III OSK 1373/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-09
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejtajemnica zawodowaKNFprospekt emisyjnypostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznejustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy udostępnienia wykazu dokumentów urzędowych dotyczących postępowania o zatwierdzenie prospektu emisyjnego, uznając je za objęte tajemnicą zawodową.

Skarżący domagał się udostępnienia wykazu dokumentów urzędowych sporządzonych przez KNF w postępowaniu o zatwierdzenie prospektu emisyjnego. Organ odmówił, powołując się na tajemnicę zawodową. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał wyrok w mocy, stwierdzając, że wykaz dokumentów stanowi informację o czynnościach nadzorczych objętych tajemnicą zawodową, a prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom.

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie wykazu dokumentów urzędowych sporządzonych przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) w toku postępowania o zatwierdzenie prospektu emisyjnego spółki. KNF odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za objęte tajemnicą zawodową wynikającą z przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego, podzielając argumentację KNF. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, również oddalił ją. Sąd uznał, że prawo do informacji publicznej nie jest absolutne i podlega ograniczeniom, w tym ochronie tajemnicy zawodowej. Wykaz dokumentów urzędowych, nawet jeśli nie zawiera treści samych dokumentów, stanowi informację o czynnościach nadzorczych podejmowanych przez KNF w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Takie informacje, ze względu na ich związek z nadzorem nad rynkiem kapitałowym, podlegają ochronie tajemnicy zawodowej. NSA podkreślił, że informacje o organizacji i pracy organów, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają charakter ogólny, podczas gdy żądany wykaz dokumentów dotyczył konkretnej sprawy i konkretnych czynności, co wyklucza jego udostępnienie. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów Konstytucji i ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wykaz dokumentów urzędowych sporządzonych w toku postępowania administracyjnego przez organ nadzoru finansowego, nawet jeśli nie zawiera treści samych dokumentów, stanowi informację o czynnościach nadzorczych i jest objęty tajemnicą zawodową, co wyłącza jego udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, w tym tajemnicy zawodowej. Wykaz dokumentów odzwierciedla czynności nadzorcze podejmowane przez KNF w konkretnym postępowaniu, a informacje te podlegają ochronie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.o.i.f. art. 147

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi

u.n.r.k. art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 5 § ust. 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o udostępnienie wykazu dokumentów urzędowych stanowi żądanie informacji o czynnościach nadzorczych objętych tajemnicą zawodową. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów o ochronie tajemnic ustawowo chronionych. Informacje o organizacji i pracy organów (art. 5 ust. 4 u.d.i.p.) mają charakter ogólny, a żądany wykaz dotyczy konkretnej sprawy.

Odrzucone argumenty

Wnioskowane informacje miały ogólny charakter i nie stanowiły tajemnicy zawodowej. Wnioskowany wykaz dokumentów stanowi informację o organizacji i pracy KNF. Przepisy art. 5 ust. 4 u.d.i.p. mają zastosowanie do wszelkich postępowań, niezależnie od podmiotów. WSA dokonał zawężającej wykładni przepisów prawa prowadzącej do nieuprawnionego wyłączenia prawa do informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do dostępu do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom w zakresie przewidzianym w przepisach szczególnych. Wykaz dokumentów urzędowych sporządzonych w toku postępowania administracyjnego przez organ nadzoru finansowego, nawet jeśli nie zawiera treści samych dokumentów, stanowi informację o czynnościach nadzorczych i jest objęty tajemnicą zawodową. Informacje o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania mają charakter ogólny, podczas gdy wykaz dokumentów sporządzonych w konkretnym postępowaniu administracyjnym jest informacją szczegółową dotyczącą konkretnej sprawy.

Skład orzekający

Artur Kuś

sprawozdawca

Maciej Kobak

członek

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę zawodową w kontekście czynności nadzorczych organów finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki tajemnicy zawodowej w KNF i interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności organów nadzoru finansowego i ochrony tajemnicy zawodowej, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych rynkiem kapitałowym.

Czy wykaz dokumentów KNF to tajemnica zawodowa? NSA rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1373/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/
Maciej Kobak
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 702/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-26
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
ART.184, ART.204 PKT 1 I ART.205 §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: asystent sędziego Anna Krupa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 702/21 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 23 grudnia 2020 r. nr DKS-DKSZK.0128.193.2020.JC w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. O. na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 702/21 oddalił skargę D. O. na decyzję Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: "Przewodniczący KNF", "organ") z 23 grudnia 2020 r. nr DKS-DKSZK.0128.193.2020.JC w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z 15 września 2020 r. nr DKS-DKSZK.0128.62.2020.DD Przewodniczący KNF, powołując w podstawie prawnej art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej: "u.d.i.p."), po rozpoznaniu wniosku D. O. (dalej: "skarżący") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) "udostępnienia pełnego wykazu dokumentów urzędowych sporządzonych dotychczas przez Komisję Nadzoru Finansowego toku postępowania z wniosku spółki pod firmą [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej "Spółka") o zatwierdzenie prospektu emisyjnego celem ubiegania się przez Spółkę o dopuszczenie oraz wprowadzenie [...] akcji zwykłych na okaziciela spółki [...] S.A. o wartości nominalnej 1 zł (jeden złoty) każda akcja do obrotu na rynku regulowanym, prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. wraz z wyszczególnieniem daty sporządzenia dokumentu oraz jego postaci,
2) udostępnienia treści wszystkich dokumentów urzędowych sporządzonych w toku opisanego w pkt. 1 powyżej postępowania administracyjnego, w tym w szczególności wydanych w przedmiotowym postępowaniu aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć"
- odmówił udostępnienia informacji i dokumentów ze względu na obowiązek ochrony tajemnicy zawodowej o której mowa w art. 147 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 89 ze zm., dalej: "u.o.i.f.") w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1400; dalej: "u.n.r.k.").
Decyzją z 23 grudnia 2020 r. nr DKS-DKSZK.0128.193.2020.JC Przewodniczący KNF działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 17 ust. 1 u.d.i.p., utrzymał w mocy własną decyzję z 15 września 2020 r. nr DKS-DKSZK.0128.62.2020.DD w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w części objętej punktem 1 wniosku z 17 lutego 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, a dotyczącej:
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, iż 17 lutego 2020 r. do KNF wpłynął wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- "udostępnienia pełnego wykazu dokumentów urzędowych sporządzonych dotychczas przez Komisję Nadzoru Finansowego w toku postępowania z wniosku spółki pod firmą [...] SA. z siedzibą w W. o zatwierdzenie prospektu emisyjnego celem ubiegania się przez Spółkę o dopuszczenie oraz wprowadzenie [...] akcji zwykłych na okaziciela spółki [...] S.A. o wartości nominalnej 1 zł (jeden złoty) każda akcja do obrotu na rynku regulowanym, prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., wraz z wyszczególnieniem daty sporządzenia dokumentu oraz jego postaci,
- udostępnienia treści wszystkich dokumentów urzędowych sporządzonych w toku opisanego w punkcie 1 powyżej postępowania administracyjnego, w tym w szczególności wydanych w przedmiotowym postępowaniu aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć".
Motywując decyzję z 23 grudnia 2020 r. Przewodniczący KNF wskazał, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczy bowiem wykonywania przez organ nadzoru kompetencji nadzorczych zawartych w przepisach prawa. Istnienie tego nadzoru oraz jego sprawowanie determinowane jest celami publicznymi. Kwalifikacja informacji jako publicznej nie oznacza jednak, że - na zasadzie automatyzmu - wnioskowane dane winny podlegać udostępnieniu. Informacja publiczna nie jest upubliczniana wówczas, gdy zawiera określone dane konfidencjonalne, o czym stanowi art. 5 u.d.i.p. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem wnioskowane informacje objęte są tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 147 u.o.i.f. w zw. z art. 19 u.n.r.k.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Wśród "innych tajemnic ustawowo chronionych" usytuowana jest tajemnica zawodowa, której zakres przedmiotowy określony został w art. 147 u.o.i.f. Definicja tajemnicy zawodowej ma charakter materialny - ustawodawca nie uzależnił uznania danej tajemnicy za tajemnicę zawodową jej formalnego zakwalifikowania do tej kategorii.
Z art. 147 u.o.i.f. wynika, że wstępnym warunkiem uznania danych informacji za objęte tajemnicą zawodową jest to, że informacje muszą być uzyskane w związku z podejmowanymi czynnościami służbowymi w ramach pozostawania w stosunku pracy, zlecenia lub w innym stosunku prawnym o podobnym charakterze. Drugim zaś warunkiem jest to, aby informacje te dotyczyły chronionych prawem interesów podmiotów dokonujących czynności związanych z obrotem instrumentami finansowymi lub innych czynności w ramach regulowanej ustawą działalności objętej nadzorem KNF lub zagranicznego organu nadzoru, bądź też dotyczyły czynności podejmowanych w ramach wykonywania tego nadzoru, w szczególności stanowiły informacje zawierające dane wymienione w punktach 1 - 4.
Dalej organ wskazał, że wnioskowane informacje dotyczą czynności podejmowanych w ramach wykonywania nadzoru nad obrotem instrumentami finansowymi. Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi nie różnicuje w tym zakresie czynności nadzorczych, zatem wolą ustawodawcy jest objęcie konfidencjonalnością wszelkich czynności nadzorczych i żadne informacje dotyczące tego obszaru działań organu nadzoru nie mogą być ujawnione bez spełnienia przesłanek określonych w art. 149 - 153 u.o.i.f. Przesłanki takie w niniejszej sprawie nie występują.
Zdaniem organu, termin "czynności nadzorcze podejmowane w ramach nadzoru", o którym mowa w art. 147 u.i.n.f., należy wiązać z wszelkimi działaniami nadzorczymi podejmowanymi przez KNF w ramach wykonywania nadzoru nad rynkiem kapitałowym, w tym także faktem wszczynania przez Komisję jakichkolwiek postępowań administracyjnych, wydawania decyzji administracyjnych, przeprowadzania kontroli, czy też podejmowania innych aktywności nadzorczych.
Wnioskodawca zwrócił się do Przewodniczącego KNF z żądaniem udzielenia informacji na temat bardzo skonkretyzowanych, a wręcz zindywidualizowanych czynności nadzorczych jakim jest pełny wykaz dokumentów urzędowych, o którym mowa w punkcie 1 wniosku z dnia 17 lutego 2020 r. Tego rodzaju informacje objęte są ochroną prawną. Zadośćuczynienie żądaniu wnioskodawcy skutkowałoby tym, że powziąłby on faktycznie wiedzę na temat zakresu i treści działań podejmowanych przez organ nadzoru w ramach nadzoru nad działalnością Spółki, co stałoby w jawnej sprzeczności z wolą ustawodawcy, kreującego tajemnicę zawodową, wyłączającą tego rodzaju dane spod dostępu osób trzecich.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.n.r.k. Przewodniczący KNF, jego Zastępcy, członkowie KNF, pracownicy UKNF i osoby zatrudnione w UKNF na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innych umów o podobnym charakterze są obowiązani do zachowania tajemnicy zawodowej, której treść, zakres, ograniczenia oraz skutki naruszenia określa ustawa o obrocie instrumentami finansowymi, ustawa o funduszach inwestycyjnych oraz ustawa o giełdach towarowych. Ponadto, w myśl art. 19 ust. 2 u.n.r.k., tożsamy obowiązek rozciąga się na wszystkie osoby pozostające w stosunku zlecenia lub w innym stosunku prawnym o podobnym charakterze. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej istnieje również po ustaniu stosunków prawnych opisanych w art. 19 ust. 1 i 2 u.n.r.k.
Z tego względu nie budzi wątpliwości ustalenie, że art. 19 ust. 1 u.n.r.k. wprowadza wyraźny i jednoznaczny obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej przez organ nadzoru. Nie inaczej bowiem należy wykładać wyraźne wskazanie kręgu podmiotów zobligowanych do zachowania w tajemnicy informacji konfidencjonalnych. Pośród tego rodzaju tajemnic prawodawca umiejscawia także tajemnicę zawodową określoną w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi. Powołany wyżej przepis wskazuje, że treść, zakres, ograniczenia oraz skutki naruszenia tajemnicy zawodowej opisane są w przepisach szczególnych. To zaś oznacza, że wszelkie niezbędne elementy konstytuujące tajemnicę zawodową jako instytucję prawną znajdują swe bezpośrednie odniesienie względem organu nadzoru. Innymi słowy, organ nadzoru jest zobligowany do zachowania tajemnicy zawodowej opisanej w ww. ustawie zarówno jeśli chodzi o treść i zakres tej tajemnicy, jak i o ograniczenia oraz skutki ewentualnego jej naruszenia.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzając, iż są one nieuzasadnione.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 i 3 u.d.i.p. organ wskazał, że informacja o wykazie dokumentów urzędowych sporządzonych w toku postępowania o zatwierdzenie projektu emisyjnego jest faktycznie informacją o rodzajach czynności podejmowanych przez KNF, a te objęte są tajemnicą zawodową. Dostęp do informacji odzwierciedlających czynności organu podejmowane w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego nie jest objęty art. 5 ust. 4 u.d.i.p. Sam proces zatwierdzania prospektu emisyjnego jest szczegółowo opisany na stronie internetowej KNF w zakładce: "Wytyczne dotyczące procedury i weryfikacji zatwierdzania prospektu". Komisja na stronie internetowej udostępnia również, w takim zakresie, jaki może być udostępniony ze względu na ochronę tajemnicy zawodowej, informacje o konkretnych toczących się postępowaniach w sprawie zatwierdzania prospektów emisyjnych. W przypadku postępowania w sprawie [...] S.A. na stronie internetowej KNF zamieszczona jest informacja, że postępowanie administracyjne jest obecnie zawieszone. Dostępna jest również informacja dotycząca daty wpływu wniosku do Komisji, dat i dni roboczych w jakich zostały podjęte w ramach postępowania czynności, zarówno po stronie KNF jak i emitenta.
Zatwierdzenie prospektu emisyjnego następuje w ramach postępowania administracyjnego, które kończy wydanie przez KNF decyzji co do zatwierdzenia prospektu. Komisja zatwierdzając prospekt weryfikuje, czy zawarte w nim informacje o emitencie oraz papierach wartościowych, będących przedmiotem oferty publicznej lub ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym, są kompletne, zrozumiałe i spójne. Zatwierdzając prospekt, KNF nie weryfikuje ani nie zatwierdza modelu biznesowego emitenta, metod prowadzenia działalności gospodarczej oraz sposobu jej finansowania. KNF nie dokonuje również weryfikacji przedkładanej dokumentacji pod kątem jej poprawności redakcyjnej i stylistycznej, stwierdza jedynie zgodność sporządzenia prospektu z obowiązującymi wymogami prawa.
Nieuzasadniony, zdaniem organu, jest również zarzut naruszenia art. 147 u.o.i.f. w zw. z art. 19 ust. 1 u.n.r.k. Nadzór na gruncie art. 147 u.o.i.f. obejmuje swym zakresem cały zespół czynności, zarówno o charakterze reglamentacyjnym, kontrolnym, jak i sankcyjnym, które wynikają z norm kompetencyjnych przydanych KNF. Są to czynności, pośród których umiejscawia się zarówno decyzje administracyjne, czynności materialno- techniczne, akty zbliżone swym charakterem do generalnych aktów administracyjnych, czy też innego rodzaju działania, które trudno przyporządkować do wyodrębnionych doktrynalnie i normatywnie prawnych form działania organu nadzoru. Wspólną cechą wszystkich tych czynności jest związek z wykonywaniem nadzoru publicznego nad działalnością podmiotów działających na rynku kapitałowym, niezależnie od przypisywania im cech władztwa administracyjnego i skutków prawnych. Wobec powyższego, do czynności nadzorczych podejmowanych przez KNF, które podlegają ochronie, w oparciu o przepis art. 147 u.o.i.f. w związku z art. 19 ust. 1 u.n.r.k., należy zaliczyć aktywności KNF spełniające wszystkie wymogi kwalifikowania jako czynności nadzorcze, bowiem swym zakresem obejmują działania KNF podejmowane w ramach wykonywania nadzoru nad obrotem instrumentami finansowymi. Oznacza to, że przekazując informacje o wykazie dokumentów urzędowych sporządzonych w toku postępowania z wniosku Spółki o zatwierdzenie projektu emisyjnego KNF musiałaby ujawnić jakich czynności dokonywała w ramach ww. postępowania.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem wnioskodawcy, że KNF odmawiając przekazania wykazu dokumentów zastosowała zawężającą wykładnię art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 Konstytucji, prowadzącą do nieuprawnionego wyłączenia prawa obywatela do uzyskania informacji publicznej. Ograniczenie dostępu do informacji stanowiących tajemnicę zawodową przewiduje art. 5 ust. 1 u.d.i.p. KNF jest bezwzględnie zobowiązana do ochrony informacji stanowiących tajemnicę zawodową. Informacja dotycząca wykazu dokumentów jest informacją chronioną, a dostęp do tej informacji jest podmiotowo ściśle określony. Zatem zarzut naruszenia wskazanych przepisów nie jest trafny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 5 ust. 1 i 3 u.d.i.p. polegające na nieuzasadnionej odmowie wydania informacji publicznej, pomimo iż żądana informacja, również w ocenie organu, stanowiła informację publiczną, a ograniczenie prawa do jej udostępnienia nie było uzasadnione ochroną tajemnicy ustawowo chronionej,
2) art. 147 u.o.i.f. i art. 19 ust. 1 u.n.r.k. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. polegające na uzasadnieniu odmowy udostępnienia informacji publicznej tajemnicą zawodową, podczas gdy informacje wnioskowane w punkcie 1 wniosku z dnia 17 lutego 2020 r. miały ogólny i podstawowy charakter, a zatem nie stanowiły tajemnicy zawodowej, o której mowa w wyżej wskazanych przepisach,
3) art. 5 ust. 4 u.d.i.p. polegające na nieuzasadnionej odmowie udostępnienia informacji publicznej, pomimo iż ograniczenia w prawie dostępu do informacji publicznej, również związane z tajemnicą ustawowo chronioną, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, zaś wnioskowana informacja publiczna dotyczyła informacji o organizacji i pracy KNF, jako organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia prospektu emisyjnego,
4) art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 Konstytucji poprzez zawężającą wykładnię obowiązujących przepisów prawa prowadzącą do nieuprawnionego wyłączenia prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej, podczas gdy wszelkie ograniczenia tego prawa winny mieć charakter wyjątkowy i zostać należycie uzasadnione, co jednak w przedmiotowym postępowaniu nie miało miejsca.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 15 września 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący KNF wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd I instancji zgodził się ze stanowiskiem organu, że wnioskowane informacje objęte są tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 147 u.o.i.f., bowiem dotyczą czynności podejmowanych przez KNF w ramach wykonywania nadzoru nad obrotem instrumentami finansowymi. Co istotne, ustawodawca nie precyzuje jakie czynności mieszczą się w zakresie przedmiotowym użytego w tym przepisie sformułowania. Oznacza to, w ocenie Sądu, że wolą ustawodawcy było objęcie tajemnicą wszelkich czynności nadzorczych i żadne informacje odnoszące się do tych czynności nie mogą być ujawnione, za wyjątkiem przypadków określonych w art. 149 -150 u.o.i.f., które w kontrolowanej sprawie nie występują. Przy czym przez czynności nadzorcze należy rozumieć wszelkie działania podejmowane przez KNF w ramach wykonywanego nadzoru nad rynkiem kapitałowym, w tym wszczęcie przez Komisję postępowań administracyjnych, wydawanie decyzji administracyjnych, przeprowadzanie kontroli lub podejmowanie innych aktywności nadzorczych.
Zdaniem Sądu I instancji, trafne jest zatem stanowisko organu, że na gruncie art. 147 u.o.i.f. nadzór obejmuje swym zakresem cały zespół czynności zarówno o charakterze reglamentacyjnym, kontrolnym, jak i sankcyjnym, które wynikają z ustawowych kompetencji przyznanych KNF. Należą do nich czynności materialno-techniczne, decyzje administracyjne, akty zbliżone swym charakterem do generalnych aktów administracyjnych, czy też innego rodzaju działania.
Przedmiotem żądania punktu 1 wniosku z 17 lutego 2020 r. jest wykaz dokumentów urzędowych sporządzonych dotychczas przez KNF w toku postępowania z wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] o zatwierdzenie prospektu emisyjnego, obejmujący datę sporządzenia dokumentu oraz jego postać. Przedmiotem wniosku jest więc wykaz dokumentów sporządzonych w konkretnym postępowaniu administracyjnym, odzwierciedlający czynności (poprzez wskazanie postaci dokumentu) podjęte w ramach nadzoru sprawowanego przez KNF wobec indywidualnego podmiotu wraz z podaniem daty zakończenia czynności, która odpowiada dacie sporządzenia dokumentu. Skarżący żąda więc de facto informacji o konkretnych czynnościach nadzorczych podjętych w przedmiotowym postępowaniu. Tak sformułowany przedmiot wniosku objęty jest, w ocenie Sądu, tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 147 u.o.i.f. w zakresie w jakim przepis ten wymienia czynności podejmowane przez KNF w ramach wykonywania nadzoru nad obrotem instrumentami finansowymi.
W świetle powyższego Sąd I instancji za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia przez Przewodniczącego KNF art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 147 u.o.i.f. i art. 19 ust. 1 u.n.k.r. W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, że wyłączeniu z jawności - ze względu na obowiązek przestrzegania tajemnicy zawodowej - podlegają informacje objęte punktem 1 wniosku skarżącego z 17 lutego 2020 r. Wykaz, o który wnioskował skarżący, obejmujący postać dokumentu urzędowego oraz datę jego sporządzenia, jest informacją objętą tajemnicą zawodową, tj. dotyczącą czynności podejmowanych przez KNF w ramach wykonywania nadzoru w trybie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.
Sąd I instancji stwierdził, że nie jest trafny zarzut skargi, iż organ stosuje tajemnicę zawodową w sposób wybiórczy i uznaniowy, bowiem z własnej inicjatywy na stronie internetowej szeroko udostępnia informacje o organizacji i pracy w zakresie postępowań o zatwierdzenie prospektu emisyjnego. Dane opublikowane na stronie internetowej KNF w zakładce "Informacje o przebiegu toczących się postępowań administracyjnych w przedmiocie zatwierdzenia prospektu" mają bowiem bardzo ograniczony zakres i nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym tajemnicy zawodowej w rozumieniu art. 147 u.o.i.f. Ogólna informacja o stanie postępowania prospektowego (np. "w toku", "umorzone", "zawieszone") wobec indywidualnego podmiotu nie jest informacją rodzajowo zbliżoną i o podobnym stopniu szczegółowości w stosunku do informacji żądanej przez skarżącego, tj. wykazu wszystkich dokumentów urzędowych (postać i data dokumentu), sporządzonych przez organ w całym toku postępowania administracyjnego.
Sąd nie zgodził się ze skarżącym, że w sprawie doszło do naruszenia art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 Konstytucji. Dostęp do informacji publicznej nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy art. 61 ust. 3 Konstytucji. Przepis art. 5 ust. 1 u.d.i.p. konkretyzuje powyższą zasadę, wskazując na ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych, do których zalicza się tajemnicę zawodową.
W ocenie Sądu, nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 5 ust. 4 u.d.i.p. Zgodnie z jego treścią, ograniczenia dostępu do informacji w sprawach, o których mowa w ust. 3, nie naruszają prawa do informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw. Natomiast art. 5 ust. 3 u.d.i.p. stanowi, że nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2 - 2b, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. Przepisy te znajdują zatem zastosowanie "w sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa (...), jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji". W niniejszej sprawie postępowanie, do którego odnosi się wniosek o udostępnienie informacji publicznej (postępowanie administracyjne o zatwierdzenie prospektu emisyjnego [...] S.A. w W.), nie dotyczy władz publicznych, ani podmiotu wykonującego zadania publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji. Przepisy te nie mogą zatem znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego Sąd I instancji zauważył, że przez informacje "o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw" należy rozumieć ogólne informacje o organizacji i działalności danego podmiotu, nie zaś informacje dotyczące konkretnych czynności podjętych przez organ w indywidulanym postępowaniu administracyjnym względem określonego podmiotu, a takie właśnie informacje są przedmiotem wniosku skarżącego.
Konkludując Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu I instancji za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że informacja o którą wystąpił skarżący pomimo, iż ma charakter informacji publicznej, nie mogła zostać udostępniona z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 147 u.o.i.f. i art. 19 ust. 1 u.n.r.k.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 147 u.o.i.f. i art. 19 ust. 1 u.n.r.k. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, iż wnioskowane przez skarżącego informacje miały charakter tajemnicy zawodowej, w związku z czym nie mogły podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy:
a) wnioskowane informacje miały ogólny charakter i ograniczony przedmiotowo zakres,
b) wnioskowane informacje nie zawierały się w katalogu informacji objętych tajemnicą zawodową wynikających z przepisu art. 147 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi,
c) wnioskowane informacje nie stanowiły informacji o konkretnych czynnościach nadzorczych podjętych w toku postępowania,
d) zbliżone rodzajowo informacje o podobnym stopniu szczegółowości są szeroko upubliczniane na stronie internetowej KNF, co wskazuje, iż tego rodzaju informacje nie są uznawane przez Organ za objęte tajemnicą zawodową,
2) art. 5 ust. 4 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 13 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię tych przepisów sprowadzającą się do przyjęcia, iż:
a) przepisy te nie znajdują zastosowania w sprawie, bowiem odnoszą się wyłącznie informacji o postępowaniach dotyczących władz publicznych czy osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań i funkcji, podczas gdy przywołane przepisy odnoszą się do wszelkich postępowań, niezależnie od tego jakich podmiotów dotyczą,
b) wykaz dokumentów urzędowych sporządzonych w toku postępowania zawierający datę wydania dokumentu oraz określający jego postać nie stanowi informacji o organizacji i pracy organów prowadzących postępowania, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw, podczas gdy tego rodzaju wykaz stanowi taką informację,
3) art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez zawężającą wykładnię obowiązujących przepisów prawa prowadzącą do nieuprawnionego wyłączenia prawa do uzyskania informacji publicznej w zakresie jakiejkolwiek działalności nadzorczej organu, podczas gdy wszelkie ograniczenia tego prawa winny mieć charakter wyjątkowy, a ich zastosowanie winno zostać należycie uzasadnione.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
1. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, b) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie wyłącznie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 147 u.o.i.f. i art. 19 ust. 1 u.n.r.k. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną ich wykładnię (tj. przyjęcie, że wnioskowane przez skarżącego informacje miały charakter tajemnicy zawodowej i nie mogły podlegać udostępnieniu w trybie u.d.i.p.);
b) art. 5 ust. 4 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 1 i 3 u.d.i.p. poprzez błędną ich wykładnię (tj. przyjęcie, że przepisy te nie znajdują zastosowania w sprawie);
c) art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez zawężającą wykładnię tych przepisów (tj. wyłączenia prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej).
Dokonując pewnego uproszczenia, można przyjąć, że istota sprawy sprowadza się do kwestionowania przez skarżącego kasacyjnie odmowy udostępnienia skarżącemu informacji w zakresie pełnego "wykazu dokumentów urzędowych" sporządzonych dotychczas przez KNF w toku postępowania z wniosku Spółki [...] S.A. o zatwierdzenie prospektu emisyjnego celem ubiegania się przez Spółkę o dopuszczenie oraz wprowadzenie [...] akcji zwykłych na okaziciela spółki [...] S.A. o wartości nominalnej 1 zł każda akcja do obrotu na rynku regulowanym, prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. wraz z wyszczególnieniem daty sporządzenia dokumentu oraz jego postaci.
Zdaniem skarżącego, sam "wykaz dokumentów urzędowych" nie stanowi informacji uzyskanej w związku z podejmowanymi czynnościami służbowymi KNF i wnioskowana przez skarżącego informacja publiczna nie była zatem objęta "tajemnicą zawodową", gdyż skarżący nie wnosił o ujawnienie samej "treści" tych dokumentów a jedynie ich "wykazu"
Zdaniem organu, wykaz dokumentów, jak i same dokumenty, sporządzone w związku z postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez KNF w przedmiocie zatwierdzania prospektu emisyjnego odnoszą się do określonych, zindywidualizowanych czynności w ramach nadzoru KNF, podejmowanych w indywidualnej sprawie administracyjnej. Skarżący zwrócił się zatem do organu nadzoru z żądaniem udzielenia informacji na temat ściśle skonkretyzowanych czynności nadzorczych.
W ocenie NSA, zasadnie Sąd I instancji oddalił skargę i uznał, że organ prawidłowo odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej stwierdzając, że stanowi ona "tajemnicę zawodową" w rozumieniu art. 147 u.o.i.f. w związku z art. 19 ust. 1 u.n.r.k.
2. Wskazać trzeba, że prawo do dostępu do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom w zakresie przewidzianym w przepisach szczególnych. Prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że wnioskowane przez skarżącego informacje objęte są "tajemnicą zawodową" w rozumieniu art. 147 u.o.i.f. w związku z art. 19 ust. 1 u.o.n.k.
Zgodnie z art. 147 u.o.i.f. tajemnica zawodowa obejmuje informację uzyskaną, przez osobę zobowiązaną do jej zachowania (wymienioną w art. 148 ust. 1) w związku z podejmowanymi czynnościami służbowymi w ramach pozostawania w stosunku pracy, zlecenia lub w innym stosunku prawnym o podobnym charakterze, dotyczącą chronionych prawem interesów podmiotów dokonujących czynności związanych z obrotem instrumentami finansowymi, lub innych czynności w ramach regulowanej ustawą działalności objętej nadzorem Komisji lub zagranicznego organu nadzoru, jak również dotyczącą czynności podejmowanych w ramach wykonywania tego nadzoru, oraz czynności związanych z prowadzeniem rejestru akcjonariuszy, w szczególności informację zawierającą: 1) dane identyfikujące stronę umowy lub innej czynności prawnej; 2) treść umowy lub przedmiot czynności prawnej; 3) dane o sytuacji majątkowej strony umowy, w tym oznaczenie rachunku papierów wartościowych, innego rachunku, na którym zapisywane są instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi, lub rachunku pieniężnego służącego do obsługi tych rachunków, liczbę i oznaczenie instrumentów finansowych, oraz wartość środków zgromadzonych na tych rachunkach; 4) oznaczenie rachunku zbiorczego, liczbę i oznaczenie zapisanych na nim instrumentów finansowych oraz dane osób uprawnionych z tych instrumentów finansowych. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 u.n.r.k. Przewodniczący Komisji, jego zastępcy, członkowie KNF, pracownicy urzędu KNF i osoby zatrudnione w Urzędzie Komisji na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innych umów o podobnym charakterze są obowiązani do zachowania tajemnicy zawodowej, której treść, zakres, ograniczenia oraz skutki naruszenia określa ustawa o obrocie instrumentami finansowymi, ustawa o funduszach inwestycyjnych, ustawa o giełdach towarowych i ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych.
Z kolei art. 5 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Oznacza to, że przepisy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych mają pierwszeństwo przed uregulowaniami u.d.i.p. Pośród "innych tajemnic ustawowo chronionych" usytuowana jest również tajemnica zawodowa, której zakres przedmiotowy zakreślony został w art. 147 u.o.i.f. Jedną z przesłanek dla stwierdzenia, że sprawa dotyczy informacji podlegającej ochronie jako "tajemnica zawodowa" jest to, że wnioskowane informacje dotyczą czynności podejmowanych przez KNF w ramach wykonywania "nadzoru nad obrotem instrumentami finansowymi". Sama u.o.i.f. nie różnicuje przy tym zakresu czynności nadzorczych i można przyjąć, że zasadą jest objęcie tajemnicą zawodową wszelkich "czynności nadzorczych" a wyjątkiem przypadki przewidziane w art. 149-153 u.o.i.f. Dodatkowo można wskazać, że w orzecznictwie (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 19 czerwca 2018 r., C-15/16) wskazuje się, że artykuł 54 ust. 1 nieobowiązującej już dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych, zmieniającej dyrektywy Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 93/22/EWG należy interpretować w ten sposób, że wszystkie informacje dotyczące nadzorowanego przedsiębiorstwa i przekazane przez nie właściwemu organowi, a także wszystkie oświadczenia tego organu zawarte w jego dokumentacji nadzorczej włącznie z korespondencją z innymi organami, nie stanowią bezwarunkowo poufnych informacji, objętych w związku z tym przewidzianym w tym przepisie obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej. Za takie informacje należy uznać informacje będące w posiadaniu władz wyznaczonych przez państwa członkowskie do wypełniania funkcji określonych tą dyrektywą, które, po pierwsze, nie mają publicznego charakteru i, po drugie, których ujawnienie mogłoby naruszać interesy przekazującej je osoby fizycznej lub prawnej lub interesy osób trzecich lub też zagrażać prawidłowemu funkcjonowaniu systemu nadzoru działalności przedsiębiorstw inwestycyjnych, wprowadzonemu przez prawodawcę Unii poprzez przyjęcie dyrektywy 2004/39. Dodatkowo wskazano, że celem art. 54 ust. 1 dyrektywy 2004/39 było nałożenie na właściwe władze obowiązku udzielenia zasadniczej odmowy ujawnienia informacji poufnych w rozumieniu tego przepisu a państwa członkowskie mają swobodę w podejmowaniu decyzji o rozszerzeniu ochrony przed ujawnieniem całej treści dokumentacji nadzorczej właściwych władz lub przeciwnie o zapewnieniu dostępu do informacji będących w posiadaniu właściwych władz, które nie są poufnymi informacjami w rozumieniu tegoż przepisu. W wyroku tym wskazano również, że w kontekście systemu nadzoru nad rynkami finansowymi, krajowe organy nadzoru powinny, w celu jak najlepszego wykonywania ich zadań nadzorczych, być darzone przez nadzorowane przedsiębiorstwa zaufaniem (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 12 listopada 2014 r., Altmann i in., C-140/13, EU:C:2014:2362, pkt 31) a "(...) przedsiębiorstwa te będą bardziej skłonne do przekazywania organom nadzoru prawdziwych i wiarygodnych informacji, jeżeli będą widziały, że informacje te będą chronione na mocy zasady poufności" (por. pkt 48 uzasadnienia).
3. W ocenie NSA, zasadnie Sąd I instancji przyjął, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony przez skarżącego zawiera żądanie udzielenia informacji dotyczących skonkretyzowanych czynności nadzorczych, podejmowanych wobec zindywidualizowanego podmiotu. Wszelkie zatem zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej należało uznać za niezasadne z kilku zasadniczych powodów.
Po pierwsze - przez czynności nadzorcze podejmowane w ramach nadzoru należy rozumieć wszelkie działania podejmowane przez KNF w ramach wykonywanego nadzoru nad rynkiem kapitałowym, a w szczególności wszczęcie przez KNF postępowań administracyjnych, wydanie decyzji administracyjnych, przeprowadzanie kontroli czy też podejmowania innych aktywności nadzorczych. Tajemnicą zawodową nie są przy tym objęte wyłącznie akty kończące dane postępowanie administracyjne, ale również wszelkie czynności podejmowane w danej sprawie. Żądanie udostępnienia pełnego wykazu dokumentów urzędowych sporządzonych dotychczas przez KNF w toku wskazanego we wniosku postępowania z wniosku Spółki odwołuje się wprost do przekazania informacji obejmujących dokumenty sporządzone w związku z prowadzonym konkretnym postępowaniem administracyjnym i podejmowanych czynności w zakresie nadzoru sprawowanego przez KNF.
Po drugie - udzielając wnioskowanych informacji organ udostępniłby informacje na temat sekwencji i rodzaju czynności nadzorczych podejmowanych w związku z działalnością konkretnej Spółki. Informacje te niewątpliwie mogą wykazać zakres, treści czy harmonogram działań podejmowanych przez organ nadzoru w ramach nadzoru nad działalnością przedmiotowej spółki. To z kolei pozostaje w sprzeczności z wolą ustawodawcy kreującego "tajemnicę zawodową" wyłączającą tego rodzaju dane spod dostępu osób trzecich. W skardze kasacyjnej skarżący wskazał, że wnioskowane informacje miały bardzo ograniczony przedmiotowo charakter i miały służyć jedynie "(...) określeniu chronologii i kolejności podejmowanych w sprawie czynności oraz ich ogólnie rozumianego charakteru". To specyfika "czynności nadzorczych", rodzaj, ustalony terminarz, chronologia i kolejność podejmowanych czynności w danej sprawie może uzasadniać ową "tajemnicę zawodową" związana właśnie ze swoistą metodyką, czyli zbiorem zasad dotyczących sposobów wykonywania pracy przez KNF w ramach nadzoru. Zatem do "czynności nadzorczych" podejmowanych przez KNF, które podlegają ochronie, w oparciu o art 147 u.o.i.f. w zw. z art. 19 ust. 1 u.n.r.k. można zaliczyć aktywności KNF spełniające wszystkie wymogi kwalifikowania jako właśnie owe "czynności nadzorcze".
Po trzecie – błędnie skarżący podnosi, że "wykaz dokumentów" stanowi informację o organizacji pracy KNF jako organu prowadzącego postępowanie o zatwierdzenie prospektu emisyjnego. W jego ocenie, taki wykaz może zostać uznany za informację o zakresie, trybie i kolejności dokonywania poszczególnych czynności związanych z rozpatrywaną sprawą, o której mowa w art. 5 ust. 4 u.d.i.p. Dodatkowo wskazuje, że wnioskowany wykaz "(...) będzie zawierać informacje o podobnym stopniu szczegółowości jak tych opublikowanych na stronie internetowej, a jedyna ewentualna różnica sprowadzi się do ilości wymienionych w wykazie dokumentów". Wskazać trzeba, że art. 5 ust. 4 u.d.i.p. dotyczy informacji o charakterze ogólnym, generalnym i takie informacje KNF publikuje właśnie na stronie internetowej. Natomiast wykaz dokumentów, sporządzonych w konkretnym postępowaniu administracyjnym wobec konkretnego podmiotu, jest informacją szczegółową, związaną z konkretną czynnością dokonaną przez KNF w skonkretyzowanym postępowaniu administracyjnym. Nie jest to informacja o organizacji i pracy organów prowadzących postępowanie (jak uzasadnia to skarżący), lecz jest to informacja o konkretnej sprawie administracyjnej. Skarżący żądał informacji obrazujących przebieg skonkretyzowanego, zindywidualizowanego i precyzyjnie wskazanego postępowania administracyjnego. W ocenie NSA, zasadnie przyjął Sąd I instancji, że dostęp do takich informacji odzwierciedlających czynności organu podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego (w ramach nadzoru) nie jest objęty art. 5 ust. 4 u.d.i.p.
Po czwarte – wskazać również trzeba, że sam proces zatwierdzania prospektu jest szczegółowo opisany na stronie internetowej KNF w zakładce: "Wytyczne dotyczące procedury i weryfikacji zatwierdzania prospektu" (por. https://www.knf.gov.pl/podmioty/Podmioty_rynku_kapitalowego/Oferty_Publiczne_i_Prospekty_Emisyjne/wytyczne_w_sprawie_zatwierdzania_prospektu). Dodatkowo KNF na stronie internetowej udostępnia również, w takim zakresie, jaki może być udostępniony ze względu na ochronę tajemnicy zawodowej, informacje o konkretnych toczących się postępowaniach w sprawie zatwierdzania prospektów emisyjnych, w tym postępowania do którego odnosi się żądanie skarżącego. Podnoszony przez skarżącego argument o udostępnianiu przez KNF informacji o prowadzonych postępowaniach w sprawie zatwierdzenia prospektu nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Informacje dostępne na stronie internetowej KNF mają zupełnie inny zakres, niż zakres informacji, których udostępnienia domagał się skarżący. W szczególności, udostępnione informacje nie zawierają wykazu dokumentów sporządzonych w toku danego postępowania, ani daty ich sporządzenia, nie zawierają także informacji o postaci, w jakiej dany dokument został sporządzony.
Po piąte – niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji. Art. 61 Konstytucji określa materialne prawo do informacji oraz jego zakres. Unormowania konstytucyjne dają każdemu obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, ą także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym łub majątkiem Skarbu Państwa. Przepis ten określa w sposób jednoznaczny formę dostępu do informacji wskazując, że jest nim bądź wgląd w dokumenty, bądź też wstęp na posiedzenia kolegialne organów. Szczegółowe normy konkretyzujące formy i tryb udostępniania informacji publicznej zawierają m.in. przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. stanowi natomiast, że każdemu przysługuje (z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p.) prawo dostępu do informacji publicznej. Zatem u.d.i.p. odnosi się jedynie do udzielania informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że WSA w Warszawie, uznając prawidłowość odmowy przez KNF przekazania wnioskowanego wykazu dokumentów zastosował zawężającą, nieprawidłową wykładnię art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 61 Konstytucji, prowadzącą do nieuprawnionego wyłączenia prawa obywatela do uzyskania informacji publicznej. Ograniczenie dostępu do informacji stanowiących tajemnicę zawodową przewiduje art. 5 ust. 1 u.d.i.p. a KNF jest zobowiązana do ochrony informacji stanowiących "tajemnicę zawodową".
Podsumowując, nie ulega wątpliwości to, że wnioskowana przez skarżącego informacja o "wykazie dokumentów" stanowi informację publiczną. Z drugiej strony informacja ta nie podlegała udostępnieniu z uwagi na to, że stanowi informację objętą "tajemnicą zawodową". Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, którą kontrolował Sąd I instancji była zatem uzasadniona i miała swoje oparcie w przepisach prawa. Objęcie informacji o wykazie tajemnicą zawodową w rozumieniu u.o.i.f. wynika z tego, że wykaz ten faktycznie stanowi informację o czynnościach podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego toczącego się przed KNF, a ta informacja bezwzględnie objęta jest tajemnicą zawodową w rozumieniu art. 147 u.o.i.f. w zw. art. 19 u.n.r.k.
4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Koszty te obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI