Orzeczenie · 2025-06-11

III OSK 1420/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-11
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyuchwałastatutpomoc społecznaopieka nad dziećmiklub dziecięcyMGOPSsąd administracyjnykontrolanieważność

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej wprowadzającej zmiany do statutu Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (MGOPS) poprzez dodanie "Klubu Dziecięcego". Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że włączenie klubu dziecięcego w struktury MGOPS jest niedopuszczalne, ponieważ zadania klubu (opieka nad dziećmi w wieku do lat 3) nie mieszczą się w zakresie pomocy społecznej, który jest ściśle określony w ustawie o pomocy społecznej (u.p.s.). Sąd wskazał, że kluby dziecięce funkcjonują w oparciu o odrębną ustawę o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (u.o.d.), a ich cele i funkcje (opiekuńcza, wychowawcza, edukacyjna) różnią się od celów pomocy społecznej, która ma na celu wspieranie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Rada Miejska w skardze kasacyjnej zarzuciła m.in. naruszenie przepisów materialnych, w tym art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. (dotyczącego łączenia ośrodków pomocy społecznej z ośrodkami wsparcia), art. 110 ust. 1 u.p.s. (wykonawstwo zadań pomocy społecznej), art. 2 ust. 1 u.p.s. (zakres pomocy społecznej) oraz art. 8 ust. 2 i 3 u.o.d. (tworzenie klubów dziecięcych). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że klub dziecięcy nie jest ośrodkiem wsparcia w rozumieniu art. 51 u.p.s., co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 111a ust. 1 pkt 1 u.p.s. Ponadto, NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 110 ust. 1 u.p.s., wskazując, że zadania pomocy społecznej wykonują ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych, a nie kluby dziecięce. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 8 u.o.d., wskazując, że kluby dziecięce powinny być tworzone jako odrębne jednostki budżetowe, a nie włączane w struktury MGOPS. Wreszcie, NSA potwierdził, że opieka nad dziećmi do lat 3 nie mieści się w definicji pomocy społecznej zawartej w art. 2 ust. 1 u.p.s., która koncentruje się na przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Sąd uznał również, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g., ponieważ Sąd pierwszej instancji prawidłowo zidentyfikował istotne naruszenia prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zakresu działania ośrodków pomocy społecznej oraz możliwości tworzenia i funkcjonowania klubów dziecięcych w strukturach samorządowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji włączenia klubu dziecięcego do MGOPS, ale stanowi ważny głos w sprawie podziału kompetencji między różnymi jednostkami samorządowymi i ustawami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy możliwe jest włączenie "Klubu Dziecięcego" do struktury organizacyjnej Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, włączenie "Klubu Dziecięcego" do struktury MGOPS jest niedopuszczalne, ponieważ jego zadania nie mieszczą się w zakresie pomocy społecznej.

Uzasadnienie

Kluby dziecięce funkcjonują w oparciu o odrębną ustawę o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, a ich cele (opiekuńcza, wychowawcza, edukacyjna) są inne niż cele pomocy społecznej, która koncentruje się na wspieraniu osób w trudnych sytuacjach życiowych.

Czy uchwała rady gminy wprowadzająca zmiany do statutu MGOPS poprzez dodanie "Klubu Dziecięcego" jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej i ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka uchwała narusza przepisy obu ustaw.

Uzasadnienie

Włączenie klubu dziecięcego do MGOPS narusza art. 111a ust. 1 u.p.s. (nie jest to ośrodek wsparcia), art. 110 ust. 1 u.p.s. (zadania pomocy społecznej wykonują OPS lub CUW), art. 2 ust. 1 u.p.s. (cele pomocy społecznej) oraz przepisy u.o.d. dotyczące tworzenia odrębnych jednostek.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Rady Miejskiej w S.

Przepisy (17)

Główne

u.p.s. art. 111a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis ten reguluje możliwość połączenia ośrodka pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia, a klub dziecięcy nie jest ośrodkiem wsparcia w rozumieniu ustawy.

u.p.s. art. 110 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują ośrodki pomocy społecznej lub centra usług społecznych.

u.p.s. art. 2 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, a opieka nad dziećmi do lat 3 nie mieści się w tym celu.

u.o.d. art. 8 § ust. 2 i 3

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

Żłobki i kluby dziecięce tworzone są w formie samorządowych jednostek budżetowych, a nie jako część ośrodka pomocy społecznej.

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa.

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie 30 dni od doręczenia.

Pomocnicze

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Organ nadzoru po upływie terminu do stwierdzenia nieważności może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. h

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 40 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.o.d. art. 2 § ust. 2

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

u.o.d. art. 14

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

u.o.d. art. 16

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

u.o.d. art. 18

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

u.o.d. art. 21 § ust. 1

Ustawa o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

u.r.u. art. 2 § ust. 1

Ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych

u.r.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włączenie klubu dziecięcego do struktury MGOPS narusza przepisy ustawy o pomocy społecznej i ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. • Cele i zadania klubu dziecięcego są odmienne od celów pomocy społecznej.

Odrzucone argumenty

Możliwość funkcjonowania klubu dziecięcego w ramach MGOPS. • Uchwała nie narusza przepisów prawa materialnego ani postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Klub dziecięcy nie jest ośrodkiem wsparcia w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. • Opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 nie mieści się w zakresie pomocy społecznej. • Kluby dziecięce powinny być tworzone jako odrębne jednostki budżetowe.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakresu działania ośrodków pomocy społecznej oraz możliwości tworzenia i funkcjonowania klubów dziecięcych w strukturach samorządowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji włączenia klubu dziecięcego do MGOPS, ale stanowi ważny głos w sprawie podziału kompetencji między różnymi jednostkami samorządowymi i ustawami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii organizacyjnej w samorządach, która może mieć wpływ na sposób świadczenia usług publicznych, zwłaszcza w kontekście opieki nad małymi dziećmi i wsparcia dla rodzin.

Czy klub dziecięcy może działać w ramach ośrodka pomocy społecznej? NSA odpowiada: Nie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst