III OSK 1339/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-19
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejpozwolenie na budowęzgłoszenie instalacjidecyzja administracyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnegoskarżący kasacyjnyorgan administracji publicznej

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie dostępu do informacji publicznej dotyczącej pozwoleń na budowę i zgłoszeń instalacji, uznając, że nie wszystkie żądane dokumenty stanowią informację publiczną.

Skarżący domagał się udostępnienia decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektami oraz decyzji o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a także zgłoszeń instalacji. Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji organów w części dotyczącej pozwoleń na budowę i pozwoleń na wprowadzanie gazów/pyłów, a oddalił skargę w pozostałym zakresie. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że zgłoszenia instalacji nie zawsze stanowią informację publiczną, a brak podpisu na wniosku nie zawsze skutkuje wadliwością decyzji.

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej obejmującej decyzje o pozwoleniu na budowę wraz z projektami oraz decyzje o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, a także zgłoszenia instalacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji organów w części dotyczącej pozwoleń na budowę i pozwoleń na wprowadzanie gazów/pyłów, uznając, że wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie było rażącym naruszeniem prawa z uwagi na brak podpisu na wniosku. Jednocześnie WSA uznał, że SKO prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej zgłoszeń instalacji i umorzyło postępowanie, ponieważ zgłoszenia te nie zawsze stanowią informację publiczną, a organ powinien był jedynie poinformować wnioskodawcę o tym fakcie w formie pisemnej, a nie wydawać decyzję administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi być podpisany, jeśli nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej. W przypadku zgłoszeń instalacji, które nie są informacją publiczną, organ powinien jedynie poinformować wnioskodawcę pisemnie. NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił reakcję procesową SKO, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi braku formalnego, jeśli sprawa nie wymaga wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji lub umorzeniu postępowania. W takich przypadkach wystarczające jest poinformowanie wnioskodawcy pisemnie.

Uzasadnienie

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi być podpisany, jeśli nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej. Przepisy K.p.a. dotyczące podpisów nie mają zastosowania, gdy organ jedynie informuje o braku statusu informacji publicznej lub o braku posiadania informacji. Wniosek może przybrać każdą formę, o ile jasno wynika z niego przedmiot żądania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

pkt 1 i 2

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

pkt 4

u.d.i.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 10 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 2 in fine - rażące naruszenie prawa

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 2

K.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 63 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 14 § 1a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

zd. 3

K.p.a. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi braku formalnego, jeśli nie jest wymagane wydanie decyzji administracyjnej. Zgłoszenia instalacji nie zawsze stanowią informację publiczną, a w takim przypadku organ powinien jedynie poinformować wnioskodawcę pisemnie.

Odrzucone argumenty

WSA naruszył przepisy postępowania, oddalając skargę w pozostałym zakresie, mimo że rozstrzygnięcie SKO uchylające decyzję organu I instancji w części dotyczącej zgłoszeń instalacji również było dotknięte sankcją nieważności. WSA naruszył przepisy postępowania, nie stosując art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. do rozstrzygnięcia SKO uchylającego decyzję organu I instancji w części dotyczącej zgłoszeń instalacji. WSA naruszył przepisy postępowania, oddalając skargę w pozostałym zakresie, podczas gdy należyta ocena stanu faktycznego powinna prowadzić do wniosku, że żądanie dotyczące zgłoszeń instalacji stanowi informację publiczną. Błędna wykładnia prawa materialnego (u.d.i.p.) poprzez uznanie, że żądanie dotyczące udostępnienia zgłoszeń instalacji nie dotyczy informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

konieczność podpisania wniosku dostępowego powstaje dopiero wówczas, gdy w sprawie niezbędne jest wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej względnie o umorzeniu postępowania. Postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym kończącym się aktem administracyjnym, lecz postępowaniem kończącym się co do zasady bądź oświadczeniem wiedzy organu, bądź odmową takiego oświadczenia. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy dostępu do informacji publicznej ma zakończyć się jej udostępnieniem, bądź poinformowaniem, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczna, albo że organ nie dysponuje żądaną informacją, to przepisy K.p.a. w ogóle nie znajdą zastosowania.

Skład orzekający

Maciej Kobak

sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Olga Żurawska - Matusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności w kontekście wymogów formalnych (podpis) oraz kwalifikacji zgłoszeń instalacji jako informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z dostępem do informacji publicznej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, a orzeczenie precyzuje zasady dotyczące formy wniosków i kwalifikacji niektórych dokumentów (zgłoszenia instalacji). Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji.

Czy brak podpisu na wniosku o informacje publiczne zawsze dyskwalifikuje żądanie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1339/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Olga Żurawska - Matusiak
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 999/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151 w zw. z art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art, 77 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 10 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 999/22 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr SKO/I/II/529/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 999/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Z. D. (dalej: "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. (dalej: "organ") z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr SKO/l/ll/529/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymano w mocy decyzję Starosty (...) z dnia 28 lutego 2022 r. nr 13/2022, nieważność decyzji Starosty (...) z dnia 28 lutego 2022 r. nr 13/2022 w zakresie, w jakim organ ten odmówił udostępnienia informacji publicznej obejmującej ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę wraz z projektami budynków inwentarskich i ostateczne decyzje o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów; oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Skarżący we wniosku z 28 września 2021 r. złożonym do Starosty (...) (dalej: "organ I instancji") za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP), sprecyzowanym pismami z 21 października 2021 r. i z 8 listopada 2021 r., wniósł o udostępnienie informacji publicznej w postaci wszystkich wydanych ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektami budynków inwentarskich i ostatecznych decyzji o pozwoleniu na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz zgłoszeń instalacji dotyczących wymienionych we wniosku działek ewidencyjnych w miejscowości (...) gm. (...), (...) gm. (...) i (...) gm. (...).
Zarówno wniosek, jak i pisma precyzujące stanowiły załączniki dołączone do pism ogólnych do podmiotu publicznego, podpisanych przez pełnomocnika podpisem elektronicznym. W przypadku wniosku z 28 września 2021 r., do pisma ogólnego dołączono skan (plik pdf) niepodpisanego wniosku. W przypadku pisma z 21 października 2021 r., do pisma ogólnego dołączono skan (plik pdf) pisma podpisanego podpisem własnoręcznym. W przypadku pisma z 8 listopada 2021 r., do pisma ogólnego dołączono skan (plik pdf) niepodpisanego pisma.
Organ I instancji decyzją z 22 listopada 2021 r. nr 150/2021 odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania Z. D., decyzją z 21 stycznia 2022 r.
nr SKO/l/ll/2166/2021 uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji decyzją z 28 lutego 2022 r. nr 13/2022, na podstawie art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej u.d.i.p) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "K.p.a.") odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci wszystkich wydanych ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektami budynków inwentarskich i ostatecznych decyzji - pozwoleń na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz zgłoszeń instalacji, które dotyczą działek położonych w miejscowości (...) gm. (...),(...) gm. (...) i (...) gm. (...). W odniesieniu do informacji w postaci zgłoszeń instalacji wywiedziono, że są to dokumenty prywatne, które nie stanowią informacji publicznej. Żądanie natomiast udostępnienia informacji publicznej poprzez udostępnienie dokumentu prywatnego w postaci, w jakiej został utrwalony, nie podlega uwzględnieniu na gruncie przepisów u.d.i.p.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji z 28 lutego 2022 r.
SKO decyzją z 12 kwietnia 2022 r. nr SKO/l/ll/529/2022, na podstawie art. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 105 § 1 i art. 127 § 2 K.p.a. oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 u.d.i.p., uchyliło zaskarżoną decyzję w części, w jakiej odmówiono nią udostępnienia informacji w postaci zgłoszeń instalacji i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko co do przetworzonego charakteru informacji w postaci ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z projektami budynków inwentarskich oraz ostatecznych decyzji o pozwoleniu na wprowadzenie do powietrza gazów lub pyłów, a także odnośnie do braku szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu tych informacji. Jako wadliwą Kolegium oceniło natomiast decyzję organu I instancji z 28 lutego 2022 r. w części, w której orzeczono
o odmowie udostępnienia informacji w postaci zgłoszeń instalacji, z uwagi na uznanie, że nie jest to informacja publiczna. Organ drugiej instancji, odwoławszy się do art. 16 ust. 1 u.d.i.p, stwierdził bowiem, że podmiot, który jest zobowiązany do udzielenia informacji może wydać decyzję administracyjną o odmowie jej udostępnienia tylko wówczas, gdy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, ale są powody do odmowy jej udzielenia. Natomiast w przypadku, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., to organ nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, lecz jedynie powiadamia o tym fakcie wnioskodawcę pismem.
Skarżący zakwestionował decyzje SKO składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił jej naruszenie przepisów K.p.a.
i u.d.i.p.
W odpowiedzi organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę. Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, że pełnomocnik skarżącego wniósł podpisane podpisem elektronicznym pisma ogólne z 28 września 2021 r., z 21 października 2020 r. i z 8 listopada 2021 r., w których nie zawarto jakiegokolwiek żądania. Do pism tych dołączono natomiast załączniki w postaci plików w formacie pdf, zawierające wniosek z 28 września 2021 r. i precyzujące go pisma z 21 października 2021 r. i z 8 listopada 2021 r. Żadne z tych pism nie zostało podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, co potwierdził organ w piśmie z 3 października 2022 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 26 października 2022 r. WSA zaznaczył, że dołączenie do pisma ogólnego pliku zawierającego skan pisma podpisanego podpisem własnoręcznym (co miało miejsce w przypadku pisma z 21 października 2021 r.) nie spełnia wymogu formalnego podpisania pisma utrwalonego w postaci elektronicznej (art. 63 § 3 w zw. z art. 14 § 1a zd. 3 K.p.a.). Z kolei w piśmie z 4 listopada 2022 r. (karta nr 37 akt sądowych) organ odwoławczy wyjaśnił, że przed wydaniem decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie kierowano do skarżącego wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez jego podpisanie.
W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wydanie decyzji z 28 lutego 2022 r. nr 13/2022 w zakresie, w jakim odmówiono nią udostępnienia informacji publicznej obejmującej ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę wraz z projektami budynków inwentarskich i ostateczne decyzje o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, nosi cechy niedopuszczalnego działania z urzędu w sprawie, w której postępowanie administracyjne mogło zostać wszczęte jedynie na żądanie strony, co jest równoznaczne z wydaniem decyzji z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a., stanowiącym podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Jeżeli natomiast wada skutkująca stwierdzeniem nieważności decyzji tkwi w decyzji organu pierwszej instancji, to decyzja organu odwoławczego utrzymująca nią w mocy również podlega stwierdzeniu nieważności, ponieważ utrzymano nią w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności.
Stwierdzone przez WSA rażące naruszenie prawa uniemożliwiło dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, a tym samym i odniesienie się do zarzutów skargi. Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena, czy rozstrzygające w sprawie organy właściwie zakwalifikowały wniosek skarżącego, jako wniosek, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., jak również, czy informacja publiczna obejmująca ostateczne decyzje o pozwoleniu na budowę wraz z projektami budynków inwentarskich i ostateczne decyzje o pozwoleniu na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, jest informacją prostą, czy też informacją przetworzoną, której udostępnienie jest uzależnione od wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.
W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję wydaną w I instancji w części, w jakiej odmówiono nią udostępnienia informacji w postaci zgłoszeń instalacji i w konsekwencji umorzył w tym zakresie postępowanie w pierwszej instancji. Z uzasadniania decyzji organu pierwszej instancji wynika, że odmówił on udostępnienia informacji w tym zakresie, ponieważ stwierdził, że są to dokumenty prywatne, które nie stanowią informacji publicznej. W takiej natomiast sytuacji Starosta (...) nie był uprawniony do działania w prawnej formie decyzji administracyjnej, lecz powinien był w tym zakresie poinformować wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, że żądane przez niego zgłoszenia instalacji nie stanowią informacji publicznej.
Skarżący zakwestionował powyższy wyrok w części, to jest co do punktu 2, zarzucając mu naruszenie:
a) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
i. naruszenie art 151 w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "P.p.s.a.") w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. poprzez oddalenie skargi w pozostałym zakresie pomimo, iż rozstrzygnięcie organu drugiej instancji w postaci uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w części odmawiającej udostępnienia informacji w postaci zgłoszeń instalacji i umorzenie postępowania w tym zakresie również było dotknięte sankcją nieważności, co uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji w całości oraz analogicznie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;
ii. art.145 § 1 pkt 2 oraz art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w stosunku do rozstrzygnięcia organu drugiej instancji uchylającego decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej udostępnienia informacji w postaci zgłoszeń instalacji i umarzającego postępowanie w tym zakresie, podczas gdy stwierdzenie okoliczności rażącego naruszenia prawa miało charakter pierwotny i dotyczyło całego postępowania, a zatem powinno dotyczyć stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz analogicznie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;
iii. art. 151 w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi w pozostałym zakresie, podczas gdy należyta ocena stanu faktycznego sprawy i właściwa subsumpcja wobec zgromadzonych dowodów powinna prowadzić Sąd do wniosku, iż żądanie wniosku obejmujące udostępnienie zgłoszeń instalacji stanowi jednak informację publiczną podlegającą udostępnieniu i winna skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w tym zakresie;
b) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, to jest naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art 1 ust 1, art. 2 ust 1 oraz art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej polegające na uznaniu, iż żądanie dotyczące udostępnienia zgłoszeń instalacji nie dotyczy kwestii udostępnienia informacji publicznej, albowiem są to dokumenty prywatne, które nie podlegają udostępnieniu w trybie powołanej ustawy i powodują konieczność oddalenia skargi w pozostałym zakresie, podczas gdy zdaniem skarżącego Sąd pomimo stwierdzenia, iż w danej sprawie nie można dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji w istocie to uczynił poprzez rozpoznanie skargi w pozostałym zakresie aprobując rozstrzygnięcie organu drugiej instancji i przesądzając, że wniosek w przedmiocie udostępnienia informacji w postaci zgłoszeń instalacji nie dotyczy informacji publicznej, podczas gdy żądane dokumenty stanowią jednak informację publiczną, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący kasacyjnie oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do postanowień art. 182 § 2 P.p.s.a.
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183
§ 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
I. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania podanych w punktach 1 i 2 skargi kasacyjnej, tj. art. 151 w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. oraz art.145 § 1 pkt 2 oraz art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.
Naruszenia powołanych przepisów skarżący kasacyjnie upatruje w błędnym założeniu Sądu pierwszej instancji, że braki formalne wniosku dostępowego w postaci jego niepodpisania nie wywarły negatywnych skutków procesowych w stosunku do tej części decyzji SKO, którą uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, argumentacja WSA jest niekonsekwentna. Jeżeli bowiem WSA stwierdził, nieważność decyzji SKO
w pozostałej części, uznając, że brak podpisu wniosku dostępowego powoduje, że wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia wnioskowanych nim informacji publicznych nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, to przedmiotowa ocena powinna odnosić się do wszystkich wnioskowanych informacji publicznych. Stanowisko skarżącego kasacyjnie jest błędne. Sąd pierwszej instancji jednoznacznie podał, a Naczelny Sąd Administracyjny to stanowisko akceptuje, że konieczność podpisania wniosku dostępowego powstaje dopiero wówczas, gdy w sprawie niezbędne jest wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej względnie o umorzeniu postępowania. Regulacją wyjściową jest art. 10 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika, że informację publiczna udostępnia się na wniosek, przy czym nie musi to być wniosek pisemny. Z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p. nie wynika, aby wniosek o udostępnienie informacji publicznej w każdym przypadku musiał być podpisany. Przepis ten nie wprowadza bowiem żadnych wymogów formalnych co do takiego wniosku. Postępowanie w sprawie dostępu do informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem administracyjnym kończącym się aktem administracyjnym, lecz postępowaniem kończącym się co do zasady bądź oświadczeniem wiedzy organu, bądź odmową takiego oświadczenia. Ustawodawca przewidział wprawdzie w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. formę decyzji administracyjnej dla odmowy udostępnienia informacji, ale nie jest to decyzja administracyjna rozstrzygająca indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. W związku z tym przepisy k.p.a. (w tym art. 63 K.p.a., czy art. 64 § 2 K.p.a.) w tego rodzaju postępowaniach nie zawsze mają zastosowanie. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy dostępu do informacji publicznej ma zakończyć się jej udostępnieniem, bądź poinformowaniem, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczna, albo że organ nie dysponuje żądaną informacją, to przepisy K.p.a. w ogóle nie znajdą zastosowania. W takim układzie, wniosek o udostępnienie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Za dopuszczalnością złożenia niepodpisanego wniosku przemawia także brak konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, a to ze względu na okoliczność, że wnioskodawca żądający informacji publicznej nie musi się wykazywać jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym – zob. wyrok NSA z 1 marca 2024 r. III OSK 318/23.
Poczynione uwagi o charakterze systemowym znajdują istotne przełożenie na realia niniejszej sprawy. Jeżeli bowiem organ stwierdził, że żądana informacja dotycząca zgłoszeń instalacji nie jest informacją publiczną, to właściwie przyjął, że
w takim układzie nie było podstaw do wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Jeżeli wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, to organ powinien poinformować wnioskującego o swoim stanowisku w tym przedmiocie w formie niedecyzyjnej – pisemnie. Tym samym, nie ma podstaw, aby twierdzić, że w zakresie odnoszącym się do przedmiotowych informacji wniosek dostępowy obarczony był brakiem formalnym z uwagi na jego niepodpisanie. Wydanie przez organ I instancji decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji dotyczącej zgłoszeń instalacji było wadliwe z uwagi na formę. Organ powinien pisemnie poinformować wnioskującego, że informacja w przedmiocie zgłoszeń instalacji nie stanowi informacji publicznej. Do podjęcia tego działania podpisanie wniosku dostępowego nie było konieczne.
II. Skarżący kasacyjnie wytyka Sądowi pierwszej instancji, że z naruszeniem prawa przesądził, iż wnioskowana informacja dotycząca zgłoszenia instalacji nie stanowi informacji publicznej. Oparte na przedmiotowym argumencie podstawy kasacyjne sformułowano w ramach zarzutu błędnej wykładni prawa materialnego - art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 1 ust 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. oraz niewłaściwego zastosowania przepisów postępowania - art. 151 w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 7, art 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku
z art. 105 § 1 K.p.a. Oba zarzuty, mimo odmiennej charakterystyki normatywnej,
w istocie dotyczą tej samej kwestii. Oba również są niezasadne.
Analiza treści uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji nie daje podstaw do potwierdzenia stanowiska skarżącego kasacyjnie. Wynika z niego jednoznacznie, że WSA pozytywnie zweryfikował wyłącznie samą reakcję procesową SKO w postaci wydania decyzji uchylającej w części decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie umarzającej postępowanie, wobec ustalenia, że w granicach żądania udostępnienia zgłoszeń instalacji wniosek skarżącego nie dotyczył informacji publicznej. WSA nie przesądził więc, że informacja w przedmiocie zgłoszenia instalacji nie jest informacją publiczną. Potwierdził jedynie, że forma, w jakiej SKO wyraziło swoje stanowisko w tym przedmiocie jest prawidłowa. WSA słusznie przyjął, że skoro organ pierwszej instancji nie traktował wnioskowanej informacji jako informacji publicznej, to powinien zakomunikować o tym skarżącemu w formie pisemnej, bez wydawania decyzji administracyjnej. Ponieważ organ I instancji wydał decyzje administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej również w zakresie zgłoszeń instalacji, SKO prawidłowo uchyliło ją w tej części i umorzyło postępowanie. WSA zaznaczył jednocześnie, że kwestia prawidłowości stanowiska organów co do tego, czy przedmiotowa informacja jest informacją publiczną będzie podlegała ocenie w razie złożenia skargi na bezczynność organu I instancji.
Mając na uwadze przedstawione oceny prawne, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargą kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI