III OSK 1386/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki M. sp. z o.o. w sprawie opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do rzeki, uznając, że posiadane pozwolenie wodnoprawne nie obejmowało zrzutu ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego.
Spółka M. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję o nałożeniu podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do rzeki, argumentując, że posiadane pozwolenie wodnoprawne obejmuje również zrzut ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego. Zarówno organ, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznali, że pozwolenie dotyczyło jedynie wprowadzania oczyszczonych ścieków. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko sądów niższych instancji, podkreślając, że zakres pozwolenia wodnoprawnego nie może być domniemany ani interpretowany rozszerzająco. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Decyzja ta określała spółce opłatę podwyższoną za wprowadzanie ścieków do rzeki bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Spółka twierdziła, że posiadane pozwolenie wodnoprawne, wydane w 2019 roku, obejmuje również wprowadzanie ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego. Organ administracji oraz WSA uznali jednak, że pozwolenie dotyczyło wyłącznie wprowadzania oczyszczonych ścieków i nie obejmowało zrzutu z przelewu burzowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując skargę kasacyjną, podkreślił, że zakres pozwolenia wodnoprawnego jest ściśle określony jego treścią i nie podlega domniemaniu ani wykładni rozszerzającej. Sąd wskazał, że pozwolenie z 2019 roku jednoznacznie określało usługę wodną jako wprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych, wskazując konkretny wylot kanalizacyjny. Nawet jeśli operat wodnoprawny wspominał o przelewie burzowym, to treść samego pozwolenia jest decydująca. Spółka nie wniosła odwołania od pierwotnej decyzji, która stała się ostateczna, ani nie złożyła wniosku o zmianę pozwolenia. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że spółka nie legitymowała się pozwoleniem na wprowadzanie nieoczyszczonych ścieków z przelewu burzowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwolenie wodnoprawne obejmuje jedynie wprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych przez wskazany wylot kanalizacyjny i nie może być interpretowane rozszerzająco na wprowadzanie ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego.
Uzasadnienie
Zakres pozwolenia wodnoprawnego wynika z jego treści i nie można go domniemywać ani interpretować rozszerzająco. Pozwolenie z 2019 roku jasno określało usługę wodną jako wprowadzanie oczyszczonych ścieków, a nie ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 281 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.w. art. 272 § ust. 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 280 § pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 282 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 403 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 403 § ust. 1 pkt 12
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 400 § ust. 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 16 § pkt 65 lit. f
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres pozwolenia wodnoprawnego nie może być domniemany ani interpretowany rozszerzająco. Pozwolenie wodnoprawne z 2019 roku dotyczyło wyłącznie wprowadzania oczyszczonych ścieków, a nie ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego. Spółka nie posiadała wymaganego pozwolenia na wprowadzanie ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego, co uzasadniało nałożenie opłaty podwyższonej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki, że posiadane pozwolenie wodnoprawne obejmuje swoim zakresem wprowadzanie ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) poprzez bezzasadne uznanie, że organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Godne uwagi sformułowania
Zakresu i treści pozwolenia wodnoprawnego nie można domniemywać, ani nie można dokonywać jego wykładni rozszerzającej. W sytuacji gdy zakres korzystania z wód podmiotu, któremu udzielono pozwolenia wodnoprawnego przedstawiony w operacie wodnoprawnym jest szerszy aniżeli zakres udzielonego pozwolenia decydujące znaczenie ma treść pozwolenia.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Sławomir Pauter
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pozwoleń wodnoprawnych i zasady ich wykładni, zwłaszcza w kontekście opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2017 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – odpowiedzialności za wprowadzanie ścieków bez odpowiednich pozwoleń i interpretacji tych pozwoleń. Jest to istotne dla przedsiębiorstw działających w branży wodno-ściekowej.
“Czy Twoje pozwolenie wodnoprawne chroni Cię przed wysokimi karami? Kluczowa interpretacja NSA.”
Dane finansowe
WPS: 36 230 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1386/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-09-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Sz 2/22 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2022-03-02 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 624 art. 281 ust. 1 pkt 2, art. 400 ust. 8 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 2/22 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 października 2021 r., nr SZ.ZUO.3.471.1170.1.OP.2021.AP w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do rzeki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę 1817 (jeden tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie III OSK 1386/22 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 2/22, którym oddalono skargę w/w Spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 29 października 2021 r. nr SZ.ZUO.3.471.1170.1 .OP.2021.AP w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za okres II kwartału 2021 r. za wprowadzanie ścieków do rzeki. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Informacją z dnia 4 października 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ", "Dyrektor") działając na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ( t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 624 ze zm. dalej p.w.), ustalił M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. ( dalej spółka, strona skarżąca), w związku z korzystaniem z usług wodnych polegających na wprowadzaniu ścieków komunalnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego do rzeki opłatę podwyższoną w wysokości 36.230 zł za II kwartał 2021 r. Spółka złożyła reklamację, w której wskazała, że organ nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności dotyczących zakresu posiadanego pozwolenia wodnoprawnego określonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z 10 maja 2019 r. nr SZ.RUZ.421.54-7.2018.AL/IW. Zdaniem Spółki jego treść pozwala przyjąć, że posiada nie tylko pozwolenie na odprowadzanie do rzeki [...] ścieków oczyszczonych, ale także ścieków nadmiarowych poprzez wykonany do tych celów wylot. W uzasadnieniu reklamacji przedstawiono argumentację mającą, zdaniem spółki przemawiać za taką interpretacją pozwolenia wodnoprawnego. Organ, uznał złożoną reklamację za niezasadną i decyzją z dnia 29 października 2021 r. określił Spółce, za okres II kwartału 2021 r. opłatę podwyższoną w wysokości 36.230 zł za wprowadzanie ścieków do rzeki [...] z przelewu burzowego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że posiadane pozwolenie wodnoprawne przez Spółkę udzielone decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia 10 maja 2019 r. wydane jest na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych z komunalnej oczyszczalni ścieków położonej przy ulicy [...] w S. Do takiego wniosku prowadzi analiza treści pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie organu, za powyższym przemawia również fakt, iż w wyniku prowadzonej korespondencji ze Spółką, organ zobowiązał przedsiębiorstwo do uzyskania stosownych decyzji administracyjnych w zakresie istniejących przelewów burzowych. Skutkiem czego, Spółka złożyła wnioski o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 9 lipca 2021 r. na wydanie pozwoleń wodnoprawnych na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu mieszan[...] ścieków i wód opadowych lub roztopowych pochodzących z kanalizacji ogólnospławnej przelewem burzowym do rzeki [...] w miejscach określonych we wniosku w tym, przy ul. [...] na 55+ 717 km. Dalej organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do wydania decyzji określającej wysokość opłaty podwyższonej za okres II kwartału 2021 r. w wysokości 36.230 zł za wprowadzanie ścieków do rzeki [...] z przelewu burzowego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, albowiem złożona reklamacja nie jest zasadna. Następnie organ wskazał sposób określenia wysokości opłaty podwyższonej, na podstawie z art. 281 ust. 1 p.w. Opłata została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 2 p.w. w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do rzeki [...] z przelewu burzowego ustalonej w informacji z dnia 30 września 2021 r. w wysokości 7.246 zł. Na powyższą decyzję organu z dnia 29 października 2021 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. obrazę art. 6 art. 7 art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 403 ust. 1 p.w., poprzez nieuwzględnienie w sprawie i nierozpatrzenie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej wynik, a w szczególności dotyczących zakresu posiadanego przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego określonego decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia 10 maja 2019 r. i w konsekwencji naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej oraz zaufania polegającej na obciążaniu podmiotu negatywnymi konsekwencjami działania organu administracyjnego wynikającymi z błędnego ustalenia stanu faktycznego, prowadzącego do uznania, iż na terenie oczyszczalni ścieków przy ul. [...] w S. nie istnieje zrzut ścieków objęty pozwoleniem wodnoprawnym. Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 281 ust. 1 pkt 2 p.w., polegający na jego zastosowaniu, tj. określenia podwyższonej opłaty za wprowadzanie ścieków do rzeki [...] z przelewu burzowego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do zastosowania tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaskarżonym wyrokiem powołując się na art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji po wskazaniu podstawy prawnej wymierzenia podwyższonej opłaty podwyższonej za wprowadzenie ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia lub pozwolenia zintegrowanego ( art. 280 pkt 1 lit. b, art. 282 ust. 2 pkt 1 p.w.) stwierdził, że w niniejszej sprawie należy odpowiedzieć na pytanie, czy skarżąca w dacie wydania zaskarżonej decyzji posiadała wymagane prawem pozwolenie wodnoprawne i czy na jego podstawie uprawniona była do odprowadzania ścieków z przelewu burzowego do rzeki [...] w miejscu ich wprowadzenia. Poza sporem natomiast pozostaje ilość wprowadzonej w II kwartale 2021 r. z przelewu burzowego przy komunalnej oczyszczalni ścieków w S. przy ul. [...] do rzeki [...] substancji. Wynika ona bowiem ze złożonego przez skarżącą oświadczenia z dnia 2 września 2021 r. w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Odpowiedzi na powyższe należały, zdaniem Sądu I instancji, szukać w pozwoleniu wodnoprawnym tj. decyzji z dnia 10 maja 2019 r., którą udzielono M. Sp. z o.o. w S. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzenie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych z komunalnej oczyszczalni ścieków położonej przy ul. [...] w S. (pkt 2 decyzji). Jednocześnie w tym samym punkcie decyzji pod literami a) do g) wskazane zostały warunki pozwolenia dotyczące: obciążenia oczyszczalni ładunkiem BZTS, ilości odprowadzanych ścieków, odbiornika ścieków, lokalizacji wylotu kanalizacyjnego ścieków oczyszczonych, urządzeń i obiektów związanych z oczyszczaniem i odprowadzaniem do odbiornika ścieków, dopuszczalnego stężenia zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych, lokalizacji punktów kontrolno-pomiarowych, sposobu pomiaru ilości ścieków. Zdaniem Sądu i instancji lektura punktu 2 ww. decyzji prowadzi do jednoznacznego wniosku co do tego, że pozwolenie wodnoprawne dotyczy usługi wodnej obejmującej wprowadzenie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych z komunalnej oczyszczalni ścieków. Brak jest w tym pozwoleniu mowy o wprowadzeniu ścieków z przelewu burzowego do rzeki [...]. Zakres pozwolenia wodnoprawnego wynika z jego postanowień. Jeżeli zakres korzystania z wód podmiotu, któremu udzielono pozwolenia wodnoprawnego przedstawiony w operacie wodno prawnym jest szerszy aniżeli zakres udzielonego pozwolenia wodnoprawnego decydujące znaczenie ma treść pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika bowiem z treści art. 408 ust. 8 p.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonego w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że pozwolenie wodnoprawne jest wydawane na wniosek i to wnioskodawca we wniosku określa zakres swego żądania. W ocenie Sądu nie można domniemywać zatem, tak jak tego oczekuje skarżąca, większego zakresu pozwolenia wodnoprawnego z tego powodu, że ten większy zakres wynika z operatu wodnoprawnego. Natomiast samo w sobie usytuowanie wylotu ścieków nadmiarowych, nawet w sytuacji, gdy lokalizacja tego wylotu jest potwierdzona w operacie wodnoprawnym nie stanowi o istnieniu, ani też nie tworzy pozwolenia na wprowadzanie do rzeki ścieków z wylotu ścieków nadmiarowych. Wbrew bowiem oczekiwaniom skarżącej z faktu usytuowania wylotu ścieków nadmiarowych na terenie oczyszczalni ścieków oraz okoliczności odprowadzania takich ścieków nie można wnosić o istnieniu pozwolenia wodnoprawnego na takie działania. Podsumowując swoje rozważania Sąd I instancji stwierdził, że organ w postępowaniu dotyczącym opłaty za wprowadzanie ścieków do rzeki jest związany treścią udzielonego na rzecz podmiotu korzystającego z usługi wodnej pozwolenia wodnoprawnego. Skoro zatem udzielone dla skarżącej pozwolenie wodnoprawne z dnia 10 maja 2019 r. nie obejmowało swoim zakresem odprowadzania do rzeki nieoczyszczonych wód nadmiarowych, to nie sposób obecnie, odwołując się do okoliczności, że w operacie wodnoprawnym proces odprowadzania takich wód został wymieniony wraz z służącymi temu procesowi urządzeniami, domniemywać, że pozwolenie wodnoprawne ma szerszy zakres aniżeli w nim wskazany. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie zatem organ w sposób prawidłowy zastosował wskazane powyżej przepisy prawa materialnego. Sąd I instancji nie stwierdził także podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia art. 6 i art. 7 k.p.a. czy też art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych zawartych w skardze wskazał, że w istocie odnosiły się one do dokumentów zawartych już w aktach administracyjnych, bądź zmierzały do wykazania, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie dysponował dokumentem w postaci operatu wodnoprawnego, tym samym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. podlegały oddaleniu jako niespełniające przesłanki dokumentów uzupełniających. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło M. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wnosząc na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie; -a) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie skargi i przyjęcie, że organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie, mimo, że z treści zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pozwolenie wodno prawne - decyzja z dnia 10 maja 2019 r. obejmuje swoim zakresem wylot ścieków nadmiarowych, tj. przelew burzowy zlokalizowany na terenie oczyszczalni ścieków w S., a w konsekwencji uznania za prawidłowe zastosowanie art. 281 ust. 1 pkt 2 p.w., w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do zastosowania tego przepisu, -b) przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 403 ust. 1 i 2 pkt 12 oraz art. 16 pkt 65 lit. f p.w., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd I instancji, prowadzącym do uznania, iż w przedmiotowym postępowaniu art. 403 ust. 1 pkt 12 p.w. opis urządzenia wodnego, w tym podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie i warunki jego wykonania oraz jego lokalizację za pomocą informacji o nazwie lub numerze obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz współrzędnych nie obejmuje swoim zakresem urządzeń wodnych w postaci wylotu ścieków nadmiarowych (przelewu burzowego), gdy w rzeczywistości właściwe zastosowanie wskazanych przepisów prowadziłoby do uznania, iż pozwolenie wodnoprawne obejmuje swoim zakresem przelew burzowy zlokalizowany na terenie oczyszczalni ścieków (tzn. wylot ścieków nadmiarowych), a w konsekwencji zastosowanie art. 281 ust. 1 pkt 2 p.w., w sytuacji gdy nie zaistniały podstawy do zastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za jej uwzględnieniem. W złożonej odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polski wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej konieczne jest podkreślenie, że ze względu na to, że konstrukcja art. 174 p.p.s.a. umożliwia zaskarżenie wszelkich naruszeń prawa, jakich mógł się dopuścić Sąd I instancji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą kasacyjnie. Powinny one zawsze zostać wyznaczone w sposób precyzyjny. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 1688/07, LEX nr 1095923). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności (por. wyrok NSA z 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1420/14, LEX nr 1658243). Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 § 1 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Pewnym złagodzeniem rygorów wynikających z art. 176 w związku z art. 178 p.p.s.a. jest przewidziana w art. 183 § 1 tej ustawy możliwość przytoczenia przez stronę nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK1448/06, LEX nr 419045). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z 17 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić należy że zmierzają one do wykazania, że zrzut do rzeki [...] ścieków nadmiarowych z przelewu burzowego nastąpił w oparciu o posiadane przez skarżącą pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 10 maja 2019 r. W ocenie zaś organu skarżąca kasacyjnie nie legitymowała się w tym zakresie pozwoleniem wodnoprawnym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie , że organ zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy mimo, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pozwolenie wodnoprawne z 10 maja 2019 r. obejmowało swym zakresem wylot ścieków nadmiarowych poprzez znajdujący się na terenie oczyszczalni ścieków tzw. przelew burzowy, co skutkowało bezzasadnym zastosowaniem art. 281 ust. 1 pkt 2 p.w. stwierdzić należy, że nie jest on zasadny. Należy zaznaczyć, że zarówno organ jak i Sąd I instancji przestawiając stan faktyczny jaki stanowił podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazały, że na terenie oczyszczalni ścieków znajduje się przelew burzowy przez który między innymi w II kwartale 2021 r. skarżąca Spółka zgodnie z złożonym oświadczeniem z dnia 31 sierpnia 2021 r. wprowadziła za jego pośrednictwem wskazaną w tym oświadczeniu ilość nieoczyszczonych ścieków do rzeki [...] o określonej w nim jakości. Fakt istnienia tego urządzenia wodnego, którego dokładna lokalizacja wynika z operatu wodnoprawnego złożonego przez skarżącą spółkę wraz z wnioskiem o wydanie wskazanego wyżej pozwolenia wodnoprawnego był de facto bezsporny. Bezspornym jest także , że zarówno organ jak i Sąd I instancji ustalając zakres korzystania z wód przez Spółkę uwzględniali treść pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia 10 maja 2019r., na który to dokument powoływała się także Spółka. Uwzględniono także operat wodnoprawny, który został dołączony do wniosku złożonego przez spółkę wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego jak i również treść samego wniosku. Wspomniany operat wodnoprawny pozwala na odtworzenie procesu oczyszczania ścieków, budowę całej instalacji, w tym położenie spornego przelewu burzowego służącego do odprowadzania nadmiarowych ścieków do rzeki [...]. Wszystkie okoliczności faktyczne mające zdaniem skarżącej spółki wpływ na wynik sprawy wynikają z powyższych dokumentów, jedynie organ a następnie Sąd I instancji przypisał im inne znaczenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego tj. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z przepisem art. z art. 403 ust. 1 i 2 pkt 12 oraz art. 16 pkt 65 lit. f p.w., polegający na jego niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd I instancji prowadzącym do uznania, iż w przedmiotowym postępowaniu art. 403 ust. 1 pkt 12 p.w. opis urządzenia wodnego, w tym podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie, i warunki jego wykonania oraz jego lokalizację za pomocą informacji o nazwie lub numerze obrębu ewidencyjnego z numerem lub numerami działek ewidencyjnych oraz współrzędnych nie obejmuje swoim zakresem urządzeń wodnych w postaci wylotu ścieków nadmiarowych (przelewu burzowego), gdy w rzeczywistości właściwe zastosowanie wskazanych przepisów prowadziłoby do uznania, iż pozwolenie wodnoprawne obejmuje swoim zakresem przelew burzowy zlokalizowany na terenie oczyszczalni ścieków (tzn. wylot ścieków nadmiarowych), a w konsekwencji zastosowanie art. 281 ust. 1 pkt 2 p.w., w sytuacji gdy nie zaistniały podstawy do zastosowania tego przepisu. Dokonując oceny tak skonstruowanego zarzutu kasacyjnego na wstępie podkreślić należy, że pozwolenie wodnoprawne określa zakres legalnego korzystania ze środowiska. Zakresu i treści pozwolenia wodnoprawnego nie można domniemywać, ani nie można dokonywać jego wykładni rozszerzającej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 23/22). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, podobnie jak organ w zaskarżonej decyzji, dokonując oceny powyższego zagadnienia poddał analizie pozwolenie wodnoprawne udzielone skarżącej Spółce decyzją z dnia 10 maja 2019 roku i zasadnie stwierdził, że nie stanowi ono podstawy do wprowadzenia nadmiarowych nieczyszczony ścieków do rzeki [...] poprzez wylot burzowy położony na terenie oczyszczalni ścieków prowadzonej przez skarżącą Spółkę. Świadczy o tym przede wszystkim pkt 2 decyzji z dnia 10 maja 2019 r. w którym jednoznacznie stwierdzono, że udziela się M. Sp. z o.o. w S. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych z komunalnej oczyszczalni ścieków położonej przy ulicy [...] w S. z zachowaniem warunków określonych w ppkt od a do g. Nadmienić należy, że jako urządzenie, przez które mogą być odprowadzane powyższe oczyszczone ścieki komunalne do rzeki Ina wskazano tylko wylot kanalizacyjny ścieków oczyszczonych opisując jego lokalizację nie tylko poprzez wskazanie działki gruntu na której jest on usytuowany, ale także podając dokładne jego współrzędne geodezyjne. Już tylko z tych postanowień analizowanego pozwolenia wodnoprawnego wynika, że dotyczy ono odprowadzania wód oczyszczonych i to poprzez określone urządzenie – wylot kanalizacyjny ścieków oczyszczonych. Nie dotyczy ono natomiast usługi wodnej dotyczącej odprowadzania do rzeki ścieków nieoczyszczonych poprzez przelew burzowy. Zgodzić się należy ze skarżącą kasacyjnie, że przelew burzowy zgodnie z operatem wodnoprawnym jest usytuowany na tej samej działce ewidencyjnej co wylot kanalizacyjny ścieków oczyszczonych, jednak współrzędne geodezyjne określające jego położenie są inne niż wspomnianego wylotu kanalizacyjnego ścieków oczyszczonych. Sam fakt wskazania w ppkt e pozwolenia wodnoprawnego wśród urządzeń i obiektów związanych z oczyszczaniem i odprowadzaniem do odbiornika ścieków wylotu ścieków nadmiarowych nie oznacza, że pozwolenie to obejmuje usługę wodną polegającą na wprowadzaniu do rzeki [...] nadmiarowych nieoczyszczonych ścieków przez przelot burzowy. Powyższe przemawia przeciwko przyjęciu stanowiska skarżącej kasacyjnie, że wskazane pozwolenie wodnoprawne obejmowało także wprowadzanie do rzeki nadmiarowych nieoczyszczonych ścieków poprzez przelot burzowy. Jest to bowiem stanowisko oparte na domniemaniu, nie znajdujące żadnego potwierdzenia w treści tegoż pozwolenia, a jak już wyżej wskazano treści i zakresu takiego pozwolenia nie można domniemywać, ani nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej również treść samego operatu wodnoprawnego nie może stanowić podstawy do ustalania zakresu i treści udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne zgodnie z art. 400 ust. 8 p.w. wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacjo. Nie bez znaczenia jest także fakt, że o zakresie i treści pozwolenia wodnoprawnego decyduje złożony przez zainteresowany podmiot wniosek o udzielenie takiego pozwolenia. Do akt sprawy administracyjnej dołączono wniosek złożony przez skarżącą kasacyjnie spółkę. W wniosku tym wnosiła ona o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych z komunalnej oczyszczalni ścieków położonej przy ulicy [...] w S. Podsumowując stwierdzić należy, że zakres pozwolenia wodnoprawnego wynika z tego pozwolenia. W sytuacji gdy zakres korzystania z wód podmiotu, któremu udzielono pozwolenia wodnoprawnego przedstawiony w operacie wodnoprawnym jest szerszy aniżeli zakres udzielonego pozwolenia decydujące znaczenie ma treść pozwolenia. Nadmienić należy, że po doręczeniu decyzji zawierającej pozwolenie wodnoprawne, skarżąca kasacyjnie nie wniosła od niej odwołania. Zatem decyzja ta jako ostateczna wiąże zarówno stronę jak i organy w zakresie ustalenia praw i obowiązków związanych z korzystaniem ze środowiska. Strona miała także możliwość czy to złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego odprowadzania do wód powierzchniowych nadmiarowych nieoczyszczonych ścieków czy też wnoszenia o zmianę udzielonego już pozwolenia nie obejmującego tej usługi wodnej, ale tego nie uczyniła. Mając zatem powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI