III OSK 140/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Szkoły Podstawowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który stwierdził bezczynność Dyrektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek R.S. Wnioskodawca domagał się szerokiego zakresu informacji dotyczących zatrudnienia, wynagrodzeń, ocen pracy nauczycieli, arkusza organizacyjnego, procedur zwolnień, pozyskanych środków finansowych oraz organizacji stołówki. Dyrektor Szkoły początkowo wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego, uznając informacje za przetworzone, a następnie odmówił ich udostępnienia, twierdząc, że nie stanowią informacji publicznej i służą zaspokojeniu prywatnych potrzeb wnioskodawcy. WSA w Krakowie uznał bezczynność organu, wskazując na sprzeczność stanowiska Dyrektora i błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora, oddalił ją. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 149, 141 § 4, 133 § 1 P.p.s.a.) były nieuzasadnione, ponieważ WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i materiał dowodowy. Kluczowe było rozstrzygnięcie dotyczące prawa materialnego – art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. NSA potwierdził, że ustawa ta nie wymaga od wnioskodawcy wykazywania interesu publicznego dla informacji prostych, a cel wniosku (prywatny czy publiczny) nie ma znaczenia prawnego dla obowiązku udostępnienia informacji. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej wymagane jest wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego. Sąd uznał, że Dyrektor nie dokonał właściwej analizy wniosku i pozostawał w bezczynności, a jego stanowisko było arbitralne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że cel wniosku o informację publiczną nie ma znaczenia prawnego, a organy nie mogą odmawiać jej udostępnienia z powodu prywatnego interesu wnioskodawcy.
Dotyczy głównie interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście bezczynności organu i charakteru informacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na prywatny interes wnioskodawcy lub brak wykazania interesu publicznego, gdy ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takich podstaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej z takich powodów. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga od wnioskodawcy wykazywania interesu prawnego lub faktycznego, a cel wniosku (prywatny czy publiczny) nie ma znaczenia prawnego dla obowiązku udostępnienia informacji, chyba że dotyczy informacji przetworzonej, gdzie wymagane jest wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zabrania żądania od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Cel wniosku nie wpływa na charakter informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji może nastąpić tylko na podstawie przepisów ustawy, a nie na podstawie uznania organu co do prywatnego charakteru potrzeb wnioskodawcy.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 149, 141 § 4, 133 § 1 P.p.s.a.) mogą być skuteczne, gdy dotyczą oceny stanu faktycznego lub materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia tych przepisów nie mogą być skuteczne, jeśli ich celem jest kwestionowanie dokonanej przez sąd pierwszej instancji oceny materiału dowodowego lub ustalonego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 149 P.p.s.a. reguluje konsekwencje bezczynności, a jego naruszenie wymaga powiązania z przepisami materialnymi lub procesowymi błędnie zastosowanymi przez organ. Art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia, a nie merytorycznej oceny sądu. Art. 133 § 1 P.p.s.a. nakazuje orzekanie na podstawie akt sprawy, co nie wyklucza odmiennej oceny materiału dowodowego przez sąd niż organ.
Przepisy (18)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 149 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wymaga od wnioskodawcy wykazywania interesu publicznego dla informacji prostych. • Cel wniosku o udostępnienie informacji publicznej (prywatny czy publiczny) nie ma znaczenia prawnego dla obowiązku jej udostępnienia. • Organ pozostawał w bezczynności, nie dokonując analizy wniosku i arbitralnie odmawiając udostępnienia informacji. • Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych P.p.s.a. dotyczące oceny stanu faktycznego i materiału dowodowego są nieskuteczne.
Odrzucone argumenty
Żądane informacje nie miały charakteru informacji publicznej. • Udostępnienie informacji służyłoby zaspokojeniu indywidualnych (prywatnych) potrzeb wnioskodawcy. • Wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego. • Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął stan faktyczny i dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie całokształtu materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zna pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej". • Obowiązek działania w interesie publicznym nie stanowi dodatkowej przesłanki koniecznej do stwierdzenia, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej. • Odpowiedź organu na wniosek skarżącego jest wewnętrznie sprzeczna. • Tego rodzaju zachowanie nie stanowi prawidłowego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. • Wobec jednoznacznego brzmienia art. 2 u.d.i.p., nie ma znaczenia prawnego w świetle przepisów u.d.i.p. cel, dla którego skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym również okoliczność, że zdobyte dane mogą zostać wykorzystane do własnych potrzeb wnioskodawcy.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Olga Żurawska - Matusiak
sędzia
Maciej Kobak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że cel wniosku o informację publiczną nie ma znaczenia prawnego, a organy nie mogą odmawiać jej udostępnienia z powodu prywatnego interesu wnioskodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście bezczynności organu i charakteru informacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji i pokazuje, jak organy administracji mogą próbować ograniczać dostęp do niej, powołując się na nieistniejące podstawy prawne. Wyrok NSA jasno rozgranicza obowiązki organów i prawa obywateli.
“Czy szkoła może ukrywać informacje o nauczycielach i finansach? NSA: Nie, jeśli to informacja publiczna!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.