III OSK 1429/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa Prokuratorii Generalnej RP, potwierdzając, że wyrok sądu arbitrażowego stanowi informację publiczną, nawet jeśli wnioskodawca działa w indywidualnym interesie.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa Prokuratorii Generalnej RP od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał organ do udostępnienia informacji publicznej w postaci wyroku sądu arbitrażowego. Organ argumentował, że wniosek służy indywidualnym interesom wnioskodawcy i nie stanowi informacji publicznej. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że cel wnioskodawcy nie ma znaczenia dla kwalifikacji informacji jako publicznej, a wyrok sądu arbitrażowego jest informacją publiczną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA zobowiązał Prezesa Prokuratorii do udostępnienia F.B. informacji publicznej w postaci wyroku sądu arbitrażowego w sprawie z powództwa Mercuria Energy Group Limited przeciwko RP. Organ odmówił udostępnienia informacji, twierdząc, że wniosek nie służy interesowi publicznemu, lecz indywidualnym interesom wnioskodawcy i jego klientów, a także że wnioskodawca może już posiadać żądany dokument. WSA uznał jednak, że wyrok sądu arbitrażowego jest informacją publiczną i że organ pozostawał w bezczynności. NSA oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie uzależnia udostępnienia informacji od celu wnioskodawcy, a indywidualny interes nie stanowi przesłanki ograniczającej dostęp do informacji publicznej. NSA wskazał również, że organ nie wykazał, iż wnioskodawca posiada żądany dokument. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie, mimo ewentualnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok sądu arbitrażowego stanowi informację publiczną.
Uzasadnienie
Wyrok sądu arbitrażowego nie jest objęty tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP i z tego powodu informacja w postaci wyroku sądu arbitrażowego nie jest objęta tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP. Wyrok sądowy jest rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wyrok sądu arbitrażowego stanowi informację publiczną. Cel wnioskodawcy nie ma znaczenia dla kwalifikacji informacji jako publicznej.
P.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi na bezczynność organu.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Wyrok sądowy jest rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych.
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązek udostępnienia informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Możliwość wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
u.P.G.RP art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o Prokuratorii Generalnej RP
u.P.G.RP art. 11
Ustawa o Prokuratorii Generalnej RP
P.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 184
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 184
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok sądu arbitrażowego stanowi informację publiczną. Cel wnioskodawcy (indywidualny interes) nie wyklucza uznania informacji za publiczną. Organ pozostawał w bezczynności.
Odrzucone argumenty
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej służył wyłącznie indywidualnym interesom wnioskodawcy. Wyrok sądu arbitrażowego nie stanowi informacji publicznej. Wnioskodawca mógł już posiadać żądany dokument. Uzasadnienie wyroku WSA naruszało art. 141 § 4 P.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Dostęp do informacji publicznej nie może być zaś podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie lub sprawie swojego klienta i poszukiwania dowodów od przeciwnika. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być więc nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. O ile zatem pisma procesowe stron postępowania, analizy prawne, opinie i inne dokumenty składane w toku postępowania można uznać za objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej, o tyle wyrok zapadły w postępowaniu arbitrażowym (...) nie jest objęty tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP. Z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wyrok sądu arbitrażowego jest informacją publiczną oraz że indywidualny cel wnioskodawcy nie wpływa na tę kwalifikację."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie wyroku sądu arbitrażowego, ale zasady dotyczące celu wniosku są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, w szczególności w kontekście postępowań międzynarodowych i potencjalnych konfliktów interesów. Pokazuje, jak sądy interpretują granice prawa do informacji.
“Czy indywidualny interes blokuje dostęp do informacji publicznej? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1429/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak
Olga Żurawska - Matusiak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 330/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-07
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 330/23 w sprawie ze skargi F.B. na bezczynność Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 330/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F.B., zobowiązał Prezesa Prokuratorii Generalnej RP do rozpatrzenia wniosku F.B. z dnia 24 stycznia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania (pkt 3). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
F.B. wnioskiem z dnia 24 stycznia 2023 r. ,na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p."), zwrócił się do Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia trybunału arbitrażowego wydanego w sprawie, na podstawie Traktatu Karty Energetycznej, z powództwa Mercuria Energy Group Limited pko Rzeczpospolitej Polskiej, sygn. SCC Case No. 2019/126. Wniósł o przesłanie informacji publicznej w formie elektronicznej, przesyłając ją na adres email lub też w formie wydruku, przesyłając ją na podany adres.
Organ pismem z dnia 21 lutego 2023 r. poinformował, że żądanie wniosku nie może zostać zrealizowane w trybie i na zasadach u.d.i.p. Wskazał, że wnioskodawca jest partnerem kancelarii S. sp.k. reprezentującej podmioty polskie i zagraniczne w postępowaniach administracyjnych przed Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz w postępowaniach sądowoadminisitracyjnych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w których stroną jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska i w których kancelaria reprezentuje podmioty kontestujące decyzje administracyjne Ministerstwa. Dodatkowo prawnicy kancelarii wspierają i doradzają inwestorom zagranicznym w międzynarodowych postępowaniach arbitrażowych, w których Rzeczypospolita Polska jest reprezentowana przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Organ wskazał, że wniosek nie jest ukierunkowany na zapewnienie jawności życia publicznego czy uzyskanie informacji mającej znaczenie dla większej ilości osób, lecz na realizację interesu indywidualnego wnioskodawcy oraz klientów kancelarii. Udostępnienie wnioskowanej informacji umożliwiłoby zatem dostęp do argumentów i taktyki procesowej państwa polskiego w sporach dotyczących postępowań administracyjnych prowadzonych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Dostęp do informacji publicznej nie może być zaś podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie lub sprawie swojego klienta i poszukiwania dowodów od przeciwnika. Nie może być też bezpośrednio nakierowany wyłącznie na realizację indywidualnego interesu (np. prawnego lub gospodarczego). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być więc nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach.
Wnioskujący pismem z dnia 9 marca 2023 r. wniósł ponaglenie.
Pismem z dnia 10 marca 2023 r. organ podtrzymał stanowisko wyrażone w swoim piśmie z 20 lutego 2023 r.
Wobec powyższego wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz.2325 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uznał skargę za zasadną.
Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości, że Prezes Prokuratorii Generalnej jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Również informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Wyrok sądu arbitrażowego stanowi informację o sprawie publicznej. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2148/17 "O ile zatem pisma procesowe stron postępowania, analizy prawne, opinie i inne dokumenty składane w toku postępowania można uznać za objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej, o tyle wyrok zapadły w postępowaniu arbitrażowym (lub analogicznie - przed sądem powszechnym) nie jest objęty tajemnicą Prokuratorii Generalnej". Wyrok sądu arbitrażowego (organu międzynarodowego) nie jest czynnością Prokuratorii Generalnej RP i z tego powodu informacja i dokument w postaci wyroku sądu arbitrażowego nie są objęte tajemnicą Prokuratorii Generalnej RP (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3285/18). Najistotniejszą cechą arbitrażu jest to, że państwo na mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa zrównuje orzeczenia arbitrażowe z wyrokiem sądu państwowego. W praktyce oznacza to, że po uzyskaniu klauzuli wykonalności, orzeczenie arbitrażowe traktowane jest jak wyrok sądu państwowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że treść wyroku sądu jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyrok sądowy jest bowiem rodzajem informacji dotyczącej treści i postaci dokumentów urzędowych (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.).
WSA w Warszawie podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej" Jednakże w sprawie, biorąc pod uwagę treść wniosku, nie można przyjąć, że żądanie dotyczy prywatnego interesu wnioskującego. Treść wniosku nie pozwala przyjąć, że żądanie wnioskodawcy nie stanowi informacji o sprawie publicznej. Wniosek o udostępnienie orzeczenia trybunału arbitrażowego nie może być traktowane jako zaspokajanie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, a na tę m.in. okoliczność organ powoływał się w piśmie z dnia 21 lutego 2023 r.
Tak więc w sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy, wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. W tej sytuacji, co do zasady, obowiązkiem Prezesa Prokuratorii Generalnej RP było zatem udostępnienie skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Sąd nie podzielił tym samym poglądu organu zawartego w odpowiedzi na wniosek, że żądana informacja ma na celu zaspokojenie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, co stanowi nadużycie prawa.
Organ nie udostępnił żądanej informacji w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak również nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Organ błędnie poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Organ bezspornie pozostawał zatem na dzień wniesienia skargi w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 24 stycznia 2023 r. i pozostawał w niej na dzień rozstrzygania sprawy przez Sąd. W odpowiedzi na skargę stwierdził, że zgodnie z prawem szwedzkim akta postępowania są jawne i wyrok szybko został ujawniony i komentowany w fachowej literaturze, jak również, że jest publicznie dostępny, m.in., na stronie lnvestment Arbitration Reporter. Organ nie wskazał jednak, żadnego dowodu/wydruku wskazującego na ogólną dostępność żądanego wyroku sądu arbitrażowego.
Wobec tego, że wniosek nie został rozpatrzony przez organ w formie przewidzianej przez u.d.i.p. w ustawowym terminie, jak też nie został rozpatrzony przez organ do dnia orzekania przez Sąd I instancji uznał, że nie nastąpiło też udostępnienie żądanej informacji publicznej i stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie pozostawił wniosku bez odpowiedzi. Wprawdzie po upływie ustawowego terminu, jednakże wystosował do wnioskodawcy pismo (z dnia 21 lutego 2023 r.) wskazujące, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Mimo, że Sąd stanowisko organu uznał za błędne, z całości akt sprawy nie wynika, aby organ celowo nie realizował przewidzianego w Konstytucji RP prawa podmiotowego, jakim jest dostęp do informacji w sprawie publicznej. Sama zaś błędna wykładnia i zastosowanie, czy raczej w tym przypadku brak zastosowania u.d.i.p., nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
W dniu 24 kwietnia 2024 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł Prezes Prokuratorii Generalnej RP, zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu wydruku ze strony internetowej Investment Arbitration Reporter dostępnego powszechnie od dnia 28 lutego 2023 r. (wydruk z 4 kwietnia 2024 r.), wraz z tłumaczeniem na okoliczność jego treści oraz publikacji ww. wyroku i jego dostępności w domenie publicznej. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że do wniosku z dnia 24 stycznia 2023 r. stosujące się u.d.i.p., podczas gdy wniosek ten jest poza zakresem podmiotowo- przedmiotowym tej ustawy;
2. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 oraz art. 11 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej RP (Dz. U. poz. 2261), przez:
i. uznanie, że żądanie wnioskodawcy nie może być traktowane jako zaspokajanie indywidualnych potrzeb wnioskodawcy, a w ten sposób pozostające poza zakresem podmiotowo-przedmiotowym ww. ustawy;
ii. pominięcie faktu, że wyrok w sprawie z powództwa Mercurla Energy Group Limited p-ko Rzeczypospolitej Polskiej, sygn. SCC Case No. 2019/126, jest publicznie dostępny, a wnioskodawca może go nawet posiadać;
3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia (obligatoryjnego elementu uzasadnienia wyroku), tj. zaniechanie przedstawienia w uzasadnieniu wyroku, że żądanie wnioskodawcy nie może być traktowane jako zaspokajanie indywidualnych potrzeb, co miało istotny wpływ na przebieg sprawy, gdyż uniemożliwiło skarżącemu kasacyjnie odniesienie się do podstaw prawnych rozstrzygnięcia i ograniczyło jego prawo do sądu;
4. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez przyjęcie, że organ nie udzielając odpowiedzi na wniosek z dnia 24 stycznia 2023 r. w terminie 14 dni od daty wpływu tego wniosku pozostawał w bezczynności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wniosek skarżącego nie obejmował informacji publicznej i stanowił nadużycie prawa, przez co organ nie miał obowiązku udostępniać informacji;
5. art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a. poprzez błędne uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie Prezesa Prokuratorii Generalnej RP do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 24 stycznia 2023 r., który nie stanowi wniosku o informację publiczną, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, ewentualnie w przypadku uchylenia wyroku - uwzględnienia skargi oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Natomiast w przypadku uchylenia wyroku i nieuwzględnienia skargi lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, wniósł o nieobciążanie kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.
W skardze kasacyjnej powołano podstawy kasacyjne unormowane w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Na wstępie dalszych rozważań należy wskazać, że stopień skuteczności skargi kasacyjnej zależy od stopnia precyzji określenia jej zarzutów. Autor skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie musi więc być precyzyjne z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych, czy też ich uzasadnienia. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie, które przepisy prawa materialnego, i w jaki sposób, zostały naruszone, oraz które przepisy prawa procesowego zostały naruszone, i jaki to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie, przez wnoszącego ten środek prawny, rażącego naruszenia prawa materialnego. W przypadku zarzutu naruszenia przepisów postępowania przesłanką skuteczności skargi kasacyjnej jest wykazanie zarówno istnienia stanu naruszenia przepisów postępowania, jak też (jednocześnie) wpływu na wynik sprawy oraz "istotności" wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.).
Należy podkreślić, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie spełniają w pełni wskazanych wyżej wymogów.
Przechodząc do rozważenia zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., jego zasadność, bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. W zarzucie tym skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji zaniechanie przedstawienia w uzasadnieniu wyroku, że żądanie wnioskodawcy nie może być traktowane jako zaspokajanie indywidualnych potrzeb, co miało istotny wpływ na przebieg sprawy, gdyż uniemożliwiło skarżącemu kasacyjnie organowi odniesienie się do podstaw prawnych rozstrzygnięcia i ograniczyło jego prawo do sądu.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd I instancji, badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu, a sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną (por. np. wyroki NSA z dnia: 15 czerwca 2012 r., o sygn. akt I OSK 1931/11; 27 lutego 2008 r., o sygn. akt II FSK 1771/06; 20 stycznia 2009 r., o sygn. akt I GSK 1185/07; 17 lipca 2009 r., o sygn. akt II FSK 592/08; 10 października 2007 r., o sygn. akt II GSK 204/07; 7 czerwca 2011 r., o sygn. akt II GSK 601/10). Motywy wyroku muszą być przy tym jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyrok NSA z dnia: 9 marca 2006 r., o sygn. akt II OSK 632/05 i 4 lutego 2015 r., o sygn. akt II GSK 2304/13). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo, w sytuacji gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2018 r., o sygn. akt II OSK 63/18), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W konsekwencji, skoro uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez Sąd I instancji przyjęty, przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej (por. uchwala składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09). Tymczasem zarzuty skargi zmierzają do wskazania, że wyrok stanowi obrazę tego przepisu, ponieważ nie odpowiada on interpretacjami przepisów prawa ustawy o dostępie do informacji publicznej, która on uznaje za słuszną. Tak skonstruowany zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może być uznany za skuteczny. Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny, jaki przyjął za podstawę rozstrzygnięcia i uzasadnił swoje stanowisko co do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z tak wyrażoną oceną, nie mogło być skuteczną podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Podobnie nie może być uznany za skuteczny zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 1a P.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że powołane w skardze kasacyjnej przepisy mają charakter wynikowy i znajdują zastosowanie jedynie, gdy sąd administracyjny stwierdzi, że doszło w sprawie do bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy, wskazując mu jakie elementy winien zawierać w takiej sytuacji wyrok ("Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...)"). Przepis ten jednak nie wyjaśnia, kiedy organ znajduje się w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie i kiedy ma ono charakter rażący lub nie. Ta podlega ocenie po pierwotnym zrekonstruowaniu obowiązku prowadzenia postępowania w terminie określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innej ustawie szczegółowej.
W niniejszej sprawie, skoro Sąd I instancji ustalił, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i że ta bezczynność nie miała charakteru rażącego, to słusznie zastosował art. 149 § 1 pkt 1 i 1a P.p.s.a., skoro do takich wniosków doszedł.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zarówno obrazy prawa materialnego jak i prawa procesowego koncentrują wokół zagadnienia, że w istocie skarżący działał w sprawie indywidulanej, a jego postępowanie stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej, a nadto wnioskodawca może posiadać żądany dokument.
W tym zakresie nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że dla przypisania danej informacji przymiotu informacji publicznej znaczenie ma intencja podmiotu, który domaga się jej udostępnienia. Skarżący kasacyjnie wywodzi, że nie są informacją publiczną dane, które mają służyć celom indywidualnym, prywatnym, innymi słowy: niepublicznym. Naczelny Sąd Administracyjny podziela wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie pogląd, iż z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Nie wynika to w szczególności z treści art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie w oparciu o ustalenie, iż zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia. Jeżeli zatem konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu (por. np. wyroki NSA z 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2702/23, 17 września 2024 r., sygn. akt III OSK 2547/22, 23 października 2024 r., sygn. akt III OSK 319/23). Jedynie udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nadto należy dodać, że w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku, w którym organ uznana, że wniosek o udostepnienie informacji publicznej stanowi nadużycie prawa - powinien on wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 23 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 2034/23, z dnia 12 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2604/23, z dnia 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23).
Nie można również podzielić stanowiska organu, że wnioskodawca posiada żądany dokument. Pogląd ten nie jest niczym poparty, nie wynika z żadnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i wynika jedynie z nieudowodnionych przypuszczeń. Należy go zatem uznać za gołosłowny.
Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI