III OSK 1378/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA błędnie oddalił skargę na bezczynność kuratora oświaty w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania dotyczącego statutu szkoły.
Stowarzyszenie zaskarżyło bezczynność Kuratora Oświaty w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego uchylenia sprzecznych z prawem postanowień statutu liceum i dopuszczenie do udziału w postępowaniu. WSA oddalił skargę, uznając, że organizacja społeczna nie może żądać wszczęcia takiego postępowania. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie oddalił skargę na bezczynność, ponieważ wniosek organizacji społecznej powinien zostać załatwiony postanowieniem, a termin na jego rozpatrzenie został przekroczony.
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia sprzecznych z prawem postanowień statutu Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego w Kielcach oraz o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że organizacja społeczna nie jest uprawniona do żądania wszczęcia takiego postępowania ani do udziału w nim. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że WSA błędnie oddalił skargę na bezczynność. NSA podkreślił, że wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego i dopuszczenie do udziału w nim powinien zostać załatwiony postanowieniem, a organ administracji publicznej jest zobowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminie określonym przepisami. W niniejszej sprawie Kurator Oświaty nie wydał postanowienia w ustawowym terminie, co skutkowało bezczynnością. NSA uznał, że kwestia zasadności wniosku Stowarzyszenia nie była relewantna dla oceny zarzutu bezczynności. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organizacja społeczna może występować z żądaniem wszczęcia postępowania i dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej powinien wydać postanowienie w przedmiocie tego żądania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna ma prawo żądać wszczęcia postępowania i dopuszczenia do udziału w nim, a organ powinien rozpoznać to żądanie postanowieniem. Brak takiego postanowienia w ustawowym terminie stanowi bezczynność organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania i dopuszczenia do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny. Organ powinien wydać postanowienie w przedmiocie tego żądania.
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
u.p.o. art. 114
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Kurator oświaty może uchylić statut publicznej szkoły lub jego postanowienia, jeżeli są sprzeczne z prawem.
Pomocnicze
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Oddalenie skargi na bezczynność.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji błędnie oddalił skargę na bezczynność, ponieważ wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego i dopuszczenie do udziału w nim nie został załatwiony postanowieniem w ustawowym terminie. Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku organizacji społecznej stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że organizacja społeczna nie jest uprawniona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia statutu szkoły i dopuszczenia do udziału w nim. Argumentacja WSA, że kwestia zasadności wniosku o wszczęcie postępowania jest relewantna dla oceny zarzutu bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że dla rozstrzygnięcia skargi na bezczynność relewantne były okoliczności związane z niezasadnością wniosku
Skład orzekający
Wojciech Jakimowicz
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa organizacji społecznych do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego i udziału w nim, a także konsekwencji bezczynności organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia statutu szkoły na podstawie Prawa oświatowego, ale zasady dotyczące bezczynności i udziału organizacji społecznych są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencji bezczynności organów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i oświatowym.
“Organizacje społeczne mają prawo żądać wszczęcia postępowania. Bezczynność kuratora oświaty kosztuje.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII OSK 1378/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-05-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariusz Kotulski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Oświata Sygn. powiązane II SAB/Ke 117/22 - Wyrok WSA w Kielcach z 2023-03-07 Skarżony organ Kurator Oświaty Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1082 art. 114 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Ke 117/22 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w G. na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, 2. zasądza od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty na rzecz Stowarzyszenia [...] w G. kwotę 577 (pięćset siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 7 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Ke 117/22, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) dalej "p.p.s.a." oddalił skargę Stowarzyszenia [...] w G. na bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 7 września 2022 r. skarżące Stowarzyszenie wystąpiło do organu z żądaniem wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia, w trybie art. 114 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, zwanej dalej "ustawą" lub "u.p.o."), sprzecznych z prawem postanowień statutu Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego im. św. Stanisława Kostki w Kielcach oraz dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Pismem z 28 września 2022 r. organ poinformował Stowarzyszenie, że w toku czynności wyjaśniających podjętych na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy, stwierdzono, iż statut ww. szkoły zawiera zapisy niezgodne z prawem. W związku z powyższym zobowiązano dyrektora szkoły do uwzględnienia uwag i poprawienia wskazanych nieprawidłowości pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia niezgodnych z prawem zapisów statutu. Następnie, 14 października 2022 r. Stowarzyszenie wniosło do Ministra Edukacji i Nauki za pośrednictwem Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W takim stanie rzeczy bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do udziału w postępowaniu stała się przedmiotem skargi Stowarzyszenia z 10 listopada 2022 r. (data wpływu do organu: 11 listopada 2022 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Stowarzyszenie zarzuciło organowi, iż odpowiadając na wniosek organ nie rozstrzygnął w zakresie zawartych we wniosku żądań wszczęcia postępowania administracyjnego oraz dopuszczenia do udziału w nim. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w odpowiedzi na wniosek Stowarzyszenia podjął szereg czynności prowadzących do wyeliminowania sprzecznych z prawem zapisów w statucie szkoły i zastąpienia ich prawidłowymi. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że wbrew argumentacji autora skargi organ po wpłynięciu wniosku w pierwszej kolejności podjął działania mające na celu zbadanie zarzutów w trybie nadzoru pedagogicznego i w tym celu zwrócił się do dyrektora szkoły o przekazania aktualnej wersji statutu, dokonał analizy zapisów całego statutu i przekazał dyrektorowi szkoły uwagi do zapisów statutu, zobowiązując go do wprowadzenia zmian pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia zapisów statutu sprzecznych z prawem. Czynności te końcowo doprowadziły do wydania postanowienia z 23 listopada 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum Ogólnokształcącego im. Św. Stanisława Kostki w Kielcach, na które 30 listopada 2022 r. wniesiono zażalenie. Sąd dodał, że wszczęcie postępowania w przedmiocie kontroli treści statutu szkoły publicznej następuje zawsze z urzędu, zaś organizacja społeczna nie może żądać wszczęcia postępowania, które nie dotyczyłoby interesu prawnego lub obowiązku jakiegokolwiek podmiotu mogącego ze względu na ten interes uzyskać status strony postępowania administracyjnego. Statut szkoły stanowi prawo wewnętrzne i choć ma normatywny charakter, nie jest źródłem powszechnie obowiązujących norm prawa administracyjnego. Stroną postępowania w sprawie uchylenia statutu może być wyłącznie organ, który statut nadał lub uchwalił, wobec czego zdaniem Sądu I instancji Stowarzyszenie nie mogło skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie i dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu. Skargę kasacyjną wniosło skarżące Stowarzyszenie, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzuciło naruszenie prawa materialnego (pkt 1), tj. art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 114 ustawy – Prawo oświatowe przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organizacja społeczna nie jest uprawniona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia statutu szkoły publicznej lub niektórych jego postanowień oraz żądania dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów postępowania (pkt 2), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 114 u.p.o. przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na bezczynność na skutek błędnego przyjęcia, iż wniosek organizacji społecznej o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia statutu szkoły publicznej lub niektórych jego postanowień oraz dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu nie musi być załatwiony w formie postanowienia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, stwierdzenie, że Świętokrzyski Kurator Oświaty dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia. Ewentualnie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Wniosło także o zasądzenie od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenie przytoczyło uzasadnienie zarzutów, podnosząc iż złożony wniosek powinien być rozpatrzony przez organ w formie procesowej, przez wydanie odpowiedniego postanowienia. Wskazało, że w dacie skargi organ pozostawał w bezczynności, bowiem postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało wydane już po wniesieniu skargi na bezczynność. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od Stowarzyszenia na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie wniesiona skarga kasacyjna jest bezzasadna. Podzielił ocenę Sądu I instancji, iż bezczynność nie nastąpiła, ponieważ w sprawie organ podjął szereg czynności zmierzających do skutecznego załatwienia wniosku Stowarzyszenia. Zdaniem organu Sąd słusznie wskazał, iż art. 31 § 1 k.p.a. i sformułowanie "dotyczy innej osoby" należy rozumieć ten sposób, że wniosek organizacji społecznej musi odnosić się do postępowania dotyczącego interesu prawnego lub obowiązku osoby będącej stroną tego postępowania. Wymogu tego nie sposób odnieść do okoliczności sprawy, ponieważ zgodnie z art. 114 Prawa oświatowego stroną postępowania o uchylenie zapisów statutu publicznej jednostki systemu oświaty może być wyłącznie organ, który statut nadał lub uchwalił. Pismem z 13 maja 2024 r. Stowarzyszenie uzupełniło uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W związku z podniesionymi zarzutami do stanowiska Sądu przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy podkreślić, że przedmiotem skargi do Sądu I instancji jest bezczynność Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty (dalej Kurator) w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z 7 września 2022 r., w którym to wniosło ono o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia, w trybie art. 114 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1082, zwanej dalej "ustawą"), sprzecznych z prawem postanowień statutu Katolickiego Liceum Ogólnokształcącego im. św. Stanisława Kostki w Kielcach oraz dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Z niekwestionowanych w skardze kasacyjnej ustaleń Sądu I instancji wynika, na skutek wniosku Stowarzyszenia, Kurator pismem z 9 września 2022 r. zwrócił się do dyrektora szkoły o przekazanie aktualnej wersji statutu i w związku z przedstawionymi wątpliwościami dokonał analizy zapisów całego statutu pod względem ich zgodności z prawem. Następnie pismem z 28 września 2022 r. Kurator przekazał dyrektorowi szkoły uwagi do zapisów statutu, zobowiązując go do wprowadzenia zmian do 28 października 2022 r. pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia zapisów statutu sprzecznych z prawem. Również pismem z 28 września 2022 r. Kurator poinformował Stowarzyszenie, że w toku czynności wyjaśniających podjętych na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy, stwierdzono, iż statut ww. szkoły zawiera zapisy niezgodne z prawem, w związku z czym zobowiązano dyrektora szkoły do uwzględnienia uwag i poprawienia wskazanych nieprawidłowości pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia niezgodnych z prawem zapisów statutu. 14 października 2022 r. Stowarzyszenie wniosło do Ministra Edukacji i Nauki za pośrednictwem Kuratora Oświaty ponaglenie w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. (które do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpatrzone). 21 października 2022 r. dyrektor szkoły przekazał Kuratorowi uchwałę Rady Pedagogicznej zmieniającą kwestionowane zapisy statutu. Pismem z 10 listopada 2022 r. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Kuratora w rozpoznaniu wniosku z 7 września 2022 r. Wprowadzone przez Radę Pedagogiczną szkoły zmiany zostały poddane przez Kuratora analizie pod względem ich zgodności z prawem, w wyniku której 23 listopada 2022 r. wydał on postanowienie znak: KO.I.570.29.2022 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum Ogólnokształcącego im. św. Stanisława Kostki w Kielcach. Stowarzyszenie otrzymało ww. postanowienie, zaś 30 listopada 2022 r. wniosło zażalenie na ten akt. Mając na uwadze powyżej ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny, za zasadny należy uznać zarzut z punktu 2, naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 114 ustawy Prawo oświatowe przez oddalenie skargi na bezczynność na skutek błędnego przyjęcia, że wniosek organizacji społecznej (Stowarzyszenia) o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia statutu szkoły publicznej lub niektórych jego postanowień oraz dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu nie musi być załatwiony w formie postanowienia. Jak to prawidłowo wyłożył Sąd I instancji powołując się na uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (pub. w.ww.orzeczenia.nsa.gov.pl), pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została, jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, jak podniósł NSA, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Uwzględniając treść art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. i zawarte w nich definicje bezczynności i przewlekłości, przyjąć trzeba, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Z kolei skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych. Skarga na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Na mocy art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 114 ustawy Prawo oświatowe kurator oświaty, a w przypadku szkół i placówek artystycznych - dyrektor specjalistycznej jednostki nadzoru, o której mowa w art. 53 ust. 1, może uchylić statut publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub placówki albo niektóre jego postanowienia, jeżeli są sprzeczne z prawem. Organowi, który nadał lub uchwalił statut, od decyzji kuratora oświaty, a w przypadku szkół i placówek artystycznych - dyrektora specjalistycznej jednostki nadzoru, o której mowa w art. 53 ust. 1, przysługuje odwołanie odpowiednio do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania albo ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Powołany wyżej przepis przewiduje możliwość kontroli treści statutu szkoły lub placówki publicznej przez kuratora oświaty (a w przypadku szkół i placówek artystycznych – przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego) i ewentualnego jego uchylenia w całości lub części, jeżeli wykazuje on sprzeczność z prawem, w drodze indywidualnego aktu administracyjnego - decyzji. Wszczęcie postępowania w przedmiocie kontroli treści statutu szkoły (placówki) publicznej następuje zawsze z urzędu (Stowarzyszenie tego nie kwestionuje). Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być nie tylko decyzja wydana w wyniku wszczętego z urzędu przez kuratora oświaty na podstawie art. 114 ustawy postępowania w przedmiocie kontroli treści statutu szkoły, ale również postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania. Zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: wszczęcia postępowania (pkt 1) i dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu (pkt 2), jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Natomiast stosownie do treści § 2 tego artykułu organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu, lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że w związku ze złożonym przez Stowarzyszenie wnioskiem z 7 września 2022 r. Kurator powinien postanowieniem wszcząć z urzędu wnioskowane postępowanie i orzec o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu albo postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania. Na niekorzystne dla Stowarzyszenia rozstrzygnięcia w tym zakresie przysługuje mu zażalenie a następnie skarga do sądu administracyjnego. Terminy rozpoznania wniosku Stowarzyszenia wskazane są w przytoczonym wyżej art. 35 § 1 k.p.a., miesiąc lub 2 miesiące, tj. do 7 października 2022 r. lub do 7 listopada 2022 r. Kurator w tym terminie nie wydal postanowienia o wszczęciu postępowania i nie odmówił wszczęcia postępowania a w konsekwencji nie dopuścił też Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu. Kurator nie zawiadomił też Stowarzyszenia o przyczynie zwłoki w załatwieniu wniosku z 7 września 2022 r. i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy. Jak już podano wyżej, Kurator dopiero 23 listopada 2022 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum Ogólnokształcącego. Nastąpiło to zatem już po terminach wskazanych w art. 35 § 1 k.p.a., i po wniesieniu skargi do Sądu administracyjnego na bezczynność organu. Słusznie zatem zarzuca Stowarzyszenie, że Sąd I instancji nie biorąc powyższych okoliczności pod uwagę błędnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej rozumienie zarzucanej wyżej bezczynności organu administracji, nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że dla rozstrzygnięcia skargi na bezczynność relewantne były okoliczności związane z niezasadnością wniosku o wszczęcie postępowania i niezasadnością wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Stowarzyszenie wniosło tylko skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie uchylenia postanowień statutu Liceum Ogólnokształcącego i dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu. Kwestia czy wniosek ten był zasadny czy nie, nie stanowi przesłanki do oceny zarzutu bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Stanowisko Kuratora w tym zakresie, powinno być zawarte w postanowieniu rozstrzygającym wniosek Stowarzyszenia i co ma miejsce w sprawie. Stanowisko organu w tym zakresie stało się przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia. Zatem wywody Sądu I instancji co do niezasadności wniosku Stowarzyszenia o wszczęcie postępowania i dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu, zostały wyrażone z przekroczeniem granic sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. i nie są wiążące w niniejszej sprawie. W rezultacie przedwczesna byłoby ocena zarzutu kasacyjnego oznaczonego nr 1, tj. naruszenia art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 114 ustawy Prawo oświatowe. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji zastosuje się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego i biorąc pod uwagę stan faktyczny na dzień wniesienia skargi i także na dzień orzekania, rozstrzygnie o żądaniach skarżącego zawartych w skardze. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, dlatego na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. ją uwzględnił i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. O kosztach postępowania kasacyjnego od organu na rzecz Stowarzyszenia orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI