III OSK 1380/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, P. F., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który oddalił jego skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL). CWKL uznała żołnierza za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej z powodu "używania szkodliwie alkoholu nierokującego zachowania abstynencji". WSA w swoim uzasadnieniu oddalił skargę, uznając, że orzeczenie CWKL nie naruszało prawa. Sąd I instancji odniósł się do kwestii przepisów przejściowych związanych z wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny, uznając, że zastosowanie miały przepisy dotychczasowe. WSA nie podzielił również zarzutów dotyczących dowolnej oceny dowodów, wskazując na całokształt zgromadzonego materiału, w tym opinię psychiatryczną z Wojskowego Instytutu Medycznego (WIM) po dwutygodniowej obserwacji. NSA uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA nie rozpoznał sprawy we właściwy sposób, pomijając istotne zarzuty skargi. Przede wszystkim NSA zwrócił uwagę na fakt, że CWKL pominęła kluczową opinię wojskowo-psychiatryczną z 4 maja 2022 r. wydaną przez WIM, która po obserwacji skarżącego nie potwierdziła schorzenia "używania szkodliwie alkoholu nierokującego zachowania abstynencji". Opinia ta krytycznie oceniła wartość wcześniejszych dokumentów i wskazała, że żołnierz nie utracił kontroli nad piciem, a badania biochemiczne nie wykazały skutków przewlekłej alkoholizacji. NSA podkreślił, że CWKL nie uzasadniła, dlaczego odstąpiła od wniosków tej opinii, zwłaszcza że sama skierowała żołnierza na obserwację. Dodatkowo, NSA zauważył, że skład CWKL nie posiadał specjalistów z zakresu psychiatrii czy leczenia uzależnień, co było istotne przy ocenie tego typu schorzeń. NSA uznał, że WSA nie przeprowadził należytej kontroli orzeczenia CWKL, nie oceniając dowodów pod kątem logiczności wniosków. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i orzeczenie CWKL, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez CWKL, która będzie musiała zastosować się do wykładni NSA i ponownie ocenić zdolność żołnierza do służby, uwzględniając wszystkie dowody i szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie, dlaczego sądy administracyjne powinny dokładnie analizować dowody medyczne i opinie specjalistyczne w sprawach dotyczących zdolności do służby wojskowej, nawet jeśli organ administracji posiada pewną swobodę w ocenie dowodów. Podkreślenie obowiązku uzasadnienia odstąpienia od opinii specjalistycznej.
Dotyczy specyficznej procedury orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie. Interpretacja przepisów przejściowych może być specyficzna dla kontekstu wojskowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, nieposiadająca w składzie specjalisty psychiatry lub specjalisty ds. uzależnień, może samodzielnie stawiać rozpoznanie i kwalifikować schorzenia z zakresu psychiatrii i uzależnień, zwłaszcza w sytuacji sprzeczności z opinią specjalistyczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, CWKL nie może samodzielnie stawiać rozpoznania i kwalifikować schorzeń z zakresu psychiatrii i uzależnień, ignorując opinię specjalistyczną, szczególnie gdy sama nie posiada takich specjalistów w swoim składzie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że CWKL nie miała podstaw do przypisania skarżącemu schorzenia "używanie szkodliwie alkoholu nierokujące zachowania abstynencji" wbrew opinii WIM, która nie potwierdziła tego schorzenia. Podkreślono brak specjalistów w składzie CWKL.
Czy sąd administracyjny powinien uchylić orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, jeśli organ pominął kluczową opinię specjalistyczną i nie uzasadnił swojego odmiennego stanowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny powinien uchylić orzeczenie, jeśli organ pominął kluczową opinię specjalistyczną i nie uzasadnił swojego odmiennego stanowiska, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA nie przeprowadził należytej kontroli, pomijając fakt, że CWKL zignorowała opinię WIM i nie uzasadniła swojego stanowiska, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Jakie przepisy (dotychczasowe czy nowe) stosuje się do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny, a niezakończonych przed tym dniem?
Odpowiedź sądu
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Uzasadnienie
NSA potwierdził stanowisko WSA, że art. 819 ustawy o obronie Ojczyzny nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, w tym przepisów wykonawczych.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie orzeczenia.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę w granicach skargi, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
u.o.ojcz. art. 819
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
rozp. MON z 3.06.2015 r. art. 72 § 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Definicja schorzenia "używanie szkodliwie alkoholu nierokujące zachowania abstynencji".
Pomocnicze
u.s.w.ż.z. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Podstawa do wydania rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej.
u.o.ojcz. art. 823 § 12
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych utraciła moc po upływie 30 dni od wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny.
u.o.ojcz. art. 822 § 6
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych, nie dłużej jednak niż przez 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy o obronie Ojczyzny.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie w całości i wydać nowe orzeczenie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do należytego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
rozp. MON z 3.06.2015 r. art. 9
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
CWKL rozpatruje odwołania od orzeczeń organu I instancji.
rozp. MON z 3.06.2015 r. art. 17 § 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie lub skierować na obserwację szpitalną.
rozp. MON z 3.06.2015 r. art. 23 § 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
CWKL w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną.
rozp. MON z 10.01.2006 r. art. 21 § 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Dotyczy postępowania dowodowego i środków dowodowych.
rozp. MON z 10.01.2006 r. art. 31 § 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach
Dotyczy postępowania dowodowego i środków dowodowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
CWKL pominęła kluczową opinię WIM z 4 maja 2022 r., która nie potwierdziła schorzenia "używanie szkodliwie alkoholu nierokujące zachowania abstynencji". • CWKL nie uzasadniła, dlaczego odstąpiła od wniosków opinii WIM. • Skład CWKL nie posiadał specjalistów z zakresu psychiatrii lub leczenia uzależnień, co było istotne przy ocenie schorzenia. • WSA nie przeprowadził należytej kontroli orzeczenia CWKL, nie oceniając dowodów pod kątem logiczności wniosków.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny było prawidłowe. • CWKL nie była związana treścią opinii specjalistycznej, ale nie mogła jej pominąć bez uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
analiza informacji zawartych w wymienionych dokumentach, skłania do krytycznej oceny ich wartości jako przesłanek orzeczenia RWKL • skarżący nie utracił kontroli nad piciem, a badania biochemiczne nie wskazują na skutki przewlekłej alkoholizacji • CWKL nie wykazała dlaczego nie uwzględniła wniosków z opinii WIM z 4 maja 2022 r. • kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma ograniczony charakter, jednak nie oznacza to, że sąd administracyjny kontroluje zaskarżone orzeczenie wojskowych komisji lekarskich nie analizując dowodów
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
sędzia
Ireneusz Dukiel
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie, dlaczego sądy administracyjne powinny dokładnie analizować dowody medyczne i opinie specjalistyczne w sprawach dotyczących zdolności do służby wojskowej, nawet jeśli organ administracji posiada pewną swobodę w ocenie dowodów. Podkreślenie obowiązku uzasadnienia odstąpienia od opinii specjalistycznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury orzekania o zdolności do służby wojskowej przez wojskowe komisje lekarskie. Interpretacja przepisów przejściowych może być specyficzna dla kontekstu wojskowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe i uzasadnienie decyzji przez organy administracji, nawet w sprawach medycznych. Pokazuje też rolę sądów administracyjnych w kontroli tych decyzji, gdy brakuje specjalistycznej wiedzy w organie.
“Wojskowa komisja lekarska pominęła opinię specjalistów. NSA stanął w obronie żołnierza.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.