III OSK 1325/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję nakazującą usunięcie odpadów z działki należącej do spółki. Odpady zostały znalezione na działce, a spółka twierdziła, że zostały one podrzucane przez osoby trzecie. Organy administracji oraz WSA uznały, że spółka, jako władająca nieruchomością, jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, ponieważ nie obaliła domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 tej ustawy. Domniemanie to stanowi, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, a można je obalić jedynie poprzez wskazanie innego podmiotu, który faktycznie włada odpadami. Spółka nie przedstawiła dowodów na to, kto jest faktycznym posiadaczem odpadów, a jedynie dowodziła, że sama ich nie wytworzyła. NSA potwierdził stanowisko sądów niższych instancji, podkreślając, że odpowiedzialność właściciela nieruchomości za odpady jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka i ma na celu zapewnienie szybkiego usunięcia odpadów zagrażających środowisku. Sąd wskazał, że nawet jeśli właściciel nie jest faktycznym wytwórcą odpadów, to jego obowiązkiem jest dbanie o nieruchomość i zapobieganie takim sytuacjom, a w przypadku niewskazania innego posiadacza, ponosi odpowiedzialność za ich usunięcie. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności właściciela nieruchomości za odpady podrzucone na jego teren, gdy nie jest w stanie wskazać faktycznego posiadacza odpadów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z domniemaniem posiadania odpadów przez władającego powierzchnią ziemi na gruncie ustawy o odpadach. Interpretacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska na nieruchomościach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel nieruchomości, który nie jest wytwórcą odpadów, ale władający powierzchnią ziemi, ponosi odpowiedzialność za ich usunięcie, jeśli nie wskaże faktycznego posiadacza odpadów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości, który jest władającym powierzchnią ziemi, ponosi odpowiedzialność za usunięcie odpadów, jeśli nie obali domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez wskazanie innego podmiotu, który faktycznie włada odpadami.
Uzasadnienie
Ustawa o odpadach wprowadza domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów. Domniemanie to można obalić jedynie poprzez wskazanie innego podmiotu, który faktycznie włada odpadami. Brak takiego wskazania skutkuje odpowiedzialnością władającego za usunięcie odpadów, nawet jeśli ich nie wytworzył.
Czy postępowanie karne dotyczące ustalenia sprawcy nielegalnego składowania odpadów stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania administracyjnego nakazującego usunięcie odpadów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania administracyjnego w sprawie nakazu usunięcia odpadów.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność administracyjna za usunięcie odpadów wynika z samego faktu zalegania odpadów na nieruchomości i ma na celu zapobieganie zagrożeniom. Postępowanie karne zmierzające do ustalenia sprawcy nie jest przesłanką do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Przepisy (18)
Główne
u.o.o. art. 26 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Domniemanie to można obalić tylko przez wskazanie innego podmiotu, który faktycznie włada odpadami.
Pomocnicze
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 25
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
p.o.ś. art. 3 § pkt 44
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja władającego powierzchnią ziemi.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel nieruchomości, który nie wskaże faktycznego posiadacza odpadów, ponosi odpowiedzialność za ich usunięcie na podstawie domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. • Postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego w sprawie nakazu usunięcia odpadów.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez nieprawidłowe zgromadzenie materiału dowodowego, gdyż organ nie poczynił skutecznych czynności zmierzających do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów. • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez nieprawidłowe uznanie skarżącej za posiadacza odpadów w sytuacji dokonanego obalenia domniemania prawnego. • Zarzut naruszenia prawa materialnego przez nieprawidłowe uznanie, że obalenie domniemania może odbyć się wyłącznie poprzez imienne wskazanie wytwórcy odpadów. • Zarzut naruszenia art. 21 i 22 Konstytucji RP (ochrona własności). • Zarzut naruszenia art. 5 Konstytucji RP (zasada zrównoważonego rozwoju).
Godne uwagi sformułowania
Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o opadach może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. • Władający powierzchnią ziemi może się zwolnić z odpowiedzialności za odpady tylko w jeden sposób – wykazując, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazując wyraźnie na innego posiadacza odpadów. • Odpowiedzialność władającego powierzchnią ziemi za odpady jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. • Domniemanie z art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine u.o.o. jest instrumentem wprowadzonym z myślą o sprawnym i szybkim załatwieniu sprawy, która rozgrywa się w warunkach zbliżonych do tzw. nagłej konieczności administracyjnej.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
członek
Tadeusz Kiełkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej odpowiedzialności właściciela nieruchomości za odpady podrzucone na jego teren, gdy nie jest w stanie wskazać faktycznego posiadacza odpadów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z domniemaniem posiadania odpadów przez władającego powierzchnią ziemi na gruncie ustawy o odpadach. Interpretacja może być stosowana w podobnych sprawach dotyczących odpowiedzialności za zanieczyszczenia środowiska na nieruchomościach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podrzucania odpadów i odpowiedzialności właścicieli nieruchomości, co ma praktyczne znaczenie dla wielu osób i firm. Wyjaśnia skomplikowane zasady prawne w przystępny sposób.
“Podrzucono śmieci na Twoją działkę? Właściciel odpowiada, nawet jeśli nie jest winny!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.