III OSK 1336/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-28
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskaplan miejscowydecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachhodowla zwierzątinwestycjeprawo administracyjnepostępowanie sądoweNSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwej oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.J. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą uzgodnienia środowiskowego dla budowy obiektów inwentarskich. WSA uznał inwestycję za niezgodną z planem miejscowym. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił zgodność przedsięwzięcia z planem miejscowym, opierając się głównie na opinii prawnej zamiast na analizie raportu oddziaływania na środowisko i samego planu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Decyzja SKO utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą uzgodnienia środowiskowego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów inwentarskich do hodowli kury nioski reprodukcyjnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ działka znajduje się na terenach oznaczonych symbolami MR (tereny mieszkaniowe i gospodarcze związane z rolnictwem) i TAG (tereny pod zabudowę gospodarczą nieuciążliwą), a nie na terenach przeznaczonych pod tego typu działalność rolniczą (symbol RU). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej oraz § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 planu miejscowego za zasadne. Sąd wskazał, że WSA bezkrytycznie zaaprobował ocenę organów administracyjnych, która opierała się na opinii prawnej, zamiast dokonać samodzielnej analizy zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym, w szczególności w oparciu o raport oddziaływania na środowisko. NSA stwierdził, że ocena zgodności z planem miejscowym została przeprowadzona wadliwie, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są uzasadnione. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, nakazując mu dokonanie samodzielnej oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił zgodność przedsięwzięcia z planem miejscowym, opierając się na opinii prawnej i nie dokonując samodzielnej analizy raportu oddziaływania na środowisko.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji bezkrytycznie zaaprobował ocenę organów administracyjnych, która opierała się na opinii prawnej, zamiast dokonać własnej analizy zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, w szczególności w oparciu o raport oddziaływania na środowisko. Taka wadliwa kontrola sądowa mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

ustawa środowiskowa art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jest to podstawowe kryterium oceny.

plan miejscowy art. § 2 § ust. 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Określa przeznaczenie terenów o symbolach MR (tereny mieszkaniowe i gospodarcze związane z rolnictwem, z możliwością lokalizacji nieuciążliwych zakładów rzemieślniczych oraz nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego) oraz TAG (tereny pod zabudowę związaną z działalnością gospodarczą nieuciążliwą, z dozwoloną lokalizacją budynków mieszkalnych jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego).

plan miejscowy art. § 8 § ust. 1 pkt 1 ppkt 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Ustalenia ogólne planu, które zostały podważone w skardze kasacyjnej.

plan miejscowy art. § 12 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Dotyczy przeznaczenia terenu działki nr [...] w niewielkim zakresie pod symbol R, co zostało błędnie ocenione przez Sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

ustawa środowiskowa art. 80 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 77 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 71 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

plan miejscowy art. § 11 § ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 5 pkt 1 i 2, ust. 9 pkt 1 i 2

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej i § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 planu miejscowego poprzez wadliwą ocenę zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym. Opieranie się przez Sąd pierwszej instancji na opinii prawnej zamiast na samodzielnej analizie raportu oddziaływania na środowisko i przepisów planu miejscowego. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego w związku z błędną oceną położenia działki.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ w dacie wydania zaskarżonego wyroku nie był związany żadnym orzeczeniem sądowym wydanym w tej sprawie. Opinia biegłego nie powinna dotyczyć stanu prawnego. To organ, a nie biegły jest uprawniony, co więcej - obowiązany do dokonania samodzielnej oceny i tym samym ustalenia, czy wystąpiły przesłanki z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu bezkrytycznie zaaprobował dokonaną przez organy administracyjne w tej sprawie ocenę zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, w całości opartą na opinii prawnej dr M. K.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość kontroli sądowej zgodności z planem miejscowym, znaczenie opinii prawnych w postępowaniu administracyjnym i sądowym, obowiązek samodzielnej analizy przez sąd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy środowiskowej i planu miejscowego w kontekście hodowli zwierząt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie prawa miejscowego i jak błędy proceduralne, takie jak bezkrytyczne opieranie się na opiniach prawnych, mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Sąd opierał się na opinii, a nie na faktach? NSA wyjaśnia, jak analizować zgodność z planem miejscowym.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1336/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Po 323/18 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 353
art. 80
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B .J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 323/18 w sprawie ze skargi B .J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz B .J. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 323/18 oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy T. z dnia [...] września 2017 r. znak [...], którą odmówiono skarżącemu uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów inwentarskich do hodowli kury nioski reprodukcyjnej na działce nr [...] z obrębu T., gmina T., powiat t., województwo [...].
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji, przywołując treść art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353) zwanej dalej ustawą środowiskową wskazał, że w niniejszej sprawie organ nie mógł wydać pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ planowane przez skarżącego przedsięwzięcie było niezgodne z planem miejscowym gminy T. przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy T. (Dz. Urzęd. Woj. [...] z 2003 r. poz. [...], z późn. zm.), zwanej dalej planem miejscowym.
Wyjaśniono, iż przeznaczona pod ww. inwestycję działka nr [...] znajduje się na obszarze, który w planie miejscowym (§ 2 ust. 1 planu miejscowego) oznaczony jest symbolami: MR - tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i gospodarczą związaną z gospodarką rolną, z możliwością lokalizacji nieuciążliwych zakładów rzemieślniczych oraz nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego; TAG - tereny przeznaczone pod zabudowę związaną z działalnością gospodarczą nieuciążliwą, dozwolona jest lokalizacja budynków mieszkalnych jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego. Ponadto w pobliżu działki objętej zamierzeniem inwestora znajdują się też tereny oznaczone symbolem R - tereny przeznaczone pod uprawy polowe i ogrodnicze z prawem zabudowy, z dozwoloną lokalizacją zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej.
Z uwagi na wyraźne wprowadzenie w planie przeznaczenia terenów oznaczonych symbolem R i RU, nie jest możliwe według Sądu uznanie, że taka sama zabudowa, jak przewidziana dla terenów oznaczonych RU (pod zabudowę związaną z urządzeniami produkcji rolnej, hodowli oraz obsługi gospodarki rolnej), może być realizowana na terenach oznaczonych symbolem MR lub TAG. Należy przy tym uwzględnić w szczególności, że tereny MR wskazują na zabudowę jedynie uzupełniającą względem gospodarki rolnej, zaś tereny TAG zostały przeznaczone pod zabudowę związaną z działalnością gospodarczą – i to nieuciążliwą. Przyjęty sposób oznaczenia terenów w planie miejscowym wyraźnie wskazuje na to, że produkcja rolnicza (produkcja zwierzęca) o charakterze przemysłowym nie została przewidziana na terenach oznaczonych symbolami MR i TAG.
Sąd podniósł nadto, że hodowla kury nioski reprodukcyjnej jest działalnością typowo rolniczą. Mając natomiast na względzie, że plan miejscowy przewiduje tereny przeznaczone pod działalność rolniczą należało przyjąć, iż przedsięwzięcia dotyczące działalności typowo rolniczej mogą być usytuowane tylko na tych terenach, a nie na terenach przeznaczonych pod zabudowę związaną z szeroko pojętą działalnością gospodarczą. Plan miejscowy różnicuje również te tereny, gdyż tereny przeznaczone na prowadzenie działalności rolniczej oznaczone są symbolami: R, RO RL, R/RL, MR, MRJ i R, przy czym tereny oznaczone symbolem RU są specjalnie przeznaczone pod zabudowę związaną z urządzeniami produkcji rolnej, hodowli oraz obsługi gospodarki rolnej.
Zaaprobowano więc stanowisko organu, że tylko w przypadku terenów oznaczonych tymi symbolami można sytuować obiekty związane z działalnością rolniczą, po spełnieniu innych warunków określonych w planie miejscowym – np. kontynuacji funkcji zabudowy i charakteru nowych obiektów z już istniejącymi w sąsiedztwie (§ 11 ust. 1 lit. d planu miejscowego). Wobec tego sytuowanie obiektów inwentarskich do hodowli kury nioski reprodukcyjnej na terenie oznaczonym symbolem TAG jest niedopuszczalne. Również co do możliwości lokalizacji planowanego przedsięwzięcia na terenie oznaczonym symbolem MR zasadnie stwierdzono, że planowana inwestycja nie jest instalacją stanowiącą zabudowę mieszkaniową związaną z gospodarką rolną ani też inną dopuszczoną do realizacji na tym terenie (jak nieuciążliwy zakład rzemieślniczy albo usługi stanowiące uzupełnienie przeznaczenia podstawowego).
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej Sąd wyjaśnił, że fakt uzyskania w toku postępowania pozytywnych stanowisk organów współdziałających, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej, tj. uzgodnienia RDOŚ w P. dnia [...] kwietnia 2017 r. i opinii PPIS w T. z dnia [...] lutego 2017 r., nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji pozytywnej. Niezależnie od kwestii, czy i jaki jest zakres związania organu właściwego tego rodzaju stanowiskami, nie mogły one być dla organu wiążące na płaszczyźnie art. 80 ust. 2 ww. ustawy, tj. co od oceny zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
a) art. 80 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie występuje sprzeczność z postanowieniami planu miejscowego;
b) § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego przez przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:
a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. oraz art. 138 § 2 K.p.a., a także z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 10 K.p.a. przez przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku zachodziły podstawy do utrzymania w mocy skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;
b) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dokonanie oceny prawnej, z której wynika, że planowane przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami planu miejscowego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak uzasadnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla rozpatrywanej sprawy.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie norm procesowych, jak również przepisów prawa materialnego. Jednakże zarzuty, zarówno te natury procesowej, jak również dotyczące norm prawa materialnego, faktycznie dotyczą nieprawidłowego uznania przez Sąd I instancji, że sytuowanie obiektów inwestorskich do chowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej na terenach oznaczonych na rysunku planu miejscowego w symbolami MR oraz TAG jest niedopuszczalne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy wniosek Sądu pierwszej instancji jest przedwczesny, a część zarzutów samej skargi jest uzasadniona.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym naruszenie art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że art. 153 P.p.s.a. ma zastosowanie wówczas, gdy orzeczenie sądowe sądu pierwszej instancji staje się prawomocne, a tym samym wiąże ono w zakresie opisanym w tym przepisie zarówno organy, jak i sądy. W tej jednak sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ Sąd ten w dacie wydania zaskarżonego wyroku nie był związany żadnym orzeczeniem sądowym wydanym w tej sprawie. Kwestia związania organów oceną prawną Sądu pierwszej instancji zawartą w zaskarżonym wyroku nie może być uznana za zasadną, skoro strona skarżąca kasacyjnie wniosła skargę kasacyjną, poddając tym samym zaskarżony wyrok kontroli Sądu drugiej instancji.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera niedające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy formalne i nie zawiera takiej wewnętrznej niespójności, która uniemożliwiałaby jego kontrolę.
Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.
Zasadnym jest zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej i zarzut naruszenia § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 planu miejscowego.
Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Powołany przepis wyraźnie uzależnia możliwość wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od istnienia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego. Jest to podstawowe kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem, uprawnia organ administracji publicznej do wydania decyzji pozytywnej, po spełnieniu pozostałych wymogów wynikających z ustawy. A contrario, jeżeli przedsięwzięcie naruszałoby przepisy zawarte w planie miejscowym, organ byłby zobligowany do odmowy wydania wnioskowanej decyzji. Ocena zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do organu wydającego decyzję i powinna być dokonywana już na etapie wstępnym postępowania. Trzeba przy tym zaznaczyć, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest postępowaniem toczącym się na wniosek inwestora i organy są co do zasady tym wnioskiem związane. Dokonując oceny wniosku z punktu widzenia zgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem miejscowym, organy opierają się przede wszystkim na złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia. To ten dokument stanowi kluczowy dowód w sprawie i to ten dokument musi zostać oceniony w kontekście konkretnych przepisów i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 23 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 163/21).
W zaskarżonym rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji, a także utrzymanym nim w mocy rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego – zasadniczo nie odniesiono się do tego dokumentu w celu oceny zgodności lokalizacji ww. przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu bezkrytycznie zaaprobował dokonaną przez organy administracyjne w tej sprawie ocenę zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, w całości opartą na opinii prawnej dr M. K. z dnia [...] maja 2017 r. w sprawie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lokalizacji przedsięwzięcia budowy obiektów inwentarskich do hodowli kury nioski reprodukcyjnej.
Zgodnie z orzecznictwem opinię biegłego należy wiązać ze sferą ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, nie można zaś postrzegać jej jako uprawnienie biegłego do oceny zaistnienia w sprawie przesłanek wydania decyzji określonej treści, przypisanego organowi prowadzącemu postępowanie (por. wyrok NSA z 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 242/09; wyrok NSA z 7 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 896/16). Opinia biegłego nie powinna zatem dotyczyć stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I FSK 1978/14).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że to organ, a nie biegły jest uprawniony, co więcej - obowiązany (wobec wszczęcia postępowania na wniosek) do dokonania samodzielnej oceny i tym samym ustalenia, czy wystąpiły przesłanki z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. W przedmiotowej sprawie organ administracyjny nie dochował powyższego obowiązku, a Sąd zaaprobował to uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem doszło do naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu administracyjnego, w którym w sposób niezgodny z prawem posiłkowano się zawartym w opinii prawnej stanowiskiem odnoszącym się do de facto oceny prawnej zasadniczej w tej sprawie kwestii.
Przechodząc do analizy zarzutów prawa materialnego – trzeba przede wszystkim wskazać, że jak bezspornie ustalono działka objęta planowaną inwestycją znajduje się na obszarze, który w planie miejscowym (§ 2 ust. 1 planu miejscowego) oznaczony jest symbolami:
a) MR - tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i gospodarczą związaną z gospodarką rolną, z możliwością lokalizacji nieuciążliwych zakładów rzemieślniczych oraz nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego;
b) TAG - tereny przeznaczone terenu pod zabudowę związaną z działalnością gospodarczą nieuciążliwą, dozwolona jest lokalizacja budynków mieszkalnych jako uzupełnienie przeznaczenia podstawowego.
Ustalenia odnośnie do tego przeznaczenia, zawarte w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 5 pkt 1 i 2, a także ust. 9 pkt 1 i 2 planu miejscowego są dla rozstrzygnięcia tej sprawy kluczowe w kontekście oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia powinno się dokonać przede wszystkim w oparciu o informacje przedłożone przez inwestora do wniosku (raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko) w powiązaniu z ww. zapisami planu. W utrzymanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówiono planowanej inwestycji zgodności z ustaleniami miejscowego planu (§ 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 planu miejscowego) ze względu na: przemysłowy charakter, zanieczyszczenia powietrza, uciążliwe dla otoczenia źródło hałasu i wydzielania odrażających woni. Natomiast Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko zawarte w opinii prawnej i zaaprobowane przez organ pierwszej instancji, że planowane zamierzenie mogłoby być realizowane na terenach oznaczonych symbolem RU, natomiast na terenach oznaczonych symbolem TAG oraz MR – jest niedopuszczalne.
Analizując szczegółowe ustalenia terenu oznaczonego w planie miejscowym symbolem TAG oraz MR powyższą konkluzję Sądu pierwszej instancji należy ocenić jako przedwczesną. Teren oznaczony symbolem TAG (tereny przeznaczone terenu pod zabudowę związaną z działalnością gospodarczą nieuciążliwą) zdaniem Sądu pierwszej instancji w ogóle nie został przeznaczany pod działalność rolniczą. Ten wniosek należy ocenić również jako przedwczesny i niepoparty stosowną analizą. Należało bowiem w oparciu o zapisy zawarte w raporcie ocenić, czy planowane przedsięwzięcie mieści się w kategorii działalności gospodarczej nieuciążliwej. Sąd pierwszej instancji dostrzegłszy dopuszczalność prowadzenia działalności gospodarczej nieuciążliwej również pobieżnie uznał, że byłaby ona dopuszczalna na obszarze TAG, ale bezzasadnie uznał, że inny rodzaj przeznaczenia objęty planem miejscowym (przeznaczenie RU) uzasadnia wykluczenie możliwości uznania za zgodne z planem miejscowym sytuowanie przedmiotowej inwestycji w obszarze TAG. Okoliczność, że jeden obszar planu miejscowego dopuszcza dany sposób zagospodarowania nie oznacza automatycznie, że na innym obszarze tego planu nie jest dopuszczalne podobne zagospodarowanie. Podstawowe znaczenie powinna mieć treść planu miejscowego i jego interpretacja.
Głównym zarzutem pod adresem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest jednak fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, powtórzył za organem pierwszej instancji, który w całości posiłkował się wnioskami opinii prawnej M. K, że planowane przedsięwzięcie może być tylko realizowane na terenie oznaczonym symbolem RU. Jak już wyżej wskazano - powoływanie się na opinię prawną w zakresie analizy stanu prawnego sprawy - było działaniem sprzecznym z prawem.
Rację ma również skarżący kasacyjnie, że w sprawie nie zostały udowodnione przesłanki zawarte w ustaleniach ogólnych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 planu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji). Podobnie i w tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny i organy swoje rozstrzygnięcia oparły w całości na wnioskach opinii prawnej.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że do akt sprawy został przedłożony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. To jego rzetelna analiza powinna więc dostarczyć informacji, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia pozwala na ocenę czy jest ono zgodne z postanowieniami planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny ani orzekające w sprawie organy takiej analizy nie dokonały bazując tylko na ww. dowodzie tj. opinii prawnej. Powyższe prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób co najmniej przedwczesny przyjął, że realizacja planowanego przedsięwzięcia jest niezgodna z prawem miejscowym, a co za tym idzie Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 82 ust. 2 ustawy środowiskowej.
Zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego jest zasadny. Z treści planu miejscowego wynika że działka nr [...] jest w niewielkim zakresie objęta przeznaczeniem R. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji uznał, że ww. działka nie jest położona w tym obszarze, to jednak nie jest to zgodne ze znajdującym się w sprawie materiałami planistycznymi (rysunkiem planu miejscowego i wypisem z tego planu dotyczącym działki nr [...]).
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z jego niezastosowaniem i niedostrzeżeniem naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. na tym etapie rozpoznania sprawy są przedwczesne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie przeprowadzono wadliwą kontrolę przez Sąd pierwszej instancji co do zgodności projektowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, przejawiającą się przede wszystkim w zaniechaniu dokonania własnych ustaleń przez Sąd i oparcia się o wydaną opinię prawną co do interpretacji przepisów prawa miejscowego. Tym samym dopiero dokonanie samodzielnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z tym planem pozwoli na kontrolę prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją.
Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zasadnie podważyła w rozpoznawanej skardze kasacyjnej ocenę Sądu pierwszej instancji przedstawioną w zaskarżonym wyroku, koniecznym jest uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia ponownej kontroli w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę i ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji uwzględniając powyższą ocenę prawną.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego należnego stronie skarżącej kasacyjnie orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie wnoszącej skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu, jeżeli został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zasądzić na rzecz B. J. kwotę 560 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, zwrot opłaty kancelaryjnej za sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oraz wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI