III OSK 1308/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-09-28
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskaplan miejscowydecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachbudowarolnictwoodchów pisklątNSAskarga kasacyjnakontrola sądowa

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wadliwej oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą uzgodnienia środowiskowego dla budowy obiektów do odchowu piskląt. Sąd pierwszej instancji uznał, że inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym. NSA uznał jednak, że ocena zgodności z planem miejscowym była wadliwa, gdyż sąd pierwszej instancji bezkrytycznie oparł się na opinii prawnej, zamiast dokonać własnej analizy. W związku z tym, wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy T. odmawiającą uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów do odchowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem R (tereny rolne z prawem zabudowy), a nie RU (tereny przeznaczone pod zabudowę związaną z urządzeniami produkcji rolnej). Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego za zasadne. Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił zgodność przedsięwzięcia z planem miejscowym, opierając się głównie na opinii prawnej, zamiast dokonać samodzielnej analizy. NSA podkreślił, że to organ administracji, a nie biegły, jest odpowiedzialny za ocenę zgodności inwestycji z planem miejscowym. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

NSA uznał, że Sąd pierwszej instancji wadliwie ocenił zgodność planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, opierając się na opinii prawnej zamiast na własnej analizie. Plan miejscowy dopuszcza zabudowę rolniczą na terenach oznaczonych symbolem R, a planowane przedsięwzięcie mieści się w tym pojęciu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji bezkrytycznie zaaprobował opinię prawną, która błędnie interpretowała plan miejscowy, ograniczając możliwość realizacji zabudowy rolniczej jedynie do terenów oznaczonych symbolem RU. NSA podkreślił, że to sąd jest zobowiązany do samodzielnej oceny zgodności z planem miejscowym, a nie opierania się na zewnętrznych opiniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

ustawa środowiskowa art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak zgodności obliguje do odmowy wydania decyzji.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).

plan miejscowy art. § 8 § ust. 1 pkt 1 ppkt 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Ogólne ustalenia planu dotyczące kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów.

plan miejscowy art. § 12 § ust. 1 pkt 1 lit. b

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Szczegółowe ustalenia dla terenów oznaczonych symbolem R, dotyczące zabudowy rolniczej i infrastruktury technicznej.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa środowiskowa art. 80 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 77 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

ustawa środowiskowa art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy i sądy.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.

K.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Działanie organów.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przekonywanie stron.

K.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wysłuchania strony.

plan miejscowy art. § 2 § ust. 1

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy T.

Definicja symbolu R jako terenów pod uprawy polowe i ogrodnicze z prawem zabudowy, dozwoloną lokalizacją zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej i przepisów planu miejscowego poprzez wadliwą ocenę zgodności przedsięwzięcia z planem. Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 K.p.a.) poprzez oparcie się na opinii prawnej zamiast na własnej analizie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji bardzo ogólnie odniósł się do karty informacyjnej przedsięwzięcia w celu oceny zgodności lokalizacji tego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu bezkrytycznie zaaprobował dokonaną przez organy administracyjne w tej sprawie ocenę zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, w całości opartą na dowodzie stanowiącym opinię prawną dr M. K. To organ, a nie biegły jest uprawniony, co więcej - obowiązany (wobec wszczęcia postępowania na wniosek), do dokonania samodzielnej oceny i tym samym ustalenia, czy wystąpiły przesłanki z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie obiektów do odchowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] mieści się w pojęciu zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Kazimierz Bandarzewski

sprawozdawca

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wadliwość oceny zgodności z planem miejscowym przez sąd administracyjny, gdy opiera się on na opinii prawnej zamiast na własnej analizie. Zakres dopuszczalnej zabudowy rolniczej na terenach oznaczonych symbolem R w planach miejscowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji planu miejscowego i roli opinii prawnych w postępowaniu sądowym. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez elementu planowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest samodzielne badanie dowodów przez sądy i jak błędy w interpretacji planów miejscowych mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla prawników zajmujących się planowaniem przestrzennym i ochroną środowiska.

Sąd NSA: Opinia prawna nie zastąpi własnej analizy sądu w ocenie zgodności z planem miejscowym!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1308/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Po 324/18 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-01-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 353
art. 80 ust 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 324/18 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz B. J. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 324/18 oddalił skargę B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy T. z dnia [...] września 2017 r. znak [...], którą odmówiono skarżącemu uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obiektów do odchowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej, z infrastrukturą towarzyszącą na działce o nr [...] z obrębu nr [...] T., gmina T., powiat t., województwo [...].
W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji, przywołując treść art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353) zwanej dalej ustawą środowiskową wskazał, że w niniejszej sprawie organ nie mógł wydać pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ planowane przez skarżącego przedsięwzięcie było niezgodne z planem miejscowym gminy T., przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w T. z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy T. (Dz. Urzęd. Woj. [...] z 2003 r. poz. [...], z późn. zm.), zwanej dalej planem miejscowym.
Wyjaśniono, iż przeznaczona pod ww. inwestycję działka nr [...] znajduje się w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu miejscowego symbolem R i MN oraz w nieznacznej części symbolem RL (§ ust. 1 planu miejscowego). Z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że inwestor zamierza zrealizować swoje przedsięwzięcie zasadniczo w całości na tej części działki, która w planie miejscowym oznaczona jest symbolem R, który oznacza tereny przeznaczone pod uprawy polowe i ogrodnicze z prawem zabudowy, z dozwoloną lokalizacją zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej. Teren MN dotyczy zaś przeznaczenia pod zabudowę jednorodzinną z możliwością lokalizacji nieuciążliwych usług stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego. Z kolei dla terenów oznaczonych symbolem RL przewidziano przeznaczenie pod lasy. Planowana przez skarżącego inwestycja w sposób oczywisty nie może powstać na terenie oznaczonym symbolem MN ora RL, bowiem nie jest to działalność usługowa i nie może stanowić uzupełnienia funkcji dla zabudowy jednorodzinnej.
Z uwagi na wyraźne wprowadzenie w planie przeznaczenia terenów oznaczonych symbolem R i RU, nie jest możliwe uznanie, że taka sama zabudowa, jak przewidziana dla terenów oznaczonych RU (pod zabudowę związaną z urządzeniami produkcji rolnej, hodowli oraz obsługi gospodarki rolnej), może być realizowana na terenach oznaczonych symbolem R. Przyjęty sposób oznaczenia terenów w planie miejscowym wyraźnie wskazuje na to, że produkcja rolnicza (produkcja zwierzęca) o charakterze przemysłowym nie została przewidziana na terenach oznaczonych symbolami R czy MR.
Sąd podniósł, że odchów piskląt kury nioski reprodukcyjnej jest działalnością typowo rolniczą. Mając na względzie, że plan miejscowy przewiduje tereny przeznaczone pod działalność rolniczą należało przyjąć, iż przedsięwzięcia dotyczące działalności typowo rolniczej mogą być usytuowane tylko na tych terenach, a nie na terenach przeznaczonych pod zabudowę związaną z szeroko pojętą działalnością gospodarczą. Co więcej, plan różnicuje również te tereny, gdyż tereny przeznaczone na prowadzenie działalności rolniczej oznaczone są symbolami: R, RO RL, R/RL, MR, MRJ i R, przy czym tereny oznaczone symbolem RU są specjalnie przeznaczone pod zabudowę związaną z urządzeniami produkcji rolnej, hodowli oraz obsługi gospodarki rolnej.
Zaaprobowano stanowisko organu, że tylko w przypadku terenów oznaczonych tymi symbolami można sytuować obiekty związane z działalnością rolniczą, po spełnieniu innych warunków określonych w planie miejscowym – np. kontynuacji funkcji zabudowy i charakteru nowych obiektów z już istniejącymi w sąsiedztwie (§ 11 ust. 1 lit. d planu miejscowego). Wobec tego sytuowanie obiektów inwentarskich do chowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej na terenie oznaczonym symbolem R jest niedopuszczalne.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej Sąd wyjaśnił, że fakt uzyskania w toku postępowania pozytywnych stanowisk organów współdziałających, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej, tj. uzgodnienia RDOŚ w P. z dnia [...] stycznia 2017 r. i opinii PPIS w T. z dnia [...] stycznia 2017 r. nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji pozytywnej. Niezależnie od kwestii, czy i jaki jest zakres związania organu właściwego tego rodzaju stanowiskami, nie mogły one być dla organu wiążące na płaszczyźnie art. 80 ust. 2 ww. ustawy, tj. co od oceny zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego:
a) art. 80 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej przez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie występuje sprzeczność z postanowieniami planu miejscowego;
b) § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 planu miejscowego oraz § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b tego planu przez przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami planu miejscowego;
2) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:
a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie K.p.a., a także z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 10 K.p.a. przez przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku zachodziły podstawy do utrzymania w mocy skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji;
b) art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez dokonanie oceny prawnej z której wynika, że planowane przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami planu miejscowego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak uzasadnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla rozpatrywanej sprawy.
W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art.174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej opartej na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie norm procesowych, jak również przepisów prawa materialnego. Jednakże w tej sprawie zarzuty zarówno te natury procesowej, jak również dotyczące norm prawa materialnego, faktycznie dotyczą nieprawidłowego uznania przez Sąd pierwszej instancji, że sytuowanie obiektów inwestorskich do chowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej na terenie oznaczonym symbolem R jest niedopuszczalne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy wniosek Sądu pierwszej instancji jest przedwczesny, a część zarzutów samej skargi jest uzasadniona.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym naruszenie art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 i art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że art. 153 P.p.s.a. ma zastosowanie wówczas, gdy orzeczenie sądowe sądu pierwszej instancji staje się prawomocne, a tym samym wiąże ono w zakresie opisanym w tym przepisie zarówno organy, jak i sądy. W tej jednak sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie naruszył art. 153 P.p.s.a., ponieważ Sąd ten w dacie wydania zaskarżonego wyroku nie był związany żadnym orzeczeniem sądowym wydanym w tej sprawie. Kwestia związania organów oceną prawną Sądu pierwszej instancji zawartą w zaskarżonym wyroku nie może być uznana za zasadną, skoro strona skarżąca kasacyjnie wniosła skargę kasacyjną, poddając tym samym zaskarżony wyrok kontroli Sądu drugiej instancji.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten może być naruszony wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku było pozbawione przedstawionego zwięźle stanu faktycznego sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia lub jej wyjaśnienia. Ponadto naruszenie tego przepisu ma miejsce także wtedy, gdy sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wprawdzie wszystkie elementy wynikające z art. 141 § 4 P.p.s.a., ale jest ono wewnętrznie niespójne lub zawiera niedające się wyjaśnić sprzeczności, innymi słowy nie pozwala na kontrolę zaskarżonego wyroku. Zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy formalne i nie zawiera takiej wewnętrznej niespójności, która uniemożliwiałaby jego kontrolę.
Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może skutecznie strona skarżąca kasacyjnie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy lub wykładni prawa materialnego dokonanej przez Sąd.
Zasadnym jest podstawowy zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej i § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b planu miejscowego. Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Powołany przepis wyraźnie uzależnia możliwość wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach od istnienia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego. Jest to podstawowe kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jedynie stwierdzenie zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem uprawnia organ administracji publicznej do wydania decyzji pozytywnej, po spełnieniu pozostałych wymogów wynikających z ustawy. A contrario, jeżeli przedsięwzięcie naruszałoby przepisy zawarte w planie miejscowym, organ jest zobligowany do odmowy wydania wnioskowanej decyzji. Ocena zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego należy do organu wydającego decyzję i powinna być dokonywana już na etapie wstępnym postępowania. Trzeba przy tym zaznaczyć, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest postępowaniem toczącym się na wniosek inwestora i organy są tym wnioskiem związane. Dokonując oceny wniosku z punktu widzenia zgodności planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organy opierają się przede wszystkim na złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia. To ten dokument stanowi kluczowy dowód w sprawie i to ten dokument musi zostać oceniony w kontekście konkretnych przepisów i ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 163/21).
W zaskarżonym rozstrzygnięciu Sąd pierwszej instancji bardzo ogólnie odniósł się do karty informacyjnej przedsięwzięcia w celu oceny zgodności lokalizacji tego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu bezkrytycznie zaaprobował dokonaną przez organy administracyjne w tej sprawie ocenę zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, w całości opartą na dowodzie stanowiącym opinię prawną dr M. K. (akta administracyjne sprawy, karta nr 665).
Zgodnie z orzecznictwem sądowym opinię biegłego należy wiązać ze sferą ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, nie można zaś postrzegać jej jako uprawnienie biegłego do oceny zaistnienia w sprawie przesłanek wydania decyzji określonej treści, przypisanego organowi prowadzącemu postępowanie (por. wyrok NSA z 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 242/09; wyrok NSA z 7 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 896/16). Zatem podkreślenia wymaga, że to organ, a nie biegły jest uprawniony, co więcej - obowiązany (wobec wszczęcia postępowania na wniosek), do dokonania samodzielnej oceny i tym samym ustalenia, czy wystąpiły przesłanki z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. W przedmiotowej Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że ocena ta została dokonana prawidłowo.
Jako niezrozumiałe i niekonsekwentne należy ocenić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który z jednej strony przyznaje, że opinia biegłego nie powinna dotyczyć stanu prawnego, a z drugiej stwierdza, że opracowanie prawne (autorstwa dr M. K.) stanowiło dla organu istotną pomoc w wykładni prawa miejscowego (s. 15 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).
Zatem doszło do naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu administracyjnego, w którym w sposób niezgodny z prawem posiłkowano się zawartym w opinii prawnej stanowiskiem odnoszącym się do de facto oceny prawnej zasadniczej w tej sprawie kwestii.
Przechodząc do analizy zarzutów prawa materialnego – trzeba przede wszystkim wskazać, że skoro organy i Sąd pierwszej instancji jednoznacznie stwierdziły, że całość planowanej inwestycji ma być zrealizowana na tej części działki nr [...], która w planie oznaczona jest symbolem R, to ustalenia odnośnie tego przeznaczenia, zawarte w § 12 ust. 1 lit. b planu miejscowego są dla rozstrzygnięcia tej sprawy kluczowe w kontekście oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. planu symbol R oznacza uprawy polowe i ogrodnicze z prawem zabudowy, dozwoloną lokalizacją zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że planowane zamierzenie jest działalnością typowo rolniczą.
Stosownie do 12 ust. 1 lit. b planu miejscowego określającego warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów produkcji rolniczej i leśnej na terenie oznaczonym na rysunku symbolem R obowiązują następujące ustalenia: zabudowa działki obiektami budowlanymi realizowanymi w zakresie planowanego przeznaczenia terenu odbywać się musi z uwzględnieniem warunków technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustaleń dotyczących terenów oznaczonych symbolem MR.
Planowane przedsięwzięcie polegające na budowie obiektów do odchowu piskląt kury nioski reprodukcyjnej z infrastrukturą towarzyszącą, na działce nr [...] mieści się w pojęciu zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej.
Z tego powodu analizując szczegółowe ustalenia terenu oznaczonego w planie symbolem R nie można zgodzić się, iż w planie nie została dopuszczona realizacja planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie przedmiotowego przedsięwzięcia. Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie, powtórzył za organem, który w całości posiłkował się wnioskami opinii prawnej dra. M. K., że planowane przedsięwzięcie może być tylko realizowane na terenie oznaczonym symbolem RU. Ten pogląd nie został w żaden sposób uzasadniony w zaskarżonym wyroku. Nie znajduje uzasadnienia w treści przedmiotowego planu miejscowego pogląd, że skoro na obszarze oznaczonym symbolem RU dopuszczalny jest dany zakres zagospodarowania (w tym zabudowy), to automatycznie powoduje to brak możliwości podobnego zagospodarowania na innych obszarach tego planu mimo, że treść planu miejscowego nie zawiera takich ograniczeń.
Rację ma również skarżący kasacyjnie, że w sprawie nie zostały udowodnione przesłanki zawarte w ustaleniach ogólnych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym § 8 ust. 1 pkt 1 ppkt 1 tego planu (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) oraz zawarte w § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b planu. Także i w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł w całości na wnioskach ww. dowodu pn. opinia prawna, zamiast dokonać własnej oceny materiału zalegającego w aktach sprawy.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że do akt sprawy został przedłożony raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jego rzetelna analiza powinna dostarczyć informacji, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia pozwala na ocenę jego zgodności z postanowieniami planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny ani orzekające w sprawie organy takiej analizy nie dokonały bazując tylko na ww. dowodzie w postaci opinii prawnej dra. M. K. Powyższe prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób co najmniej przedwczesny przyjął, że realizacja planowanego przedsięwzięcia jest niezgodna z prawem miejscowym, a co za tym idzie Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 82 ust. 2 ustawy środowiskowej.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z jego niezastosowaniem i niedostrzeżeniem naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. na tym etapie rozpoznania sprawy są przedwczesne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie przeprowadzono wadliwą kontrolę przez Sąd pierwszej instancji co do zgodności projektowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, przejawiającą się przede wszystkim w zaniechaniu dokonania własnych ustaleń przez Sąd i oparcia się o wydaną opinię prawną co do interpretacji przepisów prawa miejscowego. Tym samym dopiero dokonanie samodzielnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z tym planem pozwoli na kontrolę prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją.
Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zasadnie podważyła w rozpoznawanej skardze kasacyjnej ocenę Sądu pierwszej instancji przedstawioną w zaskarżonym wyroku, koniecznym jest uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia ponownej kontroli w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny ma obowiązek rozstrzygnąć sprawę i ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji uwzględniając powyższą ocenę prawną.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego należnego stronie skarżącej kasacyjnie orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie wnoszącej skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych przez nią niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego od organu, jeżeli został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. W tej sprawie należało od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zasądzić na rzecz B. J. kwotę 560 złotych stanowiących zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, zwrot opłaty kancelaryjnej za sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oraz wynagrodzenie radcy prawnego będącego pełnomocnikiem obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI