III OSK 1364/24
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, uznając, że prawidłowo wymierzono mu opłatę podwyższoną za niedopełnienie wymogów dotyczących częstotliwości poboru próbek ścieków.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji na wyrok WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Chodziło o ustalenie opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych. Skarżąca zarzucała, że pozwolenie wodnoprawne było wadliwe, ponieważ nie określało terminu, sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ścieków. NSA uznał, że wykładnia systemowa przepisów prawa wodnego oraz treść samego pozwolenia i rozporządzeń wykonawczych nakładały na skarżącą obowiązek pobrania 12 próbek ścieków w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia, czego nie uczyniła, co uzasadniało naliczenie opłaty podwyższonej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych. Skarżący zarzucał wadliwość pozwolenia wodnoprawnego z 6 grudnia 2019 r., wskazując na brak określenia w nim terminu, sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków, co miało stanowić rażące naruszenie art. 403 ust. 2 pkt 7 Prawa wodnego. W konsekwencji, skarżący twierdził, że nie można było na tej podstawie naliczyć opłaty podwyższonej. NSA odrzucił te argumenty, wskazując na konieczność systemowej wykładni przepisów. Sąd podkreślił, że obowiązek określenia szczegółowych parametrów pomiarów w pozwoleniu wodnoprawnym aktywizuje się tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność ustalenia ich odmiennie niż w przepisach wykonawczych. W niniejszej sprawie, pozwolenie wodnoprawne jednoznacznie określało sposób i zakres prowadzenia pomiarów oraz miejsce poboru próbek. Brak wskazania konkretnego terminu rozpoczęcia pomiarów nie zwalniał skarżącego z obowiązku stosowania się do przepisów rozporządzenia wykonawczego, które przewidywało wymóg pobrania 12 próbek w pierwszym roku obowiązywania pozwolenia (licząc od 27 grudnia 2019 r.). Ponieważ skarżący pobrał jedynie 7 próbek, NSA uznał, że ustalenie opłaty podwyższonej było uzasadnione. Sąd zaznaczył również, że skarżący nie mógł już kwestionować samego pozwolenia wodnoprawnego, które stało się ostateczne.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pozwolenie wodnoprawne może stanowić podstawę do naliczenia opłaty podwyższonej, nawet jeśli nie zawiera szczegółowych zapisów dotyczących pomiarów, pod warunkiem, że obowiązki te wynikają z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (ustawy i rozporządzeń wykonawczych).
Uzasadnienie
NSA uznał, że obowiązek określenia parametrów pomiarów w pozwoleniu wodnoprawnym jest aktywowany tylko w przypadku konieczności ustalenia ich odmiennie niż w przepisach wykonawczych. W sytuacji, gdy pozwolenie określa sposób i miejsce poboru próbek, a przepisy wykonawcze określają wymaganą częstotliwość i okres pomiarów, brak szczegółowych zapisów w pozwoleniu nie wyklucza możliwości naliczenia opłaty podwyższonej za niedopełnienie tych wymogów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.w. art. 403 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne
W pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności termin rozpoczęcia, sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo wykorzystywanych rolniczo, chyba że zachodzi konieczność określenia tych parametrów odmiennie niż w rozporządzeniu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
p.w. art. 403 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne
Organ może określić w pozwoleniu inny sposób prowadzenia pomiarów jakości ścieków, niż wskazany w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2.
p.w. art. 403 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne
W przypadku określenia innego sposobu pomiarów, organ określa sposób dokonywania oceny wyników pomiarów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji administracyjnej następuje, gdy narusza ona prawo.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Niezgodność decyzji z przepisami prawa może stanowić podstawę do jej uchylenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Omyłki pisarskie i rachunkowe w decyzji mogą być sprostowane.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Pozwolenie wodnoprawne z 6 grudnia 2019 r. było wadliwe, ponieważ nie określało terminu, sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków, co stanowiło rażące naruszenie art. 403 ust. 2 pkt 7 Prawa wodnego. Naliczona opłata podwyższona była bezpodstawna z uwagi na wadliwość pozwolenia wodnoprawnego. WSA dokonał nieuprawnionego doprecyzowania niepełnej treści pozwolenia wodnoprawnego. Niedopuszczenie przez WSA dowodu z decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 23 lutego 2023 roku.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia systemowa art. 403 ust. 2 pkt 7 p.w. prowadzi do wniosku, że obowiązek określenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia, sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów [...] aktywizuje się dopiero wtedy, gdy ze względu na stosowaną przez zakład technologię oczyszczania ścieków i częstotliwość wprowadzania ich do wód lub do ziemi zachodzi konieczność określenia tych parametrów odmiennie, niż uczyniono to w rozporządzeniu. Skarżący kasacyjnie nie może podważać decyzji administracyjnej z 6 grudnia 2019 r., którą udzielono mu pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący kasacyjnie mógł kwestionować przedmiotową decyzję w administracyjnym toku instancji i ewentualnie później w ramach nadzwyczajnych trybów zaskarżenia, czego nie uczynił. Przedmiotowa decyzja jest więc ostateczna, a jej kontrola pozostaje poza granicami niniejszej sprawy.
Skład orzekający
Artur Kuś
sędzia
Maciej Kobak
sprawozdawca
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących obowiązku określania parametrów pomiarów w pozwoleniach wodnoprawnych oraz możliwości kwestionowania ostatecznych decyzji administracyjnych w postępowaniach dotyczących opłat."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem wodnym i opłatami podwyższonymi. Interpretacja przepisów może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych i kontroli przestrzegania ich warunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – prawidłowego monitorowania jakości ścieków i konsekwencji niedopełnienia obowiązków. Pokazuje, jak szczegółowe przepisy i ich interpretacja wpływają na odpowiedzialność podmiotów gospodarczych.
“Czy brak szczegółów w pozwoleniu wodnoprawnym zwalnia z opłat za zanieczyszczenie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
ochrona środowiska
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III OSK 1364/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-11-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Artur Kuś Maciej Kobak /sprawozdawca/ Teresa Zyglewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane IV SA/Wa 1612/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-16 Skarżony organ Inspektor Ochrony Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2268 art. 403 ust. 2 pkt 7 art. 403 ust. 5 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1612/23 w sprawie ze skargi Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 maja 2023 r. nr DI-KKW.401.1.2023 w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1612/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z. (dalej: "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "organ") z dnia 12 maja 2023 r. nr DI-KKW.401.1.2023 w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych. Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Gliwicach (dalej również "Dyrektor Zarządu Zlewni") decyzją z 29 października 2019 r. znak: GL.ZUZ.1.421.227.2019.JPŁ, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z 15 kwietnia 2019 r. udzielił mu pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzenia oczyszczonych ścieków komunalnych do z komunalnej oczyszczalni ścieków do rzeki P. Pozwolenia udzielono na 10 lat. W piśmie z 14 listopada 2019 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenia oczyszczonych ścieków z oczyszczalni "K." w Z. do rzeki P. Wniosek obejmował również wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z 29 października 2019 r. znak: GL.ZUZ.1.421.227.2019.JPŁ. Dyrektor Zarządu Zlewni decyzją z 6 grudnia 2019 r. znak: GL.ZUZ.1.421.227.2019.JPŁ, po rozpatrzeniu 1) wygasił pozwolenie wodnoprawne udzielone GZWiK decyzją z 29 października 2019 r. znak: GL.ZUZ.1.421.227.2019.JPŁ; 2) udzielił GZWiK pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzenia oczyszczonych środków komunalnych do z oczyszczalni ścieków "K." do rzeki P. Pozwolenia udzielono na 10 lat. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach w dniach od 12 stycznia 2022 r. do 23 lutego 2022 r. przeprowadzili kontrolę w siedzibie skarżącego, której celem było sprawdzenie warunków przestrzegania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z 6 grudnia 2019 r. Inspektorzy po przeprowadzonej kontroli uznali, że doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym z 6 grudnia 2019 r. w pierwszym okresie jego obowiązywania, tj. od 27 grudnia 2019 r. do 26 grudnia 2020 r. We wskazanym okresie pobrano bowiem za mało próbek – 7 zamiast wymaganych 12. Skarżący nie wniósł zastrzeżeń, ani uwag do protokołu kontroli nr BIB 8/2022. Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") skierował do skarżącego zarządzenie pokontrolne z 21 marca 2022 r., zarządzając m.in. przestrzeganie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie częstotliwości wykonywania analiz, dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń. W piśmie z 11 kwietnia 2022 r. skarżący poinformował, że wzmożono nadzór nad właściwą częstotliwością wykonywanych analiz zgodnie ze wskazaniem w pozwoleniu wodnoprawnym. WIOŚ w piśmie z 3 listopada 2022 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych w 2019 r. polegających na wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z 6 grudnia 2019 r. Skarżący w piśmie z 21 listopada 2022 r. przedstawił stanowisko w sprawie, podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z 11 kwietnia 2022 r. WIOŚ decyzją z 1 grudnia 2022 r. wymierzył skarżącemu opłatę podwyższoną w wysokości 4 268,00 zł (słownie: cztery tysiące dwieście sześćdziesiąt osiem złotych) za korzystanie z usług wodnych w 2019 r., polegających na wprowadzeniu ścieków do wód lub do ziemi z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, tj. decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 6 grudnia 2019 r. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Decyzją z 12 maja 2023 r. organ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do WSA w Warszawie. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego skutkowało obowiązkiem pobrania 12 próbek ścieków w okresie roku od dnia, w którym decyzja udzielająca tego pozwolenia stała się ostateczna. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa i tylko w przypadku jego zrealizowania można stwierdzić, że skarżący prowadził w tym roku wymagane pomiary, co w świetle niespornych okoliczności przedmiotowej sprawy nie nastąpiło, ponieważ w okresie pomiędzy 27 grudnia 2019 r. a 26 grudnia 2020 r. wykonano 7 pomiarów. W decyzji z 6 grudnia 2019 r. rzeczywiście nie określono terminu rozpoczęcia prowadzenia pomiarów. Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący powinien był prowadzić i prowadził pomiary ilości i jakości ścieków wprowadzanych do rzeki P. z oczyszczalni "K." co najmniej od 2009 r. Powyższe nie oznacza jednak, że skarżący, jakkolwiek prowadził pomiary w latach poprzedzających wydanie pozwolenia wodnoprawnego z 6 grudnia 2019 r., nie był zobowiązany do wykonania 12 pomiarów w okresie od 27 grudnia 2019 r. do 26 grudnia 2020 r. Obowiązek ten nie jest bowiem powiązany z terminem rozpoczęcia prowadzenia pomiarów lecz z upływem określonego czasu (roku) od dnia, w którym określone (nowe) pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne. W pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją z 6 grudnia 2019 r. określono zakres i sposób prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do rzeki P., odsyłając w tym zakresie do rozporządzenia, a tym samym nie korzystając z uprawnienia określonego w art. 403 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, dalej: "p.w."). Minimalna częstotliwość pobierania próbek wynika natomiast wprost z wydanego na podstawie art. 99 ust. 1 rozporządzenia. Sąd wyjaśnił, że nie dopuścił wnioskowanego w piśmie skarżącego z 21 grudnia 2023 r. dowodu z decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 23 lutego 2023 r., ponieważ w sprawie nie zaistniały wątpliwości, do których wyjaśniania byłoby to niezbędne. Decyzja ta odnosi się bowiem do wprowadzania ścieków do wód rzeki P. z innej oczyszczalni ścieków (przy ul. [...] w K.). Należy ponadto zgodzić się ze stanowiskiem GIOŚ wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że pozwolenie wodnoprawne z 6 grudnia 2019 r. zostało udzielone na wniosek skarżącego i nie było przez niego kwestionowane. W kompetencji organów Inspekcji Ochrony Środowiska nie mieści się natomiast weryfikowanie poprawności decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do argumentacji skargi, w ramach której skarżący wywodził, że nie jest jasne, w jakim zakresie oceniono przekroczenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, skoro w decyzji GIOŚ z 12 maja 2023 r. stwierdzono utrzymanie w mocy decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych polegających na wprowadzeniu ścieków do wód z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym znak: GL.ZUZ.1.227.645.2019.JPŁ, które zostało wygaszone decyzją z 6 grudnia 2019 r., WSA stwierdził, że powyższa omyłka została sprostowana postanowieniem z 17 lipca 2023 r. W świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której podano prawidłową datę wydania pozwolenia wodnoprawnego (6 grudnia 2019 r.) oraz całości akt sprawy, nie budzi wątpliwości, że opłatę podwyższoną wymierzono za wprowadzanie ścieków do wód z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z 6 grudnia 2019 r. znak: GL.ZUZ.1.421.645.2019.JPŁ. W ocenie Sądu pierwszej instancji w szczególności organ odwoławczy trafnie zaakceptował przedstawione w uzasadnieniu decyzji WIOŚ z 1 grudnia 2022 r. wyjaśnienie wymierzenia opłaty podwyższonej za 2019 r. w wysokości określonej w rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji. WIOŚ, mając na uwadze, że w świetle art. 289 p.w., w przypadku, o którym mowa m.in. w art. 290 p.w., opłatę podwyższoną, o której mowa w art. 280 pkt 2 lit. b, wymierza się za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, trafnie dostrzegł, że okres obejmujący pierwszy rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z 6 grudnia 2019 r. obejmuje częściowo rok 2019 i częściowo rok 2020 r. Następnie, stwierdziwszy, że skarżący nie prowadził wymaganych pomiarów jakości ścieków, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował pkt 1 i pkt 3 powołanego wyżej art. 290 p.w. WIOŚ właściwie zastosował wzór określony w § 8 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 2017 r. w sprawie ustalania opłat podwyższonych za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. poz. 2501) i na jego podstawie określił ilości poszczególnych, oznaczonych jako wskaźnik, substancji wprowadzonych do wód z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie objętym oceną. Następnie, ustaliwszy, że przekroczenie dopuszczalnych ilości dotyczyło oznaczonych jako wskaźnik substancji wymienionych w liczbach porządkowych 65 i 67 załącznika do powołanego rozporządzenia w sprawie ustalania opłat podwyższonych, WIOŚ – uwzględniając obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 października 2018 r. w sprawie wysokości stawek opłaty podwyższonej obowiązujących od dnia 1 stycznia 2019 r. (M. P. z 2018 r. poz. 1015) - ustalił opłatę podwyższoną, przyjmując ilość tej substancji, której przekroczenie pociągało za sobą najwyższą opłatę podwyższoną, tj. CHZTCr (chemiczne zapotrzebowanie na tlen). Powyższy wyrok w całości zakwestionował skarżący, zarzucając naruszenie: I. naruszenie przepisów postępowania tj.: 1) art. 151 w związku z art. 145 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), w związku z art. 403 ust. 2 punkt 7 p.w., poprzez oddalenie skargi i stwierdzenie, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 12 maja 2023 roku nr DI.KKW.401.1.2023 jest zgodna z prawem, w sytuacji, gdy obowiązkiem sądu było uwzględnienie skargi i stwierdzenie naruszenia przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska przepisu 403 ust. 2 punkt 7 p.w. i wydania przez ten organ decyzji z rażącym naruszeniem prawa; 2) art. 3 § 2 punkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie ustrojowego obowiązku sądu w zakresie kontroli decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem, w związku z naruszeniem przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. wyrażającym się w przyjęciu przez sąd, jako podstawy rozstrzygnięcia wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz niewyjaśnieniem dlaczego wadliwie udzielone pozwolenie wodnoprawne decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 6 grudnia 2019 roku może być podstawą do naliczenia skarżącej opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych, w sytuacji kiedy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w postaci braku ustalenia terminu oraz sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzonych do wód, co było wymagane przepisem art. 403 ust. 2 punkt 7 p.w.; 3) art. 151 w związku z art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 138 § 1 punkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie w całości decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 1 grudnia 2022 roku znak: WP.706i.34.2022.KK, w sytuacji, kiedy decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o pozwolenie wodnoprawne zawierające wadę w postaci braku ustalenia terminu oraz sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzonych do wód, co było wymagane przepisem art. 403 ust. 2 punkt 7 p.w.; 4) art. 151 w związku z art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a., w związku z art. 7 k.p.a. w związku z art. 403 ust. 2 punkt 7 p.w. poprzez dokładne niewyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie w dokonanych przez organy I i II instancji ustaleniach, że pozwolenie wodnoprawne, w oparciu o treść którego ustalono, że skarżąca wprowadzała ścieki do wód niezgodnie z posiadanym pozwoleniem, nie ustaliło w swojej treści w szczególności terminu rozpoczęcia pobierania próbek oraz sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód, a tym samym przyjąć należało, że nie było żadnych podstaw prawnych, aby stwierdzić że Gminny Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Z. działał z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, których właściwy organ w ogóle nie ustalił; 5) art. 151 w związku z art. 145 § 1 punkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 punkt 2) k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy decyzja organu I instancji, wydana została w oparciu o pozwolenie wodnoprawne z dnia 6 grudnia 2019 znak: GL.ZUZ.1.421.227.2019.JPŁ, które to pozwolenie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nie zawierało wszystkich koniecznych elementów wymienionych w art. 403 ust. 2 punkt 7 p.w., bowiem nie ustaliło w swojej treści terminu rozpoczęcia pobierania próbek oraz sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód; II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 403 ust. 2 punkt 7 p.w., poprzez przyjęcie, że decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 6 grudnia 2019 r. może być podstawą do naliczenia skarżącej opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych, w sytuacji kiedy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w postaci braku ustalenia terminu oraz sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzonych do wód, co było wymagane przepisem art. 403 ust. 2 punkt 7 p.w., Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że prowadzona przez ten sąd kontrola instancyjna wyroku Sądu pierwszej instancji odbywa się wyłącznie w zakresie tych uchybień, jakie wytknięto mu w treści tego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny może rozważyć inne wadliwości jedynie, gdy stanowią one podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania. We wniesionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej podniesiono szereg zarzutów, jednakże analiza ich treści prowadzi do wniosku, że niezależnie od stylizacji normatywnej każdy z nich wytyka, że WSA błędnie przyjął, iż skarżący kasacyjnie w pierwszym okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, tj. w okresie od 27 grudnia 2019 r. do 26 grudnia 2020 r. pobrał za mało próbek – 7 zamiast wymaganych 12 – celem przeprowadzenia kontroli zachowania dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń. Skarżący kasacyjnie konsekwentnie twierdzi, że ustalenie opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych w 2019 roku było bezpodstawne, albowiem w pozwoleniu wodnoprawnym, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 403 ust. 2 pkt 7 p.w. nie określono terminu oraz sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzonych do wód. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przedmiotowa kwestia została prawidłowo rozważona i oceniona przez Sąd pierwszej instancji. Owszem treść art. 403 ust. 2 pkt 7 p.w. stanowi, że: "[w] dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne, w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności: termin rozpoczęcia, sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo wykorzystywanych rolniczo". Cytowanego przepisu nie można jednak analizować w izolacji od pozostałych przepisów ustawy- Prawo wodne. Zgodnie bowiem z art. 403 ust. 4 p.w. "[o]rgan właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze stosowaną przez zakład technologię oczyszczania ścieków i częstotliwość wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, może określić w pozwoleniu inny niż wskazany w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 sposób prowadzenia pomiarów jakości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym pobierania próbek." Z kolei w myśl art. 403 ust. 5 p.w.: "[w] przypadku, o którym mowa w ust. 4, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych określa w pozwoleniu sposób dokonywania oceny wyników pomiarów, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom." Wykładnia systemowa art. 403 ust. 2 pkt 7 p.w. prowadzi do wniosku, że obowiązek określenia w pozwoleniu wodnoprawnym terminu rozpoczęcia, sposobu i zakresu prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo wykorzystywanych rolniczo aktywizuje się dopiero wtedy, gdy ze względu na stosowaną przez zakład technologię oczyszczania ścieków i częstotliwość wprowadzania ich do wód lub do ziemi zachodzi konieczność określenia tych parametrów odmiennie, niż uczyniono to w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. poz. 1311; dalej: "rozporządzenie"). Nie ma zatem racji skarżący kasacyjnie, że pozwolenie wodnoprawne powinno każdorazowo określać parametry wskazane w art. 403 ust. 2 pkt 7 p.w., a ich brak przesądza o nieważności wydanej w tym przedmiocie decyzji administracyjnej – zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z WSA, że skarżący kasacyjnie miał obowiązek prowadzenia systematycznych pomiarów ilości i jakości ścieków zgodnie z rozporządzeniem. Potwierdza to wprost pkt IV ppkt 2) pozwolenia wodnoprawnego. W powołanym punkcie pozwolenia wodnoprawnego (-) zobowiązano też skarżącego kasacyjnie do określania ilości odprowadzanych ścieków z oczyszczalni za pomocą korytka pomiarowego Parschala umieszczonego w studzience pomiarowej oraz wyznaczono studzienkę pomiarową jako punkt poboru próbek ścieków oczyszczonych. Pozwolenie wodnoprawne z 6 grudnia 2019 r. jednoznacznie określało zatem sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód oraz miejsce poboru próbek ścieków. Nie wskazano w nim wprawdzie wprost terminu rozpoczęcia prowadzenia pomiarów, jednakże w tym zakresie skarżący kasacyjnie zobowiązany był stosować się do przepisów rozporządzenia. W sprawie nie ma sporu, że pozwolenie wodnoprawne z 6 grudnia 2019 r. obejmuje wprowadzenie do wód rzeki P. oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni "K." w Z. Projektowe obciążenie tej oczyszczalni wyrażone równoważną liczbą mieszkańców (RLM) wynosi 4 252. Zgodnie z § 5 ust. 10 pkt 1 rozporządzenia, liczba pobranych średnich dobowych próbek ścieków, o których mowa w § 4 ust. 4, do celów oznaczenia wartości substancji zanieczyszczających, określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia, nie może być mniejsza niż dla: 1) RLM oczyszczalni od 2000 do 9999 - 12 próbek w okresie roku, a jeżeli ścieki spełniają wymagane warunki - 4 próbki w następnym roku; w przypadku gdy co najmniej jedna próbka z czterech pobranych nie spełni wymaganych warunków, w następnym roku pobiera się ponownie 12 próbek. Stosownie do treści § 5 ust. 11 rozporządzenia, roczny okres poboru próbek liczony jest od dnia, w którym decyzja w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego lub udzielenia pozwolenia zintegrowanego stała się ostateczna; jeżeli w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym została określona inna data, od której obowiązuje to pozwolenie, roczny okres poboru próbek liczony jest od tej daty. Próbki pobierane są przez cały okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. Nie jest również, kwestionowane, że pozwolenie wodnoprawne z 6 grudnia 2019 roku stało się ostateczne w dniu 27 grudnia 2019 roku. A zatem w okresie roku od tej daty skarżący kasacyjnie był zobowiązany do pobrania 12 próbek ścieków. Ponieważ skarżący kasacyjnie z przedmiotowego obowiązku się nie wywiązał, ustalenie opłaty podwyższonej było uzasadnione. Nie można się zgodzić z wnioskami skargi kasacyjnej, że WSA dokonał nieuprawnionego doprecyzowania niepełnej treści pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący kasacyjnie nie dostrzega, że pozwolenie wodnoprawne nie jest jedynym źródłem obowiązków, jakie należało realizować w związku z korzystaniem z przyznanego na jego podstawie uprawnienia. W tej materii skarżący kasacyjnie był zobowiązany stosować się również do przepisów ustawy – Prawo wodne oraz do wydanego na podstawie przepisów tej ustawy rozporządzenia. Powołane akty prawne zawierają powszechnie obowiązujące przepisy prawa, z których jednoznacznie wynikało ile próbek ścieków i w jakim okresie skarżący kasacyjnie miał obowiązek pobrać. Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że skarżący kasacyjnie prowadzi oczyszczalnię od 25 lat nie ma w sprawie znaczenia. Decyzja z 6 grudnia 2019 roku uchylała poprzednie pozwolenie wodnoprawne, a zatem określała prawa i obowiązki skarżącego kasacyjnie jako podmiotu prowadzącego oczyszczalnię "na nowo". Niezależnie od powyższego należy odnotować, że skarżący kasacyjnie na obecnym etapie nie może podważać decyzji administracyjnej z 6 grudnia 2019 r., którą udzielono mu pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący kasacyjnie mógł kwestionować przedmiotową decyzję w administracyjnym toku instancji i ewentualnie później w ramach nadzwyczajnych trybów zaskarżenia, czego nie uczynił. Przedmiotowa decyzja jest więc ostateczna, a jej kontrola pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Podniesiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestia niedopuszczenia przez WSA dowodu z decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 23 lutego 2023 roku mogłaby zostać rozważona przez Naczelny Sąd Administracyjny jedynie w ramach oceny zrzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., którego jednak nie podniesiono. Wyłącznie ten przepis stanowi procesowe umocowanie dla sądu administracyjnego do przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentu. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza, że na pierwszej stronie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wskazano, że została utrzymana w mocy decyzja ŚWIOŚ w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego z dnia 6 grudnia 2019 r. Omyłkowo podano jej znak; GL.ZUZ,1.421.227.2019.JPŁ. Nie wpływa to jednak w żaden sposób na odbiór treści tej decyzji, z której jednoznacznie wynika, że stwierdzone przekroczenie dotyczyło warunków pozwolenia z dnia 6 grudnia 2019 r, znak: GL.ZUZ.1.421.645.2019.JPŁ. Powyższa omyłka pisarska, zgodnie z art. 113 § 1 Kpa, została sprostowana postanowieniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 lipca 2023 r., znak: DI- KKW.401.1.2023.jc. Końcowo należy odnotować, że w skardze kasacyjnej nie podważono przyjętych przez WSA podstaw prawnych do ustalenia opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym. Nie zakwestionowano również samej wysokości opłaty. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny negatywnie zweryfikował zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 403 ust. 2 pkt 7 p.w. Wszystkie okoliczności faktyczne istotne w sprawie zostały należycie ustalone i rozważone (zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji zawiera kompletny i spójny wywód prawny racjonalizujący wydane rozstrzygnięcie (zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.). Nie można zatem zasadnie twierdzić, że WSA wadliwie zrealizował ustrojowy obowiązek legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji (zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze całość powyższego Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę