III OSK 1360/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-17
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnykomisja rewizyjnakluby radnychuchwała rady gminynaruszenie prawaskarga kasacyjnaNSAWSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej, potwierdzając, że uchwała o składzie komisji rewizyjnej naruszała prawo, ponieważ nie uwzględniała przedstawicieli klubów radnych.

Rada Miejska w Myszyńcu zaskarżyła wyrok WSA, który stwierdził naruszenie prawa przy powoływaniu komisji rewizyjnej. WSA uznał, że uchwała naruszała art. 18a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ nie uwzględniała przedstawicieli nowo powstałych klubów radnych. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Rady, podzielił stanowisko WSA, podkreślając bezwzględnie obowiązującą normę prawną nakazującą reprezentację każdego klubu w komisji rewizyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Myszyńcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził naruszenie prawa przy uchwalaniu nowego składu Komisji Rewizyjnej. WSA uznał, że uchwała Rady Miejskiej z dnia 23 lutego 2022 r. naruszała art. 18a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ nie uwzględniała przedstawicieli dwóch nowo powstałych klubów radnych. Rada argumentowała, że powodem braku przedstawicieli było nieprawidłowe zgłoszenie klubów oraz brak zgody radnych na kandydowanie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzuty Rady za niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 18a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nakazuje bezwzględnie uwzględniać przedstawicieli każdego klubu radnych w składzie komisji rewizyjnej, chyba że klub w ogóle nie zgłosi kandydata. NSA podzielił pogląd, że nawet jeśli rada nie zaakceptuje zgłoszonego kandydata, klub powinien mieć możliwość zgłoszenia kolejnego. W tej sprawie, ponieważ kluby zgłosiły kandydatów, a rada ich nie wybrała, uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając koszty postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka narusza prawo, ponieważ przepis ten nakazuje bezwzględnie uwzględniać przedstawicieli każdego klubu radnych, chyba że klub w ogóle nie zgłosi kandydata.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 18a ust. 2 u.s.g. jest normą bezwzględnie obowiązującą. Rada gminy musi wybrać do komisji rewizyjnej zgłoszonego kandydata z klubu, jeśli klub nie zgłosił innego lub nie zrezygnował z reprezentacji. Brak akceptacji przez radę zgłoszonego kandydata i brak zgłoszenia kolejnego przez klub nie zwalnia rady z obowiązku powołania komisji z uwzględnieniem reprezentacji klubów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.s.g. art. 18a § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepis ten nakazuje, aby w skład komisji rewizyjnej wchodzili radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje przewodniczącego rady gminy lub wiceprzewodniczącego/wiceprzewodniczących rady gminy. Jest to norma bezwzględnie obowiązująca.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Miejskiej naruszała art. 18a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ nie uwzględniała przedstawicieli klubów radnych. Przepis art. 18a ust. 2 u.s.g. jest normą bezwzględnie obowiązującą i wymaga reprezentacji każdego klubu w komisji rewizyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Miejskiej, że brak przedstawicieli klubów wynikał z nieprawidłowego zgłoszenia lub braku zgody radnych na kandydowanie, została odrzucona. Argumentacja Rady, że bierność klubów w zgłaszaniu kandydatów zwalniała z obowiązku powołania komisji z ich udziałem, została odrzucona.

Godne uwagi sformułowania

norma bezwzględnie obowiązująca nie może poprzez nieskorzystanie z ustawowego prawa do posiadania swojego przedstawiciela w komisji rewizyjnej uniemożliwiać utworzenia komisji i prowadzić do paraliżowania pracy rady gminy

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 18a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym dotycząca obowiązku reprezentacji klubów radnych w komisji rewizyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji powoływania komisji rewizyjnej w gminie i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących składu organów kolegialnych w samorządzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zasad funkcjonowania organów samorządowych i interpretacji przepisów dotyczących składu komisji rewizyjnej, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem samorządowym i administracyjnym.

Każdy klub radnych musi mieć swojego przedstawiciela w komisji rewizyjnej – NSA wyjaśnia zasady.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III OSK 1360/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 525/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-01-17
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1372
art. 18a ust 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Myszyńcu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 525/23 w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w Myszyńcu z dnia 23 lutego 2022 r. nr XXVII/312/22 w przedmiocie powołania nowego składu Komisji Rewizyjnej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy Myszyniec na rzecz Wojewody Mazowieckiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 525/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miejskiej w Myszyńcu (dalej Rada Miejska) z dnia 23 lutego 2022 r. nr XXVII/312/22 w przedmiocie powołania nowego składu Komisji Rewizyjnej, stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa (pkt 1), a także zasądził od Rady Miejskiej w Myszyńcu na rzecz strony skarżącej Wojewody Mazowieckiego kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2).
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że w tej sprawie - wbrew twierdzeniom Rady - powodem braku w składzie komisji rewizyjnej przedstawicieli nowo powstałych kubów nie był w istocie fakt, iż żaden z przedstawionych kandydatów tych klubów nie uzyskał akceptacji Rady (co w okolicznościach tej sprawy także przesądzałoby o podjęciu zaskarżonej uchwały z istotnym naruszeniem prawa), a fakt, iż uznano, że powstanie klubów radnych nie zostało prawidłowo zgłoszone, tym samym brak jest uprawnienia przedstawicieli tych klubów do członkostwa w komisji rewizyjnej, a obowiązku po stronie Rady powołania w skład komisji rewizyjnej radnych przedstawicieli tych klubów.
Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że z protokołu sesji rady oraz nagrania przebiegu sesji (https://www.youtube.com/watch?v=uBWDXnWoiKQ) wynika, że owszem radni, którzy jednocześnie są członkami i Przewodniczącymi nowo powstałych klubów zostali zgłoszeni jako kandydaci do komisji rewizyjnej, jednakże nie uzyskali oni wymaganej większości aby w tej komisji się znaleźć. Na tym poprzestano po informacji radcy prawnego, iż co prawda przedstawiciele nowych klubów powinni wchodzić w skład komisji rewizyjnej jednakże dotychczas nie nastąpiło prawidłowe "powołanie" klubów ("po wstępnej weryfikacji zgłoszeń wynika, że nie spełniają warunków ze statutu, np. nie ma nazwy klubu, nie spełniają wymogów formalnych.").
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu rację ma Wojewoda Mazowiecki podnosząc, że § 97 Statutu Gminy Myszyniec wyraźnie rozdziela kwestię powstania klubu (ust. 2) oraz jego zgłoszenie (ust. 2 i 3). W pierwszej kolejności klub powstaje, a następnie jego istnienie ma zostać zgłoszone Przewodniczącemu Rady w sposób określony w § 97 ust. 3 statutu (ze wskazaniem nazwy klubu, listy członków oraz imienia i nazwiska przewodniczącego klubu).
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że na tle rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, iż w dniu 23 lutego 2022 r. do Urzędu Miejskiego w Myszyńcu wpłynęły dwa pisma skierowane do Przewodniczącego Rady Miejskiej (zatytułowane: wniosek w sprawie powołania Klubu Radnych) z dnia 22 lutego 2022 r., podpisane przez radnych, w których zgłoszono powstanie Klubów Radnych z dniem 22 lutego 2022 r. W obydwu pismach wskazano przewodniczących klubów radnych, członków i datę powstania. Niewątpliwie w pismach tych nie wskazano nazw klubów. Dopiero w dniu 24 lutego 2022 r. do Urzędu Miejskiego w Myszyńcu wpłynęły, skierowane do Przewodniczącego Rady Miejskiej, dwa pisma radnych nowo powstałych klubów, informujące o powołaniu z dniem 24 lutego 2022 r. (z tym dniem nadano nazwy klubom radnych) Klubów Radnych, odpowiednio: "Wspólnota" i "Justus", do których załączono regulaminy tych klubów.
Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, że oba kluby radnych powstały i zostały zgłoszone Przewodniczącemu Rady w dniu 22 marca 2023 r. przed posiedzeniem Rady Gminy. Natomiast ewentualny brak formalny samego zgłoszenia (tu: brak nazwy klubu) nie powoduje, iż niejako bezskuteczności samego aktu powstania klubów. Fakt powołania klubów został Przewodniczącemu Rady zgłoszony, informacja o tym została także przekazana obecnym podczas obrad Rady Gminy w dniu 23 marca 2022 r. Pomimo tego, uchwałą Rady Miejskiej w Myszyńcu nr XXVII/312/22 z dnia 23 lutego 2022 r. powołano nowy skład komisji rewizyjnej bez uwzględnienia przedstawicieli dwóch klubów radnych. Tym samym uchwała jest sprzeczna z prawem i istotnie narusza art. 18a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 z późn. zm.) zwanej dalej u.s.g.
W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wyjaśnić też należy, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje kwestia wskazana przez Radę w odpowiedzi na skargę, że Przewodniczący Rady Miejskiej w Myszyńcu na sesji Rady Gminy zgłosił jako kandydatów do Komisji Rewizyjnej trzech innych radnych - członków nowo powstałych klubów radnych, tj. R. K., B. R. oraz E. Ś. lecz żaden z nich nie wyraził zgody na kandydowanie do składu komisji rewizyjnej. Otóż jako kandydaci do nowo powoływanej komisji rewizyjnej zostali zgłoszeni i wyrazili zgodę na kandydowanie przewodniczący obu nowopowstałych Klubów Radnych, tj. radna M. B. (ówczesna przewodnicząca Klubu Radnych "Justus") oraz radny J. D. (przewodniczący Klubu Radnych "Wspólnota"). Nie zostali oni jednak wybrani przez Radę. Zaproponowanie określonego kandydata nie oznacza oczywiście konieczności jego akceptacji przez Radę. Jednakże w przypadku gdy zgłoszony kandydat nie uzyskał wymaganej większości głosów, klub powinien mieć dopiero wtedy możliwość zgłoszenia kandydatury innego przedstawiciela. Tego w tej sprawie zabrakło. Wyjaśnić też trzeba, że w sytuacji gdy zarówno klub radnych nie odstąpił od zgłoszenia kandydata odrzuconego przez radę, jak i rada nie zmieniła stanowiska w ocenie kandydata klubu - na danej sesji rady nie można było podjąć uchwały w sprawie wyboru członków komisji rewizyjnej. Kolejny wybór należało ponowić na kolejnej sesji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Rada Miejska, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Warszawie, że
a) brak wskazania przez kluby radnych innych kandydatów do składu komisji rewizyjnej nie zwalnia Rady Miejskiej w Myszyńcu z obowiązku powołania tejże komisji wyłącznie z udziałem przedstawicieli tychże klubów radnych,
b) przedstawiciele klubów radnych nie znaleźli się w składzie komisji rewizyjnej Rady Miejskiej wskutek uznania, że powstanie klubów nie zostało prawidłowo zgłoszone, podczas gdy faktycznym powodem takiego stanu rzeczy był brak zgody pozostałych członków tychże klubów na kandydowanie do składu komisji rewizyjnej oraz brak jakiejkolwiek późniejszej inicjatywy uchwałodawczej w tym zakresie ze strony klubów radnych na kolejnych sesjach Rady Miejskiej,
co skutkowało nieuzasadnionym uwzględnieniem skargi Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 lutego 2023 r.;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, także w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 18a ust. 2 u.s.g., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że podjęcie uchwały o powołaniu komisji rewizyjnej, której skład nie odpowiada wymaganiom art. 18a ust. 2, stanowi naruszenie prawa także w sytuacji, gdy kluby radnych pozostają bierne i nie korzystają z prawa desygnowania swoich przedstawicieli do składu komisji rewizyjnej, a w konsekwencji stwierdzenie, że uchwała Rady Miejskiej w Myszyńcu z dnia 23 lutego 2022 r. nr XXVII/312/22, została wydana z naruszeniem prawa.
W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie wyroku w całości oraz o rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie, w przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że sprawa nie jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednocześnie Rada Miejska wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych, a także oświadczyła, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała.
Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia.
Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2890/22; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 931/22).
Nie są zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym art. 147 § 1 P.p.s.a., art. 133 § 1 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że brak wskazania przez kluby radnych innych kandydatów do składu komisji rewizyjnej Rady Miejskiej w Myszyńcu nie zwalnia organu stanowiącego z obowiązku powołania tej komisji wyłącznie z udziałem przedstawicieli tychże klubów oraz brak przyjęcia, że faktycznym powodem podjęcia zaskarżonej uchwały był brak zgody pozostałych członków tych klubów na kandydowanie do komisji rewizyjnej.
Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" o jakim mowa w art. 133 § 1 P.p.s.a. oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Aktami sprawy w rozumieniu tego przepisu są zarówno akta sądowe jak i przestawione sądowi akta przez organ. Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 P.p.s.a. może stanowić w ramach art. 174 pkt 2 P.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na: 1) oddaleniu skargi mimo niekompletnych akt sprawy, 2) pominięciu istotnej części tych akt, 3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. i 4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. (wyrok NSA z 22 marca 2017 r. sygn. akt II GSK 1957/15; wyrok NSA z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2970/15). Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi. Strona wnosząca skargę kasacyjną powyższych okoliczności nie wykazała. Sąd przedstawił w uzasadnieniu wyroku wszystkie okoliczności istotne do rozstrzygnięcia sprawy, które znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy.
Ponadto należy wyjaśnić, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej uchwały bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania, a art. 133 § 1 P.p.s.a nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten ma charakter proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2338/13). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Zaskarżone orzeczenie zawiera także wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia.
Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd (por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1329/19). Jeśli w uzasadnieniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego znajduje się ocena ustaleń stanu faktycznego dokonana na podstawie akt, to nawet w sytuacji, gdy jest ona odmienna od oceny prezentowanej przez stronę, nie można zasadnie twierdzić, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 18a ust. 2 u.s.g. polegającej na przyjęciu, że podjęcie uchwały o powołaniu komisji rewizyjnej, której skład nie odpowiada wymaganiom wynikającym z ww. przepisu stanowi naruszenie prawa w sytuacji, gdy kluby radnych pozostają bierne i nie korzystają z prawa desygnowania swoich przedstawicieli do składu komisji rewizyjnej.
Strona skarżąca kasacyjnie formułując ten zarzut wskazuje, że w dniu 23 lutego 2022 r. już funkcjonowały dwa kluby radnych, zgłoszone w tym dniu do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Myszyńcu. Zgodnie z art. 18a ust. 2 u.s.g. w skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje przewodniczącego rady gminy lub wiceprzewodniczącego/wiceprzewodniczących rady gminy.
Przepis ten wprost nakazuje, aby przynajmniej jeden przedstawiciel każdego klubu radnych był wybrany do komisji rewizyjnej. Tym samym rada gminy, która głosując nad chociażby jednym przedstawicielem danego klubu nie wybiera go do komisji rewizyjnej, podejmuje uchwałę wbrew treści art. 18a ust. 2 u.s.g.
Tylko w przypadku, gdy dany klub nie zgłasza żadnego kandydata do komisji rewizyjnej, rada gminy może wybrać skład tej komisji z pominięciem przedstawiciela takiego klubu.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 23 lutego 2022 r., tj. w dniu sesji Rady Miejskiej w Myszyńcu zostali m.in. zgłoszeni kandydaci do komisji rewizyjnej radna M. B. i radny J. D. Oboje radni byli członkami dwóch odrębnych klubów i skoro kluby te nie zgłosiły innych kandydatów, to sprostanie wymaganiom wynikającym z art. 18a ust. 2 u.s.g. wymagało dokonania ich wyboru do tej komisji.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega brak jednolitości w orzecznictwie sądowym dotyczącym obsady komisji rewizyjnej. W wyrokach z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2351/11, z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 2069/11 i z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 409/23 NSA stwierdził, że komisja rewizyjna musi być tak ukształtowana, aby każdy z klubów był reprezentowany przez co najmniej jednego radnego, a art. 18a ust. 2 u.s.g. zawiera normę bezwzględnie obowiązującą. Tym samym uchwała rady powołująca komisję rewizyjną w składzie innym niż ustawowy narusza prawo.
Odmienny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 25 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3036/19 w którym stwierdzono, że wprawdzie ratio legis art. 18a ust. 2 u.s.g. jest zagwarantowanie przedstawicielowi każdego klubu radnych miejsca w komisji pełniącej funkcje kontrolne w stosunku do organu wykonawczego gminy. Powołując komisję rewizyjną rada gminy nie może pomijać przedstawicieli żadnego z klubów. Tym niemniej samo wskazanie przez klub kandydata na członka komisji rewizyjnej nie przesądza automatycznie o jego wejściu w skład tej komisji, bowiem wyboru dokonuje rada gminy, która nie ma obowiązku zaakceptowania zgłoszonej przez klub kandydatury. W przypadku braku takiej akceptacji, klub powinien wskazać innego przedstawiciela do komisji rewizyjnej, który także musi uzyskać akceptację rady. W sytuacji, gdy klub rezygnuje ze zgłoszenia kandydata na członka komisji rewizyjnej i nie widzi możliwości zmiany stanowiska, jego działanie prowadzi do realnej niemożności ukształtowania zgodnego z prawem składu tej komisji.
Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela wcześniej zaprezentowany pogląd o wiążącej treści art. 18a ust. 2 u.s.g. Tym samym tylko w przypadku, gdy dany klub w ogóle nie wykaże chęci zgłoszenia swojego kandydata do składu takiej komisji, to wówczas rada gminy wobec braku zgłoszenia kandydata nie ma proceduralnych możliwości dokonania wyboru przedstawiciela takiego klubu. Taki też pogląd wyrażono w orzecznictwie sądowym, ponieważ klub radnych nie może poprzez nieskorzystanie z ustawowego prawa do posiadania swojego przedstawiciela w komisji rewizyjnej uniemożliwiać utworzenia komisji i prowadzić do paraliżowania pracy rady gminy (wyrok NSA z 9 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 778/13; wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 325/13).
Natomiast w przypadku, gdy chociaż jeden radny z danego klubu zostanie zgłoszony jako kandydat, to zgodnie z art. 18a ust. 2 u.s.g. takiego kandydata rada gminy musi wybrać do komisji rewizyjnej. Wybór pomiędzy zgłoszonymi kandydatami do komisji rewizyjnej rady gminy z jednego klubu radnych ma miejsce tylko wtedy, gdy będą to co najmniej 2 kandydatury. Niewątpliwie pogląd ten ogranicza swobodę w wyborze członków komisji rewizyjnej, tym niemniej o takim ograniczeniu swobody wybierania zdecydował ustawodawca nakazując, aby w składzie stałej komisji kontrolnej, jaką jest komisja rewizyjna, zasiadali radni reprezentujący każdy z klubów radnych. Komisja ta, stosownie do treści art. 18a ust. 1 u.s.g. kontroluje nie tylko wójta, ale i całą gminną administracją samorządową, gminne jednostki organizacyjne (w tym także gminne osoby prawne) i jednostki pomocnicze gminy.
Przyjęcie innej wykładni wprost prowadziłoby do naruszenia art. 18a ust. 2 u.s.g.
Ponieważ innych zarzutów strona skarżąca kasacyjnie nie objęła skargą kasacyjną, a zawarte w niej nie doprowadziły do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę tę oddalił.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Koszty te obejmują wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę