III OSK 1424/24

III OSK 1424/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Sygn. powiązane
II SAB/Rz 118/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-01-24
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SAB/Rz 118/23 w sprawie ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II SAB/Rz 118/23 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora I Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 21 kwietnia 2023r. skarżący zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie statutu I Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...]. Wobec braku odpowiedzi M. S. wniósł skargę z dnia 2 listopada 2023 r. na bezczynność Dyrektora I Liceum Ogólnokształcące im. [...] w [...] (dalej: "Dyrektor" lub "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdyż w terminie przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 902) – dalej: u.d.i.p., nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w wyniku przekierowania wiadomości do folderu spam, została ona skutecznie doręczona i zarejestrowania przez dziennik podawczy szkoły 28 kwietnia 2023 r. Odpowiedź na wniosek wraz ze skanem statutu szkoły skarżący otrzymał 10 maja 2023 r. na wskazany adres skrzynki e-mail. Organ podał, że opóźnienie w przesłaniu korespondencji spowodowane było problemem technicznym, a także obarczone było niedogodnościami organizacyjnymi wynikającymi z przypadających w tym terminie egzaminów maturalnych. Ponadto status szkoły jest dostępny na stronie internetowej szkoły oraz na BIP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga nie była zasadna i ją oddalił.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie było, że wniosek o udzielenie informacji publicznej skarżący złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej 21 kwietnia 2023r. Okoliczność tę potwierdził organ w udzielonej odpowiedzi na skargę. Organ podał też, że skuteczne doręczenie nastąpiło 28 kwietnia 2023r. z tego względu, że skarga została przekierowana do folderu spam. Postawiona przez organ teza o dacie skutecznego doręczenia w dniu 28 kwietnia 2023r. w świetle orzecznictwa sadowego jest błędna, gdyż wniosek dotarł skutecznie do organu 21 kwietnia 2023r. i data ta jest istotna dla liczenia terminu 14 dniowego terminu do rozpatrzenia wniosku o udzielenie informacji publicznej. Termin do rozpatrzenia wniosku upłynął 5 maja 2023r. Odpowiedzi na wniosek wraz ze skanem statutu szkoły organ udzielił dopiero 10 maja 2023 r. na wskazany przez skarżącego adres mailowy.
Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8. Z treści art. 7 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 8 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, który tworzy się w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej. Z kolei stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek.
"Wobec tego bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje stosownych czynności, to jest nie udostępnia informacji w sposób przewidziany w ustawie m.in. w sposób wskazany w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., a tym bardziej w sytuacji, gdy przekazuje informację, która została już udostępniona w drodze umieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzić zatem należy, że w rozpoznawanej sprawie wobec umieszczenia żądanie informacji na stronie BIP nie istniał stan bezczynności organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącego".
Mając powyższe na względzie WSA w Rzeszowie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną wniósł M. S., zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 ust 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 u.d,i.p. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że organ rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji, albowiem zamieścił Statut Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w Biuletynie Informacji Publicznej, podczas gdy na dzień składania wniosku Statut Szkoły nie był zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim, a więc organ miał obowiązek jego udostępnienia skarżącemu.
Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść orzeczenia tj. art. 145 § 3 w zw. z art 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że skarga Wnioskodawcy podlega oddaleniu, podczas gdy na dzień jej wnoszenia organ był w bezczynności.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie w przypadku określonym w treści art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie w całości i rozpoznanie skargi. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa wg norm przepisanych.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 7 ust 1 pkt 2 i art. 10 ust. 1 u.d,i.p. Po pierwsze dlatego, że wbrew zarzutowi Sąd I instancji po części odnosił się do tych przepisów. Po drugie uzasadnienie tego zarzutu odnosi się do kwestii związanych ze stanem faktycznym sprawy wskazując, że "organ rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji, albowiem zamieścił Statut Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w Biuletynie Informacji Publicznej, podczas gdy na dzień składania wniosku Statut Szkoły nie był zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej". Przypomnieć należy, podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być przy tym dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15).
Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut w istocie dotyczy oceny stanu faktycznego sprawy, a więc dokonania błędnego ustalenia, że "organ (...) zamieścił Statut Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] w Biuletynie Informacji Publicznej". Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w ten sposób ocenę treści jednego z najistotniejszych elementów stanu faktycznego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, tj. dostępność żądanej informacji publicznej bez konieczności składania wniosku. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała stanu faktycznego sprawy. Nie zakwestionowano również skutecznie wykładni art. 7 ust 1 pkt 2 lub art. 10 ust. 1 u.d,i.p. Oznacza to, że w procesie kontroli sądowoadministracyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje jako punkt odniesienia wykładnię prawa materialnego i ocenę stanu faktycznego przyjęte przez Sąd I instancji.
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 3 w zw. z art 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Po pierwsze dlatego, że jak wskazuje sam skarżący, Sąd I instancji tych przepisów nie stosował, a więc nie sposób zarzucić mu ich naruszenia. Po drugie art. 145 § 3 p.p.s.a. w ogóle nie miałby zastosowania w przedmiotowej sprawie. Odnosi się on bowiem do umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd. Tymczasem w niniejszej sprawie Sąd I instancji nie kontrolował postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej, lecz bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Samo udzielenie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga prowadzenia postępowania jurysdykcyjnego. W konsekwencji skoro w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie prowadzi się postępowania administracyjnego, to nie można go umorzyć. Jednocześnie skoro Sąd I instancji nie stwierdził podstaw do umorzenia postępowania sądowego w całości lub w części ze względu na jego bezprzedmiotowość na zasadzie art 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to zasadnie tego przepisu nie stosował. Natomiast podstawę wyrokowania stanowił art. 151 p.p.s.a., którego zastosowanie nie zostało zakwestionowane przez skarżącego kasacyjnie.
Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.