III OSK 1320/23

III OSK 1320/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 807/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-08
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 § 1 pkt 1 i 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 372
art. 23a
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 11 ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość od punktu 1, 2 i 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 807/22 w sprawie ze skargi J.M. na bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 807/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.M.na bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 14 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał partę polityczną Prawo i Sprawiedliwość do rozpatrzenia wniosku J.M. z dnia 14 listopada 2022 r. w zakresie pytania czy partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość zlecała czynności dotyczące badania opinii publicznej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na ten wniosek oraz w zakresie punktu 1, 2 i 3 wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że bezczynność partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), a także zasądził od partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania (pkt 4).
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 14 listopada 2022 r. (za pośrednictwem poczty elektronicznej) J.M. (dalej: "skarżący") zwrócił się do partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość (dalej: "Partia", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie odpowiedzi na pytanie czy partia ta zlecała czynności dotyczące badania opinii publicznej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na ten wniosek. Wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie wnosi o wskazanie:
1) tematów badania opinii publicznej;
2) nazwy podmiotu przeprowadzającego to badanie;
3) umowę/umowy na zlecenie prowadzenie takiego badania;
4) wyników tych badań.
W dniu 5 grudnia 2022 r. J.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość wniosła o umorzenie postępowania "w przedmiocie pkt 1, 2, 3 wniosków skargi", "oddalenie skargi w zakresie pkt 4 i 5 wniosków skargi", ewentualnie o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że wniosek doręczony pocztą elektroniczną został wysłany na ogólny adres podawczy centrali Partii, tj. do recepcji ogólnej. Zwykły błąd organizacyjny spowodował niewłaściwą dekretację pisma, stąd wyłączny powód opóźnienia udzielenia odpowiedzi, o czym wnioskodawca został poinformowany niezwłocznie w dniu 9 grudnia 2022 r. W dniu, w którym sprawa została organizacyjnie wyjaśniona, tj. w dniu 9 grudnia 2022 r., odpowiedź została niezwłocznie udzielona wraz z wyjaśnieniami i przeprosinami.
W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2023 r. skarżący podniósł, że Partia zgodziła się z faktem, iż doszło do przekroczenia terminu udzielenia informacji publicznej. Zdaniem skarżącego w tym świetle bez znaczenia są dalsze rozważania pełnomocnika Partii, który uzasadnia brak realizacji obowiązku ustawowego, bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera jakiegokolwiek przepisu wyłączającego obowiązek rozpatrzenia wniosku o dostęp do informacji publicznej w terminie 14 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego z dnia 14 listopada 2022 r. (w zakresie pytania czy Partia zlecała czynności dotyczące badania opinii publicznej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na ten wniosek oraz w zakresie pkt 1 - tematów badania opinii publicznej, pkt 2 nazwy podmiotu przeprowadzającego to badanie i pkt 3 - umowę/umowy na zlecenie prowadzenie takiego badania) dotyczy informacji publicznej. Wniosek w tej części dotyczy bowiem wydatków ponoszonych przez partię z posiadanego majątku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na ustrojową zasadę jawności finansowania partii politycznych ustanowioną w art. 11 ust. 2 Konstytucji RP. Na poziomie ustawowym finanse i finansowanie partii politycznych regulują przepisy Rozdziału 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 372 z późn. zm., zwana dalej: "ustawa o partiach politycznych"). Jawność źródeł finansowania partii politycznych jest wprost wyrażona w normie art. 23a ustawy o partiach politycznych. Źródła finansowania partii politycznych zostały wymienione w art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych. Z uwagi na brzmienie powołanych wyżej przepisów art. 11 ust. 2 Konstytucji oraz art. 23a i art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych przyjąć należy, że informacja dotycząca źródeł finansowania partii politycznej jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwana dalej: "u.d.i.p.").
Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie chodzi jednak o finansowanie partii politycznych, ale o kwestie związane z poniesionymi przez partię polityczną wydatkami z posiadanego majątku. Rzecz jasna nie można utożsamiać źródła finansowania z wydatkowaniem środków finansowych. Z powszechnie obowiązujących regulacji wynika jednak, że także wydatkowanie środków finansowych przez partie polityczne stanowi informację publiczną. Przeznaczenie majątku partii politycznej nie jest wyłącznie sprawą wewnętrzną partii.
Zdaniem WSA w Warszawie wniosek skarżącego z dnia 14 listopada 2022 r. nie dotyczył stricte kwestii finansowych. Niemiej jednak dotyczył on do tego jak majątek Partii, pochodzący częściowo z środków publicznych, jest wydatkowany. Odpowiedź na pytanie, czy Partia "zlecała czynności dotyczące badania opinii publicznej" w danym okresie, wskazuje na to czy Partia wydatkowała środki na ten cel. Wniosek w zakresie tego, jakie były tematy badania opinii publicznej, zlecane przez partię oraz nazwa podmiotu przeprowadzającego badanie również odnosi się do tego jak majątek Partii jest dysponowany. Informacja o tematach zlecanych badań opinii publicznej pozwala na ustalenie czy wydatek na ten cel jest zgodny z celami statutowymi Partii. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o partiach politycznych majątek partii politycznej może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Partia polityczna może zatem ponosić wydatki na badania opinii publicznej, o ile można to uzasadnić jej celami statutowymi. Informacja o podmiocie, który przeprowadził badanie również dotyczy sposobu wydatkowania środków z majątku Partii i jej udostępnienie usprawiedliwia postulat transparentności wydatków partii. Informacja w tym zakresie wskazuje bowiem jaki podmiot otrzymuje od Partii środki, które pochodzą częściowo z środków publicznych. Jeżeli zaś kontrahent Partii zlecił przeprowadzenie badania innemu podmiotowi, to informacja o podmiocie, który przeprowadził badanie jest wówczas informacją o sposobie realizacji umowy. Zaznaczyć przy tym należy, że Partia na żadnym etapie postępowania nie podnosiła, że tego zakresu wnioskowanych przez skarżącego informacji nie posiada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2022 r. w części dotyczącej pytania czy partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość zlecała czynności dotyczące badania opinii publicznej w okresie od 1 stycznia 2020 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na ten wniosek oraz w zakresie punktu 1, 2 i 3 wniosku. Jeśli bowiem żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy posiadając żądaną informację, udziela jej w sposób nieadekwatny do treści wniosku, udziela informacji niepełnej lub wymijającej albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 14 listopada 2022 r. w opisanym wyżej zakresie, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ zobowiązany zatem będzie załatwić wniosek skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej. Organ rozpoznając wniosek powinien jednocześnie rozważyć, czy żądane informacje stanowią informację prostą, czy przetworzoną, a zatem, czy zachodzi potrzeba wykazania przez wnioskodawcę, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W ocenie Sądu charakteru informacji publicznej nie ma natomiast informacja o wynikach przeprowadzonych badań opinii publicznej (pkt 4 wniosku). Wyniki przeprowadzonych badań nie są danymi o przeznaczeniu środków oraz wysokości wydatku. Mogłyby one być uznane za informację publiczną, gdyby dotyczyły wykonywania przez zobowiązany podmiot zadań publicznych. Ekspertyzy, czy też opinie, do których zbliżone są badania opinii społecznej, są uznawane za informacje publiczną, nie dlatego, że są informacjami o majątku publicznym, ale z uwagi na to, że na ich podstawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej wykonuje zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 89/09; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1855/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzyskane przez partię polityczną, w drodze umowy cywilnoprawnej, wynik badań opinii publicznej, nie służą wykonywaniu przez partię zadań publicznych. W tej części Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a.").
Sąd uznał, że stwierdzona w powyższym zakresie bezczynność Partii nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, jednak rozpoznał sprawę niewłaściwie, z naruszeniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nieudostępnienie wnioskowanych informacji wynikało jednak przede wszystkim z odmiennej interpretacji przepisów u.d.i.p. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną. Ponadto opóźnienie w udzieleniu skarżącemu odpowiedzi na wniosek nie było znaczne.
Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o wymierzenie Partii grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd nie uznał również za zasadne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł. i w tej części również oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła partia polityczna Prawo i Sprawiedliwość, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1, 2 i 4 oraz zarzucając mu:
1. naruszenie prawa materialnego, a to:
a. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że umowy cywilnoprawne dotyczące zlecania badań opinii publicznej stanowią sprawę publiczną, o której informacje podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. podczas gdy z uwagi na okoliczność, że umowy cywilnoprawne podmiotu niewykonującego władzy publicznej nie stanowią spraw publicznych, nie podlegają one udostępnieniu w trybie u.d.i.p.,
b. art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i z art. 23 a) ustawy o partiach politycznych oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że z zasady jawności źródeł finansowania partii politycznych można wywieść prawo obywateli i podmiotów prywatnych do wglądu w dokumenty prywatne partii, co skutkuje ograniczeniem zasady swobody działalności partii politycznych,
2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi w części, zobowiązanie Partii do dokonania czynności i stwierdzenie, że Partia dopuściła się bezczynności, pomimo że nie było ku temu podstaw, zaś Sąd I instancji powinien był nie uwzględnić skargi w całości i w całości ją oddalić. Naruszenie na wynik sprawy wyraża się w tym, że doprowadziło ono do powstania w obrocie prawnym wadliwego merytorycznie rozstrzygnięcia, które obecnie powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie Partia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w pkt 1, 2 oraz 4 i w tym zakresie rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości, bowiem istota sprawy została już dostatecznie wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. w pkt 1, 2 oraz 4 i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie wniosła o zasądzenie zwrotu poniesionych przez skarżącego kasacyjnie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych, a także rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie.
Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia naruszenie prawa materialnego, a to: art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, a autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Tymczasem, ani w treści zarzutu, a przede wszystkim w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, autor skargi kasacyjnej nie wykazał błędnej wykładni wskazanych przepisów przez Sąd I instancji (przede wszystkim art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie podał, jaka powinna być ich właściwa interpretacja - pomimo powołania się właśnie na tę postać naruszenia prawa w ramach podniesionego zarzutu kasacyjnego.
Z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istotą zarzutu nie jest błędna wykładnia dokonana przez Sąd I instancji powołanych przepisów, lecz ich niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem do błędnej kwalifikacji żądanej w złożonym wniosku informacji wskazując, iż "uznanie, że umowy cywilnoprawne dotyczące zlecania badań opinii publicznej stanowią sprawę publiczną, o której informacje podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. podczas gdy z uwagi na okoliczność, że umowy cywilnoprawne podmiotu niewykonującego władzy publicznej nie stanowią spraw publicznych, nie podlegają one udostępnieniu w trybie u.d.i.p." Jednak ta postać naruszenia prawa materialnego tj. poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, nie została podniesiona w zarzucie skargi kasacyjnej.
Wreszcie podkreślić należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyroki NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Skoro strona skarżąca kasacyjnie uważa, że umowy cywilnoprawne dotyczące zlecania badań opinii publicznej nie stanowią informacji publicznej, to powinna zakwestionować przyjęte w tym zakresie przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Tymczasem strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego. W konsekwencji brak zarzutów w zakresie przyjętego stanu faktycznego powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 11 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i z art. 23 a ustawy o partiach politycznych oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "poprzez błędną wykładnię i uznanie, że z zasady jawności źródeł finansowania partii politycznych można wywieść prawo obywateli i podmiotów prywatnych do wglądu w dokumenty prywatne partii, co skutkuje ograniczeniem zasady swobody działalności partii politycznych". Otóż, jak wskazuje sam skarżący kasacyjnie "zgodnie z zasadą ustrojową ustanowioną w art. 11 ust. 2 Konstytucji RP, finansowanie partii politycznych jest jawne. Podobnie, na podstawie art. 23a u.p.p. źródła finansowania partii politycznych są jawne. Tym samym informacje dotyczące źródeł finansowania partii politycznych, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (...) Oczywistym jest, że źródło finansowania partii politycznej, nie jest tożsame, z wydatkowaniem środków finansowych przez tę partię. PiS przyznaje w tym miejscu, że wydatkowanie środków finansowych przez partie polityczne również może stanowić przedmiot informacji publicznej udostępnianej w trybie u.d.i.p." Przedstawione rozumienie tych przepisów jest zbieżne z ich rozumieniem zamieszczonym przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał bowiem "na ustrojową zasadę jawności finansowania partii politycznych ustanowioną w art. 11 ust. 2 Konstytucji RP. Na poziomie ustawowym finanse i finansowanie partii politycznych regulują przepisy Rozdziału 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 372, z późn. zm.). Jawność źródeł finansowania partii politycznych jest wprost wyrażona w normie art. 23a ustawy o partiach politycznych. Źródła finansowania partii politycznych zostały wymienione w art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych. Z uwagi na brzmienie powołanych wyżej przepisów art. 11 ust. 2 Konstytucji oraz art. 23a i art. 24 ust. 1 ustawy o partiach politycznych przyjąć należy, że informacja dotycząca źródeł finansowania partii politycznej jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W niniejszej sprawie nie chodzi jednak o finansowanie partii politycznych, ale o kwestie związane z poniesionymi przez partię polityczną wydatkami z posiadanego majątku. Rzecz jasna nie można utożsamiać źródła finansowania z wydatkowaniem środków finansowych. Z powszechnie obowiązujących regulacji wynika jednak, że także wydatkowanie środków finansowych przez partie polityczne stanowi informację publiczną. Przeznaczenie majątku partii politycznej nie jest wyłącznie sprawą wewnętrzną partii. W myśl art. 24 ust. 2 ustawy o partiach politycznych, majątek ten może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Zwrócić nadto należy uwagę na art. 28 ust. 1 ustawy o partiach politycznych, zgodnie z którym, partia, która otrzymała w wyborach do Sejmu określone w art. 28 ust. 1 pkt 1 lub 2 ilości ważnych oddanych głosów, ma prawo do otrzymywania subwencji z budżetu państwa na działalność statutową. Przeznaczenie przez partię polityczną środków finansowych uzyskanych z budżetu państwa jest zatem istotne nie tylko z punktu widzenia interesu partii politycznej, ale także z punktu widzenia interesu publicznego polegającego na tym, aby majątek publiczny był przeznaczony w sposób zgodny z prawem, tj. na cele określone przez ustawodawcę."
Tak jak w przypadku poprzedniego zarzutu stwierdzić należy, że z treści zarzutu i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istotą zarzutu nie jest jednak błędna wykładnia dokonana przez Sąd I instancji powołanych przepisów, lecz ich niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi kasacyjnej odwołuje się bowiem do błędnej kwalifikacji żądanej w złożonym wniosku informacji wskazując, że "w niniejszej sprawie nie mamy jednakże do czynienia z informacjami dotyczącymi źródeł finansowania partii politycznej. (...) Bez wątpienia informacje, o których udostępnienie wniósł skarżący nie mieszczą się w zakresie zarówno informacji o źródłach finansowania partii politycznych, jak i o wydatkowaniu środków finansowych partii politycznej. Wnosząc o udostępnienie rzeczonych umów. Wnioskodawca wystąpił bowiem de facto do Partii z wnioskiem o udzielenie wszelkich informacji, których nośnikiem jest dana umowa." Jednak ta postać naruszenia prawa materialnego tj. poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów, nie została podniesiona w zarzucie skargi kasacyjnej. Jak wskazano to wyżej ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Skoro strona skarżąca kasacyjnie nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego (a tego dotyczy zarzut błędnej kwalifikacji wniosku), to Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte w zaskarżonym wyroku.
Ubocznie jedynie zauważyć należy, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej WSA w Warszawie nie stwierdził, "że z zasady jawności źródeł finansowania partii politycznych można wywieść prawo obywateli i podmiotów prywatnych do wglądu w dokumenty prywatne partii, co skutkuje ograniczeniem zasady swobody działalności partii politycznych." Nadto podkreślić należy, że wnioskodawca wnosił o wskazanie umowy (umów) na zlecenie prowadzenia badania opinii publicznej, a nie o "udostępnienie umów, dotyczących zlecenia przeprowadzenia poszczególnych badań."
W konsekwencji niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci: art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Powołane przepisy określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji stwierdził, że skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie, to nie można zarzucić naruszenia art. 151 p.p.s.a., gdyż przepis ten nie był podstawą orzekania. Naruszenie tego rodzaju przepisów ogólnych jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Należy bowiem podkreślić – na podstawie analizy sformułowanych zarzutów i uzasadnienia skargi kasacyjnej – że skarżąca kasacyjne nie kwestionuje wykładni powyższych przepisów, lecz ocenę stanu faktycznego sprawy, która doprowadziła Sąd I instancji do uwzględnienia skargi. Dodać należy, że są to przepisy o charakterze wynikowym, a ich zastosowanie jest za każdym razem rezultatem uznania przez sąd I instancji, że w sprawie zaistniała, bądź nie zaistniała nie rodzaju bezczynność organu, która wymagała ich zastosowania.
Nadto powiązanie zarzutu naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. jest sformułowane o tyle niepoprawnie, że przepisy zawierają normy przeciwstawne i art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. nie może zostać naruszony równocześnie z art. 151 p.p.s.a. Są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez sąd w różnych stanach prawnych.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.