III OSK 1427/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta o wygaśnięciu mandatu radnego. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie braku stałego zamieszkania radnego na terenie gminy, co miało skutkować utratą prawa wybieralności. NSA uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, akceptując ustalenia Rady Miasta oparte na incydentalnym rozpytaniu policji i pomijając dowody wskazujące na zamieszkiwanie radnego w mieście E. Sąd podkreślił, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego wymaga pewności i nie budzących wątpliwości dowodów. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność rzetelnego zbadania całego materiału dowodowego, w tym dowodów przedstawionych przez skarżącego, oraz oceny uzasadnienia uchwały Rady Miasta. Sąd oddalił zarzut dotyczący naruszenia przepisów o posiedzeniu niejawnym, uznając je za niezasadne w kontekście przepisów antycovidowych obowiązujących w dacie orzekania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie miejsca stałego zamieszkania dla celów prawa wyborczego, ocena dowodów w sprawach o wygaśnięcie mandatu radnego, kontrola uchwał rady gminy przez sądy administracyjne.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Kodeksu wyborczego w kontekście stanu faktycznego. Orzeczenie może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach o innym charakterze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrata prawa wybieralności radnego, wynikająca z braku stałego zamieszkania na terenie gminy, została prawidłowo ustalona przez organ i sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia te były przedwczesne i oparte na nieadekwatnych dowodach, z pominięciem istotnych dowodów wskazujących na zamieszkiwanie radnego w mieście.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego, opierając się na incydentalnym rozpytaniu policji i ignorując dowody wskazujące na centrum życiowych interesów radnego w mieście. Brak jest pewności co do utraty prawa wybieralności.
Czy rozpoznanie sprawy przez WSA na posiedzeniu niejawnym, wbrew wnioskowi strony o przeprowadzenie rozprawy, stanowiło naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście przepisów antycovidowych obowiązujących w dacie orzekania przez WSA, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie stanowiło naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Przepisy antycovidowe pozwalały sądowi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, nawet wbrew wnioskowi strony, jeśli nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej i uznano rozpoznanie sprawy za konieczne. Zmiany w przepisach, które ograniczyły tę możliwość, weszły w życie po dacie orzekania przez WSA.
Przepisy (10)
Główne
k.w. art. 383 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Przyczyna wygaśnięcia mandatu radnego - utrata prawa wybieralności lub nieposiadanie go w dniu wyborów.
k.w. art. 11 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) posiada osoba mająca prawo wybierania.
k.w. art. 10 § § 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) posiada obywatel polski lub UE, który kończy 18 lat i stale zamieszkuje na terenie gminy.
k.w. art. 5 § pkt 9
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy
Definicja stałego zamieszkania - zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Jawność postępowania.
k.p.a. art. 79 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu z dokumentów przez NSA.
ustawa antycovidowa art. 15 zzs4 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym nienależyta kontrola uchwały Rady Miasta i oparcie ustaleń na nieadekwatnych dowodach. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących prawa wybieralności i miejsca zamieszkania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów o posiedzeniu niejawnym przez WSA został uznany za niezasadny.
Godne uwagi sformułowania
Sankcja utraty mandatu radnego pochodzącego z wyborów powszechnych musi być zastosowana w sytuacji wystąpienia jednoznacznych i nie budzących wątpliwości przesłanek nakazujących wygaszenie takiego mandatu. • O miejscu zamieszkania decydują dwie przesłanki faktyczne: przebywanie w znaczeniu fizycznym w określonej miejscowości pod wskazanym adresem (corpus, czynnik zewnętrzny) i zamiar stałego pobytu (animus, czynnik wewnętrzny). • Ustalenia co do miejsca stałego zamieszkania radnego P. K. oparto na domniemaniu, a nie na dowodach potwierdzających miejsce zamieszkania w miejscowości [...].
Skład orzekający
Piotr Korzeniowski
przewodniczący
Jerzy Stelmasiak
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie miejsca stałego zamieszkania dla celów prawa wyborczego, ocena dowodów w sprawach o wygaśnięcie mandatu radnego, kontrola uchwał rady gminy przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Kodeksu wyborczego w kontekście stanu faktycznego. Orzeczenie może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach o innym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu samorządu terytorialnego – prawa do sprawowania mandatu radnego i kryteriów jego utraty, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych funkcjonowaniem samorządu.
“Czy radny stracił mandat przez zmianę adresu? NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania miejsca zamieszkania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.