III OSK 1379/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał czynność Burmistrza W. odmawiającą zorganizowania dowozu niepełnosprawnego dziecka do Niepublicznego Przedszkola Specjalnego "[...]" w G. za bezskuteczną i stwierdził uprawnienie skarżącej do takiego dowozu. Sąd pierwszej instancji uznał, że odmowa oparta jedynie na braku wolnych miejsc w transporcie lub odległości jest nieprawidłowa, a kluczowe jest zapewnienie dowozu do placówki najlepiej realizującej zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Burmistrza, uchylił wyrok WSA w części dotyczącej stwierdzenia uprawnienia do dowozu do konkretnego przedszkola. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych, aby móc samodzielnie rozstrzygnąć o uprawnieniu, zwłaszcza w kontekście interpretacji pojęcia 'najbliższe przedszkole' z art. 32 ust. 6 Prawa oświatowego. NSA podkreślił, że 'najbliższe' nie oznacza jedynie najbliższe geograficznie, ale przede wszystkim to, które najlepiej realizuje zalecenia terapeutyczne. W pozostałej części skargę kasacyjną oddalono, a sprawa w uchylonym zakresie wymaga ponownego rozpoznania przez organ administracji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "najbliższe przedszkole" w kontekście dowozu dzieci niepełnosprawnych oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Sprawa dotyczy specyficznego obowiązku gminy wynikającego z Prawa oświatowego, ale zasady interpretacji przepisów i zakresu ustaleń faktycznych przez sądy mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować pojęcie "najbliższe przedszkole" w kontekście obowiązku gminy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki niepełnosprawnym dzieciom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie "najbliższe przedszkole" nie oznacza wyłącznie placówki położonej w najbliższej odległości geograficznej, ale przede wszystkim placówkę, która umożliwia jak najpełniejszą realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że choć odległość jest czynnikiem, to kluczowe jest dopasowanie placówki do potrzeb terapeutycznych i edukacyjnych dziecka, zgodnie z zaleceniami orzeczenia. Gmina nie może ograniczać się do kryterium odległości lub dostępności miejsc w transporcie, jeśli inna placówka, nawet dalsza, lepiej spełnia potrzeby dziecka.
Czy sąd administracyjny może samodzielnie rozstrzygnąć o uprawnieniu do dowozu dziecka do konkretnej placówki oświatowej na podstawie art. 146 § 2 P.p.s.a., jeśli organ administracji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd pierwszej instancji nie powinien samodzielnie rozstrzygać o uprawnieniu, jeśli materiał dowodowy jest niepełny lub nie pozwala na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, zwłaszcza w zakresie oceny placówek pod kątem realizacji zaleceń terapeutycznych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA błędnie zastosował art. 146 § 2 P.p.s.a., zastępując organ w rozstrzyganiu o uprawnieniu bez dokonania pełnych ustaleń faktycznych. Uzasadnienie wyroku WSA nie zawierało wystarczających wyjaśnień, na jakiej podstawie sąd zobowiązał gminę do zorganizowania dowozu do konkretnego przedszkola, pomijając analizę alternatywnych placówek.
Przepisy (6)
Główne
u.p.o. art. 32 § ust. 2 i ust. 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Obowiązek gminy zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. "Najbliższe" oznacza placówkę najlepiej realizującą zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 146 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa w sprawach skarg na akt lub czynność (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.).
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia.
P.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Dz.U. 2020 poz. 1309 art. § 5 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym
Placówki oświatowe zapewniają realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w zakresie oceny placówek pod kątem realizacji zaleceń orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. • Sąd pierwszej instancji błędnie zastosował art. 146 § 2 P.p.s.a., zastępując organ w rozstrzyganiu o uprawnieniu bez pełnego materiału dowodowego. • Uzasadnienie wyroku WSA nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia uprawnienia do dowozu.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące bezskuteczności czynności Burmistrza opartej na odległości i braku miejsc w transporcie.
Godne uwagi sformułowania
Najbliższe przedszkole nie oznacza wyłącznie placówki położonej w najbliższej odległości od miejsca zamieszkania dziecka, ale przede wszystkim placówkę, która umożliwia jak najpełniejszą realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. • Sądy administracyjne nie ustalają stanów faktycznych spraw w sprawach objętych wniesionymi skargami.
Skład orzekający
Artur Kuś
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"najbliższe przedszkole\" w kontekście dowozu dzieci niepełnosprawnych oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obowiązku gminy wynikającego z Prawa oświatowego, ale zasady interpretacji przepisów i zakresu ustaleń faktycznych przez sądy mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu dowozu dzieci niepełnosprawnych i interpretacji przepisów prawa oświatowego. Pokazuje konflikt między formalnymi wymogami gminy a potrzebami dziecka.
“Czy "najbliższe" przedszkole to zawsze to najbliżej domu? NSA rozstrzyga o prawach dzieci niepełnosprawnych do dowozu.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.