III OSK 131/24

III OSK 131/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
III SA/Łd 363/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-09-27
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 203 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 363/23 w sprawie ze skargi X.X. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] 2023 roku w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek X.X. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 27 września 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 363/23, po rozpoznaniu skargi X.X. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2023 r., w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów: w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., w pkt 2 zasądził od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz X.X. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Rektor Uniwersytetu [...] (dalej: "organ" lub "Rektor") decyzją z 13 grudnia 2022 r., działając w oparciu o art. 203 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 574 ze zm., dalej: "P.s.w.n.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") skreślił X.X.(dalej: "skarżąca") z listy doktorantów [...] Uniwersytetu [...] (dalej: "SDNS") z powodu niewywiązywania się z obowiązków doktoranta, o których mowa w przepisach § 11 Regulaminu [...] (dalej: "RSDNS"). Rektor podkreślił, że przepisy te stanowią, że obowiązkiem doktoranta jest: realizacja programu kształcenia i Indywidualnego Planu Badawczego (dalej: "IPB"); przedstawianie promotorowi corocznie sprawozdania dotyczącego postępów w przygotowaniu rozprawy doktorskiej oraz pracy naukowej w terminie umożliwiającym realizację obowiązku określonego w § 11 pkt 4 RSDNS, z czego skarżąca się nie wywiązała.
Organ zaznaczył, że w dniu 28 września 2022 r. sekretarz SDNS poinformował mailowo skarżącą o braku w systemie USOS trzech spośród wymaganych programem zaliczeń oraz o ocenie niedostatecznej z przedmiotu, stanowiącego część programu kształcenia. W dniu 30 września 2022 r. sekretarz szkoły otrzymał z rąk osoby trzeciej dokumenty przebiegu kształcenia doktorantki, w tym IPB obarczony wadą formalną w postaci braku podpisu i opinii promotora dr. hab. [...]. W dniu 10 października 2022 r. sekretariat SDNS ponownie poinformował mailowo skarżącą o brakach wymaganych zaliczeń. Następnie odniesiono się do nieprzewidzianej w treści regulaminu SDNS prośby skarżącej o przedłużenie sesji, czyli przesunięcia terminu złożenia zaliczeń, wyrażonej w wiadomości elektronicznej z 14 października 2022 r. W dniu 18 października 2022 r. organ wysłał za pomocą poczty elektronicznej prośbę o uzupełnienie dokumentacji i uzasadnienie zaistniałej sytuacji. W związku z brakiem odpowiedzi ze strony skarżącej, 25 października 2022 r. wysłano do niej listem poleconym zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, mającego na celu skreślenie z listy doktorantów, z pouczeniem dotyczącym możliwości zapoznania się w ciągu 7 dni z materiałami zebranymi w sprawie.
W dniu 26 października 2022 r. w systemie USOS znalazło się brakujące zaliczenie przedmiotu "[...]". Z kolei 28 października 2022 r. trafiły do sekretariatu SDNS dokumenty przebiegu kształcenia oraz IPB uzupełnione o podpis i opinię promotora dotyczące I roku kształcenia doktorantki. Natomiast w kwestii wpisanej 15 września 2022 r. oceny niedostatecznej z przedmiotu "[...]" Dyrektor SDNS nie otrzymała od prowadzącej przedmiot podstawy do zmiany statusu zaliczenia.
Organ podkreślił, że w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania skarżąca wskazała na trudności administracyjno-techniczne (zamknięcie protokołów w systemie informatycznym), wskutek których promotor nie miał możliwości umieszczenia w USOS zaliczeń, ponadto odniosła się do konsultacji z promotorem i uzupełnienia dokumentacji 25 października 2022 r. oraz trudności w otrzymaniu informacji zwrotnej od prowadzącej zajęcia w przedmiocie ocenionym na ocenę niedostateczną.
Organ podkreślił, że po konsultacjach telefonicznych ze skarżącą sekretarz SDNS zorganizował jej na dzień 29 listopada 2022 r. spotkanie w trybie online z Dyrektorem SDNS. Z danych SDNS wynika, że doktorantka po raz pierwszy dołączyła do spotkania ponad 15 minut po umówionej godzinie.
W otrzymanej przez SDNS 12 grudnia 2022 r. opinii promotora dr hab. [...] zwrócił uwagę na wykazywaną przez doktorantkę tendencję do zmiany koncepcji pracy bez konsultacji z opiekunem naukowym, ocenił przedstawiony temat i strukturę pracy na odpowiadające zaledwie wymaganiom dla prac magisterskich, wyraził też obawę co do terminowości przygotowania rozprawy doktorskiej. Ponadto z nadesłanej korespondencji (datowanej na 14 listopada 2022 r.) z prowadzącą zajęcia z przedmiotu "[...]" prof. [...] wynika czteromiesięczne opóźnienie w nadesłaniu przez skarżącą pracy zaliczeniowej i powierzenie rozstrzygnięcia decyzji, czy praca złożona po terminie może w ogóle zostać przyjęta i podlegać ocenie. W dniu 13 grudnia 2022 r. promotor wpisał zaliczenie II semestru seminarium w USOS z ocenę dostateczną plus, jednakże I semestr seminarium pozostawił bez wpisu oceny (zaliczenie przedmiotu jest roczne). W dniu 13 grudnia 2022 r. członkowie Rady Szkoły na posiedzeniu pozytywnie zaopiniowali decyzję o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów SDNS.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ decyzją z dnia 13 marca 2023 r. (bez numeru) utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
W ocenie Rektora zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz analiza dokumentacji pozwalają na ustalenie, że postępy skarżącej w pisaniu rozprawy doktorskiej nie są wystarczające, a negatywna ocena wystawiona z przedmiotu "[...]" oraz brak zaliczenia seminarium doktorskiego są uzasadnione i stanowią niepodważalną podstawę skreślenia jej z listy doktorantów.
Tym samym organ nie zgodził się z zarzutami skarżącej o naruszeniu przez niego zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również niewskazania skarżącej konkretnego obowiązku, którego jako doktorantka nie dopełniła.
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który powołanym wyżej wyrokiem uznał jej zasadność.
W pierwszej kolejności Sąd pierwszej instancji podkreślił, że zaskarżona w sprawie decyzja wydana została na podstawie art. 203 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. Użyte w tym przepisie sformułowanie "doktorant może być skreślony" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym są logiczne i poprawne, i mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Decyzja taka nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zatem sąd administracyjny weryfikuje, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i należytym rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W ocenie Sądu pierwszej instancji wydane w sprawie decyzje zostały podjęte z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Skarżąca niewątpliwie do dnia 15 września 2022 r. nie złożyła dokumentacji dotyczącej przebiegu kształcenia. Nie dochowała także rocznego terminu (7 października 2022 r.) na złożenie podpisanego przez promotora Indywidualnego Planu Badawczego. Dokumenty te zdołała jednak przedstawić jeszcze przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej do sądu decyzji nie wyjaśniono jednak, czy ponowne otwarcie zaliczeń protokołów w USOS 18 października 2022 r. było równoznaczne z wyrażeniem zgody na złożenie przez doktorantkę dokumentacji po wyznaczonych pierwotnie terminach, to jest po 15 września i 7 października). Jeśli tak, to złożona do 30 grudnia 2022 r. dokumentacja powinna zostać oceniona. Szczególnie wyjaśnienia wymaga odmowa przyjęcia i ocenienia pracy doktorantki z przedmiotu "[...]").
Rektor uzasadniając niekorzystne dla strony orzeczenie przyznał, że prowadząca zajęcia prof. [...] dokonała merytorycznej oceny pracy. Prosiła jednocześnie o rozważenie przyjęcia pracy po terminie. Niezbędne jest zatem wyjaśnienie, dlaczego organ uważa za niemożliwą zmianę oceny niedostatecznej (wpisanej 15 września 2022 r. z powodu złożenia pracy po terminie), skoro do dnia 30 grudnia 2022 r. otwarty był termin zaliczeń protokołów w USOS. Zaliczenie także tego przedmiotu mogłoby nastąpić w przypadku pozytywnej oceny merytorycznej złożonej pracy.
Okoliczność nieprzeprowadzenia w dniu 29 listopada 2022 r., w trybie online, spotkania z doktorantką, nie mogła stanowić uzasadnionej przyczyny odmowy zmiany oceny. Organ dysponował bowiem w tym dniu pracą z przedmiotu "[...]" i akceptował możliwość przyjmowania dokumentacji do dnia 30 grudnia 2022 r.
Konkludując Sąd pierwszej instancji uznał, że uzasadnienie decyzji sprowadzało się głównie do wskazywania uchybień skarżącej jako doktorantki i pozbawione było rozważań odnoszących się do słusznego interesu skarżącej, w sytuacji gdy ukarano ją bardzo surowo. Rektor w uzasadnieniu nie odniósł się do okoliczności, iż mimo opóźnień zgromadziła ona dokumentację i sporządziła prace zaliczeniowe w zakresie przewidzianym regulaminem studiów. Skarżąca jest zatem osobą posiadającą potencjał intelektualny i zawodowy umożliwiający ukończenie rozprawy doktorskiej. Dała tego przykład usuwając wszelkie zaległości zaliczeniowe w krótkim czasie. Potwierdza to również ocena promotora dotycząca realizacji zadań doktorantki wskazanych w IPB, a także sukcesy odniesione przez nią w międzynarodowych konkursach prawniczych. Dlatego Sąd pierwszej instancji zalecił, iż ponownie rozpoznając sprawę Rektor weźmie pod uwagę ocenę Sądu, co do konieczności ustalenia istotnych okoliczności faktycznych, a następnie rozważy je w kontekście art. 203 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. oraz dokona wszechstronnego i wyczerpującego umotywowania swojego stanowiska, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.
Od powyższego wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając orzeczeniu naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 19 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie przez Sąd, w sytuacji kiedy w składzie orzekającym w sprawie brał udział sędzia, wobec którego istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, tj. sędzia WSA [....], która jest zatrudniona na stanowisku profesora uczelni w grupie pracowników badawczo - dydaktycznych w Katedrze [...] i jako pracownik Uniwersytetu [...] podlega Rektorowi, który jako organ jest stroną w przedmiotowym postępowaniu;
2. prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 203 ust. 2 pkt 2 PSWN oraz w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 RSDNS, przez uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem uznania administracyjnego z uwagi na nierozważenie przez Rektora wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, w sytuacji kiedy istniały podstawy do uznania, że organ w sposób wszechstronny zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy z uwzględnieniem słusznego interesu strony i interesu społecznego.
Wobec powyższych zarzutów kasator wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz oddalenie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a., a w razie uznania, iż istnieją w sprawie okoliczności wymagające dalszego wyjaśnienia - o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Łodzi. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Rektor przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżąca nie zażądała jej przeprowadzenia.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie podlegała rozpoznaniu w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. W niniejszej sprawie został postawiony zarówno zarzut naruszenia przepisów postępowania, które zdaniem skarżącego kasacyjnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Naruszenia art. 19 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie upatruje w tym, że w składzie orzekającym w sprawie brał udział sędzia, wobec którego istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, to jest sędzia WSA [...], która jest zatrudniona na stanowisku profesora uczelni w grupie pracowników badawczo-dydaktycznych w Katedrze [...] i jako pracownik Uniwersytetu [...] podlega Rektorowi, będącemu stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zgodnie z art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy podnieść, że w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie zostało zainicjowane postępowanie wpadkowe w kwestii wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z tym przepisem wyłączenie sędziego może nastąpić w tym trybie na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć przepisu, którego nie zastosował, nie mając podstaw do jego zastosowania, gdyż brak było ku temu stosownego wniosku.
Należy też podnieść, że o składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyznaczonym do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym strony zostały powiadomione zawiadomieniem z 14 sierpnia 2023 r. (k. 42 akt sądowych), które zostało doręczone pełnomocnikowi organu radcy prawnemu [...] pocztą elektroniczną. Pomimo tej informacji strona nie sformułowała wniosku o wyłączenie sędziego. Z powyższych przyczyn zarzut naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadny.
W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 203 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. oraz w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 RSDNS, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że Sąd pierwszej instancji nietrafnie uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem uznania administracyjnego, z uwagi na nierozważenie przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Zarzut nie został zatem prawidłowo skonstruowany, gdyż skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi w istocie błędną ocenę materiału dowodowego, a dopiero w konsekwencji powyższego uchybienia – naruszenie art. 203 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 Regulaminu [...]
Zgodnie z art. 203 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. doktorant może być skreślony z listy doktorantów w przypadku niewywiązywania się z obowiązków, o których mowa w art. 207 ustawy. Ten przepis z kolei w ust. 1 stanowi, że doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej. Zgodnie z art. 207 ust. 2 P.s.w.n. doktorant jest obowiązany do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.
Kontrolowana w postępowaniu sądowym decyzja wydana została na podstawie art. 203 ust. 2 pkt 2 P.s.w.n. Użyte w tym przepisie sformułowanie "doktorant może być skreślony" oznacza, że decyzja o skreśleniu doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co trafnie dostrzegł Sąd pierwszej instancji.
Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym są logiczne i poprawne oraz mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, a także, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 203 ust. 2 P.s.w.n. (jak każda decyzja uznaniowa) nie może mieć cech dowolności, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz w należyty sposób wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zatem sąd administracyjny weryfikuje, czy skarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i należytym rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące, niż ma to miejsce w odniesieniu do tzw. decyzji związanej. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno bowiem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony organ powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a zatem dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia.
W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Rozstrzygnięcia wydane w tego typu sprawach powinny być zatem starannie uzasadnione, z odniesieniem się do okoliczności danej sprawy.
Podstawą wyroku Sądu pierwszej instancji było ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żaden z powyższych przepisów nie został powołany w podstawach skargi kasacyjnej, zatem Sąd odwoławczy nie może wychodzić poza granice skargi kasacyjnej i rozważać ich naruszenia przez Sąd pierwszej instancji.
Zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można natomiast skutecznie podważyć ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, w tym również oceny Sądu pierwszej instancji, iż ustalenia te nie były wystarczające dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Z uwagi na powyższe również drugi zarzut skargi kasacyjnej nie jest zasadny.
Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
W pkt 2 sentencji wyroku oddalono wniosek skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ponieważ odpowiedź skarżącej na skargę kasacyjną nie została sporządzona przez pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem, a zatem nie miał zastosowania art. 205 § 2 w zw. z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.