III OSK 1317/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej J.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim. Decyzja SKO utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na J.G. za przekazanie po terminie sprawozdania dotyczącego I kwartału 2016 r., związanego z działalnością w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości. Kara została wyliczona jako 100 zł za każdy dzień opóźnienia, co dało łącznie 4.300 zł za 43 dni zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kara została nałożona prawidłowo, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.) nie mają zastosowania, ponieważ ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.u.c.p.g.) oraz Ordynacja podatkowa regulują te kwestie w sposób odrębny. Sąd argumentował, że konstrukcja kary jako 100 zł za każdy dzień opóźnienia uniemożliwia ocenę wagi naruszenia prawa, a każdy dzień zwłoki stanowi odrębny delikt. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA. Sąd oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 czerwca 2022 r. (sygn. akt III OSK 1/21), która jednoznacznie stwierdza, że art. 189f k.p.a. ma zastosowanie do postępowań w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. NSA podkreślił, że nawet jeśli przepisy odrębne regulują pewne aspekty, nie wyklucza to stosowania przepisów k.p.a. w zakresie, który nie został uregulowany. Sąd odrzucił również argument WSA, że kara biegnąca uniemożliwia zastosowanie art. 189f k.p.a., wskazując, że pojęcie deliktu administracyjnego nie jest tak ściśle zdefiniowane, a ustawa nie traktuje każdego dnia zwłoki jako odrębnego deliktu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie wiążącej wykładni NSA dotyczącej stosowania art. 189f k.p.a. do kar pieniężnych na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nawet w przypadku kar biegnących.
Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji kar pieniężnych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale jego zasady mogą być analogicznie stosowane do innych ustaw, gdzie występują podobne wątpliwości interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów k.p.a. o karach pieniężnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w postępowaniu w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9xb ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma zastosowanie przepis art. 189f k.p.a. dotyczący odstąpienia od nałożenia kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ma zastosowanie.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów, stwierdził, że art. 189f k.p.a. ma zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ponieważ przepisy tej ustawy nie zawierają konstrukcji prawnej odpowiadającej instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej uregulowanej w k.p.a. Brak jest podstaw do wyłączenia stosowania tego przepisu, nawet jeśli kara ma charakter biegnący.
Czy konstrukcja kary pieniężnej za każdy dzień opóźnienia w złożeniu sprawozdania (art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g.) uniemożliwia ocenę wagi naruszenia prawa w kontekście art. 189f k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie uniemożliwia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że fakt, iż kara ma charakter biegnący (100 zł za każdy dzień opóźnienia), nie oznacza, że każdy dzień zwłoki stanowi odrębny delikt administracyjny, ani że uniemożliwia to ocenę wagi naruszenia prawa w kontekście art. 189f k.p.a. Ustawa nie traktuje każdego dnia zwłoki jako odrębnego deliktu, a pojęcie deliktu administracyjnego jest wciąż słabo opracowane teoretycznie.
Czy uregulowanie w przepisach odrębnych (ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Ordynacja podatkowa) przesłanek wymiaru kary pieniężnej i odstąpienia od jej nałożenia wyłącza stosowanie przepisów działu IVa k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie wyłącza automatycznie.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że samo uregulowanie w przepisach odrębnych choćby jednego zagadnienia wymienionego w art. 189a § 2 k.p.a. nie oznacza automatycznego wyłączenia stosowania całego działu IVa k.p.a. Przepisy k.p.a. stosuje się w zakresie, w jakim przepisy odrębne nie regulują danej kwestii. W tym przypadku, brak było w u.u.c.p.g. konstrukcji prawnej odpowiadającej instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Przepisy (24)
Główne
u.u.c.p.g. art. 9o § ust. 1-3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 9xb § pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.u.c.p.g. art. 9o
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek sporządzania kwartalnych sprawozdań przez podmioty prowadzące działalność w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych.
u.u.c.p.g. art. 9o § ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Termin przekazania sprawozdania wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta – do końca miesiąca następującego po kwartale, którego dotyczy.
u.u.c.p.g. art. 9xb § pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Kara pieniężna w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia w przekazaniu sprawozdania, nie więcej jednak niż za 365 dni.
Pomocnicze
u.u.c.p.g. art. 9zb § ust. 1b
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189a § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ord.pod.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (zaprzestanie naruszania prawa i znikoma waga naruszenia).
k.p.a. art. 189a § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie sytuacji, w których nie stosuje się przepisów działu IVa k.p.a. (dotyczących kar pieniężnych) – gdy przesłanki wymiaru kary lub odstąpienia od jej nałożenia są uregulowane w przepisach odrębnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 189a w zw. z art. 189f k.p.a. przez WSA, który uznał brak możliwości zastosowania tych przepisów. • Błędna wykładnia art. 9xb pkt 2 u.u.c.p.g. przez WSA, który przyjął, że konstrukcja kary uniemożliwia ocenę wagi naruszenia prawa. • Niewłaściwe zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. przez WSA, który uznał za prawidłowe stanowisko organu o odmowie odstąpienia od wymierzenia kary mimo zaistnienia przesłanek.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej [...] ma zastosowanie przepis art. 189f k.p.a. • Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych [...] stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. • Z intencji prawodawcy wynika [...] że każdą z instytucji uregulowanych w dziale IVa k.p.a. należy stosować, gdy przepisy odrębne danej instytucji nie normują. • W przepisach Rozdziału 4d u.u.c.p.g. nie ma konstrukcji prawnej odpowiadającej instytucji określonej w art. 189f k.p.a. • Nie można podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że przepisu art. 189f k.p.a. nie można stosować do kary biegnącej.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
sprawozdawca
Tadeusz Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącej wykładni NSA dotyczącej stosowania art. 189f k.p.a. do kar pieniężnych na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nawet w przypadku kar biegnących."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji kar pieniężnych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale jego zasady mogą być analogicznie stosowane do innych ustaw, gdzie występują podobne wątpliwości interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów k.p.a. o karach pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców. Wykładnia NSA w tej kwestii jest istotna dla praktyki stosowania prawa.
“Czy można uniknąć kary za spóźnione sprawozdanie? NSA wyjaśnia kluczowe przepisy KPA.”
Dane finansowe
WPS: 4300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.