III OSK 1420/24

III OSK 1420/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Rafał Stasikowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6260 Statut
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Ke 673/23 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-02-12
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
at. 111a ust. 1 pkt 1, art. 110 ust. 1, art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 204
art. 8 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art. 91 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 673/23 w sprawie ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian do statutu miejsko-gminnego ośrodka pomocy społecznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy S. na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 12 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 673/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego (dalej skarżący) na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian do Statutu Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości (pkt I), a także zasądził od Gminy S. na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II).
W dniu [...] sierpnia 2023 r. Rada Miejska w S., działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h, art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.g., art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s., oraz z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2023 r. poz. 204 z późn. zm.) zwanej dalej u.o.d., podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wprowadzenia zmian do Statutu Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] marca 2021 r. w sprawie uchwalenia Statutu Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (Dz. Urz. Woj. Święt. 2021 r. poz. 1471 ze zm.), dodając po Rozdziale III tego Statutu Rozdział IIIa zatytułowany "Klub Dziecięcy".
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Wojewodę Świętokrzyskiego, którego kompetencja do zaskarżenia uchwały wynika z art. 93 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g. o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru – jednak w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90, zgodnie z którym wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia. Dodatkowo, zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g., nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały nie upłynął okres jednego roku, w związku z czym nie było przeszkód do stwierdzenia jej nieważności.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że zaskarżona uchwała wprowadza zmianę w Statucie MGOPS poprzez dodanie Rozdziału IIIa zatytułowanego "Klub Dziecięcy", w którym unormowano zadania i sposób funkcjonowania tegoż Klubu Dziecięcego w strukturze MGOPS. Jest to konsekwencją uprzedniego podjęcia przez Radę Miejską w S. uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. w sprawie wprowadzenia zmian do Statutu Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (Dz.Urz.Woj.Św. z 2023 r. poz. 2639), którą to uchwałą zdecydowano o tym, że w strukturze MGOPS funkcjonuje klub dziecięcy (dodany § 9a Statutu). W ocenie Sądu rację ma Wojewoda, że tego rodzaju rozwiązanie jest niedopuszczalne, zaś podważenie koncepcji dotyczącej możliwości funkcjonowania klubu dziecięcego w strukturze MGOPS powodowało konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jako regulującej taki sposób funkcjonowania klubu – niezależnie od braku jednoczesnego zakwestionowania ww. uchwały z [...] czerwca 2023 r.
W ocenie Sądu, jak słusznie zauważył skarżący, zgodnie z art. 110 ust. 1 u.p.s. zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1818) zwanej dalej u.r.u. O ile przy tym w przypadku centrów usług społecznych realizowane przez nie zadania mogą obejmować – bo takie jest założenie ostatnio powołanej ustawy i sama idea tych jednostek – szeroko rozumiane usługi społeczne wymienione w art. 2 ust. 1 u.r.u., w tym m.in. działania z zakresu pomocy społecznej, polityki prorodzinnej czy wspierania rodziny, o tyle zakres działań ośrodków pomocy społecznej został uregulowany w u.p.s. i ograniczony w przywołanym wyżej art. 110 tej ustawy do zadań pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jak zaś stanowią art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podkreślił, że art. 110a ust. 1 u.p.s. stanowi, że w ramach struktury organizacyjnej ośrodka pomocy społecznej może zostać wyodrębniony: 1) zespół realizujący zadania w zakresie pracy socjalnej, 2) zespół realizujący zadania w zakresie usług pomocy społecznej, 3) zespół realizujący zadania, o których mowa w pkt 1 i 2. Kluby dziecięce z kolei funkcjonują w oparciu o przepisy powołanej wyżej ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, która w art. 2 ust. 2 stanowi, że w ramach opieki realizowane są funkcje: opiekuńcza, wychowawcza oraz edukacyjna, zaś celem klubów dziecięcych jest opieka nad dziećmi w wieku od ukończenia 1 roku życia do lat 3. Tak określone funkcje nie mieszczą się w zadaniach opieki społecznej.
Oceniając przebieg postępowania Sąd stwierdził, że jakkolwiek w zaskarżonej uchwale, co przyznał także skarżący Wojewoda, nie doszło do formalnego połączenia jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (czy spoza tej pomocy), to jednak włączono w struktury ośrodka pomocy społecznej działanie klubu dziecięcego, a zatem skutkiem dokonanej zmiany statutu było faktyczne połączenie dwóch form działalności o odmiennym charakterze i funkcji, zmierzających do realizacji różnych celów i skierowanych do różnych grup ludności.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że także szczegóły regulacji przyjętych w zaskarżonej uchwale pozostawiają wątpliwości co do należytej realizacji założeń przepisów u.o.d. dotyczącej funkcjonowania klubów dziecięcych. Zgodnie z art. 14 tej ustawy osobą kierującą pracą klubu dziecięcego może być osoba posiadająca kwalifikacje, o których mowa w art. 16, tj. szczegółowo opisane kwalifikacje wymagane w przypadku opiekuna w klubie dziecięcym. Poza tym dodatkowe wymagania dla osoby kierującej pracą klubu dziecięcego określono w art. 18 u.o.d. Zastrzeżenia w tej sytuacji budzą regulacje wprowadzone w zaskarżonej uchwale, zgodnie z którymi bezpośrednim przełożonym pracowników Klubu Dziecięcego jest kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (§ 9b ust. 3 zmienionego Statutu MGOPS), a nadto że kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. skreśla dziecko z listy dzieci w przypadku rezygnacji rodziców z uczęszczania dziecka do Klubu Dziecięcego (§ 9d ust. 2 zmienionego Statutu; trzeba odnotować, że § 9d ust. 1 określa przypadki kiedy dziecko może zostać skreślone z listy, nie wskazując przy tym kto tego skreślenia dokonuje). Poza tym zgodnie z art. 21 ust. 1 u.o.d. organizację wewnętrzną żłobka lub klubu dziecięcego określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora żłobka lub osobę kierującą pracą klubu dziecięcego. Tymczasem w zaskarżonej uchwale przyjęto, że szczegółową organizację wewnętrzną w Klubie Dziecięcym określa Regulamin Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (§ 9d ust. 3 zmienionego Statutu). Uregulowanie to nie tylko budzi zasadnicze wątpliwości co do zgodności z ustawą, ale też dodatkowo potęguje zastrzeżenia w zakresie przejrzystości funkcjonowania Klubu Dziecięcego w strukturze MGOPS.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji należy podkreślić, że nie bez powodu możliwość realizowania szerokiego spektrum usług społecznych przewidziano w odrębnej ustawie, tj. u.r.u., w ramach specjalnie w tym celu tworzonej jednostki, która ma zaspokajać potrzeby wspólnoty samorządowej w zakresie określonych usług społecznych oraz koordynacji tych usług (art. 8 ust. 1 u.r.u.), tj. centrum usług społecznych. Jednostka taka posiada własny statut nadawany przez radę gminy, który określa m.in. rodzaj usług społecznych przekazanych do realizacji centrum, a w ramach struktury organizacyjnej centrum wyodrębnia się w szczególności m.in. dyrektora centrum, który musi spełniać określone wymogi, w tym związane z wykształceniem związanym z zarządzaniem i organizacją usług społecznych, oraz zespół do spraw organizowania usług społecznych. To wszystko dodatkowo pokazuje, że organizowanie usług społecznych, o jakich mowa w art. 2 ust. 1 u.r.u. nie może być kumulowane w dowolny sposób w innych jednostkach niż centrum usług społecznych, w tym – jak w rozpatrywanym przypadku – w ramach ośrodka pomocy społecznej.
Całokształt powyższych rozważań w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała, przyjmująca założenie włączenia klubu dziecięcego w strukturę ośrodka pomocy społecznej, narusza w istotny sposób nie tylko wskazany przez Wojewodę art. 111a ust. 1 u.p.s., ale przede wszystkim przepisy tej ustawy dotyczące funkcjonowania i zadań ośrodka pomocy społecznej oraz przepisów u.o.d. odnoszących się do organizowania klubów dziecięcych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Rada Miejska w S., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1) art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. poprzez uznanie, iż powołanie w ramach struktury ośrodka pomocy społecznej "Klubu Dziecięcego", stoi w sprzeczności z tym przepisem,
2) art. 110 ust. 1 u.p.s. poprzez uznanie iż "Klub Dziecięcy" może funkcjonować wspólnie z ośrodkiem pomocy społecznej jedynie w ramach centrum usług społecznych funkcjonujących na podstawie u.r.u.,
3) art. 2 ust. 1 u.p.s. poprzez uznanie iż opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 nie mieści się w zakresie zadań opieki społecznej,
4) art. 8 ust. 2 i 3 u.o.d. poprzez uznanie iż ośrodek pomocy społecznej, będący samorządową jednostką budżetową, nie może prowadzić "Klubu dziecięcego".
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. polegające na stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały w całości podczas gdy w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodziła przesłanka istotnego naruszenia przepisów prawa.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie zrzeczono się prawa rozpoznania sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Jak zostało to już wskazane, skarga kasacyjna stanowi sformalizowany środek zaskarżenia i zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, strona skarżąca kasacyjnie zobowiązana jest do wskazania postaci tego naruszenia. Naruszenie prawa materialnego może bowiem przybrać formę albo błędnej wykładni, albo niewłaściwego zastosowania. Innych form naruszenia prawa materialnego nie wskazuje Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez Sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Uzasadnienie skargi kasacyjnej natomiast ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; wyrok NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; wyrok NSA z 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; wyrok NSA z 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; wyrok NSA z 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; wyrok NSA z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06).
Przechodząc do kontroli zaskarżonego wyroku w granicach wyznaczonych zarzutami skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że strona skarżąca kasacyjnie zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, a w tym także art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. nie wskazała, czy to naruszenie miało charakter błędnej wykładni czy też niewłaściwego zastosowania. Samo stwierdzenie, że Sąd wadliwie uznał, że powołanie w ramach struktury ośrodka pomocy społecznej "Klubu Dziecięcego" stoi w sprzeczności z art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. także nie stanowi ww. postaci tego naruszenia. Jednak respektując prawo strony do sądu zawarte w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny ocenił ten zarzut w takim zakresie, w jakim jest to możliwe w oparciu o sporządzoną skargę kasacyjną.
Zgodnie z art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. gmina może połączyć ośrodek pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia, z wyłączeniem ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Z treści tego przepisu wprost wynika możliwość połączenia ośrodka pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia, za wyjątkiem ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 u.p.s. ośrodek wsparcia świadczy pomoc osobom, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych. W ośrodku wsparcia mogą być takim osobom przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek. Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu (art. 51 ust. 2 u.p.s.). Katalog tych ośrodków wymienia art. 51 ust. 4 i 5 u.p.s. i zalicza się do nich: 1) ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, 2) dzienny dom pomocy, 3) dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, 4) schronisko dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi, 5) klub samopomocy, 6) schronisko dla osób bezdomnych pomimo nieświadczenia w nim usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych. Taki też katalog określa się w doktrynie (I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2023, LEX/el., komentarz do art. 51)
Objęty zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji uchwałą "Klub dziecięcy" nie jest ośrodkiem wsparcia wymienionym w powołanym art. 51 u.p.s. Tym samym zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. regulujący łączenie ośrodka pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia nie ma uzasadnienia w tej sprawie. Taki też pogląd wyraził w tej sprawie Sąd pierwszej instancji.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji w zakresie obejmującym art. 110 ust. 1 u.p.s. poprzez uznanie że "Klub Dziecięcy" może funkcjonować wspólnie z ośrodkiem pomocy społecznej jedynie w ramach centrum usług społecznych funkcjonujących na podstawie ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. Także co do tego zarzutu strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała na postać naruszenia prawa materialnego.
Zgodnie z art. 110 ust. 1 u.p.s. zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych.
Przepis ten nie zastał poddany wadliwej wykładni w tej sprawie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji nie kwestionował, że zadania pomocy społecznej w gminach są wykonywane przez ośrodki pomocy społecznej lub przez centra usług społecznych.
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 8 ust. 2 i 3 u.o.d. poprzez uznanie, że ośrodek pomocy społecznej, będący samorządową jednostką budżetową, nie może prowadzić "Klubu dziecięcego". Zarzut ten nie został szerzej uzasadniony w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.o.d. jednostki samorządu terytorialnego tworzą żłobki i kluby dziecięce w formie samorządowych jednostek budżetowych. Przepis ten wprost stanowi, że żłobki i kluby dziecięce tworzone są formą odrębnych jednostek budżetowych (samorządowych jednostek budżetowych). Sąd pierwszej instancji nie naruszył tego przepisu także i z tego powodu, że go nie stosował. Nie można skutecznie zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu, jeżeli przepis ten nie był w danej sprawie w ogóle stosowany.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.o.d. żłobkiem lub klubem dziecięcym jest każda jednostka organizacyjna, która niezależnie od jej nazwy wykonuje zadania określone w art. 10 tej ustawy. Samo powołanie się w skardze kasacyjnej na naruszenie tego przepisu nie pozwala na przyjęcie, na czym to naruszenie polegało. W szczególności strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała jako zarzutu naruszenia art. 10 u.o.d., a więc nie wykazywała, że zadania jakie ma wykonywać ośrodek pomocy społecznej obejmują zadania wskazane w art. 10 ww. ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się zarzutu strony skarżącej kasacyjnie, ani też go poprawiać lub uzupełniać. Tym samym tak sporządzony w tej sprawie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 8 ust. 3 u.o.d. bez jego uzasadnienia, z którego wynikałoby, na czym polega jego naruszenie i bez wyjaśnienia, dlaczego ten przepis został naruszony przez Sąd pierwszej instancji mimo braku powołania się na niego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – uniemożliwia kontrolę wyroku z dnia 12 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 673/23. Naczelny Sąd Administracyjny nie może także zajmować stanowiska i dokonywać oceny co do hipotetycznej treści zarzutu, innymi słowy nie można w tej sprawie dokonać także abstrakcyjnej oceny zaskarżonego wyroku w sytuacji, gdyby zarzut ten był inaczej zredagowany lub obejmował jeszcze naruszenie innych przepisów.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła również Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie, że z art. 2 ust. 1 u.p.s. obejmującego zadania opieki społecznej nie mieszczą się zadania dotyczące opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.
Zgodnie z tym przepisem pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis ten określa, że pomoc społeczna jest jedną z instytucji polityki społecznej państwa i określa cel pomocy społecznej, jakim jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, o ile same te osoby nie są w stanie tych trudności pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości.
Strona skarżąca kasacyjnie podnosząc, że zadania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 powinny być objęte pomocą społeczną nie wskazała, aby realizowały one cel pomocy społecznej, tj. umożliwiały osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których te osoby i rodziny nie są w stanie same pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Tym samym przy zarzucie jedynie naruszenia art. 2 ust. 1 u.p.s. i to bez doprecyzowania, czy zarzut ten dotyczy błędnej wykładni tego przepisu, czy też niewłaściwego zastosowania, Naczelny Sąd Administracyjny nie może stwierdzić, że zaskarżony wyrok narusza prawo. W szczególności strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby którykolwiek z przepisów ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2023 r. poz. 204 ze zm.) wskazywał na tworzenie klubów dziecięcych jako formy umożliwiającej rodzicom i osobom przezwyciężenie trudnej sytuacji związanej z opieką nad tak małymi dziećmi i dodatkowo, aby ci rodzice i te osoby nie były w stanie same objąć opieką dzieci do lat 3 przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 147 § 1 w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. polegający na stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Jak wynika to z treści zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji wskazał na istotne naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale, co doprowadziło na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. i art. 147 § 1 P.p.s.a. do jej unieważnienia. Skoro żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie okazał się zasadny, to tym samym także zarzut naruszenia art. 147 § 1 P.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.