Orzeczenie · 2025-01-10

III OSK 1358/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-10
NSAAdministracyjnensa
dostęp do informacji publicznejspółka komunalnaradnyinteres publicznyinformacja przetworzonakontrola wydatkówśrodki publiczneNSA

Sprawa dotyczyła wniosku radnego M. M. o udostępnienie umów cywilnoprawnych zawartych przez spółkę komunalną Gminne Centrum Sportu Trzebnica-Zdrój Sp. z o.o. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, kwalifikując ją jako przetworzoną i wymagającą wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Radny argumentował, że jako reprezentant mieszkańców ma obowiązek kontrolować wydatkowanie środków publicznych, zwłaszcza w kontekście strat spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę radnego za zasadną, uchylając decyzję spółki i stwierdzając, że radny wykazał szczególnie istotny interes publiczny. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że radny, działając w interesie wspólnoty lokalnej i sprawując kontrolę nad wydatkowaniem środków publicznych, ma prawo do uzyskania informacji przetworzonej, która jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. NSA zaznaczył, że choć status radnego nie daje mu automatycznego uprzywilejowania, to jego rola w kontroli wydatków publicznych i reprezentowaniu wyborców uzasadnia dostęp do informacji niezbędnych do wykonywania mandatu. Sąd wskazał, że spółka komunalna powinna była rozważyć te okoliczności, a nie tylko opierać się na formalnej kwalifikacji informacji jako przetworzonej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy radny wykazał szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu przetworzonej informacji publicznej dotyczącej umów cywilnoprawnych zawartych przez spółkę komunalną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, radny wykazał szczególnie istotny interes publiczny, działając w imieniu mieszkańców i kontrolując wydatkowanie środków publicznych.

Uzasadnienie

NSA uznał, że radny, jako reprezentant wspólnoty samorządowej i kontroler wydatków publicznych, ma prawo do uzyskania informacji przetworzonej, która jest mu potrzebna do wykonywania mandatu. Jego działania w celu kontroli wydatków spółki komunalnej są szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Czy spółka komunalna prawidłowo odmówiła udostępnienia informacji publicznej przetworzonej radnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nieprawidłowo odmówiła udostępnienia informacji, błędnie oceniając brak szczególnie istotnego interesu publicznego po stronie radnego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ zobowiązany do udostępnienia informacji powinien aktywnie ocenić, czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny, a nie tylko opierać się na formalnej kwalifikacji informacji jako przetworzonej. Rola radnego w kontroli wydatków publicznych jest kluczowa dla interesu publicznego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (28)

Główne

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przesłanka 'szczególnie istotnego' interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej musi być odnoszona do przedmiotu informacji w jej kontekście publicznym i funkcjonalnym. Dostęp radnego do informacji potrzebnej do wykonywania mandatu jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

Dz.U. 2022 poz 902 art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 17 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 3 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przesłanka 'szczególnie istotnego' interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej musi być odnoszona do przedmiotu informacji w jej kontekście publicznym i funkcjonalnym. Dostęp radnego do informacji potrzebnej do wykonywania mandatu jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

t.j. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2023 poz 259 art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2023 poz 259 art. 17 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2023 poz 259 art. 3 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Przesłanka 'szczególnie istotnego' interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej musi być odnoszona do przedmiotu informacji w jej kontekście publicznym i funkcjonalnym. Dostęp radnego do informacji potrzebnej do wykonywania mandatu jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

t.j. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

t.j. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Kategoria 'szczególnej istotności' dla interesu publicznego oznacza, że uzyskanie informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa lub społeczeństwa działań i jest istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców.

u.d.i.p. art. 17 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Działanie wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz w interesie 'ponadindywidualnym' nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia 'szczególnej istotności dla interesu publicznego'.

Dz.U. 2022 poz 902 art. 17 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Dz.U. 2022 poz 902 art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

t.j. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

t.j. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

t.j. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Radny, jako reprezentant mieszkańców i kontroler wydatków publicznych, wykazał szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu informacji przetworzonej. • Dostęp radnego do informacji niezbędnych do wykonywania mandatu jest szczególnie istotny dla interesu publicznego.

Odrzucone argumenty

Spółka komunalna argumentowała, że radny nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu przetworzonej informacji publicznej. • Spółka podnosiła, że jej forma prawna (spółka z o.o.) wyłącza automatyzm związku żądanych informacji z pełnieniem obowiązków radnego.

Godne uwagi sformułowania

sprawując swój mandat w imieniu obywateli Gminy Trzebnica powinien a nawet obowiązany jest on do sprawdzenia, czy mienie gminne oraz środki publiczne wydatkowane są w sposób racjonalny, wolny od potencjalnych nadużyć. • sama tematyka i obszar kontroli odnoszący się do zawieranych przez spółkę umów cywilno-prawnych jest aktualnym i bardzo ważnym aspektem wydatkowania pieniędzy publicznych. • wnioskodawca w powyższych wyjaśnieniach wykazał szczególną istotność dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej przetworzonej. • Z perspektywy stosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. kluczowy jest cel wykorzystania żądanej informacji przetworzonej. • zapewnienie radnemu jednostki samorządu terytorialnego dostępu do informacji przetworzonej bezpośrednio potrzebnej w celu wykonywania mandatu radnego jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący

Małgorzata Pocztarek

członek

Mariusz Kotulski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu transparentności wydatkowania środków publicznych przez spółki komunalne i roli radnych w tej kontroli, co jest istotne dla samorządowców i obywateli zainteresowanych finansami lokalnymi.

Radny kontra spółka komunalna: Kto ma rację w sprawie dostępu do informacji o wydatkach?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst