III OSK 1393/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-03-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
odprawa mieszkanioważołnierz zawodowysłużba wojskowaprawo administracyjneNSAwspólne zamieszkiwaniedzieciustawa o zakwaterowaniuskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza, który domagał się wyższej odprawy mieszkaniowej, uznając, że jego syn nie spełniał kryterium wspólnego zamieszkiwania.

Żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej domagał się wypłaty odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem normy dla swojego syna. Organy administracji oraz WSA uznały, że syn nie spełniał kryterium wspólnego zamieszkiwania z ojcem w dacie decydującej o wysokości odprawy, co skutkowało przyznaniem niższej kwoty. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i organów administracji, że brak było dowodów na wspólne zamieszkiwanie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej. Skarżący, zwolniony z zawodowej służby wojskowej, domagał się uwzględnienia przy wyliczeniu odprawy normy dla swojego syna O. Z. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że skarżący nie wykazał przesłanki wspólnego zamieszkiwania z synem w dacie decydującej o wysokości odprawy (28 września 2020 r. lub 26 września 2020 r.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia były: wyrok sądu powszechnego ustalający miejsce pobytu syna przy matce, brak świadczenia 500+ na syna oraz fakt, że syn uczęszczał do szkoły i mieszkał we Wrocławiu, oddalonym o 400 km od miejsca zamieszkania skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie były uzasadnione. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał skutecznie wspólnego zamieszkiwania z synem, a ustalenia faktyczne sądów niższych instancji nie zostały podważone. W konsekwencji, skarżącemu przysługiwało uwzględnienie 5, a nie 6 norm, co wpłynęło na wysokość należnej odprawy mieszkaniowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, syn nie powinien być uwzględniony, jeśli nie wykazano wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem w dacie decydującej o wysokości odprawy.

Uzasadnienie

Wspólne zamieszkiwanie z dzieckiem jest kluczową przesłanką do uwzględnienia dodatkowej normy powierzchni użytkowej przy obliczaniu odprawy mieszkaniowej. Brak dowodów na wspólne zamieszkiwanie, w tym ustalenie miejsca pobytu dziecka przez sąd przy drugim rodzicu oraz fakt zamieszkiwania i nauki dziecka w innej miejscowości, wyklucza przyznanie dodatkowej normy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.z.SZ. art. 26 § ust. 3

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Określa, którzy członkowie rodziny żołnierza zawodowego są uwzględniani przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, w tym dzieci do czasu ukończenia 25 roku życia, pod warunkiem wspólnego zamieszkiwania.

u.z.SZ. art. 47 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Określa sposób obliczania odprawy mieszkaniowej, wskazując na iloczyn powierzchni użytkowej przypadającej na jedną normę i ilości norm należnych żołnierzowi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 365

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego opierała się na twierdzeniu o wspólnym zamieszkiwaniu z synem O. Z. w dacie decydującej o wysokości odprawy mieszkaniowej, co zostało odrzucone przez sądy ze względu na brak dowodów i sprzeczne ustalenia faktyczne.

Godne uwagi sformułowania

Zameldowanie nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem. Uzasadnienie skargi kasacyjnej jest jej niezbędnym elementem i powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie stawianych zarzutów. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

sprawozdawca

Ireneusz Dukiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów wspólnego zamieszkiwania dziecka z żołnierzem zawodowym dla celów obliczenia odprawy mieszkaniowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Interpretacja pojęcia 'wspólnego zamieszkiwania' może być stosowana analogicznie w innych kontekstach, ale wymaga ostrożności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu praw żołnierzy zawodowych, a konkretnie sposobu obliczania odprawy mieszkaniowej, co może być interesujące dla tej grupy zawodowej oraz prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym.

Czy syn żołnierza liczy się do odprawy mieszkaniowej? Kluczowe jest wspólne zamieszkiwanie.

Sektor

obronność

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1393/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ireneusz Dukiel
Olga Żurawska - Matusiak /sprawozdawca/
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2694/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-28
Skarżony organ
Prezes Agencji Mienia Wojskowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2694/21 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia 20 maja 2021 r. nr BP-DZ.412.13.2021/5 w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 kwietnia 2023 r., II SA/Wa 1184/22 oddalił skargę skargi M. Z na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z 20 maja 2021 r., nr BP-DZ.412.13.2021/5 w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
M. Z. (dalej: "skarżący") 28 września 2020 r., złożył wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała i przeniesiony do rezerwy z 31 stycznia 2021 r. Decyzja o zwolnieniu stała się ostateczna 26 września 2020 r. Na dzień zwolnienia skarżący posiadał 24 lata, 5 miesięcy i 13 dni wysługi, od której uzależniana była wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową. Skarżący odchodząc ze służby, nie zajmował lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Agencji Mienia Wojskowego. Do dnia zwolnienia pozostawał w dyspozycji Dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej w S.
Skarżący do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał 28 września 2020 r. i oświadczył, że w tym dniu zajmował stanowisko służbowe o stopniu etatowym podpułkownika. Członkami jego rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2017 ze zm. dalej: "ustawą o zakwaterowaniu") byli: P. Z. - żona O. Z. - syna z poprzedniego małżeństwa (ur. 29 sierpnia 2003 r.), S. W. - pasierb (ur. 7 marca 2006 r.) oraz N. Z. - córka (ur. 4 marca 2018 r.). Do wniosku skarżący dołączył odpisy skrócone aktów urodzenia: N. Z., S. W. oraz O. Z. (kopię), jak również odpis skrócony aktu małżeństwa z P. S.
Do akt sprawy złożono również zaświadczenie Wójta Gminy D. z rejestru mieszkańców z 24 września 2020 r. wskazujące, że skarżący jest zameldowany na pobyt stały pod adresem [...], gmina D (S.) od 29 listopada 2018 r. Pod tymi adresem zameldowani byli, także od 15 października 2018 r. S. W., N. Z. i P. Z. oraz od 16 lipca 2020 r. O. Z.
Na wezwanie organu, skarżący przesłał zaświadczenia z 17 listopada 2020 r., potwierdzające uczęszczanie do:
- Publicznej Szkoły Podstawowej w D. – S. W.,
- Liceum Ogólnokształcącego nr [...] im. [...] we W. – O. Z. Zaświadczenie zostało uzupełnione (28 stycznia 2021 r.) o adres syna – W., ul. [...].
Następnie skarżący uzupełnił materiał dowodowy przedkładając oświadczenie o zamieszkiwaniu 26 września 2020 r. w miejscowości D., ul. [...] wraz z: P. Z., O. Z., S. W. i N. Z. Wyjaśnił również, że nie ma ograniczonej władzy rodzicielskiej nad synem O. Z., nie otrzymuje alimentów na syna, a także nie posiada adresu, pod którymi można skontaktować się z matką O. Z. Dodatkowo skarżący dosłał oświadczenie żony P. Z. o zamieszkiwaniu 26 września 2020 r. – pod ww. adresem wraz ze skarżącym, O. Z., S. W. i N. Z. oraz wyjaśnił, że syn O. Z. w czasie nauki zamieszkuje u rodziny we Wrocławiu. Na syna nie pobiera świadczenia 500+.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w S. (dalej: "organ pierwszej instancji"), decyzją z 23 lutego 2021 r., nr OS-DZ.412.165.2020/49, orzekał o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej w kwocie 373.500 zł. z uwzględnieniem 5, a nie żądanych 6 norm (bez uwzględnienia normy na O. Z.).
Po wydaniu decyzji 26 lutego 2021 r., do akt sprawy wpłynęły kolejne wyjaśnienia skarżącego, w których podał, m.in., że: syn O. Z. jest zameldowany w D., ul. [...], sąd ustalił miejsce pobytu syna przy matce, która wraz z partnerem mieszka w W. oraz, że chwili obecnej (w związku z wyborem szkoły we W., w celu ograniczenia kosztów za wynajem mieszkania) syn korzysta nieodpłatnie z nieruchomości we W., której właścicielem jest prawdopodobnie rodzina od strony byłej żony, a w której syn nie jest zameldowany, nie jest jej właścicielem i nie ma żądanej umowy regulującej jego pobyt.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "organ odwoławczy" lub "Prezes AMW") decyzją z 20 maja 2021 r., nr BP-DZ.412.13.2021/5, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17 ust. 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 303) oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 pkt 4 oraz ust. 5 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 b oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Prezes WAM wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym był fakt, że skarżącemu przysługiwała odprawa mieszkaniowa. Kwestią sporną było zaś ustalenie liczby norm powierzchni użytkowej podstawowej, które powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu należnej wnioskodawcy odprawy mieszkaniowej.
Prezes AMW przytoczył art. 23 ust.1 pkt 1b, art. 26 ust. 1, ust. 3 oraz art. 47 ustawy o zakwaterowaniu. Wskazał, że postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej, poza ustaleniem samego prawa do odprawy mieszkaniowej, składa się również z naliczenia jej wysokości. W ocenie organu drugiej instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uwzględnienie wniosku skarżącego o wypłatę równoważnika z uwzględnieniem 6 norm z uwagi na niewykazanie przez niego przesłanki wspólnego zamieszkiwania z synem O. Z., za którego ta dodatkowa norma miałaby być przyznana. Zarówno bowiem 28 września 2020 r., tj. w dniu wskazanym przez skarżącego do wyliczenia odprawy, jak i 26 września 2020 r., tj. w dniu uprawomocnienia się decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, skarżący nie zamieszkiwał razem z synem.
Prezes AMW wskazał, że decydującymi przeciwdowodami był wyrok sądu powszechnego ustalający miejsce pobytu syna O. Z. przy matce (żonie skarżącego z pierwszego małżeństwa), oświadczenie że skarżący nie otrzymuje od byłej żony alimentów na syna oraz to, że syn mieszka u rodziny żony we [...]. W takich okolicznościach faktycznych, tj. ustalenia miejsca zamieszkania, czy pobytu małoletniego przez sąd, wyrok przesądza tę kwestię i wiąże organy administracji na mocy art. 365 k.c. Ponadto skarżący nie otrzymuje na syna świadczenia 500+, co potwierdza, że nie spełnił on warunku wspólnego zamieszkiwania i pozostawania przez O. Z. na jego utrzymaniu.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 26 kwietnia 2023 r., II SA/Wa 1184/22 ją oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu pierwszej instancji zarówno Prezes AMW, jak i organ pierwszej instancji zasadnie przyjęli przy ustaleniu wysokości odprawy mieszkaniowej, że brak było podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu liczby norm należnych syna wnioskodawcy – O. Z.
Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są: 1) małżonek; 2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego.
W ocenie Sądu organy, na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustaliły, że na dzień wskazany przez skarżącego, O. Z. nie mieszkał ze skarżącym. Za trafnością stanowiska organu, który nie uwzględnił normy na syna skarżącego O. Z., przemawia zarówno treść zaświadczenia z 17 listopada 2020 r., potwierdzającego uczęszczanie O. Z. do Liceum Ogólnokształcącego nr [...] we W., tj. w miejscowości położonej 400 km od miejsca wskazywanego przez skarżącego jako miejsce zamieszkania syna, jak również zaświadczenia z 28 stycznia 2021 r. jednoznacznie wskazującego miejsce zamieszkania O. Z. we W. przy ul. [...]. Zdaniem Sądu pierwszej instancji skoro syn skarżącego mieszka we W. i pobiera naukę we W., to nie jest możliwe, aby równocześnie mieszkał wspólnie ze skarżącym w miejscowości D., oddalonej od W. o 400 km. WSA w Warszawie przypomniał przy tym, że zameldowanie nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem.
Ponadto sam skarżący w toku postępowania jednoznacznie oświadczył, że nie pobiera świadczenia wychowawczego na syna O. Z., jak również wskazał, że Sąd w wyroku rozwodowym ustalił miejsce pobytu syna przy matce. Powyższe nie uwiarygadnia zatem twierdzenia skarżącego, jak również żony skarżącego, o wspólnym zamieszkiwaniem z synem skarżącego O. Z. Trafnie przy tym organ wskazał że brak oświadczenia matki O. Z. o jego zamieszkiwaniu z ojcem, jak i wyjaśnienia skarżącego, że nie wie dokładnie gdzie jego była małżonka mieszka, dodatkowo potwierdzają niespójność oświadczenia skarżącego o wspólnym zamieszkiwaniem z synem. Organowi nie można zarzucić też dowolności w ocenie materiału dowodowego, gdy twierdzi, że wyjaśnienia skarżącego, iż nie wie kto jest właścicielem nieruchomości we W., w której "przebywa" syn, także podważają twierdzenie, iż skarżący prowadzi wraz z synem wspólne gospodarstwo domowe.
W tych okolicznościach zdaniem Sądu pierwszej instancji organy prawidłowo stwierdziły, że zachodzą podstawy do wypłaty skarżącemu odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem przysługujących 5 norm.
Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu na zasadzie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 47 ust. 1 pkt 3 oraz art. 47 ust. 5 a także "2.", art. 26 ust. 3 pkt 1 oraz art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., polegającą na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej dokonał błędnej jego wykładni poprzez uznanie, że skarżącemu odmówiono wypłaty odprawy wypłaty odprawy mieszkaniowej na syna O. Z., pomimo wskazania okresu, w którym wraz z synem zamieszkiwał wspólnie i tworzył wspólne gospodarstwo domowe na dzień przez niego wskazany, gdy żadnej z tych przesłanek skutkujących odmowną decyzją nie można skarżącemu przypisać,
art. 7, art. 8, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organu administracji publicznej istotnie naruszył przepisy dotyczące właściwej oceny dowodów i zebranego w sprawie materiału dowodowego uznając, że zachodzą wobec skarżącego przesłanki do odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej na wskazanych członków rodzinny we wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej podczas, gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego nie daje podstaw do odmowy wypłaty odprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie całości sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Dodatkowo wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada oznacza pełne związanie Sądu podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Konkretne, zawarte w skardze kasacyjnej, przyczyny zaskarżenia determinują zakres rozpoznania sprawy, czyli badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Podkreślenia także wymaga, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest jej niezbędnym elementem i powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie stawianych zarzutów. Wymóg ten wynika z treści art. 176 p.p.s.a. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA: z 5 sierpnia 2004 r., FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; z 9 marca 2005 r., GSK 1423/04; z 10 maja 2005 r., FSK 1657/04; z 12 października 2005 r., I FSK 155/05; z 23 maja 2006 r., II GSK 18/06; z 4 października 2006 r., I OSK 459/06).
Przypomnienie powyższego wymogu jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy o tyle istotne, że uzasadnienie skargi kasacyjnej koncentruje się na kwestiach, które nie były sporne, marginalizuje natomiast istotę problemu występującego w tej sprawie. W sprawie niniejszej nie jest bowiem sporne na jaką datę należy wyliczyć odprawę mieszkaniową należną skarżącemu, lecz ile norm powinno być uwzględnionych w tym wyliczaniu, a konkretnie czy na syna skarżącego O. Z. taka norma przysługuje.
Skarżący kasacyjnie w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania podnosi, iż Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działania organu administracji publicznej istotnie naruszył przepisy dotyczące właściwej oceny dowodów i zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zarzut ten nie został sformułowany z należytą starannością. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie już wyrażano ocenę co do wadliwości konstrukcyjnej zarzutu, eksponującego naruszenie przepisu prawa, poprzez odwołanie się do jednostki redakcyjnej aktu prawnego - artykułu (art.), który dzieli się na kolejne, podrzędne wypowiedzi normatywne, stanowiące samodzielne dyrektywy postępowania. Wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony, gdy wskazuje ona jako naruszony konkretny przepis, z podaniem numeru konkretnej jednostki redakcyjnej. Tylko tak sprecyzowany zarzut pozwala ustalić granice zaskarżenia (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2008 r., I OSK 2034/06 i 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10). Z przywołanych w ramach omawianego zarzutów artykułów Kodeksu postępowania administracyjnego tylko dwa nie składają się z mniejszych jednostek redakcyjnych (art. 7 i 80 k.p.a.). Pozostałe zaś (art. 8, 10, 77 k.p.a.) dzielą się na szereg jednostek redakcyjnych, o różnej treści normatywnej, które w skardze kasacyjnej nie zostały uszczegółowione.
Odnosząc się zatem do tak skonstruowanego zarzutu i przyjmując, że dotyczy on braków materiału dowodowego sprawy i oceny tych dowodów, które w sprawie zostały zgromadzone, zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie nie określa jakie dowody zostały pominięte w sprawie i w czym upatruje naruszenie swobodnej oceny dowodów.
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi istotę postępowania wyjaśniającego. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy również uwzględnić specyfikę danej sprawy - inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym. Zatem przedmiot sprawy determinuje zakres postępowania wyjaśniającego.
W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej są również zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - art. 77 § 1 k.p.a. - i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona - art. 80 k.p.a. Wskazać należy, że rozpatrzenie całego materiału dowodowego jest związane z zasadą swobodnej oceny dowodów, która musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Ocena ta zatem musi opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. podlegają konkretyzacji przez organ prowadzący postępowanie, który według swojej wiedzy i doświadczenia oraz przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych dowodów, określając, jaki wpływ mają okoliczności wynikające z tych dowodów na całokształt sprawy. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego.
Organ musi dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają, na podstawie art. 76 § 1 k.p.a., szczególną moc dowodową. Kolejnym elementem jest natomiast takie przedstawienie rozumowania, w wyniku którego organ ustalił okoliczności faktyczne, które zgodne jest z zasadami logiki.
Organy realizując zasadę prawdy obiektywnej, zawartą w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane są do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Powyższe jednak nie sprawia, że strona jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, gdyż zobowiązana jest ona przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (por. wyroki NSA: z 27 czerwca 2019 r., I OSK 2168/17, z 18 grudnia 2018 r., I OSK 256/17, z 27 lipca 2011 r., II OSK 1560/10).
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, i co również uwzględnił Sąd pierwszej instancji, organ szczegółowo omówił i stan prawny i zgromadzone w sprawie dowody, które doprowadziły i organ i Sąd do przekonania, że syn skarżącego nie zamieszkiwał z ojcem w dacie przez niego wskazanej, jako miarodajnej do wyliczenia odprawy mieszkaniowej. Norma, która miałaby mu przysługiwać nie mogła być zatem uwzględniona przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej. Podkreślenia wymaga, że skarżący, oprócz swoich wyjaśnień i oświadczenia żony, nie zaoferował organowi żadnych dowodów, które można byłoby przeciwstawić ustaleniom organu. Nie zdyskredytował zatem ustaleń faktycznych poczynionych przez organ.
Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w żaden sposób nie został uzasadniony, nie podano jak przepis ten został naruszony, wobec czego nie jest możliwe odniesienie się do tak niedookreślonego wytyku.
Chybiony jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 pkt 3 oraz art. 47 ust. 5, a także art. 26 ust. 3 pkt 1 oraz art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, poprzez błąd w ich wykładni.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, w skardze kasacyjnej wykazać trzeba, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Należy wyjaśnić, jak w ocenie skarżącego powinien być on rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.
Ten warunek w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie został zrealizowany w stosunku do żadnego z przepisów wskazanych w ramach omawianego zarzutu, a analiza zarzutu prowadzi do wniosku, że dotyczy on błędnej subsumcji okoliczności faktycznych sprawy pod wskazane w zarzucie przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych.
Odnosząc się do tak odczytanego zarzutu wskazać należy, że nieskuteczność zarzutów naruszenia prawa procesowego oznacza, że przy ocenie zarzutów z zakresu prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny przyjęty przez sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych tkwiących u podstaw zaskarżonego wyroku nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być skuteczna wyłącznie w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem przez sformułowanie zarzutu naruszenia konkretnych przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne.
W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organ i przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, nie zostały skutecznie podważone, co prowadzi do wniosku o nieskuteczności zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są m.in. wspólnie zamieszkałe dzieci własne. W myśl art. 47 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy odprawę mieszkaniową oblicza się i wypłaca według zasady, że wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Aby zatem syn skarżącego mógł zostać uwzględniony przy wyliczaniu wysokości należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej, należało wykazać, że w dacie wskazanej przez skarżącego jako miarodajnej do ustalenia prawa do odprawy mieszkaniowej i jej wysokości, zamieszkiwał wraz ojcem, co jednak nie nastąpiło. Dlatego też nie było możliwe przyjęcie, że skarżącemu przysługuje 6 norm. Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w okolicznościach faktycznych sprawy zostały zatem zastosowane w sposób prawidłowy.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI