III OSK 1355/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnego Dyrektora [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu nakładającą na Studio [...] obowiązek utworzenia archiwum zakładowego. WSA uznał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że akt ustalający obowiązek utworzenia archiwum zakładowego, wydany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a nie decyzją administracyjną. W konsekwencji, przepisy KPA dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 i art. 81 KPA) nie miały zastosowania. NSA podkreślił, że obowiązek utworzenia archiwum zakładowego wynika wprost z ustawy, a postępowanie przed organem nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA. Sąd kasacyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwe zastosowanie przez WSA przepisów KPA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że akty dotyczące obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa, niebędące decyzjami administracyjnymi, podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a przepisy KPA o czynnym udziale strony nie mają do nich zastosowania.
Dotyczy specyficznej kategorii aktów administracyjnych, niebędących decyzjami, w sprawach gdzie obowiązek wynika wprost z ustawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy akt ustalający obowiązek utworzenia archiwum zakładowego jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., czy też aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Akt ustalający obowiązek utworzenia archiwum zakładowego jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Obowiązek utworzenia archiwum zakładowego wynika wprost z ustawy, a akt organu stwierdzający ten obowiązek jest aktem administracyjnym, a nie decyzją administracyjną, co potwierdza ugruntowane orzecznictwo NSA.
Czy w postępowaniu dotyczącym ustalenia obowiązku utworzenia archiwum zakładowego mają zastosowanie przepisy KPA o czynnym udziale strony (art. 10 § 1 i art. 81 KPA)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy KPA o czynnym udziale strony nie mają zastosowania do aktów z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w tym do ustalenia obowiązku utworzenia archiwum zakładowego.
Uzasadnienie
Przepisy KPA o czynnym udziale strony są aktywne wyłącznie na gruncie postępowań, w których sprawy indywidualne rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnych. W przypadku aktów z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., które nie są decyzjami, KPA może znaleźć zastosowanie tylko poprzez odesłanie normatywne, którego w tym przypadku brak.
Czy Studio [...] jest państwową jednostką organizacyjną zobowiązaną do utworzenia i prowadzenia archiwum zakładowego?
Odpowiedź sądu
WSA uznał, że Studio ma status państwowej jednostki organizacyjnej, jednak NSA nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na kwestii proceduralnej.
Uzasadnienie
WSA uznał, że Studio, jako osoba prawna utworzona przez centralny organ administracji państwowej, ma status państwowej jednostki organizacyjnej. NSA nie odniósł się do tej kwestii wprost, uchylając wyrok WSA z powodów proceduralnych.
Przepisy (27)
Główne
u.n.z.a.a. art. 33 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.n.z.a.a. art. 1
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.z.a.a. art. 33 § ust. 1
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.z.a.a. art. 34
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
u.n.z.a.a. art. 35
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej art. 8
Ustawa o finansach publicznych art. 9 § ust. 13
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 3 § ust. 1 i 5
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne art. 17 § ust. 1a
Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne art. 2 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 2 § ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b)
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 225
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt ustalający obowiązek utworzenia archiwum zakładowego jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie decyzją administracyjną. • Przepisy KPA o czynnym udziale strony nie mają zastosowania do aktów z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące naruszenia art. 10 § 1 i art. 81 KPA.
Godne uwagi sformułowania
akt w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 2660/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2272/15. • Akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, to formy działania organu inne niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych. • Uprawnienia wynikające z powołanych przepisów są aktywne wyłącznie na gruncie postępowań, w których sprawy indywidualne rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnych.
Skład orzekający
Jerzy Stelmasiak
przewodniczący
Maciej Kobak
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że akty dotyczące obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa, niebędące decyzjami administracyjnymi, podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a przepisy KPA o czynnym udziale strony nie mają do nich zastosowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii aktów administracyjnych, niebędących decyzjami, w sprawach gdzie obowiązek wynika wprost z ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – rozróżnienia między decyzją administracyjną a innym aktem z zakresu administracji publicznej, co ma istotne znaczenie dla zakresu stosowania KPA.
“Czy ustalenie obowiązku archiwum to decyzja? NSA wyjaśnia kluczową różnicę proceduralną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.