III OSK 1378/25

III OSK 1378/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Teresa Zyglewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
IV SAB/Wr 825/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-03-20
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 825/24 w sprawie ze skargi D.K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 lipca 2024 r. oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt IV SAB/Wr 825/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D.K. (dalej: "skarżący") na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej: "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 4 lipca 2024 r.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Wnioskiem z 4 lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do organu w związku z informacją publiczną zawartą w piśmie z 25 czerwca 2024 roku, znak: OK. 1431.71.1.2024, w którym organ stwierdził, że cyt. "Powyższe zadania miały m.in. na celu zmniejszenie uciążliwości i zasięgu wpływu zbiornika "[...]" na mieszkańców Gminy [...]", o wskazanie jaki konkretnie wpływ na zmniejszenie uciążliwości i zasięgu wpływu zbiornika "[...]" na mieszkańców Gminy [...] miały:
1. Dotacja celowa na transport publiczny w kwocie ponad 1.800.000 zł?
2. Dotacja celowa pomoc dla powiatu [...] w kwocie ponad 1.391.000 zł?
3. Remont chodnika w miejscowości R. w kwocie ponad 531.000 zł?
4. Przebudowa drogi K. nr działki [...] w kwocie około 164.000 zł?
5. Wsparcie finansowe dla Komendy Policji w kwocie 75.000 zł?
6. Remont budynku OSP [...] w kwocie około 114.000 zł?
7. Dowożenie dzieci do szkół w kwocie ponad 2.823.000 zł?
8. Zakup energii oświetlenie dróg w kwocie około 489.000 zł?
9. Dotacje dla Centrum Kultury Gminy [...] w kwocie około 3.305.000 zł?
10.. Remont świetlicy wiejskiej w N. w kwocie ponad 292.000 zł?
11. Zakup samochodu dla Centrum Kultury Gminy [...] w kwocie około 179.000 zł?
12. Dotacja na działalność sportową Centrum Kultury Gminy [...] w kwocie około 476.000 zł?
13.. Dotacja celowa na transport publiczny w kwocie około 2.341.000 zł?
14. Refundacja dojazdu uczniów w kwocie ponad 343.000 zł?
15. Budowa remizy OSP [...] w kwocie ponad 1.145.000 zł?
16. Dotacja celowa dla GKS [...] w kwocie około 644.000 zł?
17. Na podstawie jakich dokumentów, jakich danych organ stwierdził, że ww. zadania własne Gminy zmniejszyły m.in. stężenie arsenu w powietrzu oraz zanieczyszczenie powietrza pyłami PM2,5 i PM10 powstałymi w wyniku funkcjonowania składowiska [...]?
Organ pismem z 18 lipca 2024 r. podał, że żądanie zajęcia stanowiska przez organ administracji publicznej w sprawie bądź interpretacja wydanych decyzji nie stanowią informacji publicznej.
W dniu 20 września 2024 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Pismem z 28 listopada 2024 r. Stowarzyszenie [...] (dalej: "Stowarzyszenie") zgłosiło swój udział w postępowaniu.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji wskazał na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą nie stanowią informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia organu kwestii związanych z daną informacją publiczną. Tego typu informacje nie stanowią informacji publicznej dotyczącej spraw publicznych. Ponadto informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej.
Sąd podzielił stanowisko organu, że żądane informacje dotyczące wskazania wpływu opisanych we wniosku zadań na zmniejszenie uciążliwości i zasięgu wpływu zbiornika na mieszkańców Gminy [...], nie ma charakteru informacji publicznej - Wnioskodawca żąda bowiem wyjaśnienia skutków dokonanych czynności, a więc domaga się uzasadnienia i oceny podjętych przez Gminę działań. Jednakże pytania te nie dotyczą faktów, ale wiążą się z objaśnieniami skutków dokonania czynności i zajęciem stanowiska wobec zaistniałego stanu faktycznego. Nie dotyczą bowiem sfery faktów, którymi dysponuje organ, a więc nie mogły stanowić przedmiotu skutecznego zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze - w ocenie Sądu - organ prawidłowo stwierdził, że żądane we wniosku informacje nie mają waloru informacji publicznej, jako że obejmują żądania, w stosunku do których ustawa o dostępie do informacji publicznej nie znajduje zastosowania. W tym zakresie organ nie dopuścił się więc bezczynności, gdyż poinformował skarżącego w ustawowym terminie i właściwej formie (pismem zwykłym), że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej.
Skargę kasacyjną złożyło Stowarzyszenie, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
I. prawa materialnego, tj.:
a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 Nr 78 poz. 483 z poźn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że nie zachodzą podstawy do udostępniania wnioskowanej informacji, pomimo braku podstaw do uznania, iż nie stanowi ona informacji publicznej;
b) art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z poźn. zm., dalej: "u.d.i.p.", poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie wnioskowanej informacji, pomimo braku podstaw do uznania, iż nie stanowi ona informacji publicznej;
II. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 z poźn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego wskutek nieuzasadnionego przyjęcia przez WSA we Wrocławiu, że wnioskowana przez niego informacja nie podlega udostępnieniu, ponieważ nie stanowi ona informacji publicznej - wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby WSA we Wrocławiu dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, to powinien dojść do przekonania, że organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i rozpoznanie skargi, zasądzenie od organu na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.
W piśmie z 29 czerwca 2025 r. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz przyspieszenie rozpoznania sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego Stowarzyszenia o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna
z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zasadniczo skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie kwestionuje ocenę Sądu pierwszej instancji, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej – zarzut naruszenia
art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.
W realiach sprawy nie ma sporu, że wniosek dostępowy z 4 lipca 2024 r. został złożony przez skarżącego w reakcji na pismo organu z 25 czerwca 2024 roku, znak: OK. 1431.71.1.2024, którym udostępniono mu informację publiczną, w związku
z wcześniejszym wnioskiem. Organ poinformował skarżącego, że szereg wymienionych i zidentyfikowanych przedmiotowo działań angażujących środki publiczne podjęto w celu zmniejszenia uciążliwości i zasięgu wpływu zbiornika "[...]" na mieszkańców Gminy [...]. Wnioskiem z 4 lipca 2024 roku skarżący domagał się od organu wyjaśnienia, podania, jaki konkretnie wpływ na zmniejszenie oddziaływania zbiornika "[...]" miały poszczególne, wymienione we wniosku działania. Trzeba zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że tak sformułowany wniosek nie odnosi się do informacji publicznej. Zgodnie z ustawową definicją wyartykułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Informacja publiczna odnosi się do sfery faktów, a zatem do układu rzeczywistości, który występuje lub wystąpił. Nie stanowią informacji publicznej oceny, opinie i wyjaśnienia, które nie istnieją w chwili złożenia wniosku. Jeżeli organ podał skarżącemu informacje o podjętych działaniach, wskazał środki publiczne, jakie wydatkowano na każde z nich oraz wyjaśnił jaki był ich cel, to skarżący w trybie dostępu do informacji publicznej nie może domagać się od organu konstruowania, wytworzenia dodatkowych wyjaśnień mających wykazać celowość tych działań, tylko dlatego że nie zgadza się z tymi argumentami, które uprzednio zostały mu udostępnione. Organ wyjaśnił skarżącemu, jakie działania podjął, w jakim celu i jaki był ich koszt. Organ nie ma obowiązku rozwijać swojej argumentacji co do celu podjętych działań tylko dlatego, że skarżący uważa ją za niewystarczającą. Dysponując uzyskanymi informacjami skarżący może samodzielnie zdecydować, czy w jego ocenie podjęte działania były racjonalne, gospodarne i właściwe z uwagi na założony cel. Jeżeli ocena skarżącego w tym przedmiocie wypada negatywnie, może poinformować odpowiednie organy o swoich zastrzeżeniach. W takim ujęciu, skarżący uzyskał informacje o działalności organu władzy publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Jeżeli w ocenie skarżącego z informacji tych wynika, że organ w swojej działalności narusza prawo, w tym: wydatkuje środki publiczne w sposób niegospodarny lub niecelowy, może w odpowiednim trybie zgłosić swoje zastrzeżenia inicjując adekwatne postępowania weryfikacyjne. Nie może natomiast w trybie dostępu do informacji publicznej "wymuszać" na organie poszukiwania i konstruowania dodatkowych argumentów uzasadniających podjęte w przeszłości działania, z którymi wiązało się wydatkowanie środków publicznych.
Z wyłożonych przyczyn nie można podzielić stawianych w skardze kasacyjnej tez, że WSA nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w następstwie czego wadliwie przyjął, iż wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy, wobec bezzasadności zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.