III OSK 1379/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
dostęp do informacji publicznejszkoła publicznawycieczki szkolnefinansowanierachunkifakturybezczynność organusąd administracyjnyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dyrektora szkoły, potwierdzając, że rachunki i faktury za wycieczki szkolne organizowane przez szkołę, nawet jeśli finansowane przez rodziców, stanowią informację publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej dyrektora szkoły od wyroku WSA, który zobowiązał go do udostępnienia informacji publicznej w postaci rachunków i faktur za wycieczki szkolne. Dyrektor argumentował, że skoro wycieczki były finansowane przez rodziców, a nie ze środków publicznych, nie są to informacje publiczne. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organizowanie wycieczek przez szkołę publiczną czyni wszelkie związane z tym dokumenty informacją publiczną, niezależnie od źródła finansowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał dyrektora do udostępnienia informacji publicznej w postaci rachunków i faktur za wycieczki szkolne. Skarżący kasacyjnie organ twierdził, że skoro wycieczki były finansowane przez rodziców, a nie ze środków publicznych, dokumenty te nie stanowią informacji publicznej. WSA w Warszawie uznał, że organizowanie wycieczek przez szkołę publiczną jest zadaniem szkoły realizowanym w ramach edukacji publicznej, a wszelkie dokumenty z tym związane są informacją publiczną. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na wadliwość zarzutów formalnych skargi kasacyjnej, w tym błędne powołanie przepisów i brak precyzyjnego uzasadnienia naruszeń. Sąd podkreślił, że nawet jeśli wpłaty pochodziły od rodziców, organizacja wycieczki przez szkołę publiczną czyni związane z nią dokumenty informacją publiczną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organizowanie wycieczek szkolnych przez szkołę publiczną jest zadaniem szkoły realizowanym w ramach edukacji publicznej, a wszelkie dokumenty z tym związane, w tym rachunki i faktury, stanowią informację publiczną.

Uzasadnienie

Szkoła publiczna wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, a organizowanie wycieczek jest częścią tych zadań. Nawet jeśli rodzice pokrywają koszty, jest to forma dofinansowania szkoły publicznej na potrzeby realizacji zadań edukacyjnych. Dokumenty związane z organizacją wycieczki przez szkołę publiczną są informacją o organizacji szkoły, a zatem informacją publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA w sprawie o bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA o stwierdzeniu, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dyrektor szkoły jako organ władzy publicznej zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 4 § 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konieczność posiadania i udostępniania żądanych informacji.

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacja o organizacji szkoły jako informacja publiczna.

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Zadania własne gminy obejmują sprawy edukacji publicznej, w tym organizację wycieczek szkolnych.

P.o. art. 8 § 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tych przepisów uznano za wadliwy, gdyż art. 1 p.p.s.a. nie zawiera podziału na paragrafy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za nieprecyzyjny, gdyż nie wskazano, w jakim zakresie mogło dojść do naruszenia i jak się to przełożyło na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za wadliwy, gdyż dotyczy on kontroli decyzji lub postanowień, a nie bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

u.d.i.p. art. 21

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Wskazuje na właściwość sądów administracyjnych w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia tej zasady uznano za nieuzasadniony i niepowiązany z przedmiotem sprawy.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia tej zasady uznano za nieuzasadniony i niepowiązany z przedmiotem sprawy, a także nieprecyzyjny co do jednostki redakcyjnej przepisu.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia tej zasady uznano za nieuzasadniony i niepowiązany z przedmiotem sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za nieuzasadniony, gdyż KPA nie miał zastosowania w sprawie o bezczynność.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia tego przepisu uznano za nieuzasadniony, gdyż KPA nie miał zastosowania w sprawie o bezczynność.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna była wadliwa formalnie i merytorycznie, co skutkowało jej oddaleniem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja dyrektora szkoły, że rachunki i faktury za wycieczki finansowane przez rodziców nie są informacją publiczną.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Konstrukcja zarzutu naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (...) oraz art. 107 § 3 k.p.a. jest wadliwa. Przedmiotowa sprawa bezspornie należy do właściwości sądów administracyjnych, na co wskazuje art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 21 u.d.i.p.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

sędzia

Hanna Knysiak - Sudyka

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dokumenty związane z organizacją wycieczek szkolnych przez szkołę publiczną, nawet jeśli finansowane przez rodziców, stanowią informację publiczną. Podkreślenie wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu przed NSA."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji finansowania wycieczek szkolnych i wadliwości skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się dostępem do informacji publicznej i prawem oświatowym, ponieważ rozstrzyga kwestię statusu informacji o wycieczkach szkolnych. Dodatkowo, analiza wad skargi kasacyjnej jest pouczająca dla praktyków.

Czy rachunki za szkolne wycieczki to informacja publiczna? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1379/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
VIII SAB/Wa 53/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-17
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 1 § 1 i 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 53/23 w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt VIII SAB/Wa 53/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, zobowiązał Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu do rozpoznania wniosku J. S. z dnia 11 maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 11 maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), a także zasądził od Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu na rzecz J. S. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 11 maja 2023 r. J. S. (dalej: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu (dalej: "organ", "dyrektor PSP w Jasieńcu") z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie udostępnienia rachunków i faktur za organizację wycieczek, które organizował nauczyciel Pan K. S..
Dyrektor PSP w Jasieńcu 26 maja 2023 r. drogą e-mailową odpowiedział, że wycieczki szkolne, których organizacja została powierzona nauczycielowi Panu K. S., nie były finansowane ze środków publicznych. Wpłaty pochodziły od rodziców uczniów.
W dniu 3 czerwca 2023 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), uznając, że przedmiotowa sprawa jako nieobjęta zakresem ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, zwana dalej: "u.d.i.p.") i nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Natomiast w przypadku niepodzielenia przez Sąd argumentów za odrzuceniem skargi, organ wniósł o jej oddalenie.
W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca w piśmie procesowym z 7 sierpnia 2023 r. zwrócił uwagę na okoliczność, mającą (jego zdaniem) kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, że organizatorem wycieczek, odbywających się w trakcie standardowych zajęć lekcyjnych, była szkoła (podmiot publiczny).
W piśmie z 5 września 2023 r. Stowarzyszenie N. z siedzibą w G. (dalej: "Stowarzyszenie", "uczestnik postępowania") wniosło w pierwszej kolejności o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., przedstawiając swój Statut, z którego wynika, że do celów statutowych Stowarzyszenia należy prowadzenie działań w zakresie: obywatelskiego i społecznego monitorowania przestrzegania prawa przez szkoły oraz inne podmioty systemu oświaty (...), nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania, działalności na rzecz dzieci i młodzieży oraz na rzecz praw ucznia (§ 7 pkt 1, pkt 3-5 Statutu). Stowarzyszenie realizuje powyższe cele w szczególności poprzez podejmowanie interwencji w przypadku naruszeń praw ucznia bądź właściwych przepisów regulujących pracę szkół oraz uczestniczenie w postępowaniach administracyjnych i sądowych (§ 8 pkt 1 i 2 Statutu).
W przypadku dopuszczenia do udziału w sprawie Stowarzyszenie wniosło o uwzględnienie skargi oraz w konsekwencji o:
1) zobowiązanie dyrektora PSP w Jasieńcu do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,
2) stwierdzenie, że dyrektor PSP w Jasieńcu dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 11 maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej,
3) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem z 24 października 2023 r. Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika ww. Stowarzyszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40, zwana dalej: "u.s.g.") zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy edukacji publicznej. Z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1082 ze zm., zwana dalej: "P.o.") wynika z kolei, że jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne.
W ocenie Sądu pierwszej instancji z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że niewątpliwie szkoła podstawowa jest podmiotem publicznym, gdyż wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, jak również dysponuje majątkiem publicznym. Tym samym kierujący taką placówką dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., o ile ma ona charakter informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w ocenie dyrektora PSP w Jasieńcu faktury i rachunki za wycieczki, które organizował jeden z nauczycieli tej szkoły, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., ponieważ nie były finansowane ze środków publicznych, tylko wpłaty na ich rzecz pochodziły od rodziców dzieci. W przedmiotowej sprawie sporne jest więc, czy faktury i rachunki za organizację wycieczek w szkole publicznej stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
Zdaniem WSA w Warszawie organizowanie wycieczek szkolnych różnych typów jest zadaniem szkoły, realizowanym w ramach edukacji publicznej, które należy do zadań publicznych gminy, realizowanych jako organ władzy publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g.). Jeśli więc wycieczka szkolna była organizowana przez szkołę publiczną, to wszelkie dokumenty z tym związane mieszczą się w pojęciu informacji o organizacji szkoły, czyli są informacją publiczną (por. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.).
W ocenie Sądu pierwszej instancji warto zwrócić uwagę na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z 8 listopada 2019 r. w sprawie sygn. akt I SA/Kr 1010/19 (publ. Lex nr 2755086), które Sąd orzekający podzielił, że odpłatność za wycieczki szkolne organizowane w ramach zajęć dydaktyczno-wychowawczych dokonywana przez rodziców uczniów stanowi w istocie jedynie formę dofinansowania szkoły publicznej na potrzeby prawidłowego realizowania zadań w zakresie edukacji. W sytuacji więc, gdy rodzice pokrywają określone koszty związane z realizacją wycieczki, dochodzi w istocie do nawiązania stosunku prawnego, w ramach którego rodzic zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty, zaś szkoła (organ prowadzący) zobowiązuje się do dokonania określonych czynności składających się na organizację wycieczki.
W ocenie Sądu pierwszej instancji tym samym rachunki i faktury za wycieczki szkolne organizowane przez nauczyciela PSP w Jasieńcu winny być zakwalifikowane jako informacja publiczna, regulowana u.d.i.p. W związku z tym, że organ w odpowiedzi na wniosek strony z 11 maja 2023 r. był przeciwnego zdania, to jego stanowisko należy uznać za bezczynność w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku. Jednocześnie Sąd zauważa, że z odpowiedzi na wniosek strony nie wynika, czy żądane faktury i rachunki są w dyspozycji dyrektora PSP w Jasieńcu, co jest konieczne do prawidłowej realizacji wniosku o udzielenie informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji w punkcie 1 wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zobowiązaniu dyrektora PSP w Jasieńcu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 11 maja 2023 r. - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W punkcie 2 wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w okolicznościach sprawy działanie organu nie jest jawnie sprzeczne z prawem, ponieważ zareagował na wniosek skarżącego. Jednak w kontekście faktu, że wnioskowanej informacji nie udzielono z uwagi na odmienną ocenę charakteru żądanej informacji, organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, która nie miała cech kwalifikowanego naruszenia. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W ocenie Sądu pierwszej instancji sytuacja taka nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. O kosztach postępowania (wpis od skargi w wysokości 100 zł) Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 zdanie 2 p.p.s.a.
Odnosząc się końcowo do wniosku organu o odrzucenie skargi Sąd pierwszej instancji uznał ten wniosek za bezzasadny, ponieważ nie zachodzi w sprawie sytuacja z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa bezspornie należy do właściwości sądów administracyjnych, na co wskazuje art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w związku z art. 21 u.d.i.p. Natomiast ocena, czy po stronie organu rzeczywiście istnieje obowiązek udostępnienia żądanych informacji, należy do merytorycznego badania zasadności skargi, nie zaś jej dopuszczalności.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej im. Juliana Suskiego w Jasieńcu, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uwzględnieniu zamiast oddaleniu skargi, pomimo, iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności Sąd dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego:
1. na podstawie dokumentów przedłożonych przez Stowarzyszenie N. z siedzibą w G., nie będącym stroną w/w przedmiotowym postępowaniu,
2. poprzez pominięcie faktu, że kwoty wpłacane przez rodziców uczniów na pokrycie wydatków związanych z wycieczkami szkolnymi nie są ewidencjonowane jako środki szkoły i nie podlegają rygorom określonym w ustawie o finansach publicznych, zatem nie stanowią środków publicznych.
Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. W związku z tym przy jej sporządzaniu wprowadzono tzw. przymus adwokacko-radcowski, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 sierpnia 2010 r. sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 2048/08). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest bowiem oparte na zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej.
Podnieść należy, że art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl zaś art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konstrukcja zarzutu naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. jest wadliwa. Formułowanie podstawy kasacyjnej w taki sposób, że jeden zarzut obejmuje niespójny zestaw przepisów - szeregu norm prawnych, które miał naruszyć sąd pierwszej instancji, bez wskazania konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe - pogląd ten wielokrotnie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyrokach z 26 stycznia 2021 r., III OSK 2765/21, 18 października 2011 r., II FSK 797/10; 13 września 2011 r., II FSK 593/10; 18 maja 2011 r., II FSK 62/10. Ani w zarzucie, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie doszło do wskazania, w jaki sposób, tj. czy przez błąd wykładni, czy też przez błąd niewłaściwego zastosowania, doszło do naruszenia poszczególnych przepisów oraz na czym błędy te polegały. Wymóg precyzyjnego określenia sposobu naruszenia przepisu wynika zaś expressis verbis z przepisów art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wyraźne określenie rodzaju błędu, jego zobrazowanie na skonkretyzowanych działaniach sądu w danej sprawie jest warunkiem koniecznym skuteczności zarzutu. Nie doszło także do wskazania, iż ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem wykazania warunku skuteczności zarzutu opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Już tylko z tych powodów zarzut jest niezasadny i wystarczający do oddalenia skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna dotknięta jest jednak szeregiem kolejnych wad, a ze względu na ich dość zasadniczy charakter nie sposób nie odnieść się do nich. Stąd też wskazać należy, iż w art. 1 p.p.s.a. brak jest dodatkowego podziału na paragrafy. Nie mogły zatem zostać naruszone § 1 i § 2 art. 1 p.p.s.a. jako przepisy nieistniejące.
Przedmiotem postępowania była kontrola bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Kompetencję orzeczniczą sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach regulują przepisy art. 149 p.p.s.a. Nie mógł więc zostać naruszony przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., który odnosi się do kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego w sprawach, w których przedmiotem kontroli jest skarga na wydaną przez organ decyzję lub postanowienie.
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. określa granice orzekania sądu administracyjnego w pierwszej instancji. Z treści zarzutu oraz uzasadnienia nie wynika, w jakim zakresie mogło dojść do naruszenia tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że Sąd nie ma obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie podjęcie próby doprecyzowania zarzutu na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej zdane jest na niepowodzenie, gdyż w uzasadnieniu brak jakiegokolwiek odniesienia do zarzucanego naruszenia tego przepisu.
Wskazane w zarzucie skargi kasacyjnej przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie miały natomiast zastosowania w postępowaniu, gdyż – jak już była mowa - sprawa dotyczyła bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy k.p.a., znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Odsyła ona do przepisów tego Kodeksu jedynie w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., a więc należy wyłączyć ich stosowanie do faz poprzedzających wydanie decyzji. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
Nadto należy podnieść, że zarzut został wadliwie skonstruowany, gdyż skarżący kasacyjnie zarzuca w nim błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego, które w istocie miałyby polegać na "pominięciu faktu, że kwoty wpłacane przez rodziców uczniów na pokrycie wydatków związanych z wycieczkami szkolnymi nie są ewidencjonowane jako środki szkoły i nie podlegają rygorom określonym w ustawie o finansach publicznych, zatem nie stanowią środków publicznych". Skarżący kasacyjnie kwestionuje zatem przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż żądana we wniosku dostępowym informacja stanowi informację publiczną, z uwagi na uznanie, że środki, o których mowa we wniosku stanowią środki publiczne, jednak nie powołuje w podstawie kasacyjnej naruszenia żadnego przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niezależnie od potencjalnej oceny zarzutu nie zostały w nim też powołane konkretne regulacje ustawy o finansach publicznych.
Nadto zauważyć należy, że art. 8 k.p.a. składa się z dwóch paragrafów o różnej treści normatywnej, a skarżący kasacyjnie nie sprecyzował, której jednostki redakcyjnej przepisu dotyczy zarzut. Nadto zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego - art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej) i art. 9 k.p.a. (zasada informowania) – nie zostały w żaden sposób umotywowane w uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej, nie wskazano również wpływu tych naruszeń na wynik postępowania.
Wskazane wyżej okoliczności sprawiają, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły odnieść skutku.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI