Orzeczenie · 2025-11-04

III OSK 1372/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-11-04
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyradnywygaśnięcie mandatukodeks wyborczyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirozstrzygnięcie nadzorczeuchwała rady powiatuprawo materialnenaruszenie proceduryprawo do obrony

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Opolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały Rady Powiatu N. w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego K. Z. WSA w Opolu uznał, że uchwała Rady Powiatu była zasadna, mimo że radny prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży towarów Powiatowi w okresie sprawowania mandatu. WSA argumentował, że działalność ta nie była ciągła i nie stanowiła istotnego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest przestrzeganie art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego, który nakłada na radę obowiązek umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu. NSA stwierdził, że WSA niewłaściwie zinterpretował ten przepis, uznając, że samo poinformowanie radnego o sesji i przekazanie projektów uchwał jest wystarczające. W ocenie NSA, radny musiał zostać wyraźnie poinformowany o możliwości złożenia wyjaśnień. Dodatkowo, NSA zwrócił uwagę na fakt choroby radnego i szybkie zwołanie sesji, co mogło utrudnić mu udział i złożenie wyjaśnień. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę Powiatu N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, tym samym uznając uchwałę Rady Powiatu o wygaśnięciu mandatu za nieważną z powodu istotnego naruszenia procedury.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wymogu umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień przed wygaśnięciem mandatu zgodnie z art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego, a także kwestia naruszenia zakazu łączenia mandatu z działalnością gospodarczą na rzecz powiatu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia mandatu radnego z powodu prowadzenia działalności gospodarczej na rzecz powiatu i naruszenia procedury jego wygaszania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zawiadomienie radnego o terminie sesji rady powiatu wraz z projektami uchwał jest wystarczające do spełnienia wymogu umożliwienia złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu, zgodnie z art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zawiadomienie o sesji i przekazanie projektów uchwał nie jest wystarczające. Radny musi zostać wyraźnie poinformowany o możliwości złożenia wyjaśnień.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 383 § 3 K.w. wymaga aktywnego poinformowania radnego o możliwości złożenia wyjaśnień, a nie tylko o terminie sesji. Brak takiego poinformowania stanowi istotne naruszenie procedury.

Czy prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży towarów dla powiatu, w którym uzyskał mandat, stanowi naruszenie zakazu łączenia mandatu z wykonywaniem określonych funkcji lub działalności (art. 25b ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli działalność ta polega na sprzedaży towarów lub usług dla tego samego powiatu, z którego pochodzą środki płatnicze, stanowi to naruszenie zakazu.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że sprzedaż towarów przez radnego na rzecz powiatu, z którego budżetu otrzymywał zapłatę, stanowi naruszenie zakazu wykorzystywania mienia powiatu i jest podstawą do wygaśnięcia mandatu.

Czy choroba radnego uniemożliwiająca mu udział w sesji rady powiatu i złożenie wyjaśnień powinna skutkować odroczeniem sesji lub ponownym zapewnieniem możliwości złożenia wyjaśnień?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy radny z przyczyn zdrowotnych nie może złożyć wyjaśnień, należy uwzględnić tę sytuację i ponownie zapewnić mu taką możliwość, zwłaszcza jeśli sesja została zwołana bardzo szybko.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że szybkie zwołanie sesji nadzwyczajnej mogło utrudnić radnemu udział, a informacja o jego chorobie powinna skłonić radę do ponownego zapewnienia możliwości złożenia wyjaśnień, co nie nastąpiło.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Powiatu N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Opolskiego. Stwierdzono nieważność uchwały Rady Powiatu w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego z powodu naruszenia procedury.

Przepisy (24)

Główne

P.p.s.a. art. 148

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.p. art. 79 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

K.w. art. 383 § § 1 pkt 5 i § 3

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Pomocnicze

K.w. art. 383 § § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

u.s.p. art. 25b § pkt 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 25b § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 12 § pkt 11

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 15 § ust. 7

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 14 § ust. 3

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 21 § ust. 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 5a § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Radę Powiatu art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego poprzez brak umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień przed podjęciem uchwały o wygaśnięciu mandatu. • Choroba radnego i szybkie zwołanie sesji nadzwyczajnej mogły uniemożliwić mu złożenie wyjaśnień.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że samo zawiadomienie radnego o sesji i przekazanie projektów uchwał jest wystarczające do spełnienia wymogu złożenia wyjaśnień. • Argument WSA, że radny K. Z. powinien był domyślić się konsekwencji swoich działań i przygotować wyjaśnienia.

Godne uwagi sformułowania

Nie można uznać, że umożliwienie złożenia wyjaśnień ma miejsce już wtedy, gdy takiego radnego poinformowano o zwołaniu na dany dzień sesji wraz z dołączonymi projektami uchwał. • Przepisy Kodeksu wyborczego bardzo oszczędnie regulują procedurę postępowania przez organ stanowiący w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. • Mienie powiatu obejmuje bowiem zarówno aktywa stanowiące nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale także i środki pieniężne.

Skład orzekający

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień przed wygaśnięciem mandatu zgodnie z art. 383 § 3 Kodeksu wyborczego, a także kwestia naruszenia zakazu łączenia mandatu z działalnością gospodarczą na rzecz powiatu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia mandatu radnego z powodu prowadzenia działalności gospodarczej na rzecz powiatu i naruszenia procedury jego wygaszania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw samorządowych – wygaszania mandatów radnych i procedury z tym związanej, co jest istotne dla prawników i samorządowców. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów proceduralnych.

Czy radny może sprzedawać towary swojemu powiatowi? Kluczowa interpretacja NSA w sprawie wygaszenia mandatu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst