III OSK 138/22

III OSK 138/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II SA/Bk 602/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2021-10-14
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1123
art.13 ust.6 pkt 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t.j.
Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
art.1 ust.1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Dz.U. 2022 poz 2000
art.104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 266
art.6 pkt 2
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Zając po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 602/21 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 14 czerwca 2021 r., nr WK.63.1.2021 w przedmiocie zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K.K. na rzecz [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 14 października 2021 r., II SA/Bk 602/21 oddalił skargę skargi K. K na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z 14 czerwca 2021 r., nr WK.63.1.2021, w przedmiocie zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym.
Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.
K.K. - Starszy ratownik w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: "skarżący") 22 października 2020 r złożył raport w przedmiocie zaliczenia mu do pracowniczego stażu pracy okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od [...] maja 1995 r. do [...] lipca 2004 r. oraz okresu pracy we własnym gospodarstwie rolnym od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r.
Komendant Powiatowy PSP w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 13 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1123 ze zm., dalej "ustawa o PSP") i art. 104 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 lutego 2020 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 281 ze zm., dalej "rozporządzenie MSWiA z 5 lutego 2020 r.), decyzją z 22 kwietnia 2021 r., nr PO.3311.17.2020, odmówił skarżącemu zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz okresu pracy we własnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie może być uznany za domownika ze względu na dorywczy charakter pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Powodem zaś niezaliczenia okresu pracy we własnym gospodarstwie do pracowniczego stażu pracy było nieudokumentowanie tego okresu pracy stosownie do art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Od wyżej wymienionej decyzji skarżący wniósł odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ drugiej instancji" lub "Komendant Wojewódzki PSP"), który decyzją z 14 czerwca 2021 r., nr WK.63.1.2021, uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej niezaliczenia skarżącemu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresach od [...] maja 1995 r. do [...] września 1999 r., od [...] czerwca 2001 r. do [...] października 2001 r., od [...] czerwca 2002 r. do [...] października 2002 r., od [...] czerwca 2003 r. do [...] października 2003 r. i zaliczył te okresy do pracowniczego stażu pracy (pkt 1), zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (pkt 2). W punkcie 3 decyzji przyznano skarżącemu z 22 października 2020 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi 20 lat wynoszącego 20 %, tj. o kwotę [...] zł.
Rozpatrując sprawę zaliczenia skarżącemu okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od [...] maja 1995 r. do [...] lipca 2004 r. organ drugiej instancji wskazał, że materiał dowodowy potwierdza, iż rodzice skarżącego prowadzili gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, wykazane w jednostce rejestrowej nr [...] (zgodnie z pismem Starostwa Powiatowego w [...] z 14 października 2020 r.). Ponadto, skarżący przedłożył zeznania 2 świadków potwierdzających jego pracę w charakterze domownika w gospodarstwie prowadzonym przez jego rodziców. Za bezsporny uznano także fakt, że skarżący [...] maja 1995 r. ukończył 16 lat oraz, że w okresie od [...] września 1994 r. do [...] czerwca 1999 r. pobierał nauki w Zespole Szkół [...]. Ustalono, że miejscowość, w której mieściła się szkoła leży w niedalekim sąsiedztwie z miejscowością, w której mieściło się gospodarstwo rolne prowadzone przez rodziców skarżącego. Na tej podstawie przyjęto, że okres nauki w szkole ponadpodstawowej nie stanowi okoliczności wykluczającej stałą pracę skarżącego w gospodarstwie rodziców i powinien być zaliczony do pracowniczego stażu pracy.
Organ nie uwzględnił natomiast żądania skarżącego zaliczenia mu okresu od [...] października 1999 r. do [...] lipca 2004 r., w którym studiował on na Uniwersytecie [...]. Mając bowiem na uwadze fakt, że skarżący odbywał studia w trybie dziennym na uczelni odległej od prowadzonego przez rodziców gospodarstwa rolnego o ok. 230 km, nie mógł on jednocześnie spełnić przesłanek koniecznych do uznania za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 266, dalej "ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników"). Ponadto organ wskazał, że z "Poświadczenia o adresach i okresach zameldowania" z 3 listopada 2020 r. wynika, że skarżący był czasowo zameldowany w [...], co dodatkowo uzasadnia niezaliczenie całego okresu studiów do pracowniczego stażu pracy. Natomiast skarżący, co poświadcza ww. dokument wymeldowywał się z adresu w [...] na okresy wakacyjne, tj.: od [...] czerwca 2001 r. do [...] października 2001 r., od [...] czerwca 2002 r. do [...] października 2002 r., od [...] czerwca 2003 r. do [...] października 2003 r. W tych okresach był on zameldowany w [...], a więc w domu rodziców. Wymienione wyżej okresy w zestawieniu z powołanymi wyżej zeznaniami świadków, którzy potwierdzają pracę skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców stanowią - zdaniem organu odwoławczego, zasadną podstawę do zaliczenia tych okresów do pracowniczego stażu pracy.
Rozpatrując z kolei sprawę zaliczenia skarżącemu pracy we własnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r., organ drugiej instancji stwierdził, że pomimo wezwań do uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie, skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji. Przedstawiony zaś w toku postępowania przed organem pierwszej instancji Akt Notarialny Rep. A Nr [...], stwierdza jedynie, że skarżący jest właścicielem niezabudowanej działki gruntu we wsi [...], gm. [...] oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha. Nie przesądza to jednak o tym, że w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r. prowadził tam gospodarstwo rolne. Powyższego faktu nie potwierdza zaświadczenie z [...] maja 2019 r. o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznym rolników w powołanym wyżej okresie. Stosownie bowiem do treści art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, do pracowniczego stażu pracy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1 powołanej ustawy, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli natomiast urząd gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia o tej okoliczności na piśmie. W tym wypadku, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Skarżący mimo zobowiązania się do uzupełnienia brakującej dokumentacji, do w chwili wydania decyzji nie przedstawił dokumentów, o których mowa wyżej. W związku z powyższym, niemożliwe stało się zaliczenie okresu pracy skarżącego na własnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który przywołanym powyżej wyrokiem uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") oddalił ją.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji zgodził się z organami, że o stałości pracy domownika w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, decyduje zachowanie gotowości do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej w wymiarze czasu stosownym do zakładanego przez rolnika prawidłowego jego funkcjonowania z uzupełnieniem, że wymiar tego czasu powinien sięgać, co najmniej połowy pełnego wymiaru czasu pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2006 r., II UK 42/2006).
W świetle powyższego rozumienia pojęcia stałej pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu przyjąć należy, że praca skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie jednoczesnego odbywania studiów w trybie dziennym na uczelni oddalonej od prowadzonego przez rodziców gospodarstwa rolnego o około 230 km, nie może być uznana za stałą pracę w gospodarstwie. WSA w Białymstoku zauważył, że skarżący w tym okresie (za wyjątkiem wakacji) był czasowo zameldowany w [...], co dodatkowo potwierdza zasadność niezaliczenia całego okresu studiów do pracowniczego stażu pracy.
Sąd podkreślił, że wbrew twierdzeniom skargi, Komendant Wojewódzki PSP nie przyjął, że okoliczność podjęcia nauki na wyższej uczelni automatycznie wykluczała pracę w gospodarstwie rolnym. To okoliczności związane z tą nauka, tj. odległość od miejsca zamieszkania wynosząca 230 km oraz fakt czasowego zameldowania, stanowiły podstawę do przyjęcia, że skarżący nie dysponował na tyle dużo wolnym czasem, w którym mógłby świadczyć stałą pracę w gospodarstwie rolnym.
Oceniając natomiast prawidłowość stanowiska organów w kwestii zaliczenia pracy skarżącego we własnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r. Sąd podzielił pogląd, że skarżący nie przedstawił wymaganej dokumentacji potwierdzającej powyższy fakt. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy przedstawiony w toku postępowania przed organem pierwszej instancji akt notarialny Rep. A Nr [...] stwierdza jedynie, że skarżący jest właścicielem niezabudowanej działki gruntu we wsi [...], oznaczonej nr [...] o powierzchni [...] ha. Powyższy dokument nie przesądza zatem, że w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r. prowadził tam gospodarstwo rolne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji rację także miały organy, że powyższego faktu nie potwierdza zaświadczenie z [...] maja 2019 r. o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznym rolników w spornym okresie. Podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest bowiem zaświadczenie właściwego organu, wydawane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, zgodnie z którym na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1 wskazanej ustawy, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Dopiero wyczerpanie powyższej procedury pozwala na skorzystanie z określonej w ustępie 3 art. 3 cytowanej ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Skarżący mimo zobowiązania się do uzupełnienia brakującej dokumentacji w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, dokumentów tych nie przedstawił. W związku z powyższym, słuszność miały organy, że w konkretnym przypadku nie można było zaliczyć okresu pracy skarżącego na własnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy zgodnie z jego żądaniem.
Konkludując Sąd pierwszej instancji uznał, że Komendant Wojewódzki PSP dokonał prawidłowej interpretacji powyższych norm prawnych i właściwie zastosował je do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego.
Od powyższego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucają orzeczeniu:
l. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez błędne niezastosowanie, na skutek przyjęcia przez WSA w Białymstoku, za organem drugiej instancji, że skarżący w okresie od 1 października 1999 r. do 27 lipca 2004 r. oraz w okresie od 27 lipca 2004 r. do 14 października 2005 r. nie wykonywał pracy we własnym indywidualnym gospodarstwie rolnym i tym samym powyższe okresy - z wyłączeniem tych, które organ drugiej instancji zaliczył skarżącemu jako okresy pracy w gospodarstwie jego rodziców w charakterze domownika, nie zaliczają się do jego pracowniczego stażu pracy, mimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha w tym powyżej 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych położonego w miejscowości [...], jak również pracował w tym gospodarstwie rolnym i nim zarządzał oraz z racji powyższego podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników od 27 lipca 2004 r. do 14 października 2005 r. z mocy Ustawy zasadniczej;
2) art. 1 ust. 1 pkt 3) ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez błędne zastosowanie, na skutek przyjęcia przez WSA w Białymstoku, za organem drugiej instancji, że skarżącemu nie można zaliczyć okresu wykonywania pracy w indywidualnym gospodarstwie jego rodziców w charakterze domownika w okresie od [...] czerwca 2000 r. do [...] października 2000 r. oraz od [...] czerwca 2004 r. do [...] lipca 2004 roku, pomimo iż w tych okresach skarżący nie był zameldowany czasowo w [...], a jedynie w [...] w domu rodziców, tym bardziej, że skądinąd tożsame okresy w latach 2001, 2002 i 2003 zostały przez Komendanta Wojewódzkiego PSP zaliczone do pracowniczego stażu pracy skarżącego;
3) art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, na skutek błędnego przyjęcia przez WSA w Białymstoku, że wskazana w tym przepisie praca w gospodarstwie to jedynie tylko osobista fizyczna praca w polu, a nie także organizowanie pracy, zarządzanie gospodarstwem i decydowanie o rodzaju produkcji, co skutkowało przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, za organami obydwu instancji, że podjęcie przez skarżącego studiów w systemie dziennym w miejscowości w znacznej odległości od miejscowości, w której położone jest gospodarstwo rolne, uniemożliwiało mu prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego w spornym okresie bądź je wykluczało;
4) art. 6 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie w sprawie, na skutek przyjęcia przez WSA w Białymstoku, za Komendantem Wojewódzkim PSP, że podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników przez skarżącego z mocy ustawy i opłacanie przez niego z tego tytułu składek na te ubezpieczenie nie wskazuje, że prowadził on własne gospodarstwo rolne w miejscowości [...] w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r., co zaś skutkowało niezasadnym niezaliczeniem tegoż okresu do pracowniczego stażu pracy skarżącego;
II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy WSA w Białymstoku nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego, bowiem całkowicie pominął zarzuty sformułowane przez skarżącego w innej sprawie, w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a która została oparta o decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP z 14 czerwca 2021 r., które to odwołanie zostało dołączone do skargi i wraz z podniesionymi osobiście przez skarżącego zarzutami stanowiło jej integralną część w niniejszej sprawie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, a w konsekwencji nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji, pomimo nieustalenia przez organy administracji istotnych dla sprawy okoliczności, polegających na:
a) braku dopuszczenia z urzędu przez organy obydwu instancji dowodu z zeznań świadków na okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy we własnym indywidualnym gospodarstwie rolnym w okresie od [...] października 1999 r. do [...] października 2005 r., pomimo obiektywnej możliwości przeprowadzenia powyższego dowodu przez organy obydwu instancji, jak również braku wyjaśnienia skarżącemu, że konieczne jest zawnioskowaniem dokonania czynności bezpośredniego przesłuchania świadków, nie zaś złożenie przez skarżącego samych oświadczeń przez świadków w prawem przepisanej formie;
b) błędne, wręcz dowolne ustalenie, że materiał zgromadzony w aktach sprawy nie pozwala na przyjęcie, że skarżący wykonywał pracę we własnym gospodarstwie rolnym w okresie od [...] października 1999 r. do [...] lipca 2004 r. i od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r., mimo iż oświadczenia trzech świadków wskazują bezsprzecznie na taką okoliczność, zaś skarżący od [...] r. był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha w tym powyżej 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych położonego w miejscowości [...], które posiadało kartę gospodarstwa, zaś sam skarżący od [...] lipca 2004 r. do [...] października 2005 r. podlegał ubezpieczeniu obowiązkowemu z mocy ustawy jako rolnik.
Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Dodatkowo zawnioskował o zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił argumentację, mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Sformułowane w skardze zarzuty kasacyjne nawiązują do obu podstaw kasacyjnych, przewidzianych art. 174 p.p.s.a., tj. wnoszący skargę kasacyjną zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów procesowych (pkt 2). To z kolei nakazuje, przy uwzględnieniu treści i sensu regulacji przewidzianej w art. 188 p.p.s.a., co do zasady, w pierwszej kolejności zbadanie zarzutu naruszenia przez Sąd Wojewódzki przepisów postępowania, a następnie (w przypadku stwierdzenia bezzasadności podnoszonego uchybienia proceduralnego), zarzutu naruszenia prawa materialnego. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.
Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać trzeba, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa. Należy wyjaśnić, jak w ocenie skarżącego powinien być on rozumiany, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Uzasadniając natomiast zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu wykazać należy, że sąd błędnie określił podstawę orzekania, stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa.
Podstawa kasacyjna wymieniona w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może się przejawiać w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego. Przepisy postępowania mogą być bowiem naruszone zarówno przez ich błędną wykładnię, jak i przez niewłaściwe zastosowanie. Dodatkowo jednak w przypadku zarzutów skierowanych wobec tego rodzaju przepisów strona wnosząca skargę kasacyjną oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych (wyartykułowanych) przepisów postępowania, ma obowiązek wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 7 maja 2014 r., II FSK 2985/13). Użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu, powinien zachodzić związek przyczynowy. Związek przyczynowy musi być realny, nie wystarczy aby istniała hipotetycznie możliwość odmiennego wyniku sprawy.
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyroki NSA z: 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, 11 października 2012 r., I FSK 1972/11, 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).
Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, to oznacza, że brak zarzutów naruszenia przepisów postępowania czy też ich nieskuteczność powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez sąd pierwszej instancji.
Sformułowane w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuty skargi kasacyjnej są pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
W ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji niedoniesienie się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w innej sprawie, tj. w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] w przedmiocie świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby, które to odwołanie dołączono do skargi.
Odnosząc się do tak określonego zarzutu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może zostać w sposób skuteczny sformułowany jedynie wówczas gdy uzasadnienie poddanego kontroli instancyjnej wyroku nie pozwala na przeprowadzenie tej kontroli z uwagi na niemożność odtworzenia toku rozumowania sądu pierwszej instancji, brak motywów podjętego przez sąd rozstrzygnięcia czy sprzeczność wywodów sądu lub ich niezgodność z rozstrzygnięciem wyroku. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga przy tym szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Jak bowiem przyjmuje judykatura, z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny pierwszej instancji nie jest zobowiązany odnosić się w uzasadnieniu wydawanego orzeczenia do zarzutów i argumentacji niemających istotnego znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Pominięcie w uzasadnieniu wyroku rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego o istotnym wpływie na wynik sprawy. Jeżeli wyczerpujące przedstawienie i wyjaśnienie podstawy prawnej zamyka zagadnienie stanu prawnego sprawy, to tym bardziej zbędne jest ustosunkowanie się do tych argumentów skargi, które pozostają bez związku z istotą normy prawnej, której prawidłowość interpretacji i zastosowania przez organ stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2017 r., II GSK 5181/16).
W rozpoznawanej sprawie do skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku dołączone zostało m. in. odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z 23 czerwca 2021 r. W skardze zaś skarżący wnioskował o zaliczenie wszelkich pism dołączonych do skargi w poczet materiału dowodowego w sprawie. Wniosek ten nie przybrał formy procesowej określonej w art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., zgodnie z którymi to przepisami sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (§ 3), zaś do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (§ 5). Skarżący nie podał jakie konkretnie dokumenty i na jakie okoliczności powinny zostać dopuszczone w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego przeprowadzonego przed sądem administracyjnym. Mimo tych braków Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia odniósł się do – jak to określił – dodatkowych dokumentów załączonych do skargi, uznając, że stoją one w sprzeczności z ustaleniami organu odwoławczego i nie mogą posłużyć za podstawę do uznania żądania strony. Pominął natomiast załączone odwołanie. Brak odniesienia się do zarzutów i argumentacji sformułowanych przez skarżącego w innej sprawie, nie świadczy jednak o takim naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Odwołanie zostało złożone w sprawie o innym przedmiocie, tj. w przedmiocie podwyższenia i wyrównania świadczeń pieniężnych należnych z tytułu zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. W sprawie tej inne były zasadnicze elementy stanu faktycznego, jak i znajdujące w niej zastosowanie regulacje prawne. W przedmiotowej sprawie Sąd w swojej argumentacji odniósł się tak do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie w przedmiocie zaliczenia do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym, jak i do ustaleń faktycznych poczynionych w tej sprawie, zasadnie nie znajdując podstaw do oceny zasadności rozstrzygnięć niepoddanych jego kontroli i wydanych w sprawie o innym przedmiocie. Stanowisko Sądu zajęte w zaskarżonym wyroku w sposób wyczerpujący odnosi się do istoty zagadnienia wynikającego z przedmiotowej sprawy.
Niezasadny jest też kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o wliczeniu okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji pominięcie nieustalenia istotnych dla sprawy okoliczności przez niedopuszczenie przez organ z urzędu dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy we własnym gospodarstwie rolnym i dowolne przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że skarżący wykonywał pracę we własnym gospodarstwie rolnym.
Punkt wyjścia do oceny zasadności tak określonego zarzutu musi stanowić treść raportu skarżącego z 21 października 2020 r. o zaliczenie do pracowniczego stażu pracy określonych w nim okresów. Jako okres pracy we własnym gospodarstwie rolnym skarżący określił na [...] lipca 2004 r. – [...] października 2005 r. i tym wskazaniem organ był związany jako elementem stanu faktycznego wyznaczonym przez stronę wnioskującą o zaliczenie danych okresów pracy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariusza, organ może, a nawet powinien, rozważyć potrzebę samodzielnego, dodatkowego przesłuchania zawnioskowanych osób, co pozwala na rzetelną ocenę wiarygodności ich zeznań (por. wyrok NSA z 23 października 2015 r., I OSK 1208/14). Organ ma także prawo weryfikowania, poprzez bezpośrednie przesłuchanie, zeznań złożonych uprzednio przez świadków na piśmie. Weryfikacja ta może przybrać także postać dodatkowych pytań kierowanych do świadków.
W rozpoznawanej sprawie organ z tego uprawnienia nie skorzystał. Zarzut skarżącego wobec pominięcia przez organ tych dowodów nie może jednak odnieść zamierzonego skutku gdy zważy się, że zarzut ten odnosi się do ustaleń faktycznych związanych z pracą skarżącego we własnym gospodarstwie rolnym, czyli do okresu od 28 lipca 2004 r. do 14 października 2005 r., podczas gdy złożone w sprawie zeznania dwóch świadków M. M i L. R odnosiły się do okresu od [...] maja 1995 r. do [...] lipca 2004 r. Skoro zatem pisemne zeznania świadków nie dotyczyły okresu pracy skarżącego we własnym gospodarstwie rolnym, to nie można uznać, że pominięcie dowodu z przesłuchania tych świadków wywarło istotny wpływ na ustalenia faktyczne sprawy. W omawianym zarzucie skarżący kasacyjnie odnosi się także do oświadczenia S.S, jednak treść tego oświadczenia obejmuje także inny okres niż wskazany przez skarżącego w raporcie inicjującym sprawę, tj. czas studiów na Uniwersytecie [...].
Badając, czy skarżący wykonywał pracę we własnym gospodarstwie rolnym w określonym przez niego okresie, organ nie zdyskredytował przedłożonych przez skarżącego dowodów, tj. aktu własności niezabudowanej działki gruntu położonej we wsi [...], gm. [...] o powierzchni [...] ha i zaświadczenia KRUS z [...] maja 2019 r. o podleganiu przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie odmówił im mocy dowodowej. Przyjął natomiast, że w świetle art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy dokumenty te są niewystarczające, informując o tym skarżącego i określając jakie dowody powinny być przez skarżącego przedłożone dla wykazania jego twierdzeń co do wykonywanej pracy. Skarżący dokumentów tych, do daty wydania zaskarżonej decyzji, nie przedłożył.
Zgodnie z art. 3 ww. ustawy dowodami potwierdzającymi okres pracy w gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie wydane na wniosek zainteresowanej osoby przez właściwy urząd gminy, w którym stwierdza się okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, a gdy organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Wówczas okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Powyższy przepis określa katalog dowodów służących ustaleniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym, i jak przyjmuje się w orzecznictwie w tej kategorii spraw zasadnicze ustalenia muszą być udokumentowane tylko we wskazany sposób (por. wyroki NSA z: 24 czerwca 2015 r., I OSK 30/14, 10 grudnia 2018 r., I OSK 1438/18).
Wypełnienie powyższych wymagań w zakresie procedury dowodowej w skardze kasacyjnej nie zostało zakwestionowane, a zatem skoro skarżący wymaganych dowodów nie przedłożył, zarzut naruszenia przywołanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie mógł podważyć ustaleń organu.
W sytuacji gdy zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się niezasadne, uprawnionym jest przyjęcie, w świetle tego na co wskazano na wstępie rozważań, że stan faktyczny sprawy, ustalony przez organ i zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji, nie został skutecznie przez skarżącego kasacyjnie zakwestionowany. Podważanie elementów stanu faktycznego w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak czyni to skarżący kasacyjnie, nie mogło być skuteczne.
Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy przez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy. W sytuacji gdy w sprawie nie zostało podważone ustalenie, że skarżący nie prowadził własnego indywidualnego gospodarstwa rolnego, zakwestionowany przepis nie znajdował w sprawie zastosowania.
Taką samą ocenę należy odnieść do zarzutu naruszenia art. 1 ust 1 pkt. 3 ww. ustawy przez błędne zastosowanie. Także i w zakresie ustaleń odnoszących się do wykonywania przez skarżącego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, przyjęte przez organ elementy stanu faktycznego, a dotyczące okresów uznanych za te, w których skarżący taką prace wykonywał, nie zostały podważone. To pozwala na uznanie, że wskazany przepis został zastosowany prawidłowo.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy przez błędna wykładnię i zastosowanie, przez przyjęcie, że praca, o której mowa w tym przepisie, to jedynie osobista praca fizyczna w polu, podczas gdy jest nią także organizowanie pracy, zarządzanie gospodarstwem i decydowanie o rodzaju produkcji. Taka interpretacja przepisu doprowadziła organ do uznania, że podjęcie przez skarżącego studiów w systemie dziennym, w miejscowości znacznie oddalonej od miejsca położenia gospodarstwa, uniemożliwiało mu prowadzenie własnego gospodarstwa rolnego.
Odnosząc się do tak określonego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący wnioskował o przyjęcie, że w okresie studiów pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w charakterze domownika. W raporcie z 21 października 2020 r. podał, że praca we własnym gospodarstwie rolnym, która miała być zaliczona do pracowniczego stażu pracy, odbywała się od [...] lipca 2004 r., czyli po ukończeniu studiów wyższych. Przyjmując to stanowisko skarżącego, organ badał, czy podczas nauki na Uniwersytecie [...] skarżący pracował jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców. Na potrzeby tych ustaleń określał zatem jak należy rozumieć stałą pracę wykonywaną w charakterze domownika. Nie odnosił się natomiast do rozumienia pojęcia pracy we własnym gospodarstwie rolnym, gdyż w przyjętym stanie faktycznym sprawy było to zbędne. Takie też stanowisko zaprezentował Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Odwołał się do przyjętego w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozumienia pojęcia "wykonywania pracy w charakterze stałym w gospodarstwie rolnym" ale w odniesieniu do pracy domownika. Nie twierdziła zatem, że pracą we własnym gospodarstwie rolnym nie jest organizowanie tej pracy, zarządzanie gospodarstwem i decydowanie o rodzaju produkcji, a jedynie praca w polu. Wskazane w skardze kasacyjnej aktywności są związane immanentnie z prowadzeniem własnego gospodarstwa rolnego, a nie z pracą w gospodarstwie rolnym rodziców. Przywołane w zarzucie przepisy, w okolicznościach faktycznych sprawy, zastosowane zostały poprawnie.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 6 pkt 1 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przez błędna wykładnię i błędne zastosowanie.
Stosownie do art. 6 pkt 1 ww. ustawy rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. W myśl art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny. Skarżący kasacyjnie zarzucił błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że podleganie przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i opłacanie z tego tytułu składek na te ubezpieczenia nie wskazuje, że skarżący prowadził własne gospodarstwo rolne, co skutkowało niezaliczeniem podanego w raporcie okresu do pracowniczego stażu pracy.
Niezasadność tak sformułowanego zarzutu wynika z tego, że Sąd pierwszej instancji, nie odmówił mocy dowodowej zaświadczeniu z KRUS, potwierdzającemu opłacanie przez skarżącego składek na ubezpieczenie społeczne od 28 lipca 2004 r. Niezaliczenie skarżącemu do pracowniczego stażu pracy we własnym gospodarstwie rolnym Sąd oparł natomiast na nieprzedłożeniu, mimo zobowiązania się skarżącego do tego, wobec stosownego pouczenia organu, dowodów wymaganych przepisem art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Dowody te to zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ww. ustawy, potwierdzające okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, a w przypadku niemożności jego wystawienia, wobec braku dokumentów uzasadniających wydanie zaświadczenia, zeznania co najmniej dwóch świadków zamieszkałych na terenie, na którym położone jest gospodarstwo rolne. Jak wskazał Sąd, a czego skarga kasacyjna nie podważyła, jest to podstawowy tryb uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wynikający z art. 3 ww. ustawy. To brak jego realizacji sprawił, że Sąd przyznał rację organom, że w tym konkretnym przypadku nie można zaliczyć okresu pracy skarżącego we własnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy zgodnie z jego żądaniem.
Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w trybie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.