II GSK 811/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-11-25
NSAtransportoweWysokansa
prawo lotniczekoordynator rozkładów lotówport lotniczyprocedura administracyjnaNSAWSAskarga kasacyjnauzasadnienie wyrokukontrola instancyjna

NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe w zakresie braku wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wyboru koordynatora rozkładów lotów dla Portu Lotniczego K. WSA uchylił decyzję Prezesa ULC, wskazując na brak pełnych informacji w komunikacie o wszczęciu procedury. NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA nie wyjaśnił wystarczająco podstawy prawnej swojej decyzji, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz P. A. Ż. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Prezesa ULC w przedmiocie powołania koordynatora rozkładów lotów dla Portu Lotniczego K. NSA uznał skargi kasacyjne za zasadne, głównie z powodu naruszenia przez WSA przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie zawierało wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. WSA nie przedstawił wystarczającej argumentacji prawnej dla swojego stanowiska, że komunikat Prezesa ULC o wszczęciu procedury wyboru koordynatora był niepełny i nie zawierał wszystkich wymaganych informacji. NSA podkreślił, że uzasadnienie wyroku powinno jasno przedstawiać tok rozumowania sądu i podstawy prawne jego decyzji. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, który będzie musiał ponownie ocenić zaskarżoną decyzję, dbając o prawidłowe uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ nie zawierało wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA nie przedstawił wystarczającej argumentacji prawnej dla swojego stanowiska, co uniemożliwiło rekonstrukcję toku rozumowania sądu i ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. W przypadku uwzględnienia skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Prawo lotnicze art. 67b § ust. 1, 2, 4

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Reguluje powołanie koordynatora rozkładów lotów.

rozporządzenie Ministra Transportu art. 3 § ust. 1, 2, 5

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów

Procedura wyboru koordynatora rozkładów lotów, zgłoszenie kandydatur, publikacja listy kandydatów.

rozporządzenie Ministra Transportu art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów

Powołanie koordynatora rozkładów lotów.

Rozporządzenie 95/93 art. 4 § ust. 1, 6, 8

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 95/93 z dnia 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnych zasad przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty

Przepisy dotyczące przydzielania czasu na start/lądowanie i udostępniania informacji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

k.p.a. art. 10 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odstąpienie od zawiadomienia stron o zebraniu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 104 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie spraw decyzją.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1)

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Prawo lotnicze art. 76g

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Podstawa wydania rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów.

ustawa o PAŻP art. 4 § ust. 5

Ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej

Zgoda ministra na prowadzenie innej działalności przez PAŻP.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 20 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów

Zmiana przepisów dotyczących koordynacji rozkładów lotów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku bez wyraźnego wskazania podstawy prawnej i jej dostatecznego wyjaśnienia, co utrudnia kontrolę instancyjną.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej uzasadnienie wyroku powinno zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie nie jest jasne stanowisko ległe u podstaw uchylenia wydanych w sprawie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Kowalska

członek

Marcin Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądów administracyjnych, w szczególności w kontekście art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz zasady przejrzystości w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyboru koordynatora rozkładów lotów, ale ogólne zasady dotyczące uzasadnienia mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procedury administracyjnej – jakości uzasadnienia orzeczeń sądowych, co jest kluczowe dla prawników. Dodatkowo, porusza kwestię stosowania przepisów prawa lotniczego i potencjalnego wpływu przepisów o zamówieniach publicznych.

Ważny wyrok NSA: Jakie błędy w uzasadnieniu wyroku WSA mogą doprowadzić do jego uchylenia?

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II GSK 811/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Gabriela Jyż /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Marcin Kamiński
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 978/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-25
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 par. 4.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Marcin Kamiński Sędzia del. WSA Małgorzata Kowalska Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skarg kasacyjnych P. A. Ż. P. w W. i Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 978/21 w sprawie ze skargi A. C. L. w S.-U.-T., M., W. B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 18 stycznia 2021 r. nr ULC-LER/418-0001/23/19 w przedmiocie powołania koordynatora rozkładów lotów 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 października 2021 r. po rozpoznaniu skargi A. L. w M., W. B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 18 stycznia 2021 r. nr ULC-LER/418-0001/23/19 w przedmiocie powołania koordynatora rozkładów lotów uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 28 października 2019 r. oraz zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz A. L. w M., W. B. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów (Dz. U. z 2006r., nr 112, poz. 768, dalej: rozporządzenie Ministra Transportu), Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, w drodze komunikatu nr 4 opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego w dniu 20 września 2019 r., wszczął procedurę wyboru koordynatora rozkładów lotów dla Portu Lotniczego K., wyznaczając termin 14 dni kalendarzowych od daty publikacji ww. komunikatu na zgłoszenie kandydatur. Podmioty ubiegające się o powołanie na koordynatora rozkładów lotów były zobowiązane dołączyć do zgłoszenia dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w art. 67b ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2019 r. poz. 1580 i 1495, dalej: ustawa Prawo lotnicze) oraz dokumenty, o których mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu.
Do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęły trzy kandydatury: 1) B. S.A. (dalej: "B") z siedzibą w W. 2) P. A. Ż. P. (dalej:"PAŻP" lub "Skarżąca kasacyjnie") w Warszawie, 3) A. L. (dalej: "A." lub "Skarżąca") z siedzibą w S., [...] L., M., E., [...], W.B..
Lista kandydatów na koordynatora, spełniających wymogi określone w art. 67b ust. 2 ustawy Prawo lotnicze została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu, przedstawiona podmiotom określonym w art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 95/93 z dnia 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnych zasad przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty (Dz. U. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 2, str. 3, ze zm., dalej: rozporządzenie 95/93), czyli przewoźnikom regularnie korzystającym z portu lotniczego, ich reprezentatywnym organizacjom, organowi zarządzającemu portu lotniczego oraz komitetowi koordynacyjnemu, w przypadku gdy taki komitet istnieje.
W dniu 14 października 2019 r. odbyło się spotkanie założycielskie Komitetu Koordynacyjnego Portu Lotniczego K., w trakcie którego wybrano przewodniczącego Komitetu. Jednocześnie w trakcie spotkania założycielskiego Komitetu, przedstawiciel Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego przedstawił członkom Komitetu listę kandydatów na koordynatora rozkładów lotów dla Portu Lotniczego K..
Prezes Urzędu biorąc pod uwagę terminarz alokacji slotów wynikający z kalendarza czynności koordynacyjnych Międzynarodowego Zrzeszenia Przewoźników Powietrznych (IATA) dotyczących działań koordynatora i organizatora rozkładów lotów na sezon Lato 2020 oraz Zima 2020/2021, jak również uwzględniając treść dokumentu Worldwide Slot Guidelines stwierdził, iż wybór koordynatora Portu Lotniczego K. musi nastąpić przed datą 31 października 2019 r. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 10 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), Prezes Urzędu odstąpił od zawiadomienia stron postępowania o zebraniu materiału dowodowego w niniejszej sprawie i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz materiałów.
Decyzją z dnia 28 października 2019 r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2, art. 108 § 1 k.p.a., art. 67b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze oraz art. 4 ust. 1 rozporządzenie Ministra Transportu, powołał P. A. Ż. P. na koordynatora rozkładów lotów dla Portu Lotniczego K. i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, natomiast A. skierowała skargą do sądu administracyjnego, która na podstawie art. 54a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."), była rozpatrywana w ramach postępowania wszczętego przez Prezesa Urzędu w związku ze złożonym przez B. wnioskiem.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2021r. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 104 § 1 i § 2 k.p.a., art. 67b ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, art. 4 ust. 1 Rozporządzenia nr 95/93 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w związku z § 20 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 20 sierpnia 2020 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1544), orzekł o utrzymaniu w mocy własnej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu wskazał, że biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności opinie podmiotów określonych w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 95/93 oraz dokonując oceny doświadczenia i wiedzy kandydatów na koordynatora rozkładów lotów w porcie lotniczym K., P. A. Ż. P. posiada konieczną wiedzę, doświadczenie oraz zasoby organizacyjne do pełnienia funkcji koordynatora. Ponadto osoby wyznaczone przez PAŻP do pełnienia funkcji koordynatora posiadały odpowiednie wykształcenie wiedzę oraz doświadczenie z zakresu planowania rozkładów lotów lub siatki połączeń, w tym posiadały one biegłą znajomość języka angielskiego. Zdaniem organu, nie można było pominąć okoliczności, iż zgodnie z ofertą PAŻP, osoby wyznaczone przez tego kandydata do pełnienia funkcji koordynatora byłyby dodatkowo wspomagane przez zespół ekspercki o znacznym poziomie wiedzy i doświadczenia w zakresie koordynacji rozkładów lotów.
W ocenie Prezesa Urzędu, PAŻP zaproponował budżet koordynatora w wysokości pozwalającej na zapewnienie ciągłości pracy koordynatora, a jednocześnie nie stanowiący nadmiernego obciążenia dla przewoźników lotniczych oraz zarządzającego lotniskiem. Kwota budżetu zaproponowana przez PAŻP była niższa niż kwota zaproponowana przez A.. Ponadto PAŻP zaoferował dostęp do usług koordynatora dla przewoźników lotniczych w trybie 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu, a system informatyczny deklarowany przez PAŻP był odpowiedni do wykonywania czynności koordynacyjnych w założonych standardach. Organ zaznaczył, że część podmiotów, które wyraziły opinię w konsultacjach dotyczących listy kandydatów na koordynatora dla Portu Lotniczego K., pozytywnie odniosły się do kandydatury PAŻP.
Zdaniem Prezes Urzędu, wobec wykazania spełniania warunków formalnych określonych w ustawie Prawo lotnicze i przepisach rozporządzenia nr 95/93 oraz posiadania zasobów organizacyjnych i wiedzy merytorycznej umożliwiających pełnienie funkcji koordynatora rozkładów lotów, nie można ograniczyć dostępu podmiotu spełniającego ww. warunki do rynku jedynie ze względu na fakt braku posiadania bezpośredniego doświadczenia w pełnieniu roli koordynatora rozkładów lotów, gdyż przyjęcie takiego założenia oznaczałoby naruszenie zasady przejrzystości i zakazu dyskryminacji, o których mowa w preambule rozporządzenia nr 95/93.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem, uznał skargę Skarżącej za uzasadnioną. W ocenie Sądu, chociaż przedmiotowe postępowanie w kwestii wyboru koordynatora lotniska, nie było prowadzone według reguł obowiązujących na gruncie ustawy o zamówieniach publicznych, to reguły normujące to postępowanie powinny znaleźć zastosowanie w niniejszym postępowaniu, w tym przede wszystkim zasada przejrzystości.
Zdaniem Sądu, w wydanym w dniu 20 września 2019 r. komunikacie Prezesa ULC w sprawie wszczęcia procedury wyboru koordynatora, organ nie zawarł pełnych informacji o stawianych kandydatom na koordynatora wymaganiach. Powyższe, w ocenie Sądu, mogło uzasadniać zarzut Skarżącej, że Prezes Urzędu nie poinformował stron postępowania o pozaustawowych kryteriach wyboru koordynatora i możliwości aktualizacji propozycji budżetu. WSA stwierdził, że komunikat powinien również zawierać informację czy i w jakim terminie dopuszczalna jest zmiana danych objętych treścią wniosku, czy dane zawarte we wniosku, po upływie terminu do jego wniesienia mogą być zmieniane lub uzupełniane. Brak takiego zapisu spowodował, że organ w drodze wezwania strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, wniósł o dookreślenie informacji odnoszących się do wysokości w propozycji budżetu koordynatora, w szczególności poszczególnych kwot przewidzianych w tej grupie kosztów, co wywołało uzasadniony sprzeciw Skarżącej.
Ponadto zdaniem Sądu, organ formułując w komunikacie wymagania wobec kandydatów na koordynatora, powinien uwzględnić nie tylko treść art. 67b ust. 2 ustawy Prawo lotnicze i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów, ale również przepisy szczególne, które uzależniają prowadzenie określonej działalności od uzyskania określonych zezwoleń czy decyzji.
Przy tak określonych wymogach w komunikacie o wszczęciu postępowania, P. A. Ż. P. zobowiązana byłaby już na etapie składania wniosku, do załączenia wydanej na podstawie art. 4 ust. 5 z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (Dz.U.2021.260), zgody ministra właściwego do spraw transportu, na prowadzenie innej działalności, niezwiązanej z realizacją zadań wskazanych w ust. 1 i 3 powołanej ustawy, przy zachowaniu warunku wyodrębnienia w księgach rachunkowych tej działalności. Sąd I instancji uznał, że zgody tej nie mogła stanowić decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 grudnia 2011 r., która stanowiła zgodę na podjęcie przez PAŻP działalności gospodarczej w zakresie: 1) odpłatnego udostępniania danych i informacji lotniczych, 2) wytwarzania i sprzedaży produktów i usług uzyskiwanych z danych i informacji lotniczych własnych P. A. Ż. P. oraz pochodzących od podmiotów trzecich - przy zachowaniu warunku określonego w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, tj. wyodrębnienia w księgach rachunkowych powyższej działalności. Z treści tej decyzji, zdaniem Sądu, jednoznacznie wynika, że dotyczy zupełnie innego rodzaju działalności gospodarczej niż koordynator portu lotniczego.
Ponadto, w ocenie Sądu, jeżeli organ za istotne przy wydawaniu decyzji uznał m.in. kwestie dostępu do usług koordynatora dla przewoźników lotniczych w trybie 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu, rodzaju systemu informatycznego odpowiedniego do wykonywania czynności koordynacyjnych w założonych standardach, deklarowanego przez kandydatów na koordynatora, sposobu monitoringu zgodności operacji lotniczych z czasami na start lub lądowanie przydzielonymi dla tych operacji, o którym mowa w art. 4 ust. 6 rozporządzenia 95/93, sposobu udostępniania informacji, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 95/93, to w ocenie sądu, już na etapie wydawania komunikatu o wszczęciu postępowania, organ zobowiązany był wezwać strony również do przedstawienia powyższych informacji.
Dodatkowe kryteria wyboru koordynatora powinny być określone w komunikacie o wszczęciu postępowania, aby postępowanie prowadzone było w sposób przejrzysty, rzetelny i nie budziło wątpliwości co do bezstronności organu.
Mając na uwadze powyższe uchybienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że postępowanie w przedmiocie powołania przez Prezesa Urzędu koordynatora rozkładów lotów w Porcie Lotniczym K., powinno zostać przeprowadzone ponownie. Zdaniem Sądu, niezbędne było prawidłowe i wyczerpujące sformułowanie w komunikacie o wszczęciu postępowania, wymagań wobec kandydatów na koordynatora rozkładów lotów portu lotniczego. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien uwzględnić wyrażone powyżej stanowisko Sądu.
W związku z koniecznością ponownego postępowania, WSA nie odniósł się do zarzutów materialnych.
W podstawie prawnej orzeczenia wskazano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 180 ze zm.).
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz P. A. Ż. P. nie zgadzając się z wyrokiem wywiodły skargi kasacyjne, którymi zaskarżyły powyższy wyrok w całości.
PAŻP na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadnienia wyroku z dnia 25 października 2021 r. wydanego w niniejszej sprawie bez wyraźnego wskazania podstawy prawnej oraz jej dostatecznego wyjaśnienia, co utrudnia, a wręcz uniemożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku;
2) art. 67b ust. 2 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 3 ust. 2 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r., polegający na ich błędnej wykładni i skutkujący uznaniem, że:
a) organ, dokonując wyboru kandydatów na koordynatora powinien stosować reguły znajdujące zastosowanie w przepisach ustawy o zamówieniach publicznych, w szczególności reguły przejrzystości, podczas gdy ramy prawne postępowania w przedmiocie powołania koordynatora rozkładów lotów są wyznaczone przez przepisy prawa lotniczego oraz rozporządzenia w sprawie koordynacji rozkładów lotów;
b) organ, dokonując wyboru kandydatów na koordynatora powinien uwzględnić bliżej nieokreślone] przepisy szczególne, które uzależniają prowadzenie określonej działalności od uzyskania określonych zezwoleń czy decyzji, podczas gdy zakres wymogów formalnych, których spełnienia organ administracji może oczekiwać od kandydatów na koordynatora rozkładów lotów wynika z przepisów prawa lotniczego oraz rozporządzenia w sprawie koordynacji i organizacji lotów i nie obejmuje on konieczności posiadania zezwoleń lub decyzji na prowadzenie działalności w zakresie pełnienia funkcji koordynatora;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, 77 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi, uznanie, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezesa ULC doszło do naruszeń postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz:
a) uznanie, że decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 16 grudnia 2011 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na podjęcie przez P. A. Ż. P. nie obejmuje swoim zakresem działalności polegającej na pełnieniu funkcji koordynatora rozkładów lotów, w sytuacji w której przedmiotowa decyzja pozwala na prowadzenie przez skarżącego takiej działalności;
b) uznanie, że organ przy wyborze koordynatora kierował się pozaustawowymi kryteriami wyboru, o czym nie poinformował stron postępowania, podczas gdy organ kierował się wyłącznie warunkami i kryteriami ustawowymi;
c) uznanie, że organ nie poinformował o możliwości aktualizacji propozycji budżetu przedstawionych przez kandydatów (nie zawarł takiej informacji w komunikacie w sprawie wszczęcia procedury koordynatora) co nie pozwalało na przeprowadzenie takiej czynności, podczas gdy żaden przepis dotyczący postępowania w przedmiocie powołania koordynatora nie zawiera zakazu modyfikacji budżetu;
4) art. 67b ust. 1 i 2 prawa lotniczego w zw. § 3 ust. 1 - 6 w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie koordynacji rozkładów lotów polegający na ich błędnej wykładnie skutkującej uznaniem, że:
a) przy wyborze koordynatora rozkładów lotów możliwe jest kierowanie się innymi kryteriami niż określone w prawie lotniczym i rozporządzeniu w sprawie koordynacji rozkładów lotów, podczas gdy kryteria wyboru koordynatora zostały opisane w powyższych przepisach i nie jest możliwa ich modyfikacja;
b) w postępowaniu w przedmiocie powołania koordynatora nie jest możliwa modyfikacja oświadczeń składanych przed organem, podczas gdy taki zakaz nie wynika z przepisów prawa lotniczego ani rozporządzenia w sprawie koordynacji rozkładów lotów.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od A. L. kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący kasacyjnie Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego zarzucił natomiast zaskarżonemu orzeczeniu:
a) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art.134 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 67b ust. 1, ust. 2 pkt 1-5 i ust. 4 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1-5, ust. 3 i ust. 4, § 4 ust. 1 (Dz. U. z 2006 poz. 768), dalej jako "rozporządzenie Ministra" w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. g, art. 4 ust. 2 lit. b i c, art. 4 ust. 5 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 95/93 z 18 stycznia 1993 r. w sprawie wspólnych zasad przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych Wspólnoty (Dz. U. L 14/1 z 22.1.1993 r. str. 3 i n), dalej jako "Rozporządzenie 95/93 UE", poprzez naruszenie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzącego do wyboru koordynatora portu lotniczego, w tym brak odniesienia się do przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania kwestionowanych decyzji administracyjnych (decyzji Prezesa Urzędu nr ULC-LER/ 418-0001/23/19 z dnia 18 stycznia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu nr ULC-LER-4/418-0010/08/19 z dnia 28 października 2019 r. w sprawie wyboru koordynatora portu lotniczego K.) oraz zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło do uchylenia przez WSA kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu i poprzedzającej go decyzji I instancji, podczas gdy WSA winien był wyczerpująco wyjaśnić sprawę i w granicach danej sprawy administracyjnej, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, dokonać oceny prawnej procedury powołania koordynatora oraz w szczególności przesłanek wyboru koordynatora w oparciu o warunki określone w art. 67b ust. 1-4 ustawy Prawo lotnicze oraz w zw. z art. 4 Rozporządzenia 95/93 UE i w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra, co powinno doprowadzić do oddalenia skargi przez WSA i uznania kontrolowanej decyzji za prawidłową;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 67b ust. 1, ust. 2 pkt 1-5 i ust. 4 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1-5, ust. 3 i ust. 4, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. g), art. 4 ust. 2 lit. b i c, art. 4 ust. 5 Rozporządzenia 95/93 UE, poprzez bezzasadne uchylenie kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wskutek błędnego przyjęcia, że postępowanie w sprawie wyboru koordynatora portu lotniczego K. przebiegać powinno w trybie przewidzianym dla postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zgodnie z normami zawartymi w ustawie z dnia 11 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2019 ze zm.) Prawo zamówień publicznych, a w szczególności zgodnie z przewidzianą w art. 16 pkt 2 PZP zasadą przejrzystości postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło WSA do uchylenia kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu, podczas gdy prawidłowe wyjaśnienie sprawy i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego powinno prowadzić WSA do przyjęcia, że postępowanie w sprawie wyboru koordynatora portu lotniczego nie stanowi zamówienia publicznego oraz nie zobowiązuje Prezesa Urzędu do stosowania art. 16 pkt 2 PZP na zasadzie analogii oraz że w toku prowadzonego postępowania II instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący wyjaśniono wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie Prezesa Urzędu;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 67b ust. 1, ust. 2 pkt 1-5 i ust. 4 Prawa lotniczego w zw. z § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1-5, ust. 3 i ust. 4, § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra w zw. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. g, art. 4 ust. 2 lit. b i c, art. 4 ust. 5 Rozporządzenia 95/93 UE, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wskutek błędnego przyjęcia, że komunikat o wszczęciu procedury wyboru koordynatora portu lotniczego K. powinien zawierać obok informacji przewidzianych w § 3 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra, również inne, niewynikające z właściwych przepisów, informacje o wymaganych dokumentach, informacje o sposobie komunikowania się, terminie złożenia wniosków i związania ich treścią, podstawach wykluczenia, kryteriach oceny wniosków, zgodnie z przewidzianą w art. 16 pkt 2 PZP, zasadą przejrzystości postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bowiem doprowadziło WSA do uchylenia kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu, podczas gdy prawidłowe wyjaśnienie sprawy i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego powinno prowadzić WSA do przyjęcia, że postępowanie w sprawie wyboru koordynatora portu lotniczego nie stanowi sprawy o udzielenie zamówienia publicznego oraz nie zobowiązuje Prezesa Urzędu do stosowania art. 16 pkt 2 PZP, a Prezes Urzędu w ocenianej sprawie w sposób prawidłowy zastosował § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra, wskazujący jakie dokumenty i informacje składa kandydat ubiegający się o powołanie na koordynatora;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 67b ust. 1, ust. 2 pkt 1-5 i ust. 4 Prawa lotniczego w zw. z § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1-5, ust. 3 i ust. 4, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. g, art. 4 ust. 2 lit. b i c, art. 4 ust. 5 rozporządzenia 95/93 UE, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu kontrolowanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wskutek przyjęcia, że Prezes Urzędu na etapie komunikatu skierowanego do kandydatów na koordynatora portu lotniczego K. powinien wymagać zezwoleń lub decyzji na prowadzenie działalności koordynatora portu lotniczego, a kandydat ubiegający się o takie powołanie na etapie swojego zgłoszenia, oprócz dokumentów wymienionych w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra, powinien złożyć wszelkie zezwolenia lub decyzje na prowadzenie określonej działalności, pod rygorem negatywnej weryfikacji i uniemożliwienia dopuszczenia do postępowania w charakterze strony a w dalszej konsekwencji uznania, iż podmiot nie spełnia warunków powołania na koordynatora. Powyższe mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło WSA do uchylenia kontrolowanego rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu, podczas gdy prawidłowe wyjaśnienie sprawy i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego powinno prowadzić do przyjęcia, że brak określenia takiego wymagania na etapie komunikatu, jak i brak załączenia do zgłoszenia dokumentu inkorporującego zgodę na prowadzenie działalności koordynatora rozkładu lotów w porcie lotniczym, nie dyskwalifikuje kandydata na koordynatora, który złożył zgłoszenie wraz z załącznikami wymaganymi zgodnie z komunikatem o wszczęciu procedury wyboru koordynatora portu lotniczego, w szczególności, gdy stosowna zgoda została dostarczona w ponownym rozpoznaniu sprawy. W tym zakresie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra określa szczegółowo jakie dokumenty i informacje musi złożyć kandydat, aby zostać uznany za stronę postępowania i wziąć udział w wyborze koordynatora, natomiast § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra umożliwia Prezesowi Urzędu na dalszym etapie postępowania, żądanie dodatkowych dokumentów i informacji potwierdzających spełnienie przez danego kandydata wymogów określonych w art. 67b ust. 2 ustawy Prawo lotnicze;
5) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 67b ust. 1, ust, 2 pkt 1-5 i ust. 4 ustawy Prawo lotnicze, § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1- 5, ust. 3 i ust. 4, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra oraz art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. g, art. 4 ust. 2 lit. b) i c), art. 4 ust. 5 Rozporządzenia 95/93 UE, poprzez odmowę oceny prawnej przesłanek wyboru koordynatora, określonych w art. 67b ust. 1-4 ustawy Prawo lotnicze w zw. z art. 4 Rozporządzenia 95/93 UE oraz w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra, którą to ocenę Prezes Urzędu powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jak również brak dyrektyw co do dalszego postępowania Prezesa Urzędu w ponownym rozpoznaniu sprawy, co stanowi o braku rozpoznania istoty sprawy oraz uniemożliwia kontrolę kasacyjną tego orzeczenia, podczas gdy WSA winien był dokonać rozpoznania sprawy w granicach danej sprawy administracyjnej dokonując oceny stanowiska stron postępowania i oceny prawnej przesłanek wyboru koordynatora w oparciu o warunki określone w art. 67b ust. 1-4 ustawy Prawo lotnicze w zw. z art. 4 Rozporządzenia 95/93 UE oraz w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra. Dodatkowo WSA powinien był określić konkretne dyrektywy postępowania dla Prezesa Urzędu przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie ograniczając się jedynie do generalnego stwierdzenia konieczności zawarcia pełnych informacji w komunikacie w sprawie wszczęcia procedury wyboru koordynatora portu lotniczego.
6) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 p.p.s.a. i art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) brak dokładnego umotywowania rozstrzygnięcia w uzasadnieniu, które dawałoby rękojmię, iż WSA dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia,
b) brak uwzględnienia w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenia w kontekście całego materiału dowodowego sprawy, istotnego dla wydanego rozstrzygnięcia oraz jego opisania w treści zaskarżonej decyzji,
c) braku uwzględnienia okoliczności, iż stosownie do treści § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra i art. 67b ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, zakres dokumentów i informacji, które musi przedłożyć kandydat na koordynatora, w odpowiedzi na komunikat Prezesa Urzędu publikowany w Dzienniku Urzędowym, o wszczęciu procedury wyboru koordynatora, nie jest dowolny, w związku z czym Prezes Urzędu nie może określać żądanych dokumentów i informacji wykraczając poza zakres wynikający z ww. przepisu na etapie publikacji ogłoszenia,
d) brak wskazania okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie WSA, iż P. A. Ż. P. nie posiadała właściwej zgody Ministra Infrastruktury na prowadzenie działalności koordynatora, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnienia kwestionowanej decyzji administracyjnej wynika dlaczego Prezes Urzędu nie zakwestionował istnienia takiej zgody podczas gdy WSA winien był wyczerpująco wyjaśnić sprawę i w granicach danej sprawy administracyjnej, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, dokonać oceny prawnej procedury powołania koordynatora oraz w szczególności przesłanek wyboru koordynatora w oparciu o warunki określone w art. 67b ust. 1-4 ustawy Prawo lotnicze oraz w zw. z art. 4 Rozporządzenia 95/93 UE i w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra co powinno doprowadzić do oddalenia skargi przez WSA i uznania kontrolowanej decyzji za prawidłową.
7) naruszenie art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej, które to naruszenie polegało na uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. zaskarżonej decyzji w sytuacji, kiedy decyzja Prezesa Urzędu nr ULC-LER/418-0001/23/19 z dnia 18 stycznia 2021 r. została wydana w zgodzie z obowiązującym prawem materialnym oraz procesowym, podczas gdy WSA winien był wyczerpująco wyjaśnić sprawę i w granicach danej sprawy administracyjnej, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, dokonać oceny prawnej procedury powołania koordynatora oraz w szczególności przesłanek wyboru koordynatora w oparciu o warunki określone w art. 67b ust. 1-4 ustawy Prawo lotnicze oraz w zw. z art. 4 Rozporządzenia 95/93 UE i w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra, co powinno doprowadzić do oddalenia skargi przez WSA i uznania kontrolowanej decyzji za prawidłową.
8) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 oraz art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. poprzez brak dokładnego umotywowania i uzasadnienia wydanego postępowania, które dawałoby rękojmię, iż WSA dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, podczas gdy wydane postanowienie o wysokości zasądzonych kosztów procesowych powinno wskazywać na okoliczności i przesłanki, którymi kierował się WSA określając wysokość zasądzonych kosztów procesowych.
b) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
- art. 16 pkt 2 PZP w zw. z art. 67b ust. 1, ust. 2 pkt 1-5 i ust. 4 ustawy Prawo lotnicze w zw. z § 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1-5, ust. 3 i ust. 4, § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 2 lit. g, art. 4 ust. 2 lit. b) i c), art. 4 ust. 5 Rozporządzenia 95/93 UE, poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że kandydat na koordynatora portu lotniczego zgodnie z zasadą przejrzystości na gruncie przepisów dotyczących zamówień publicznych, rozumianą jako jasne reguły postępowania oraz istnienie środków weryfikacji prawidłowości ich stosowania, w tym wcześniej ustalone kryteria, na podstawie, których organ podejmuje czynności, powinien na wstępie (w komunikacie o wszczęciu procedury wyboru koordynatora portu lotniczego) otrzymać od organu pełne informacje o kryteriach wyboru koordynatora, o możliwości późniejszej modyfikacji lub uzupełnienia dokumentacji (w tym możliwości aktualizacji budżetu), chociaż postępowanie w przedmiocie wyboru koordynatora portu lotniczego, nie było prowadzone według reguł obowiązujących na gruncie ustawy o zamówieniach publicznych, podczas gdy prawidłowa wykładnia przywołanego przepisu prowadzi do uznania, że nie znajduje on zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, a na Prezesa Urzędu w postępowaniu w sprawie wyboru koordynatora portu lotniczego nie zostały nałożone obowiązki wynikające z zasady przejrzystości, o której mowa w art. 16 pkt 2 PZP a dokumenty i informacje, które kandydat na koordynatora jest zobowiązany przedłożyć określa § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra.
Mając na uwadze powyższe, organ wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej i na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi wniesionej przez A. L. na decyzję Prezesa Urzędu nr ULC-LER/418-0001/23/19 z dnia 18 stycznia 2021 r., ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zgodnie z art. 185 §1 p.p.s.a., wyznaczenie rozprawy i rozpoznanie przedmiotowej sprawy na rozprawie zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz Prezesa Urzędu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Skarżąca – A., w odpowiedzi na skargi kasacyjne wniosła o ich oddalenie, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy. Z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że pomimo uchylenia decyzji Prezesa ULC na podstawie naruszeń procesowych konieczne jest badanie przez Sąd zarzutów materialnoprawnych in meritum, Skarżąca podtrzymała wniosek o skierowanie stosownego pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wywiedzione w sprawie skargi kasacyjne Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz P. A. Ż. P. zasługują na uwzględnienie albowiem skutecznie podważają wyrok Sądu I instancji, przede wszystkim w zakresie, w jakim strony podnoszą naruszenie wymogów stawianych orzeczeniom sądów administracyjnych przez przepis art. 141 § 4 p.p.s.a.
Wskazać na wstępie należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
Oceniając zaskarżony wyrok w zakreślonych skargami kasacyjnymi ramach, wynikających z podniesionych w nich zarzutach, stwierdzić należy, że obarczony on został wadliwością, czyniącą koniecznym jego uchylenie. Jak już bowiem wspomniano na wstępie skarżący kasacyjnie zasadnie podnieśli, iż uchybiał on wymogowi stawianemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., w kluczowym zakresie obejmującym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Wskazania wobec tego wymaga, że jednym z koniecznych – obligatoryjnych – wymogów wyroku, jego uzasadnienia, jest aby poza zwięzłym przedstawieniem stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze i stanowisk pozostałych stron zawierał on podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Powołana regulacja ma charakter proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 1584/24).
Wskazania ponadto wymaga, że oceniając zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. konieczną jest ocena, czy uzasadnienie wyroku pozwala na skontrolowanie przez strony i sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. W uzasadnieniu winna być bowiem uwidoczniona operacja logiczna, którą przeprowadził sąd meriti, stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt III OSK 1021/25). Wymagane jest również, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem kwestii zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, aby poddawało się ono kontroli. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. możemy mieć do czynienia w sytuacji, w której uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego sporządzone zostało w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt I GSK 132/23).
Mając powyższe na uwadze przypomnieć należy, że podstawą uchylenia wydanych w sprawie obu decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego było stwierdzenie przez Sąd I instancji, że w komunikacie powołanego organu z dnia 20 września 2019 r., w sprawie wszczęcia procedury wyboru koordynatora dla Portu Lotniczego K., nie zawarto pełnych informacji o stawianych kandydatom na koordynatora wymaganiach.
Analiz merytorycznych wywodów Sądu I instancji, począwszy do powołanego stwierdzenia (strona 20 uzasadnienia wyroku), wskazuje, że poza powołaniem się na ogólnikowe twierdzenia, stanowisko to nie zawiera żadnej szerszej i rozbudowanej w kontekście mających zastosowanie przepisów prawa argumentacji. Rzeczone stanowisko, w swojej istocie ograniczało się do wyrażenia przez Sąd I instancji oceny, że: "komunikat powinien również zawierać informację czy i w jakim terminie dopuszczalna jest zmiana danych objętych treścią wniosku, czy dane zawarte we wniosku, po upływie terminu do jego wniesienia mogą być zmieniane lub uzupełniane. Brak takiego zapisu spowodował, że organ w drodze wezwania strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, wniósł o dookreślenie informacji odnoszących się do wysokości w propozycji budżetu koordynatora, w szczególności poszczególnych kwot przewidzianych w tej grupie kosztów, co wywołało uzasadniony sprzeciw strony skarżącej" oraz do stwierdzenia, że organ powinien już na etapie wydawania komunikatu o wszczęciu postępowania, wezwać strony do przedstawienia informacji na temat dostępu do usług koordynatora dla przewoźników lotniczych, rodzaju systemu informatycznego odpowiedniego do wykonywania czynności koordynacyjnych w założonych standardach, deklarowanego przez kandydatów na koordynatora, sposobu monitoringu zgodności operacji lotniczych z czasami na start lub lądowanie przydzielonymi dla tych operacji, o którym mowa w art. 4 ust. 6 rozporządzenia 95/93 oraz sposobu udostępniania informacji, o których mowa w art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia."
Przywołane twierdzenia Sądu I instancji, jak już wspomniano, nie zostały rozbudowane o szerszą argumentację mającą wskazać na konieczność zamieszczenia innych, ponadwymiarowych informacji niż te, o których jest mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r. wydanego na podstawie art. 76g ustawy Prawo lotnicze. Nie zostało wskazane, jakie inne przepisy prawa umożliwiałyby lub wręcz nakładały na Prezesa ULC wymóg zastosowania szerszego kryterium dotyczącego dokumentów, jakie osoba lub podmiot ubiegający się o stanowisko koordynatora rozkładu lotów powinna przedłożyć w odpowiedzi na komunikat o wszczęciu procedury wyboru rzeczonego koordynatora, ponad katalog dokumentów ujęty w punktach od 1 do 5 ust. 2 § 3 rozporządzenia w sprawie koordynacji i organizacji rozkładu lotów, jako dokumentów wymaganych do skutecznego aplikowania i udziału w procedurze wyboru.
Sąd I instancji nie poczynił również szerszej, rzeczowej i znajdującej oparcie w przepisach prawa, argumentacji w zakresie swojego stanowiska, że: "Dodatkowe kryteria wyboru koordynatora powinny być określone w komunikacie o wszczęciu postępowania, aby postępowanie prowadzone było w sposób przejrzysty, rzetelny i nie budziło wątpliwości co do bezstronności organu.". Nie wskazał bowiem, z jakich przyczyn prawnych uznał, że komunikat, który co należy podkreślić jest czynnością organu informacyjną i inicjującą postępowanie w sprawie procedury wyboru koordynatora w danym porcie lotniczym, ogłoszony w formie zgodnej z wytycznym określonymi w powołanym rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r., mogło wywołać wątpliwości co do bezstronności organu albo powodować, że prowadzone postępowanie mogło być nierzetelne bądź nieprzejrzyste w swoim przebiegu.
Stwierdzić również należy, że żadne z twierdzeń Sądu I instancji nie zostało, pomimo przywołania w części wstępnej rozważań merytorycznych uzasadnienia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, skonfrontowane z regulacjami prawnymi na podstawie, których wskazywane w motywach wymogi wykraczające poza przepisy rozporządzenia w sprawie koordynacji i organizacji rozkładów lotów mogłyby wynikać.
Nie została również przeprowadzona wykładnia przepisów prawa, w tym przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 27 czerwca 2006 r., na podstawie, której możliwa byłaby rekonstrukcja rozumowania Sądu I instancji wskazująca na braki w mających zastosowanie w sprawie regulacjach prawnych, które mogłaby prowadzić do nieprzejrzystości, nierzetelności i nieobiektywności postępowania w sprawie wyboru koordynatora w określonym porcie lotniczym, a które to braki prowadziłyby do konieczności zastosowania innych norma prawnych mających zastosowanie do organów administracji publicznej w celu usunięcia lub uniknięcia wystąpienia wymienionych anomalii postępowania.
Konkludując, mankamenty uzasadnienia wyroku Sądu I instancji w części wywodu merytorycznego powodują, iż nie jest jasne stanowisko ległe u podstaw uchylenia wydanych w sprawie decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Nie sposób jest bowiem zrekonstruować, jakimi konkretnie przesłankami prawnymi kierowała się Sąd I instancji uznając za niewystarczający dla wszczęcia procedury powołania koordynatora rozkładu lotów, ujęty w komunikacie nr 4 Prezesa ULC z dnia 20 września 2019 r., zakres wymaganych od podmiotów ubiegających się o powołanie na tą funkcję dokumentów, zbieżny z katalogiem dokumentów, określonym w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu oraz zgodny z wymogami, jakie zostały wymienione w art. 67b ust. 2 i 4 ustawy Prawo lotnicze.
Konsekwencją opisanej wadliwości uzasadnienia jest również wadliwość co do zawartego w jego części końcowej wskazania, co do dalszego postępowania w sprawie. Niejasność motywów wyroku, co słusznie zauważył w skardze kasacyjnej Prezes ULC, mogła prowadzić do sytuacji, że organ kierując się niewłaściwymi dyrektywami, wynikającymi z niezrozumienia motywów wyroku, mógł przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zastosować niewłaściwe regulacje lub błędnie zastosować przepisy, w ramach których powinien operować w związku z wszczęciem procedury wyboru koordynatora.
Stwierdzona wadliwość wyroku Sądu I instancji, przede wszystkim zaś brak dokonania przez tenże Sąd wykładani przepisów prawa oraz oceny ich zastosowania w niniejszej sprawie usuwa spod oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostałe podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty, zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisy prawa materialnego.
Przeprowadzona kontrola wyroku Sądu I instancji i stwierdzone naruszenie czyni koniecznym uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji dokona ponownej oceny zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem konieczności przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia ze wskazaniem na konkretne regulacje prawne, które miały lub mieć powinny zastosowanie w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Mając na uwadze przyczyny uchylenia zaskarżonego wyroku, wynikające z jego opisanej wadliwości, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., odstąpić w całości od zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego, jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI