III OSK 133/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-24
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona danych osobowychRODOBIPdostęp do informacji publicznejpostępowanie administracyjnedecyzjauchylenie wyrokuNSA

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że organ odwoławczy nie powinien był umarzać postępowania tylko z powodu późniejszego usunięcia danych osobowych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezesa UODO od wyroku WSA, który uchylił decyzję organu nakazującą usunięcie danych osobowych z BIP. WSA uznał, że organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie, opierając się na późniejszym usunięciu danych przez Burmistrza, podczas gdy ocena decyzji powinna nastąpić na dzień jej wydania. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że kwestia bezprzedmiotowości postępowania z powodu wykonania decyzji przez organ pierwszej instancji wymaga ponownego rozpoznania przez WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzję Prezesa UODO, która nakazywała Burmistrzowi usunięcie danych osobowych skarżącego z Biuletynu Informacji Publicznej. WSA uznał, że organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ ocena decyzji powinna nastąpić na dzień jej wydania, a późniejsza zmiana stanu faktycznego (usunięcie danych przez Burmistrza) nie miała wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Skarga kasacyjna zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez nietrafne przyjęcie, że późniejsza zmiana stanu faktycznego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za usprawiedliwione. Sąd wskazał, że kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy wykonanie przez Burmistrza nieprawomocnej decyzji Prezesa UODO mogło stanowić podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego. NSA zauważył, że WSA nie w pełni przeanalizował kwestię bezprzedmiotowości postępowania w kontekście art. 139 k.p.a. oraz lakoniczność uzasadnienia. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena decyzji powinna nastąpić na dzień jej wydania, a późniejsza zmiana stanu faktycznego niekoniecznie wpływa na ocenę zasadności decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił, iż późniejsze usunięcie danych osobowych przez Burmistrza czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym. Sąd pierwszej instancji powinien był dokładniej zbadać, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i czy nie doszło do naruszenia art. 139 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji zastosował się do zobowiązań z decyzji, a późniejsza zmiana stanu faktycznego nie miała wpływu na ocenę zasadności decyzji.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 127 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy sytuacji, w których organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, polegające na nietrafnym przyjęciu, że późniejsza zmiana stanu faktycznego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co doprowadziło do niezasadnego uchylenia decyzji Prezesa UODO.

Godne uwagi sformułowania

rolą organu rozpatrującego odwołanie jest ocena zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania późniejsza zmiana stanu faktycznego sprawy w tym wypadku nie ma wpływu na jej ocenę Trudno uznać, że przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2019 r. postępowanie było bezprzedmiotowe. Burmistrz nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji, gdyż była ona nieostateczna i stąd nie mógł on wykonać obowiązków zawartych w decyzji. W aktualnej sytuacji wydanie decyzji utrzymującej w mocy obowiązek zaprzestania naruszania danych osobowych byłoby bezprzedmiotowe a decyzja byłaby niewykonalna, ponieważ dane te są już usunięte.

Skład orzekający

Grzegorz Jankowski

sprawozdawca

Przemysław Szustakiewicz

członek

Tamara Dziełakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku wykonania decyzji nieostatecznej oraz oceny decyzji na dzień jej wydania w kontekście ochrony danych osobowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy umorzył postępowanie z powodu wykonania decyzji pierwszej instancji, która nie była jeszcze prawomocna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony danych osobowych i procedury administracyjnej, a rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia niuanse związane z oceną decyzji i bezprzedmiotowością postępowania.

Czy usunięcie danych osobowych po wydaniu decyzji czyni postępowanie bezprzedmiotowym? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 133/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Tamara Dziełakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Wa 234/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-09-15
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 234/21 w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. odstępuje od zasądzenia kosztów sądowych na rzecz organu.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 234/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, uchylił zaskarżoną decyzję.
W niniejszej sprawie Prezes UODO decyzją z [...] lipca 2019 r. nakazał Burmistrzowi G.:
1/ usunięcie ze strony internetowej Miasta G. danych osobowych skarżącego opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej zawartych w:
- zarządzeniu nr [...] Burmistrza z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie powołania Obwodowych Komisji Wyborczych na terenie gm. G. do przeprowadzenia wyborów Prezydenta RP zarządzonych na 20 czerwca 2010 r.;
- protokole nr [...] z sesji Rady Miasta w G. odbytej [...] czerwca 2010 r.;
- obwieszczeniu Miejskiej Komisji Wyborczej w G. z [...] listopada 2010 r. o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych w okręgu numer 3 w wyborach do Rady Miejskiej w G. zarządzonych na [...] listopada 2010 r.;
- protokole z wyborów do Rady Miejskiej w G. sporządzonym dnia [...] listopada 2010 r. przez Miejską Komisję Wyborczą w G.;
2. odmówił uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wywodząc, że Burmistrz zastosował się do zobowiązań z decyzji z [...] lipca 2019 r., tj. usunął dane osobowe skarżącego opublikowane w BIP, a do udostępnienia danych osobowych skarżącego na rzecz M.W. i J.D. oraz Spółki H. S.A. nie doszło, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w tej części decyzję Prezesa UODO z [...] lipca 2019 r. oraz umorzył w tym zakresie postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy.
Oceniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd I instancji, wyjaśnił, że w niniejszej sprawie znaczenie ma fakt, czy wykonanie przez Burmistrza nieprawomocnej decyzji organu I instancji mogło stanowić podstawę do umorzenia postępowania przez organ rozpatrujący odwołanie.
Uznając stanowisko organu za błędne, WSA wskazał, że rolą organu rozpatrującego odwołanie jest ocena zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, a zatem późniejsza zmiana stanu faktycznego sprawy w tym wypadku nie ma wpływu na jej ocenę. Trudno uznać, że przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2019 r. postępowanie było bezprzedmiotowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezes UODO, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wskutek nietrafnego przyjęcia, że Prezes UODO winien ocenić zaskarżoną decyzję z [...] lipca 2019 r. na dzień jej wydania a późniejsza zmiana stanu faktycznego nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego uchylenia zaskarżonej decyzji.
W oparciu o powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny zarzutów kasacyjnych, uznając, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty okazały się usprawiedliwione.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadzała się do oceny, czy na skutek wykonania przez Burmistrza G. nieprawomocnej decyzji Prezesa UODO istniały podstawy, w postępowaniu odwoławczym, do jej uchylenia i umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W niniejszej sprawie postępowanie przed Prezesem UODO zostało zainicjowane na wniosek A.S. i skutkowało wydaniem przez organ decyzji nakazującej usunięcie opisanych w niej jego danych osobowych opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej ze strony internetowej Miasta G. oraz odmową uwzględnienia wniosku w zakresie udostępnienia jego danych na stronach internetowych [...] i [...] oraz udostępnienia jego danych osobowych na rzecz M.W. i J.D. oraz na rzecz Spółki H. S.A. Burmistrz zastosował się do ww. zobowiązań.
W literaturze wyrażany jest pogląd zgodnie z którym stwierdzony przez organ stan naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych powinien istnieć w dacie wydania decyzji, natomiast jeżeli postępowanie administracyjne zostało wszczęte w wyniku stwierdzenia nieprawidłowości przez inspekcję, a w trakcie tego postępowania ustanie stan naruszenia prawa (np. administrator usunie uchybienia) postępowanie staje się bezprzedmiotowe.
W niniejszej sprawie organ, rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, wywodząc, że z uwagi na wykonanie decyzji organu I instancji postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o jego umorzeniu.
Uzasadnienie Sądu I instancji jest bardzo lakoniczne i nie zawiera żadnych wskazań dla organu co do dalszego postępowania.
Tymczasem kontrolując przedmiotową sprawę Wojewódzki Administracyjny w Warszawie winien mieć na uwadze, że Burmistrz G. dostosował się do obowiązujących przepisów i zaprzestał naruszania danych osobowych skarżącego.
Burmistrz nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji, gdyż była ona nieostateczna i stąd nie mógł on wykonać obowiązków zawartych w decyzji.
W aktualnej sytuacji wydanie decyzji utrzymującej w mocy obowiązek zaprzestania naruszania danych osobowych byłoby bezprzedmiotowe a decyzja byłaby niewykonalna, ponieważ dane te są już usunięte.
Ponadto WSA w Warszawie nie dokonał analizy, czy organ mógł uchylić i umorzyć postępowanie z uwagi na treść art. 139 k.p.a.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę WSA w Warszawie ponownie rozpozna sprawę.
Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Uwzględniając charakter sprawy, na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając, iż ponoszenie przez skarżącego skutków błędnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji byłoby nie do zaakceptowania na gruncie zasad sądowej kontroli aktów administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI