentyfikowane w toku postępowania przed Marszałkiem Województwa Mazowieckiego oraz przed SKO, doprowadziły do naruszenia prawa materialnego. Prawidłowe wymierzenie opłaty podwyższonej w oparciu o przepisy art. 279 ust. 3 oraz art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 p.o.ś. oraz postanowienia tabeli L z załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra środowiska nie było możliwe bez wyjaśnienia, jakie odpady, o jakim kodzie i masie Skarżący zeskładował na terenie wyrobiska w D.
IV. Uzasadnienie zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 p.o.ś., a także tabelą L z załącznika nr 2 do obwieszczenia Ministra środowiska stanowi naturalną konsekwencję uchybień proceduralnych i poczynienia w związku z nimi wadliwych ustaleń faktycznych. W sprawie przyjęto bowiem niewłaściwą stawkę opłaty. Prawidłowe obliczenie opłaty podwyższonej na podstawie art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 Prawa ochrony środowiska wobec Skarżącego było możliwie wyłącznie w sytuacji dysponowania prawdziwymi danymi służącymi do obliczeń. Wszak podstawą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest prawda obiektywna. Organy administracji I i II stopnia z uwagi na uchybienia przepisom postępowania nie ustaliły rzeczywistej masy odpadów oraz rodzaju odpadów, które zostały przekazane przez skarżącego, a przez to zastosowały niewłaściwą stawkę opłaty. Tym samym, posługując się wzorem: ilość odpadów [Mg] * liczba dób składowania * jednostkowa stawka opłaty [zł/Mg] * współczynnik różnicujący przyjęty zgodnie z art. 293 ust. 3 POŚ, opłata podwyższona obliczona dla Skarżącego wyniosłaby 66.020,77 zł. Wynika to z następującego działania: 79,7 Mg x 66 dób składowania x 17,93 x 0,7 = 66.020,77. Mając na uwadze różnicę stawek 119,68 i 17,63, nie ulega wątpliwości, że błędna klasyfikacja odpadów decydująco rzutowała na treść Decyzji SKO i wysokość opłaty podwyższonej.
W celu unaocznienia jak duże znaczenia dla sprawy ma błędna kwalifikacja rodzaju oraz masy zeskładowanych odpadów przez SKO, można posłużyć się kolejnym przykładem. Zakładając czysto hipotetycznie, że cały transport odpadów obejmował tworzywa sztuczne, jego globalna masa musiałaby być znacznie niższa. To z uwagi na właściwości odpadów o kodzie 19 12 04. Świadek K. R. oszacował, podczas przesłuchania, że na pojazd z naczepą samorozładowczą można zapakować 2 Mg tworzyw sztucznych umieszczonych w workach typu BIG BAG (vide Protokół z przesłuchania świadka w dniu 20 czerwca 2017 r. - w aktach sprawy). Zatem przy założeniu, że Skarżący zeskładował w D. wyłącznie tworzywa sztuczne, przewiezione w opisany sposób, całkowita masa transportu wynosiłaby 6 Mg. Przyjmując tak ustaloną masę transportu jako daną do obliczenia opłaty podwyższonej, opłata wyniosłaby 33.175,30 zł. Tym samym opłata podwyższona w kwocie wynikającej z decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego nie jest do zaakceptowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie pomimo wniosku skarżącego kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu na niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Sprawa ta była już uprzednio rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który sformułował ocenę prawną wraz z zaleceniami dla organu, tj. Marszałka Województwa Mazowieckiego.
Podkreślenia zatem wymaga, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
Ocena prawna traci moc obowiązującą jedynie w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Okoliczności utraty mocy obowiązującej oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1294/16 nie miały miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Wobec faktu, że w sprawie zapadł już uprzednio wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2016 r. o sygn. IV SA/Wa 1294/16, to stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. zarówno wskazania sądu co do dalszego postępowania, jak też oceny prawne wyrażone w uzasadnieniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że trafny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., ponieważ zarówno orzekające w sprawie organy jak i Sąd I instancji - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - nie zastosowali się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonych przez WSA w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1294/16.
W niniejszej sprawie organy nie w pełni uwzględniły ocenę prawną wyrażoną w uprzednio wydanym wyroku z 7 października 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1294/16. Tym samym doszło do naruszenia zasady określonej w art. 153 p.p.s.a.
W postępowaniu odwoławczym skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez organ dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego. WSA w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r. uznał za całkowicie niezasadne twierdzenia SKO, że dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez skarżącą w treści odwołania, byłoby wbrew zasadzie szybkości i ekonomii postępowania administracyjnego albowiem powyższe stanowisko organu godzi w zasady wynikające z k.p.a., a przede wszystkim godzi w zasadę prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 k.p.a.
WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 7 października 2016 r. stwierdził, że uzupełniając materiał dowodowy o powyższe zeznania, po wyjaśnieniu wszelkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym min. dotyczących jakiego rodzaju odpady zostały przez skarżącą na przedmiotowym wyrobisku zeskładowane, ilości ciężarówek wywożących z przedmiotowego wyrobiska odpady w dniach 31.07. do 1.08. 2014 roku jak i rodzaju odpadów nimi wywożonych, a następnie uznając za niezbędne - podjąć decyzję w przedmiocie dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego. Dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy będzie mógł zostać poddany wnikliwej analizie przez organ administracyjny. Z doświadczenia życiowego wywieść można, że masa odpadów różnego rodzaju, przewożonych w określony sposób, nie może być identyczna.
WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 7 października 2016 r. uznał, że ustalenia dotyczące jakiego rodzaju odpady zostały przez skarżącą na wyrobisku w [...] zeskładowane, ilości ciężarówek wywożących z przedmiotowego wyrobiska odpady w dniach 31.07. do 1.08. 2014 roku jak i rodzaju odpadów nimi wywożonych niezbędnie wymagają podjęcia decyzji w przedmiocie dopuszczenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego.
W okolicznościach sprawy nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że w świetle wyroku WSA w Warszawie z 7 października 2016 r. obowiązkiem organów było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, celem wyjaśnienia, jaką maksymalną masę odpadów z o kodzie 17 01 07 oraz o kodzie 19 12 04, można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z ruchomą podłogą przy uwzględnieniu okoliczności niespornych, a więc sposobu pakowania tych odpadów i przewożenia w workach typu BIG BAG. Wyniki badań biegłego, przeprowadzonych dla odpadów o wskazanych kodach oddzielnie, organ mógłby porównać z posiadanymi dowodami w sprawie i tym samym ustalić rzeczywiste okoliczności sprawy.
Sąd I instancji błędnie wskazał na str. 15-16 uzasadnienia wyroku, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie służyło ustaleniu rzeczywistej ilości odpadów zeskładowanych przez skarżącą na terenie wyrobiska, a służyłoby ustaleniu hipotetycznych ilości odpadów, jakie mogłyby być transportowane ciężarówkami o określonych parametrach pojemności. Czynienie takich ustaleń w toku postępowania administracyjnego nie przyczyniłoby się do prawidłowego orzekania w sprawie wymierzenia skarżącej opłaty podwyższonej a korzystanie ze środowiska i ewidentnie zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania.
Wbrew stanowisku Sądu I instancji nie doszło do jednoznacznego ustalenia ilości odpadów składowanych przez skarżącą na terenie wyrobiska. Organ zatem nie miał podstaw w świetle zaleceń wynikających z wyroku WSA w Warszawie z 7 października 2016 r., aby odstąpić od przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym na str. 16 uzasadnienia, że wbrew zrzutom sformułowanym w skardze organ zastosował się do wszystkich wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 7 października 2016 r., w tym w szczególności przeprowadzono dowód z zeznań świadków, a następnie skonfrontował zeznania ze zgromadzonymi w sprawie dowodami z dokumentów. W oparciu o całość zebranego materiału dowodowego organ ustalił rodzaj i ilość odpadów składowanych przez skarżącą na wyrobisku.
Sąd I instancji skoncentrował się na ocenie, czy w sprawie zgodnie z wytycznymi sformułowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r., organ uzupełnił postępowanie dowodowe o zeznania świadków na okoliczność rodzaju odpadów zeskładowanych przez skarżącą na przedmiotowym wyrobisku oraz przebiegu wywozu odpadów z wyrobiska w dniach 31 lipca – 1 sierpnia 2014 r.
Przypomnieć należy, że przesłuchanie świadków było jedynie częścią wytycznych sformułowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 października 2016 r.
Z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 7 października 2016 r. wynika, że oprócz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, celem wyjaśnienia, jaką maksymalną masę odpadów z o kodzie 17 01 07 oraz o kodzie 19 12 04, można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z ruchomą podłogą przy uwzględnieniu okoliczności niespornych, a więc sposobu pakowania tych odpadów i przewożenia w workach typu BIG BAG, słusznym jest również stanowisko skarżącej odnośnie nieprawidłowego potraktowania części dokumentów zawartych w aktach sprawy jako dowodów w sprawie, w tym notatek służbowych.
WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 7 października 2016 r. stwierdził, że słusznym jest również stanowisko skarżącej odnośnie nieprawidłowego potraktowania części dokumentów zawartych w aktach sprawy jako dowodów w sprawie, w tym notatek służbowych. SKO powołuje się m.in. na notatkę służbową z dnia 11 sierpnia 2014 r. sporządzoną przez Zastępcę Wójta Gminy Naruszewo, jak i przez Kierownika Posterunku Policji w C. datowaną na dzień 28 maja 2014 r., zawierającą relację z interwencji policjantów na terenie wyrobiska w D. w dniu 27 maja 2014 r. WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 7 października 2016 r. powołał się na pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, według którego notatka służbowa nie może być potraktowana jako dokument urzędowy.
Sąd I instancji na str. 14 uzasadnienia wyroku stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w postaci m.in. notatki służbowej sporządzonej przez funkcjonariusza Policji, protokołu z oględzin wyrobiska bezsprzecznie wskazują, że na terenie wyrobiska skarżąca zeskładowała odpady z tworzyw sztucznych w postaci opakowań po środkach chemicznych ochrony roślin, folie, worki, sznurki, metal, rury plastikowe, bańki po opryskach o kodzie 19 12 04 - tworzywa sztuczne i guma.
Organ ponownie rozpoznając sprawę - nie dostosował się również do wskazań dotyczących przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu samochodowego, celem wyjaśnienia, jaką maksymalną masę odpadów z o kodzie 17 01 07 oraz o kodzie 19 12 04, można załadować na naczepę samochodu ciężarowego z ruchomą podłogą przy uwzględnieniu okoliczności niespornych, a więc sposobu pakowania tych odpadów i przewożenia w workach typu BIG BAG, co niesłusznie zaakceptował Sąd I instancji.
Z podanych przyczyn stanowisko Sądu I instancji, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., należało uznać za chybione. WSA akceptując odstąpienie przez organ od wskazań dotyczących konieczności wyjaśnienia kwestii spornych, które były istotne dla oceny, czy w sprawie doszło do korzystania ze środowiska z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten nieprzeznaczonym za 2014 r. na terenie wyrobiska po eksploatacji kruszywa naturalnego w m. D., gm. N., dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., gdyż wspomniane wskazania były wiążące także dla tego Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z wyżej wskazanych względów trafne są zarzuty skargi kasacyjnej przedstawione w pkt I i II skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze, że istota sprawy została wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 274 ust. 5 w zw. z art. 293 ust. 3 p.o.ś.- zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie uwzględniając ocenę prawną zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 7 października 2016 r., sygn. IV SA/Wa 1294/16 i wskazania co do dalszego postępowania oraz biorąc pod uwagę wyrażone wyżej stanowisko.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.
-----------------------
Strona